کوردستان
دەقی پرسەنامەکە...
بەڕێزان خانەوادە و کەسوکاری ھونەرمەند ئیسماعیل خەیات..
بەداخ و پەژارەیەکی زۆرەوە ھەواڵی کۆچی دوایی گەورە ھونەرمەندی شێوەکار مامۆستا ئیسماعیل خەیات-م پێگەیشت. بەم بۆنە خەمناکەوە پرسە و ھاوخەمیی قووڵی خۆمان ئاراستەی خاتوو گەزیزە عومەر ھاوژینی مامۆستا و خانەوادە و کەسوکار و سەرجەم ئازیزانی و ھونەرمەندان بەگشتی دەکەم.
ھونەرمەند ئیسماعیل خەیات جگە لەوەی وەک مامۆستایەک ڕۆڵی پێشەنگانەی بینیوە لە پێگەیاندنی دەیان نەوە بە ھونەری ڕەسەنی کوردی، ھاوکات وەک یەکێک لە ھونەرمەندە ھەرە بەھەڵوێستەکان ڕۆڵێکی کاریگەری ھەبووە لە ڕەتکردنەوە و سەرکۆنەکردنی شەڕی براکوژی لە ڕێگەی ھونەرەکەیەوە. بە کۆچی دوایی ئەم ھونەرمەندە پێشەنگ و جیھانییە، ھونەری شێوەکاریی کوردی یەکێک لە ستوونە باڵاکانی خۆی لەدەستدا.
داواکارین لە پەروەردگاری مەزن سەبر و ئارامی بخاتە دڵی کەسوکار و ئازیزانی و کۆچکردوو بە بەھەشتی بەرین شاد بکات.
"انا للە وانا الیە راجعون"
د. ڕێواز فائق
سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان
٢٠٢٢/١٠/٢٠
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی ھەرێم لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، رۆژی ھەینی لە زۆربەی ناوچەکانی ھەرێم ئاسمان تاوەباران و ھەورە بروسکە دەبێت. روونیشیکردەوە، سەرەتا لە ناوچەکانی دھۆک باران دەبارێت و دواتر سەرجەم ناوچەکان دەگرێتەوە.
راشیگەیاند، پلەکانی گەرما نزمبونەوەیەکی بەرچاو بەخۆیەوە دەبینێت، بە جۆرێک بەراورد بە ئەمڕۆ ٤ بۆ ٦ پلەی سیلیزی دادەبەزێت.
راگەیاندن و پەیوەندییەکانی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی رۆژئاوای سلێمانی بڵاویکردەوە، لە درێژەی ھەوڵی ھێزەکانیان بۆ زیاتر بەرقەرارکردنی ئارامی و ئاسایشی ھاووڵاتیان، لە چەند رۆژی رابردوودا ٧ تۆمەتبار لە سنوری بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی رۆژئاوای سلێمانی دەستگیرکراون کە لەلایەن حکومەتی عێراقەوە بە پێی ماددەی ٢ی تیرۆر داواکراوبوون.
راشیگەیاند، تۆمەتبارەکان سەرجەمیان لە نەتەوەی عەرەبن و بە بڕیاری دادوەری دادگای لێکۆڵینەوە ڕاگیراون .
ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکانی بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی رۆژئاوای سلێمانی بڵاویکردەوە، لە درێژەی ھەوڵەکان بۆ رێگری لە بڵاوبوونەوەی ماددەی ھۆشبەر، ھێزەکانیان لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا بە بڕیاری دادوەری دادگای لێکۆلینەوە ٣ کەسیان بەتۆمەتی بەکارھێنانی ماددەی ھۆشبەر دەستگیر کردووە.
ئاشکراشیکرد،، تۆمەتبارەکان کوردن و دوانیان دانیشتوی قەزای بازیانن، ئەوەی دیکەش دانیشتوی قەزای چەمچەماڵە، بەپێی ماددەی (٣٠) لە یاسای بەرەنگاربونەوەی ماددەی ھۆشبەر و کارتێکەرە عەقڵییەکان لەھەرێمی کوردستان راگیراون.
