وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند کە ئەو پارانەی حزبوڵڵای لوبنانی بەدەستی دەهێنێت لە ئێرانەوە نین، بەڵکو لە رێگەی چالاکیی تاوانکاریی وەک قاچاغچێتیکردن بە ماددە هۆشبەرەکانەوە دابین دەکرێن.

لە لێدوانەکانیدا، واشنتۆن ئاماژەی بەوە دا: حزبوڵڵا بۆ دەستکەوتنی دارایی هاوبەشی لەگەڵ کارتیلەکانی ماددەی هۆشبەر لە ئەمریکای لاتین دەکات، و جەختیشی کردەوە کە هەر بانگەشەیەک سەبارەت بە وەرگرتنی پارە لە ئێرانەوە "ساختەیە" و تەنها بۆ رزگارکردنی ناوبانگی ئەو حیزبەیە.

لە کۆتایی لێدوانەکانیدا، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا حزبوڵڵای تۆمەتبار کرد بەوەی کە بە شێوازێکی خۆکوژانە لوبنانی راپێچی ناو جەنگ کردووە.

ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، دوای لابردنی بەشێک لە سییی راستی پاپ لیۆی چواردەیەم لە کاتی نەشتەرگەرییەکدا، دەرکەوتوە و توشی شرپەنجەی سی بووە.

ئاژانسەکە ئاماژەی بەوەکردوە، پشکنییەکان دەرخەری ئەوەن، کە پاپا لیۆی تەمەن 71 ساڵ تووشی جۆرێک لە شێرپەنجەی سی بووە.

پاپ لیۆ رۆژی سێشەممە دوای ئەوەی لە پشکنینێکی ئاساییدا گرێیەک دۆزرایەوە، لە نەخۆشخانەی جێملی لە رۆما نەشتەرگەری بۆ کرا و دوای نەشتەرگەرییەکە پزیشکانی پاپا رایانگەیاند، نەشتەرگەرییەکە نزیکەی 90 خولەکی خایاندوە و بەبێ هیچ ئاڵۆزییەک ئەنجام دراوە.

ستیڤن لیو، پسپۆڕی شێرپەنجەی سی، بە رۆیتەرز راگەیاندوە؛ هێشتا قۆناغی شێرپەنجەکەی پاپا دیاری نەکراوە و بۆ دیاریکردنی پرۆسەی چارەسەری دەبێت قەبارەی گرێكە و ئەگەری بڵاوبونەوەی نەخۆشییەکە بۆ سەر گرێە لیمفاوییەکان دەستنیشان بکرێت.

بە وتەی ناوبراو، ئەگەر شێرپەنجەکە بچوک بێت و گرێ لیمفاوییەکان توش نەبووبن، رەنگە بە ئاسانی چارەسەر بکرێت.

لای خۆشیەوە ڤاتیکان رایگەیاند،  پاپا دوای نەشتەرگەری تەندروستیی جێگیرە و چاوەڕوان دەکرێت هەفتەیەک لە نەخۆشخانە پشو بدات.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، پەیوەندییەکی لەگەڵ شازادە محەممەد بن سەلمان  شازادەی جێنشینی سعودیە ئەنجامداوە و لەبارەی رەوشی یەمەنەوە گفتوگۆیان کردووە.

ترەمپ لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەنووسان لە کۆشکی سپی ئاماژەی بەوەدا، میلیشیاکانی حوسی بە شێوازێکی زۆر خراپ رەفتار دەکەن، رەنگە داوا لە تورکیا بکەم دەستێوەردان لە یەمەن بکات.

لە تەوەرێکی تری قسەکانیدا، سەرۆکی ئەمریکا جارێکی تر ئێران بە 'وڵاتی شکستخواردووە وەسف کرد و جەختیشی کردەوە کە وڵاتەکەی لە کاتێکی زۆر نزیکدا بڕیار لەسەر پرسی ئێران دەدات.

لە لای خۆیەوە، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند؛ واشنتۆن بەردەوام دەبێت لە پشتگیریکردنی سعودیە و هەمیشە لە پاڵیدا دەبێت.

