کوردستان
کەشناسیی هەرێم پێشبینی نوێی بۆ کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەی بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، پلەکانی گەرما دادەبەزن و لە ناوچە سنوورییەکان بەفر و باران دەبارێت.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت و لە شەودا بۆ نیمچەهەور دەگۆڕیت، پلەکانی گەرماش کەمێک بەرز دەبنەوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەی پێنجشەممە، ئاسمان نیمچەهەور دەبێت بەگشتی و لە ئێوارەدا دەگۆڕێت بۆ هەوری تەواو، بەتایبەت لەسەر ناوچە شاخاوییە بەرزەکان و ناوچە سنورییەکان، لەگەڵ دابارینی کەمێک بەفر و نمەباران لەو ناوچانە. پلەکانی گەرماش نزم دەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر: 14 پلەى سیلیزى
سلێمانی: 10پلەى سیلیزى
دهۆک: 13 پلەى سیلیزى
کەرکوک : 16 پلەى سیلیزى
زاخۆ: 14 پلەى سیلیزى
هەڵەبجە : 11 پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران: 1 پلەى سیلیزى
سۆران: 10 پلەى سیلیزى
گەرمیان : 17 پلەى سیلیزى
وەزیری دەرەوەی سوریا: كورد جوانی و روناكی بۆ رەنگاورەنگی گەلی سوریا زیادكردووە
وەزیری دەرەوەی سوریا رایگەیاند، كورد جوانی و رووناكی بۆ رەنگاورەنگی گەلی سوریا زیادكردووە و بەیەكەوە وڵات بنات دەنێنەوە.
ئەسعەد حەسەن شەیبانی وەزیری دەرەوەی سوریا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس رایگەیاند، كورد جوانی و روناكی بۆ رەنگاورەنگی گەلی سوریا زیادكردووە و گەلی كورد لە سوریا روبەڕوی ستەمبوونەتەوە لەلایەن رژێمی ئەسەدەوە.
دەشڵێت، پێكەوە وڵاتێك بونیاددەنێین هەمووان تیایدا هەست بە یەكسانی و دادپەروەری بكەن.
ئەمە یەكەمین جارە دەسەڵاتی نوێی سوریا پەیام بە زمانی كوردی بڵاوبكاتەوە و پێدەچێت پەیوەندی بە دانوستانەكانی ئەمدوایەی نێوان هەسەدە و دەسەڵاتی نوێی سوریاوە بێت.
سبەینێ لە بەغداد كۆبونەوەیەك بە ئامادەبوونی وەزارەتە پەیوەندیدارەكانی هەرێم و عیراق بۆ چارەسەركردنی دۆسیەی منداڵە ونبووەكان بەڕێوەدەچێت.
چرۆ حەمە شەریف ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، لەگەڵ شۆڕش خالید بریكاری وەزارەتی دەرەوەی عیراق كۆبوەوە و داوایكردووە كێشەی منداڵە ونبووەكان چارەسەر بكرێت.
دەشڵێت، لەسەر ئەو بابەتە بڕیارە ئەمڕۆ لە بەغداد كۆبونەوەیەك بە ئامادەبوونی وەزارەتی شەهیدان و ئەنفالكراوانی هەرێم و دەزگای شەهیدانی عیراق و وەزارەتەكانی ناوخۆ و تەندروستی عیراق و باڵیۆزخانەی ئێران بەڕێوەبچێت.
چرۆ حەمە شەریف راشیگەیاند، وەك فراكسیۆنی یەكێتی دوو ساڵە بە چڕی كار لەسەر دۆسیەی منداڵە ونبووەكان و ئاشكراكردنی چارەنووسیان دەكەن.
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی هەرێم پرۆژەیەك جێبەجێ دەكات، كە زەمینەی زیاتر بۆ سەربەخۆی زانكۆكان و دەرفەتی داهێنان بۆ دامەزراوەكانی خوێندنی باڵا دەستەبەر دەكات.
عەباس ئەكرەم، وتەبێژی وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، بە سەرپەرشتی د.ئارام محەمەد وەزیری خوێندنی باڵا، لیژنەی تایبەتمەندی وەزارەتیان كۆبوەوە و لە كۆبونەوەكەدا وەزیر وتی، دەبێت زانكۆكان و لایەنە پەیوەندیدارەكان پێكەوە كاربكەن بۆ جێبەجێكردنی پڕۆژەكە.