شەوی رابردوو دەنگی تەقینەوەیەکی بەھێز لە ناحیەی خورماڵ بیستراو ترس و دڵە راوکێی لای دانیشتوانی ناحیەکە دروستکرد، دوای بەدواداچوونی ھێزەکانی یاریدەدەرێتی ئاسایشی شارەزوور دەرکەوت مووشەکێک لە نێوان ھەردوو گوندی رۆستەم بەگ و دێکۆن کەوتۆتە خوارەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، مووشەکەکە ھیچ زیانێکی گیانی و ماددی لێنەکەوتۆتەوە بەڵام تا ئێستا نازانرێت چ جۆرێکە و لەلایەن چ وڵاتێکەوە ئاراستە کراوەو ئاسایش لێکۆڵینەوەی لەو بارەیەوە دەستپێکردووە.
فەرماندەیی بڕیارگەی ناوەندی پاراستنی گەل نەپەگە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو ١٧ گەریلایە لە ھێرشەکانی تورکیا و بە چەکی کیمیایی گیانیانلەدەستداوە کە پێنجیان کچن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لەنێو ئەو گەریلایانەدا، ١٤یان لە ناوچەی "زاب" بەر چەکی کیمیایی کەوتوون و گیانیانلەدەستداوە و ئەوانەی تریش لە ناوچەی "ئاڤاشین" روبەڕووی ھێرشی تورکیا بە چەکی کیمیایی بوونەتەوە.
فەرماندەیی بڕیارگەی ناوەندی پاراستنی گەل راشیگەیاندووە، بەھۆی بێدەنگی کۆمەڵی نێودەوڵەتی و پشتیوانی بەشێک لە رێکخراوەکانەوە، ھێرشەکان بە چەکی کیمیایی زیادیانکردووە.
ناوەندی ھاوکاری حزبەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان، داوا لە ھاووڵاتیانی رۆژھەڵاتی کوردستان و ئێران دەکەن رۆژی شەممەی داھاتوو لە ناوخۆی وڵات و دەرەوە بەشداری خۆپیشاندان و مانگرتنی سەرتاسەری بکەن.
ناوەندی ھاوکاری حزبەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، خۆپیشاندان و ناڕەزاییە جەماوەرییەکان پێی ناوەتە مانگی دووەمەوە و دەسەڵاتدارانی ئێرانیش توندوتیژییەکانیان دژی خۆپیشاندەران زیاترکردووە و ھەزاران کەسیش دەستگیرکراون.
راشیگەیاندووە، حامید ئیسماعیلیون وتەبێژی ئەنجومەنی بنەماڵەی قوربانییانی فڕۆکە ئۆکرانییەکە، بانگەوازیکردووە بۆ خۆپیشاندانێکی گەورە لە شاری بەرلینی ئەڵمانیا، ئەوانیش پشتیوانی لە بانگەوازەکە و بەشداریی چالاکانە لەو خۆپیشاندانە دەکەن، داواش لە ھەموو ئێرانییەکان، بەتایبەتی کوردانی نیشتەجێی ئەڵمانیا و ئەوروپا دەکەن بەشێوەیەکی فراوان بەشداری خۆپیشاندانەکە بکەن.
ھەروەھا داوا لەسەرجەم خەڵک لە ئێران و لایەنە سیاسییەکان و ھەڵسوڕاوانی سیاسی و مەدەنی دەکەن ڕۆژی شەممە سەعات ١٢ی نیوەڕۆ لەسەرانسەری ئێران دەست بە مانگرتن و ناڕەزایی بکەن.
بەشدار حەسەن پارێزەری خۆبەخش بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سکاڵاکە سەبارەت بە یاسای خانەنشینی گشتییە، کە لەسەر سەرۆکی حکومەت و وەزیری دارایی ھەرێم تۆمار کراوە.