سەرۆکی ئەمریکا رەتیکردەوە چین و روسیا هاوکاری ئێران بکەن و ئەگەر بیشیکەن زۆر سنوردارە، چونکە دەزانن شتی زۆریان هەیە بۆ لەدەستدان.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکaی ئەمریکا، لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تروت سۆشال، لێدوانی نەیارەکانی سەبارەت بە هاوکاریی چین و روسیا بۆ کۆماری ئیسلامیی ئێران رەتکردەوە.

سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، ئەگەر هاوکارییەک لەو شێوەیەش هەبێت، لە ئاستێکی زۆر سنورداردایە، بەڵام ئەو بە تەواوی باوەڕی وابووە کە هیچ جۆرە هاوکارییەک ناکەن. 

دۆناڵد ترەمپ ئەوەشی خستەڕوو، ئەو وڵاتانە شتی زۆریان هەیە بۆ لەدەستدان و ئەگەر کارێکی لەو شێوەیەیان بکردایە، ئەمریکا زۆر بە خێرایی لەوە ئاگادار دەبووەوە

کاریگەری بەرزبونەوەی نرخی سوتەمەنی تا دێت زیاتر دەبێت، فەرەنسا رایگەیاند، لە مانگی داهاتوەوە غازی سروشتیی نرخەکەی  بە رێژەی 6.6٪ بەرزدەبێتەوە.

لیژنەی رێکخستنی وزەی فرەنسا ئاشکرای کرد،  لە سەرەتای مانگی داهاتووەوە نرخی بنەڕەتیی گازی سروشتیی بە رێژەی 6.6٪ ڕوو لە بەرزبوونەوە دەکات، بە جۆرێک نرخی یەک مێگاوات لە کاتژمێرێکدا لە 182.88 یۆرۆوە دەبێتە 194.90یۆرۆ.

 بەپێی ڕاگەیەندراوی لیژنەکە، ئەم بەرزبوونەوەیە بەهۆی  بەرزبونەوەی نرخی غازەوەیە لە بازاڕيکانی جیهاندا لە مانگی ئەیلول بە بەراورد بە مانگی ئاب،.

لیژنەکە ئاماژەی بەوەکردوە، بەهۆی بەرزبونەویەئنرخەکەیەوە تێچوی دابینکردنیش بەرزدەبێتەوە، بەڵام تێچوی گواستنەوە، کۆگاکردن، دابەشکردن و باجەکان وەک خۆیان دەمێننەوە.

لیژنەکەش خەمڵاندویەتی؛ ئەم بڕیارە بێتە هۆی زیادبوونی کرێی  پسولەی مانگانەی غاز بە بڕی نزیکەی 12 یۆرۆ بۆ ئەو بەکارهێنەرانەی، کە گرێبەستەکانیان بەستراوەتەوە بە نرخی بنەڕەتیی غازەوە.

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند، هێرشەکانی ئۆکراین بۆ سەر پاڵاوگەکانی روسیا هۆکاری بەرزبونەوەی نرخی سوتەمەنیی نییە، بەڵکو گەروی هورمز هۆکارە سەرەکییەکەیە.

ئەمڕۆ دووشەممە، لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی "فۆکس نیوز"، سەرۆکی ئۆکراین وەڵامی دۆناڵد ترەمپی دایەوە  و رەتیکردەوە، کە هێرشەکانی وڵاتەکەی بۆ سەر پاڵاوگەکانی روسیا بووبێتە هۆی بەرزبونەوەی نرخی سوتەمەنی لە جیهاندا.

زیلینسکی رایگەیاند، هۆکاری سەرەکیی  بەرزبونەوەی نرخی سوتەمەنی لە جیهاندا رەوشی ئێستای گەروی هورمزە.

ئەم قسانەی سەرۆکی ئۆکراین لە کاتێکدایە، پێشتر دۆناڵد ترەمپ رایگەیاندبوو، کە کیێڤ بە بەرپرسیاری قەیرانی سوتەمەنییە لە جیهاندا بەهێرشکردنە سەر پاڵاوگەکانی مۆسکۆ.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا، رەخنەی توندی لە یەکێتیی ئەورووپا و کەناڵەکانی راگەیاندن گرت و رایگەیاند، یەکێتیی ئەورووپا بڕی 250 ملیار دۆلاری بە روسیا داوە لە بەرانبەر دابینکردنی وزەدا.