وەزیری خوێندنی باڵا راشیگەیاند، پێویستە كار بكرێت بۆ رێكخستنەوە و هەمواركردنەوەی ئەو یاسا و رێنماییەكانی سەربەخۆی زانكۆكان زیاتر دەكەن.
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم بەبۆنەی پەسەندکردنی پڕۆژەیاسای هەڵوەشاندنەوەی بڕیارەکانی بەعس، کە تایبەتە بە گەڕاندنەوەی زەوی و زار بۆ خاوەنەکانیان رەسەنەکانیان، پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، پەسندکردنی ئەم یاسایە بەرهەمی چەندین ساڵ هەوڵ و پێداگری و پێکەوەکارکردنی لایەنە کوردستانییەکانە لەپێناو چەسپاندنی دادپەروەری.
دەقی پەیامەکە...
بەبۆنەی پەسەندکردنی "پڕۆژەیاسای هەڵوەشاندنەوەی بڕیارەکانی ئەنجومەنی سەرکردایەتیی بەعسی هەڵوەشاوە" کە تایبەتە بە گەڕاندنەوەی زەوی و زار بۆ خاوەنە رەسەنەکانیان، گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی خەڵکی کوردستان و بە تایبەت دانیشتوانی کەرکوک و ناوچە کوردستانییەکانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم دەکەم و سوپاسی دەستەی سەرۆکایەتیی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق و پەرلەمانتارانی سەرجەم فراکسیۆنە کوردستانییەکان و هەموو ئەو پەرلەمانتار و لایەنانە دەکەم کە رۆڵیان بینیوە لە پەسندکردنی ئەم یاسایەدا.
پەسندکردنی ئەم یاسایە بەرهەمی چەندین ساڵ هەوڵ و پێداگری و پێکەوەکارکردنی لایەنە کوردستانییەکانە لەپێناو چەسپاندنی دادپەروەری. ئەم سەرکەوتنەش جارێکی دیکە وەبیری هەموو لایەکمان دەخاتەوە کە لە پرسە نیشتمانییەکاندا و بۆ بەدیهێنانی ئامانج و داواکارییەکانی خەڵکی کوردستان دەبێت نوێنەرانی کورد و لایەنە کوردستانییەکان لە بەغداد هەمیشە یەکڕیز و یەکدەنگ بن و بەبێ پێکەوەکارکردن و یەکڕیزی ناتوانین خواست و داواکارییە رەواکانی گەلەکەمان بەدیبهێنین.
هێشتا زۆر داواکاری دەستوری دیکەی خەڵکی کوردستان جێبەجێ نەکراوە، ئێمە هیوادارین ئەم هەنگاوەی ئەمڕۆ دەستپێکی قۆناغێکی نوێ بێت و هاندەربێت بۆ پێکەوەکارکردنی زیاتری نوێنەرانی کورد بۆ جێبەجێکردن و دابینکردنی هەموو مافە دەستورییەکانی دیکە.
بە پێویستیشی دەزانم وەبیری هەموو لایەنە سیاسییە عیراقییەکان لە پێکهاتەکانی دیکە بخەمەوە کە هەر هەوڵێک بۆ چەسپاندنی دادپەرەوەری و نەهێشتنی ستەم متمانەی نێوان پێکهاتەکان بەهێزتر دەکات و دەرگا بەڕووی پێکەوەکارکردنی زیاتر بەرەو سەقامگیری و گەشەپێدانی عێراق دەکاتەوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، گەڕاندنەوەی هەزاران دۆنم زەوی ناوچە جێناكۆكەكان بۆ گەلی كورد و توركمان، دەرفەتێكی گرنگە بۆ كورد تا لە داهاتوودا بەرگری لە مافی كەسوكار و هاووڵاتیان بكەن لە سەرجەم ناوچە جیاوازەكان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان راگەیەندراوێكی بڵاوكردەوە و تیایدا سوپاسی نوێنەرانی كورد لە بەغداد دەكات بۆ یەكگرتوویی و یەكهەڵوێستییان سەبارەت بە تێپەڕاندنی پرۆژەیاسای گەڕاندنەوەی زەوییە كشتوكاڵییەكانی جوتیارانی كورد و توركمان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.
وتیشی، هەڵوەشاندنەوەی بڕیارەكانی بەعسی رووخاو كە دوای 50 ساڵ لە تەعریب هەزاران دۆنم زەوی دەگەڕێنێتەوە بۆ گەلی كورد و توركمان لە سنووری ناوچە جێناكۆكەكان، دەرفەتێكی گرنگە بۆ كورد تا لە داهاتوودا بە یەكگرتوویی بەرگری لە مافی كەسوكار و هاووڵاتیان بكەن لە سەرجەم ناوچە جیاوازەكان.
