ئاوات شێخ جەناب، وەزیری دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمی کوردستان، لە چەند کۆبوونەوەیەکی گرنگدا لەگەڵ بەرپرسانی ئیداری، نوێنەرانی یەکێتی بەڵێندەران و بەڕێوەبەرانی بانکەکانی سەر بە وەزارەت، بڕیاری خەرجکردنی زیاتر لە 45 ملیار دیناری دەرکرد بۆ پارێزگاکانی سلێمانی، هەڵەبجە و ناوچەکانی گەرمیان و ڕاپەڕین.

ئەم کۆبوونەوانە بە مەبەستی بەدواداچوون و چارەسەرکردنی ئەو کێشە و گرفتانە بووە کە روبەروی پرۆژەکان بوونەتەوە لە سنووری ئەو پارێزگا و ناوچانە. دوای گوێگرتن لە کێشەکان، وەزیری دارایی چەند بڕیارێکی گرنگی دەرکرد لە بەرژەوەندی بەڵێندەران و ئەو کۆمپانیایانەی کە سەرقاڵی جێبەجێکردنی پڕۆژەکانن.

بە پێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی دارایی و ئابووری کە ئەمڕۆ چوارشەممە  بڵاوکراوەتەوە، بڕەکان بەم شێوەیە دابەش دەکرێن:

- 8.5ملیار دینار بۆ کەرتی تەندروستی، لەوانە 4.5 ملیار بۆ دەرمان لە بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی و 4 ملیار بۆ دەرمانی نەخۆشخانەی هیوا.

- 20 ملیار دینار بۆ پڕۆژەی شەقامی 100مەتری سلێمانی (شاڕێی بابان)

- 5 ملیار دینار بۆ پڕۆژەی ڕێگای دوو سایدی کەلار - دەربەندیخان

- 10.5 ملیار دینار بۆ پڕۆژەکانی پارێزگاکان کە بەم شێوەیە دابەش دەکرێت:

  - 3.5 ملیار بۆ پڕۆژەکانی سلێمانی و دەوروبەری

  - 3 ملیار بۆ پڕۆژەکانی ئیدارەی گەرمیان

  - 2 ملیار بۆ سەرجەم پڕۆژەکانی ئیدارەی ڕاپەڕین

  - 2 ملیار بۆ سەرجەم پڕۆژەکانی پارێزگای هەڵەبجە

-1.5 ملیار دینار وەک شایستەی پارەی خۆڵ و خاشاک

هەروەها وەزیری دارایی بڕیاری داوە بە بەردەوامبوونی کاری لیژنەی خەرجکردنی گەڕانەوەی "التأمینات و خطاب الضمان"ی بەڵێندەران لە سەرجەم بانکەکان، بەمەبەستی گەڕانەوەی پابەندییەکان بە پێی ڕێژە و گوژمەی دیاریکراو.

پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، زیندانییەکی دهۆک کە بە مەبەستی چارەسەر بردرابوو بۆ نەخۆشخانە، هەڵات.

پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، زیندانییەکی چاکسازی زڕکای دهۆک، لەکاتی بردنی بۆ نەخۆشخانە بە مەبەستی چارەسەر، داوای کردووە بیبەن بۆ دەستشۆر، بەڵام لە پەنجەرەی دەستشۆرەکەوە هەڵاتووە.

ئەوەشی خستە روو، ئەو زیندانییە بە هۆکاری ئەنجامدانی تاوانی کوشتنی کچێک سزا درابوو و لە زینداندا بوو.

وتیشی، لە ئێستادا هێزە ئەمنییەکان بەدوایەوەن و هێشتا دەستگیر نەکراوە.

سوپای توركیا ژمارەی بارەگا و سەربازەكانی لە هەرێم زیاتر دەكات و 90% زنجیرە چیای مەتینای لە قەزای ئامێدی  سەر بە پارێزگای دهۆكی داگیركردووە.

پەیامنێری كوردسات لە قەزای ئامێدی رایگەیاند، شەوی رابردوو سوپای توركیا چەكی قورس و مامناوەند هێناوتەوە بنكەكانی خۆی لەبناری زنجیرە چیای مەتینا لە قەزای ئامێدی سەر بە پارێزگای دهۆك.