ترەمپ ئاماژەی بەوەش کرد کە میدیاکان راستییەکان دەشارنەوە و وتی: میدیا ساختەکان نایانەوێت نزیکی ئەم بابەتە ببنەوە.

لە کۆتاییدا جەختی لەسەر بەردەوامیی دروشم و سیاسەتەکانی خۆی کردەوە و رایگەیاند: من بڕیاری دروستم بۆ گەلی ئەمەریکا داوە؛ هەمیشە ئەمەریکا لە پێش هەموو شتێکەوەیە.

وەزیری بەرگری ئیسرائیل هەڕەشەی راستەوخۆی كوشتن لە خەلیل حەییە، سەرۆكی مەكتەبی سیاسیی حەماس دەكات حەماسیش هەڕەشەكان بە تیرۆری نێودەوڵەتی ناودەبات و داوای دەستوەردانی بەپەلەی نێوەندگیرەكان دەكات.

یسرائیل كاتس، وەزیری بەرگری ئیسرائیل رایگەیاند: پاش لەناوبردنی سەركردەكانی حەماس لە كەرتی غەززە، نۆرەی خەلیل حەییە هاتووە بۆ ئەوەی بخرێتە پاڵ ئیسماعیل هەنییە.

لە بەرانبەردا، بزووتنەوەی حەماس لە راگەیەندراوێكدا ئەو لێدوانانەی بە توندی ئیدانە  كرد و بە پێشێلكارییەكی روونی یاسا نێودەوڵەتییەكان لە قەڵەمی دا داواشی لە وڵاتانی نێوەندگیری جەنگی غەززە كرد دەستوەردان بكەن و گوشار بخەنە سەر ئیسرائیل تا پابەندی رێككەوتنی ئاگربەست و پلانەكەی دۆناڵد ترەمپ بێت.

سەرۆکی ئۆکراین دەڵێت، روسیا بنکەکانی کەرتی وزە و کارەبای لە ئۆکراین کردووەتە ئامانج، ئەمەش دوای راگەیاندنی ئاگربەست لەلایەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکاوە.

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند، روسەکان وێستگەیەکی بەرهەمهێنانی کارەبایان لە کیێڤ کردووەتە ئامانج، و دواتر هێرشەکان بنکەکانی کەرتی وزەی لە ناوچەی خارکیڤ گرتووەتەوە، هەموو ئەمانە دوای ئەوە رووی دا کە سەرۆکی ئەمریکا لێدوانەکەی خۆی سەبارەت بە راگرتنی شەڕ لە کەرتی وزە دا".

پێشتر دۆناڵد ترەمپ، جەختی کردبووەوە کە روسیا و ئۆکراین رازی بوون بە ئاگربەست و هێرشنەکردنەسەر کەرتی وزە، ئەمەش دوای ئەوە هات کە پێشتر رەخنەی لەو هێرشانە گرت بوو کە کیێڤ دەیكردە سەر بنکە نەوتییەکانی روسیا.

ترەمپ رەزامەندیی روسیا و ئۆکراین بۆ "ئاگربەستی وزە" رادەگەیەنێت و زیلینسکی توشی سەرسوڕمان دەبێت.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا، ئەمڕۆ رایگەیاند، روسیا و ئۆکراین رێککەوتوون لەسەر راگرتنی هێرشەکانیان بۆ سەر کەرتی وزەی یەکتر، ئەمەش رۆژێک دوای رەخنەکانی لە هێرشەکانی کیێڤ بۆ سەر دامەزراوە نەوتییەکانی مۆسکۆ دێت.

ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی تروس سۆشیال بڵاویکردەوە: "ئۆکراین رازی بوو هێرش نەکاتە سەر ئامانجە نەوتییەکانی روسیا، روسیاش ڕازی بوو هەمان کار بکات!"، بەبێ ئەوەی وردەکاری زیاتر بخاتە ڕوو.

لە بەرانبەردا، ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین ئاماژەی بەوەکرد، ئاگاداری راگەیەنراوەکەی ترەمپ نەبووە، بەڵام ئامادەیە قبوڵی بکات ئەگەر روسیاییش ڕازی بێت، ماڵپەڕی ئەکسیۆس لە سەرچاوەی خۆیەوە رایگەیاند، کیێڤ چاوەڕێی دەستنیشانکردنی کاتی دەستپێکردنی ئاگربەستەکەیە لەلایەن سەرۆکی ئەمەریکاوە.