سەرۆكی یەكێتی دواكاریشە هەموولایەنەكان بە رۆحێكی نیشتمانی و كوردانەوە هاوكاربن بۆ كۆتاییهێنان بەو ستەمانەی رژێمی پێشوو بەسەر گەلی كوردیدا هێنابوو، كاری پێكەوەیی هێمای بەهێزییانە و با پێكەوە هەنگاوی گەورەتر بنێن.
ئەمڕۆ كۆبوونەوەكانی هەردوو تیمی تەكنیكی وەزارەتی دارایی هەرێم و عیراق لە هەولێر دەستیپێكرد و تا رۆژی پێنج شەممە بەردەوام دەبێت.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، تیمەكان راپۆرتێك لەسەر داهات و خەرجی ساڵی 2024ـی هەرێم و موچەی خانەنشینان و فەرمانبەرانی گرێبەست ئامادە دەكەن و لە كۆبونەوەی داهاتووی وەفدی دارایی هەرێم و عیراق كە بڕیارە رۆژی یەكشەممەی داهاتوو لە بەغداد بەڕێوەبچێت، دەخرێتەڕوو.
پەیامنێری كوردسات نیوز ئاماژەی بەوەشدا، تەوەرێكی دیكەی گفتوگۆكانی نێوان هەردوو تیمی تەكنیكی، ئامادەكردنی لیستی موچەی موچەخۆران و تەرازوی پێداچوونەوەی مانگانەیە.
وەفدی تەكنیكی یەكێتی و پارتی لە مەكتەبی سیاسی یەكێتی لە هەولێر كۆبونەوە و تاوتوێی دۆسیەكانی پەیوەست بە پێكهێنانی حكومەتی نوێی هەرێمیان كرد.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، لە كۆبونەوەكەدا گفتوگۆكراوە لەبارەی خاڵە ناكۆكەكانی نێوان یەكێتی و پارتی بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت.
ئاماژەی بەوەشدا، هەر لە كۆبونەوەكەدا تیشكخراوەتەسەر رێكخستنەوەی خەرجی و داهاتی هەرێم و پرسی دەروازە سنوورییەكان، هەروەها تاوتوێی پرسی بەبانكیكردنی موچەی موچەخۆران و پەیوەندییەكانی نێوان هەولێر و بەغداد كراوە.
پەیامنێری كوردسات نیوز وتیشی، باسی دابەشكردنی پۆستە حكومییەكان نەكراوە، بەڵام كۆبونەوەكانی وەفدی تەكنیكی یەكێتی و پارتی بەردەوامییان دەبێت، تاكو لەسەر خاڵە ناكۆكەكان دەگەنە لێكتێگەیشتن و دواتر وەفدی باڵای هەردوولا كۆدەبنەوە بۆ دابەشكردنی پۆستە حكومییەكان.
وەزیری دادی عیراق و دەستەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، پێشوازی لە پەسەندكردنی پرۆژەیاسایی گەڕاندنەوەی زەوی بۆ خاوەنەكانیان دەكەن و دەشڵێن، ئەو پرۆژەیاسایە زوڵمێكی گەورە رژێمی بەعس لەسەر جوتیارانی كورد و توركی سنووری كەركوك لادەبات.
فەهمی بورهان، سەرۆكی دەستەی ناوچە كوردستانییەكانی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم، لە پەیامێكیدا بەوبۆنەیەوە دەڵێت، ئەم هەنگاوە دەرئەنجامی هەوڵی هاوبەشی حكومەتی هەرێم و وەزیر و نوێنەرانی هەرێمی كوردستانە لە بەغداد، كە جگە لە گەڕاندنەوەی زەوی بۆ خاوەنە راستەقینەكانیان، گیانی كاری پێكەوەیی نێوان پێكهاتەكانی عیراق قوڵتر دەكاتەوە و متمانەی نێوان لایەنە سیاسییەكان فراوانتر دەكات.
هاوكات وەزیری دادی عیراق لە پەیامەكیدا دەڵێت، زیاتر لە 20 ساڵە كار لەسەر گەڕاندنەوەی ئەو زەوییانەی سنووری كەركوك بۆ خاوەنەكانیان دەكەن و دواجار بە پەسەندكردنی ئەو پرۆژەیاسایە زوڵمێكی گەورەی رژێمی بەعس لەسەر جوتیارانی كورد و توركمان لادەبرێت، هەروەها میكانیزنێكی دادپەروەرانەش بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ لێكەوتەكانی یاساكە بۆ جوتیارە عەرەبەكان دابیندەكرێت.