وتیشی، خانەنشینان داوای جێبەجێکردنی یاسای خانەنشینی یەکگرتووی ژمارە ٩ی ساڵی ٢٠١٤ی ھەموارکراو دەکەن، لەبری یاسای خانەنشینی ژمارە ٢٧ی ساڵی ٢٠٠٦ کە لە عێراق ھەڵوەشاوەتەوە، بەڵام لە ھەرێم کاری پێدەکرێت و ئەوەش سەرپێچییە بۆ دەستور.
بەشدار حەسەن راشیگەیاند، بەھۆی ئامادەنەبوونی نوێنەرانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان دادگاییکردنەکە بۆ ٨ی مانگی داھاتوو دواخرا.
د.سۆران جەمال تاھیر وتەبێژی رەسمی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای راسپاردنی محەمەد شیاع سودانی بۆ پێکھێنانی حکومەتی نوێی عێراق، یەکەمین سەردانی بۆ لای سەرۆک بافڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بووە، گفتوگۆیان کردووە لەبارەی دید و ھەڵوێستی یەکێتی سەبارەت بە میکانیزمی پێکھێنانی حکومەت و زامنکردنی مافەکانی گەلی کوردستان.
وتیشی، پشکی کورد لە حکومەتی داھاتووی عێراق چوار وەزارەتە، وەزارەتێکیان سیادییە، چاوەڕوان دەکرێت، یەکێتی دوو وەزارەتیان وەربگرێت، لەگەڵ ژمارەیەک دەستە و بریکاری وەزارەت و بەڕێوەبەری گشتی.
لەو گفتۆکراوەیەدا ستران عەبدوڵا، تیشکی خستە سەر ئەزموونی رۆژنامەوانی و کاری سۆشیاڵ میدیا لە رابردوو و ئێستادا ، ھەروەک تیشکی خستە سەر کۆمەڵێک بواری پەیوەست بە کاری رۆژنامەگەری و راگەیاندن و چۆنیەتی ئامادەکاری بۆ بڵاوکردنەوەی وقۆناغەکانی چاپ کردنی رۆژنامە.
لەبەشێکی تری قسەکانداو روو لەکادیرانی ئامادەبوو ستران عەبدوڵا ووتی ، ھەموو کوردستان بە مەیدانی خەباتی یەکێتی دەزانین لە رووی سیاسی و لە رووی راگەیاندنیشەوە ، ھەموو دەزانین ھەولێر پایتەختی ھەرێمی کوردستانە ، سیاسەتی رەسمی لە ھەولێرە ، بەڵام راستیەکەی سیاسەتی حەیەوی(زیندوو)ی کوردستان لە سلێمانیە.
لە بەشێکی گفتوگۆ کراوەکەدا ، کادرانی سەنتەری گەشەپێدانی تواناکانی کادیر لە ھەولێر سەرنج و تێبینی و پرسیارەکانی خۆیان دەربارەی کتێبی لەغەزەتەوە بۆ غەزای سۆشیاڵ میدیا خستەروو و لەلایەن ستران عەبدوڵاوە وەڵامیان درایەوە و گفتوگۆیان لە بارەیەوە کرا.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە روونکردنەوەیەکدا ئاماژەی بۆ ئەوەکردووە، ٢٠ی ئەم مانگە دەست بە دابەشکرنی نەوتی سپی لە ناوچە شاخاوییەکان دەکرێت، ھەموو خێزانێک ٢٠٠ لیتر نەوتی سپی بە ١٠٠ ھەزار دینار پێدەدرێت، کە بەرێژەی ٦٥٪ لەلایەن حکومەتەوە پاڵپشتیکراوە و ھاوڵاتیش تەنیا ٣٥٪ی پارەکە دەدات.