ئەم پێشهاتانە لە کاتێکدا دێن کە پێشتر لە هەمان رۆژدا زیلینسکی بە مەرجی وەستاندنی هێرشەکانی مۆسکۆ بۆ سەر ژێرخانی وزەی وڵاتەکەی، ئامادەیی کیێڤی دەربڕیبوو بۆ راگرتنی هێرشەکان بۆ سەر پاڵاوگە نەوتییەکانی روسیا، و جەختی کردبووەوە کە هەر هەنگاوێک دەبێت لەسەر بنەمای مامەڵەی دوولایەنە و بە گەرەنتی راستەقینەوە بێت.

زیلینسکی مەرجی راگرتنی هێرشەکانی سەر پاڵاوگەکانی نەوتی روسیا دەبەستێتەوە بەوەی مۆسکۆ هێرشەکانی بۆ سەر ژێرخانی وزەی ئۆکراین رابگرێت.

ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین، ئەمڕۆ رایگەیاند، وڵاتەکەی ئامادەیە هێرشەکانی سەر پاڵاوگەکانی نەوتی روسیا ڕابگرێت، بە مەرجێک مۆسکۆ دەستبەرداری هێرشکردنە سەر ژێرخانی وزەی ئۆکراین بێت، جەختیشی کردەوە کە هەر هەنگاوێک بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکانی نێوان هەردوو وڵات دەبێت لەسەر بنەمای مامەڵەی دوولایەنە و بە مسۆگەرکردنی گەرەنتی راستەقینە بۆ پابەندبوون پێوەی بێت.

زیلینسکی لە پەیامێکدا ئاشکرایکرد، وڵاتەکەی ئامادەیە هەنگاوی پێویست بۆ کەمکردنەوەی پەرەسەندنەکان بنێت، ئەگەر روسیاش ئارەزوویەکی هاوشێوە نیشان بدات بۆ راگرتنی ئامانجدانە سەر بنکەکانی وزەی ئۆکراین، ئەمەش لە کاتێکدایە کە پێکدادانە سەربازییەکانی نێوان هەردوولا و کاریگەرییەکانیان لەسەر ژێرخانە سەرەکییەکان بەردەوامن.

سەرۆکی ئۆکراین ئەوەشی خستەڕوو، بەردەوام دەبێت لە ئەنجامدانی کۆبوونەوە و گفتوگۆ لەگەڵ سەرکردە ئەوروپییەکان سەبارەت بە پێشهاتەکانی مەیدانی و پێداویستییە بەرگرییەکانی وڵاتەکەی، ئاماژەی بەوەشکرد کە پەیوەندییەکان رۆژانە بەردەوامن بۆ تاوتوێکردنی دابینکردنی پاکێجی نوێی سیستمەکانی بەرگریی ئاسمانی و پێدانی تەقەمەنی پێویست بۆ فڕۆکە جەنگییەکان، بە ئامانجی بەهێزکردنی تواناکانی ئۆکراین لە رووبەڕووبوونەوەی روسیا.

ئەم لێدوانانەی زیلینسکی لە کاتێکدا دێن کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمەریکا، رۆژی شەممە داوای لە ئۆکراین کردبوو سەرۆکەکەی خۆی بگۆڕێت و رایگەیاندبوو، باشترە زیلینسکی واز لە هێرشکردنە سەر پاڵاوگەکانی نەوتی روسیا بهێنێت.

بڕیارە لە رۆژانی 14و 15ی ئەم مانگەدا، بیستەمین كۆنفرانسی نێودەوڵەتی یەكێتیی ئەوروپا، توركیا، رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و كورد لە پەرلەمانی ئەوروپا لە برۆكسلی پایتەختی بەلژیكا بەڕێوەبچێت.

لەم چالاكییە دوو رۆژییەدا ژمارەیەكی بەرچاو لە سیاسەتمەداران، یاساناسان، رۆژنامەنووسان و پارێزەرانی مافی مرۆڤ بەشدار دەبن لەوانەش پەروین بوڵدان پەرلەمنتاری دەم پارتی  و لەیلا زانا سیاسەتمەداری كورد، چەندین كەسایەتی تر.