دوای ئەوەی شەپۆلێکی بەفربارین ناوچە جیاجیاکانی هەرێمی گرتەوە، کەشناسیی هەرێم رێژەی بەفربارینی لە ناوچە جیاجیاکانی هەرێم بڵاوکردەوە و بەپێی ئامارەکان، زۆرترین بەفر لە حاجی ئۆمەران باریوە.
بەپێی ئاماری کەشناسیی هەرێم، لە حاجی ئۆمەران زۆرترین رێژەی بەفر باریوە کە 18 سانتیمەتر بووە، لە پلەی دووەمیشدا پێنجوێن و بەرزنجە و تەوێڵە دێن کە 11 سانتیمەتر بەفریان لێباریوە.
لەدوای ئەوانیش زۆرترین بەفر لە مێرگەسور باریوە کە 7 سانتیمەتر بووە و شوێنەکانی دیکەش بەم جۆرە بوون:
یاخسەمەر 4 سم
چۆمان 3 سم
چوارتا 2 سم
ئامێدى 1 سم
چەمانکێ 1 سم
کانى ماسى 2 سم
دەستەی پزیشكانی دانەمەزراوی هەولێر داوای دامەزراندن دەكەن و ماوەی 10 رۆژ دەدەنە حكومەت بۆ وەڵامدانەوەی داواكارییەكەیان .
لە یاداشتنامەیەكدا كە دەستەی پزیشكانی دانەمەزراو ئاراستەی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران و وەزارەتی تەندروستی و سەندیكای پزیشكانی كوردستانی كردووە، ئاماژە بۆ ئەوەكراوە، لە ساڵانی رابردوودا دەرچووانی كۆلێژی پزیشكی دوای ماوەیەكی كەم لە دەرچوونیان دادەمەزران، بەڵام دەرچووانی ساڵی 2024ی كۆلێژی پزیشكی گشتی- زانكۆی هەولێری پزیشكی كە ژمارەیان 273 دەرچووە، دانەمەزراون و هیچ بڕیار و رێنماییەكیش لەبارەی دامەزراندنیانەوە نییە.
دەرچووە دانەمەزراوەكان داوا دەكەن، وادەیەكی دیاریكراو بۆ دامەزراندنیان دیاری بكرێت و وەزارەتی تەندروستی و لایەنە پەیوەندیدارەكان زانیارییان پێبدەن لەبارەی رێكارەكانی دامەزراندنیان.
ماوەی 10 رۆژیشیان بۆ حكومەت دیاریكردووە بۆ ئەوەی وەڵامی داواكارییەكەیان بداتەوە، ئەوەیان خستووەتە روو، بە پێچەوانەوە رێگەی مەدەنی وەک خۆپیشاندان و چالاكی ناڕەزایی دەگرنەبەر .
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق سەردانی پارێزگای سلێمانی کرد و لەلایەن د. هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانییەوە پێشوازی لێکرا.
لە راگەیەندراوێکیشدا کە پارێزگای سلێمانی بڵاویکردووەتەوە، تێیدا هاتووە، "د.هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی، لە دیوانی پارێزگادا، پێشوازیکرد لە شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراقی فیدراڵ، دواتر لەسەر دەستپێشخەریی و پێشنیازی کۆمپانیای ئەندازیاریی ڤیو پایۆنێر، کە بایەخ بە شوێنەوارو کولتور دەدات، کۆبوونەوەیەکی تایبەت بە دروستکردنەوەی پردی کۆنی شوێنەواریی قلیاسان کرا".
ئاماژە بەوەشدراوە، "لە کۆبوونەوەکەدا جێگری پارێزگاری سلێمانی بۆ کاروباری کارگێڕی و بەڕێوەبەری گشتی گەشتوگوزاری پارێزگای سلێمانی و بەڕێوەبەری شوێنەواری پارێزگای سلێمانی ئامادەی بوون، رێکاری پێویست دیاری کراو بە مەیدانیی شوێنی پردە کۆنەکەی قلیاسان بەسەرکرایەوەو وابڕیارە لە ئایندەیەکی نزیکدا دەست بە دروستکردنەوەی بکرێت".