راشیگەیاندووە، ھەر کاتێک حکومەتی فیدراڵ نەوتی سپی بۆ ھەرێمی کوردستان بنێریت، بەو نرخە دەدرێتە ھاووڵاتیان کە لەلایەن حکومەتی فیدراڵەوە دیاریدەکرێت.
لە کاردانەوەی ئەو روونکردنەوەیەدا، کاروان گەزنەیی پەرلەمانتاری فراکسیۆنی یەکێتی رایگەیاند، ئەوە تەنھا بازرگانیکردنە بە ھاوڵاتییانەوە، چونکە ھەموو ھەرێمی کوردستان پێویستی بە ٢٥٨ ملیۆن لیتر ھەیە و تەنھا ٥٨ ملیۆنی بۆ ناوچە شاخاوییەکانە.
وتیشی، لە دوایین کۆبوونەوەیاندا لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەکان باسیان لەوەکردووە کە حکومەتی ھەرێمی کوردستان ٧٠ ملیار دیناری تەرخانکردووە بۆ قۆناغی یەکەم و بەڵێنیاندا بە سێ قۆناغ بە شێوەی پاڵپشتی نەوت دابەشبکرێت
ئاگاداری لەمەڕ ئاسانکاری نوێ بۆ سەردانی ھاوڵاتیانی عێراقی بۆ ئێران
ئاگاداری ھاووڵاتییانی بەڕێزی ھەرێمی کوردستانی عێراق دەکەینەوە، بە پشتبەستن بە ڕێککەوتن لەگەڵ بەرپرسانی عێراق، شێوازی گەشتی ھاووڵاتیانی عێراقی کە پاسپۆرتی ئاسایییان ھەیە بۆ کۆماری ئیسلامیی ئێران تا راگەیاندنی دواتر بەم شێوەیەی لای خوارەوە دەبێت:
ھاووڵاتییانی عێراقی لە کاتی ھاتنەناو خاکی ئێران لە ڕێگای وشکانی و ئاسمانی و شەمەندەفەر و دەریاوە پێویستیان بە وەرگرتنی ڤیزە نییە و زانیاریەکانیان لە کاتی گەیشتنیان بۆ سنورەکان لەلایەن پۆلیسی جێگیر لە سنوورەکانی ئێرانەوە تۆمار دەکرێن و مۆڵەتی چوونە ژوورەوەی یاساییان بۆ ماوەی ٣٠ ڕۆژ پێ دەدرێت.
*تێبینی گرنگ:
- ئەو ھاووڵاتییە عێراقیانەی کە بە مەبەستی مەبەستی خوێندن، کار، وەبەرھێنان، کاری رۆژنامەوانی و ڕۆژنامەنووسی، یاخود خوازیاری ڤیزای خێزان (خانوادەی ھاوسەر ئێرانی) ن، پێویستە لە ڕێگەی باڵیۆزخانە و نوێنەرایەتیەکانی کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە لە دەرەوەی وڵات ڤیزای پێویست وەربگرن.
- ئەم ئاسانکاریانە لەخۆگرتەی ھاتنە ژوورەوەی سەرجەم ھاووڵاتیانی عێراقیە لە سەرجەم سنورە رێگەپێدراوەکانی ئێرانەوە.