وتیشی لە ساڵی رابردوەوە تا ئێستا توركیا بە بەردەوامی بنكە سەربازییەكانی لە گوندەكانی سەرگەلێ و گوهەرزێ و بلاڤە و گەلی رەشاڤە لە ناحیەی دێرەلوكی سەر بە ئامێدی زیاد كردووە، بەوەش 90% زنجیرە چیای مەتینای لە قەزای ئامێدی  داگیركردووە. 

هاوكات سوپای توركیا بە بەردەوامی سنورەكانی قەزای ئامێدی تۆپباران و بۆردومان دەكات و پێكدادانەكانیش لە نێوان سوپای ئەو وڵاتە و پارتی كرێكارانی كوردستان - پەكەكە بەردەوامە. لە كاتێكدا كە پەكەكە نزیكەی دوو مانگە ئاگربەستی راگەیاندوە.

کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، خۆڵبارین بەردەوام دەبێت.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان ساماڵ و پەڵەهەور دەبێت, لەگەڵ ئەگەری بوونی کەمێک تۆزۆ و خۆڵ لە کەشدا، هەروەها پلەکانی گەرما بە 1 بۆ 2 پلە بەرز دەبنەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ پێنجشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت و لە کاتەکانی ئێوارەدا دەگۆڕێت بۆ نیمچەهەور و هەوری تەواو، پلەکانی گەرماش زیاتر بەرز دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بەم جۆرە دەبن:

هەولێر : 36  پلەی سیلیزی

سلێمانی : 32 پلەی سیلیزی

دهۆک : 35  پلەی سیلیزی

کەرکوک : 38 پلەی سیلیزی 

زاخۆ  : 35 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە : 32 پلەی سیلیزی

سۆران : 32 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران : 23 پلەی سیلیزی

گەرمیان :39 پلەی سیلیزی

بە بیانوی بەشداریكردن لە ئاهەنگێك كە گۆرانی كوردی تێدا لێدراوە، دادگایەكی توركیا سزای زیندانی بەسەر پێنج ئەندامی دەم پارتیدا سەپاند.

پارتی یەكسانی و دیموكراسی گەلان - دەم پارتی بڵاوی كردەوە، پێنج ئەندامیان لە دێرسیم بە بیانوی بەشداریكردن لە ئاهەنگێك گۆرانی كوردی لە رێپێوانێكی ساڵی رابردوودا، سزای 10 مانگ  زیندانیان لە لایەن دادگایەكی توركیا بەسەردا سەپێنراوە.

دادگاكەی توركیا لە دێرسیم لە دووەم دانیشتینیدا بڕیاری سزای زیندانیی بەسەر هەردوو هاوسەرۆكی دەمپارتی لە دێرسیم و هاوسەرۆكی شارەوانیی پێشوی شاری دێرسیم و ئەندامێكی دیكەی رێخستنی پارتەكەدا سەپاندووە.

پارێزەرانی دۆسیەكە رایانگەیاندوە؛ لە چالاكیی و رێپێوانەكەدا ژمارەیەك گۆرانیی كوردی لێدراون كە لە زۆربەی رێوڕەسمەكاندا لێدەدرێن، بەڵام دادگاكە ئەوەی وەك بانگەشە دژی دەسەڵاتی توركیا لە قەڵەم داوە و ئەندامەكانی دەم پارتی سزاداوە.

وەزارەتی دارایی هەرێم رەتیدەکاتەوە گۆڕانکاری لەلیستی موچەی فەرمانبەرانی بانکەکان کرابێت و دەڵێت؛ بۆ مانگی نیسان هاوشێوەی مانگەکانی پێشوو داوای یەک موچە بۆ فەرمابەرانی بانکەکان کراوە.

بەڕێوبەرایەتی گشتی بانکە بازرگانییەکان / وەزارەتی دارایی و ئابوری هەرێم بڵاویکردەوە، لە چەند پەیج و میدیایەک هەواڵێک بڵاوکراوەتەوە کە ئاماژەیان بەوەکردووە وەزارەتی دارایی عێراق چەند تێبینییەکی لەسەر لیستی موچەی مانگی نیسانی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان هەبووە، یەکێک لە تێبینییەکان لەسەر موچەی بانکە حکومییەکان بووە بۆ مانگی نیسان کە گوایە داوای دوو موچە بۆ بانکەکان کراوە و لەناو لیستەکاندا ناوی دوو بانک لە بیر کراوە و دواتر چارەسەر کراوە .