بەڕێوەبەرایەتی پەرەپێدانی کــاری زانکۆی سلێمــــانی ١٧ هەلی کاری بۆ دەرچووانی بەشەکانی بەبازاڕکردن و ئەندازیاری شارستانی راگەیاند.
بەڕێوەبەرایەتی پەرەپێدانی کــاری زانکۆی سلێمــــانی رایگەیاندووە، هەلی کارەکان بە هاوبەشی لەگەڵ گروپی (تانوپۆ هۆڵدینگ) بۆ دەرچووانی بەشەکانی بەبازاڕکردن و ئەندازیاری شارستانین.
ئەوەشی خستووەتە روو، بۆ دەرچووانی بەشی بەبازاڕ کردن ١٥هەلی کــار بەردەستە و بۆ دەرچووانی بەشی ئەندازیاری شارستانی دوو هەلی کـار بەردەستە.
زانکۆی سلێمانی ئی مەیڵێکی بۆ ناردنی سی ڤی داناوە و بەم ناوە ([email protected]) دەشڵێت، دوا وادە بۆ وەرگرتنی سی ڤی ١ی ٢ی ٢٠٢٥ـە.
لیژنەی هاوبەشی یەكێتی و پارتی بۆ ئامادەكردنی رەشنووسی پێكهێنانی حكومەت لە کۆبوونەوەدان.
ئەمڕۆ هەردوو لیژنەی هاوبەشی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان لە مەكتەبی سیاسی یەكێتی هەولێر کۆبوونەوە و هێشتا لە کۆبوونەوە بەردەوامن.
کۆبوونەوەکە تایبەتە بە ئامادەكردن و نووسینەوەی رەشنووسی رێکكەوتنی پێكهێنانی حكومەت و كارنامەی كابینەی داهاتووی حكومەت.
ئەوەش لە كاتێكدایە، لە كۆبوونەوەكانی رابردوودا یەكێتی جەختی لەوەكردووەتەوە، دەبێت حكومەتی داهاتووی هەرێم حكومەتێكی خزمەتگوزار بێت.
دوای ئەوەی شەپۆلێکی بەفربارین دوێنێ ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی گرتەوە، کەشناسیی هەرێم پێشبینی نوێی لەبارەی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەی بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، ئەمڕۆ و سبەی کەش جێگیر دەبێت و پلەکانی گەرما نزمتر دەبنەوە.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ سێشەممە، ئاسمان ساماڵ و کەش سارد دەبێت، پلەکانی گەرما کەمێک نزم دەبنەوە بەراورد بە تۆمارکراوەکانى دوێنێ.
ئەوەش هاتووە، سبەی چوارشەممە، ئاسمان لە ساماڵەوە بۆ پەڵەهەور و نیمچەهەور دەگۆڕێت و پلەکانی گەرما ١ بۆ ٢ پلە بەرز دەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر : 11 پلەى سیلیزى
سلێمانی : 9 پلەى سیلیزى
دهۆک : 12 پلەى سیلیزى
کەرکوک : 15 پلەى سیلیزى
زاخۆ : 13 پلەى سیلیزى
هەڵەبجە : 11 پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران: 2- پلەى سیلیزى
سۆران: 5 پلەى سیلیزى
گەرمیان : 17 پلەى سیلیزى
وەزارەتی دارایی هەرێم و عیراق یەكشەممەی داهاتوو كۆبوونەوەی هاوبەش ئەنجام دەدەن، سەبارەت بە شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان، راسپاردەی پێویستیش ئاڕاستەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق دەكەن.
وەزارەتی درایی هەرێم لە راگەیەنراوێكدا بلاویكردەوە، كۆبوونەوەكانیان لەگەڵ وەزارەتی دارایی عیراق بەردەوام دەبێت یەكشەممەی داهاتوو كۆبوونەوەی هاوبەش ئەنجام دەدەن، بڕیاری پێویست لەسەر ماف و شایستە داراییەكانی هەرێمی كوردستان دەدەن، ڕاسپاردەی پێویستیش ئاڕاستەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق دەكەن.
لە بەشێكی تری راگەیەنراوەكەدا هاتووە، تیمێكی هاوبەش لە هەردوو وەزارەتی دارایی عیراق و هەرێم پێكبهێنراوە، لە ئەمڕۆوە لە وەزارەتی دارایی هەرێم دەستبەكار دەبن و ئامادەكاری پێویست دەكەن بۆ كۆبوونەوەی سەرەتای هەفتەی داهاتوو لەسەر ئەرك و پابەندییەكانی هەردوولا بۆ ساڵی 2025.