- پابەندبوون بە ڕێکار و ڕێسا تەندروستییەکانەوە پێویست و گرنگە: پێویستە پێش چوونە ژوورەوە بۆ ناو خاکی ئێران کارتی ڤاکسین کە لانی کەم دوو دۆزی پێوەبێت یاخود پشکنینی کۆرۆنای نێگەتیڤ کە کەمتر لە ٧٢ کاتژمێیری بەسەردا چووبێت، بخرێتەڕ
کاریگەری دوو نزمە پەستانی لاوازی دەریای ناوەڕاست و نیمچە دوورگەی عەرەبی
لە رۆژی پێنج شەممەوە ٢٠-١٠-٢٠٢٢ ئاسمانی ھەرێم بە گشتی بۆ نیمچە ھەور و ھەندێ ناوچە لە ھەندێ کات بۆ ھەوری تەواو دەگۆڕێت
رۆژی ھەینی ئاسمان بەردەوام نیمچە ھەور دەبێت لە ئێوارەدا ھەور زیاتر دەبێت لە ئاسمان ,لە ئەگەری دروست نەبوونی گۆڕانکاری لە پێشبینیەکان ئەگەری باران بارین لەسەر بەشێک لە سنووری پارێزگای ھەولێر و بارانێکی مامناوەند لەسەر بەشێک لە ناوچە شاخاوییەکانی سنووری پارێزگای ھەولێر و ناوچە جیاجیاکانی سنووری پارێزگای دھۆک ھەیە . باران بارینی پێشبینیکراو لەسەر سنووری پارێزگای ھەولێر و دھۆک زیاترە لە چاو ناوچەکانی تر .
سەنتەری سلێمانی و ھەڵەبجە ئەگەری نمە بارانی پچڕ پچڕی دەبێت لە ھەندێ کاتدا
پلەکانی گەرما بە چەند پلەیەک نزم دەبێتەوە ,خێرای با زیاد ئەگەری بەرزبوونەوەی تۆزوخۆڵیش دەبێت لەسەر بەشێک لەو ناوچانەی خێرا با زیاد دەکات بە تایبەت ناوچەکانی باشووری ھەرێم . لە کاتی نمە باران لەسەر ناوچە شاخاوییەکان ئەگەری ھەورە تریشقە ھەیە . ئەو ناجێگیریەی کە دروست دەبێت تا رۆژی دووشەممە لەسەر کەشی ناوچەکەمان بەردەوامی دەبێت .
بەشی پێشبینی
پۆلیسی راپەڕین بڵاویکردەوە، لەسەر سکاڵای ھاوڵاتیان و لەسەر فەرمانی دادگا، تۆمەتبارێکیان لە شاری رانیە دەستگیرکردووە.
راشیگەیاند، ئەو کەسە لەدایکبووی ساڵی ١٩٨٦ە و رەوانەی لای دادوەری لێکۆڵینەوە کراوە بۆ وەرگرتنی وتەکانی.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، ئەو کەسە قاچاغچییە و بەشداربووە لە ناردنە دەرەوە ئەو کۆچبەرە کوردانەی ساڵی رابردوو لە کەناڵی ئینگلیز یەختەکەیان ژێرئاوکەوت و ژمارەیەکیان گیانیانلەدەستدا و تائێستاش تەرمی بەشێکیان نەدۆزراوەتەوە.
رێکخراوی پەیامنێرانی بێ سنوور راپۆرتێکی سەبارەت بە پێشێلکارییەکان بەرامبەر بە رۆژنامەنوسان بڵاوکردۆتەوە، بەپێی راپۆرتەکە لە سەرەتای دەستپێکردنی خۆپیشاندانەکاندا لە شارەکانی ئێران ٤١ رۆژنامەنوس دەستگیرکراون، کە بەشێکی زۆری ئەو رۆژنامەنوسانە ژنن و دۆسیەکانیان رەوانەی دادگا کراون، بەوەش دەستگەیشتن بە زانیارییەکان گەیشتووەتە ئاستێکی مەترسیدار.
لە بەشێکی تری راپۆرتەکەدا ھاتووە، رێکخراوی پەیامنێرانی بێسنوور داوا دەکات، بە زووترین کات ھەموو ئەو رۆژنامەنووسانە ئازادبکرێن.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، فڕۆکە جەنگییەکانی تورکیا ئۆتۆمبێلێکیان لە بەردەم ماڵێک لە قەزای شەنگال کردە ئامانج، بەوھۆیەشەوە سێ کەس برینداربوون.
وتیشی، بریندارەکان رەوانەی نەخۆشخانەی موسڵ کراون.