لە دوو رۆژی كۆنفراسەكا چەندین دیدارو پانێڵی بەرێوەچێت كە سەرجەمیان تایبەتن بە پرسی كورد و داهاتووی پرۆسەی ئاشتی لە توركیا.

بەلەمێکی پڕ لە کۆچبەر لە وڵاتی جیبۆتی، لە ئەفریقا نوقمی دەریا بوو و لە ئەنجامدا زیاتر لە 100 کەس گیانیان لەدەستدا.

ئەمڕۆ، 11ـی 10ـی 2026 رێكخراوی نێودەوڵەتیی كۆچی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان رایگەیاند، دوای ئەوەی بەلەمێك کە ژمارەیەکی زۆر کۆچبەری تێدابووە و نوقمبووە و بەو هۆیەشەوە، لایەنیكەم 109 كۆچبەر گیانیان لەدەستداوە و 116 كەسی دیکەش بێسەروشوێنن.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، بەلەمەكە زیاتر لە 200  كۆچبەری هەڵگرتووە و زۆربەشیان لە وڵاتانی ئەفریقاوە بەرەو كەنداوی عەرەبی بەڕێكەوتبوون.

 ئاماژەی بەوەشداوە، تیمەكانی فریاكەوتن توانیویانە چەند كەسێك رزگار بكەن و گەڕان بەدوای تەرمەكان و بێسەروشوێنبوواندا هێشتا بەردەوامە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا رەخنەی توند لە سیاسەتەكانی وزەی ئەڵمانیا دەگرێت و دەڵێت، پشت بەستن بە وزەی سروشتی، وڵاتەكەی بەرەو داڕمان و مایەپووچبوون بردووە.

دۆناڵد ترەمپ لە وتارێكیدا لە ویلایەتی تێنسی جارێكی تر دژایەتیی خۆی بۆ پەرەپێدانی وزەی سروشتی وەك خۆر و ئاو دووپاتكردەوە و رایگەیاند، ئەمریكا هیچ پێویستییەكی بەم جۆرە وزەیە نییەو ئاماژەی بەوەشكرد، ئەو دەوڵەتانەی پشت بە وزەی سروشتی دەبەستن لە لێواری مایەپووچبووندان.

وتیشی: ئەڵمانیا بەهۆی ئەم سیاسەتەوە تەنها دوو رۆژی مابوو لەناو بچێت، بێ ئەوەی هیچ ئامار یان بەڵگەیەك بۆ پشتڕاستكردنەوەی قسەكانی بخاتەڕوو.

ئەم لێدوانانەی ترەمپ لە چوارچێوەی ناكۆكییە بەردەوامەكانیەتی لەگەڵ وڵاتانی ئەوروپا لەسەر دۆسیەی ژینگە، لە كاتێكدا سەرۆكی ئەمریكا بەردەوام داوای زیادكردنی بەرهەمهێنانی نەوت، غاز و خەڵوز دەكات وەك سەرچاوەی سەرەكی بۆ دەستەبەركردنی ئاسایشی وزە و بووژانەوەی ئابووریی وڵاتەكەی.

ئەمڕۆ 10ـی 10ـی 2026، سەرۆکی ئەمریکا لە لێدوانێکیدا بۆ رۆژنامەنووسان وەڵامی کۆمەڵێک پرسیاری رۆژنامەنووسانی دایەوە و وتی: کاتی ئەوە هاتووە ئۆکراین سەرۆکێکی نوێی هەبێت.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، کاتی ئەوە هاتووە کە ئۆکراین سەرۆکێکی نوێی هەبێت.

وتیشی، ڤۆڵۆدیمێر زێلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین دەیتوانی لە زیاتر لە قۆناغێکدا کۆتایی بە شەڕ لەگەڵ روسیادا بهێنێت، بەڵام بەو کارە هەڵنەستا.

لەبارەی هێرشی حوسییەکانیش بۆسەر سعودیە ئاماژەی بەوەدا: هێندە نابێت زانیاریمان لەبارەی هێرشەکانەوە پێگەشتووە و لە گفتوگۆداین بۆئەوەی بتوانین بڕیاربدەین لەسەر هاوکاریکردنی ریاز و هێرشکردنە سەر حوسییەکانی یەمەن.