ئاماژەی بەوەشکردووە، بە پێویستمان زانی بۆ هەموو لایەکی ڕوون بکەینەوە ئەو هەواڵە هیچ بنەمایەکی نییە و بۆ مانگی نیسان هاوشێوەی مانگەکانی پێشوو تەنها داوای یەک موچە بۆ فەرمانبەرانی بانکەکان کراوەو هیچ گۆڕانکارییەک لەلیستی موچەکانیان نەکراوە.

ئەوەشی خستەڕوو، داواکردنی دوو موچە بەپێی یاسا بۆ فەرمانبەری بانکەکان بۆ مانگەکانی نیسان و ئاب و کانونی یەکەم ئاساییە و ساڵانە هەر فەرمانبەرێکی بانک لە عیراق و هەرێمی کوردستان 15 مووچە وەردەگرن کە سێ موچەیان زێدەکییە.

وەفدێکی ژووری بازرگانی سلێمانی سەردانی باکی رافدەینیان کرد و تەئکید لە کاری بازرگانی و دڵنیایی مەمەڵەکردن لەگەڵ ئەو بانکە کرایەوە.

ئەمڕۆ نەوزاد غفور سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی و ئارام بابان ئەندامی ئەنجومەنی کارگێڕی ژوور ، لەگەڵ د.نەرمین مەعروف ئەندامی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران لەشاری بەغداد سەردانی ئیدارەی گشتی( بانکی رافیدەین) کرد، لەلایەن د.علي كريم، بەڕێوەبەری گشتی بانکەکانی رافیدەین لەعێراق پێشوازییان لێکرا.

نەوزاد غەفور،سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی بە کوردسات نیوزی رایگەیاند: ئامانج لەسەردانەکەمان گفتوگۆ و بەدواداچوون  بۆ چەند پرسێکی پەیوەست بە کاروباری بانکی و دارایی تایبەت بە بازرگانان و پیشەسازکارانی سلێمانی بوو.

راشیگەیاند، بەشێکی دیکەی گفتوگۆکەمان تایبەتبوو بە ئاسانكارى بۆ بازرگانانى شارى سلێمانى و دڵنيايى مامەڵەكردن لەگەڵ بانكى رافیدەین.

نەوزاد غەفور،سەرۆکی ژووری بازرگانی و پیشەسازی سلێمانی بازرگانان و هاوردەکاران و پیشەسازان و ئەندامانی ژووری بازرگانی سلێمانی دڵنیا دەکاتەوە لە ئایندەیەکی نزیکدا لەتەواوی خزمەتگوزاریەکانی بانکەکە ئاگادار دەکرێنەوە.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران پێشوازیکرد لە ستیڤن بیتنەر، کونسوڵی گشتیی ئەمریکا لە هەرێمی کوردستان و پێکەوە تاوتوێی دۆخی ناوخۆی هەرێم و گفتوگۆکانی پێکهێنانی حکومەتی نوێیان کرد.

لە کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆبەڕێوەچوو، باس لە دواین بەرەوپێشچوونەکانی دانووستانەکانی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان کرا. جێگری سەرۆکوەزیران بە ئاماژەدان بە دواکۆبوونەوەی نێوان یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان رایگەیاند، قۆناغێکی نوێی گفتوگۆکان دەستی پێ کردوە و بەردەوامیش دەبین تا ئەو کاتەی دەگەینە رێککەوتنی کۆتایی.

قوباد تاڵەبانی جەختیشی کردەوە مەبەستیانە حکومەتێکی بەهێز و یەکگرتوو و خزمەتگوزار پێکبهێنن و هیواشی خواست لە ماوەیەکی نزیکدا و بەر لە هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق کابینەی نوێ پێکبهێنرێت.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە تۆماس سیلەر، باڵیۆزی یەکێتیی ئەوروپا لە عیراق کرد.

لە کۆبوونەوەکەدا دۆخی گشتیی سیاسی و ئەمنی و ئابوریی هەرێمی کوردستان و عیراق و ناوچەکە تاوتوێکرا و جەخت لە چارەسەرکردنی ئاشتییانەی هەموو ئەو کێشانە کرایەوە کە هەڕەشەن بۆ سەر سەقامگیریی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

بافڵ جەلال تاڵەبانی و تۆماس سیلەر جەختیان لە برەودان بە پەیوەندییەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و یەکێتیی ئەوروپا کردەوە و بەهێزکردنی هاوکاری و هەماهەنگییەکانیان بە پێویست زانی.

هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراق تەوەرێکی دیکەی دیدارەکەبوو و بافڵ جەلال تاڵەبانی وتی، هەوڵەکانمان بۆ ئەوەیە هەڵبژاردنەکە لە کەشێکی ئارام و دیموکراسیدا بەڕێوەبچێت.

سودانی بڕیاریدا لەسەر خەرجكردنی موچەی مانگی چواری موچەخۆرانی هەرێم و هیچ گرفتێکیش لە لیستی موچەدا نییە.

پەیامنێری کوردسات نیوز ئاشکرایکرد؛ سەرچاوەیەک لە ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاندووە، ئەمڕۆ لە کۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیران باسی موچە نەکراوە، بەڵام محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرانی عیراق لەدوای کۆبوونەوەکە پەیوەندییەکی تەلەفونی لەگەڵ تەیف سامی وەزیری دارایی ئەنجامدا و بڕیاری لەسەر خەرجکردنی موچەی مانگی چواری فەرمانبەرانی هەرێم داوە.

وتیشی. هیچ تێبینیەک و گرفتێک لەسەر لیستی موچەی فەرمانبەران نییە و سودانی، وەزارەتی دارایی راسپاردووە سبەینێ یاخود هەفتەی داهاتوو موچەی مانگی چواری هەرێم بنێرێت.

حکومەتی هەرێم بەبۆنەی جەژنی کرێکارانەوە رۆژێک پشووی راگەیاند.

فەرمانگەی میدیا و زانیاریی حکومەتی هەرێم رایگەیاند، رۆژی پێنجشەممە، 1ی ئایار، بە بۆنەی یەکی ئایار جەژنی کرێکارانەوە پشووی فەرمی دەبێت.

ئاماژەی بەوەشکردووە، پشووەکە سەرجەم دامودەزگا حکومی و تایبەتەکان دەگرێتەوە.

قائیمقامییەتی سلێمانی هاوردەکردنی پیاز و شوتی قەدەغە دەکات و هاوردەکردنی هێلکەشی هەر بە قەدەغەکراوی هێشتەوە. 

ئەمڕۆ قائیمقامییەتی سلێمانی دوو کۆبوونەوەی ئەنجامدا و بڕیاریدا بەوەی، لە 1ی ئایارەوە هاوردەکردنی پیاز قەدەغە بێت و لە 15ی ئایاریشەوە رێگە نەدرێت شوتی هاوردە بکرێت.

لە راگەیەنراوێکدا قائیمقامییەتی سلێمانی ئاماژەی بەوەکردووە، بەهۆی زۆری بەرهەمی ناوخۆوە قەدەغەی هاوردەکردنی هێلکە بەردەوام دەبێت، هەر کاتێک نرخەکەی بەرزبووەوە، ئەوکات رێگە دەدرێت هاوردە بکرێت.

باسی لەوەشکردووە، رێگە بە هاوردەکردنی ئاژەڵی زیندوو دەکرێت، بەڵام رێگە بە بردنە دەرەوەی نادرێت.

بڕیاریشدراوە، لیژنە هاوبەشەکان رێکاری پێویست دەگرنەبەر بۆئەوەی ئەندازیاری کشتوکاڵی راستەوخۆ لەسەر پرۆژە پەلەوەری و کشتوکاڵییەکان بێت و سەرپەرشتییان بکات.

لەبارەی رێکارەکانی رێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی تای خوێنبەربوونەوە لە راگەیەنراوەکەدا ئەوە هاتووە، بەڕێوەبەرایەتی ڤێرتێنەری سلێمانی 26 تیمی پێکهێناوە و سەردانی گوندەکان دەکەن بۆ لەناوبردنی مشەخۆری دەرەکی و شوشتنەوەی ئاژەڵ.

هەروەها لیژنەکانی قائیمقامییەت راسپێردراون بەوەی زیاتر چاودێری گۆشتفرۆشەکان بکەن.

سەرۆك كۆماری عیراق مەرسومی یاسای بەپارێزگابوونی هەڵەبجەی دەركرد و رادەستی پارێزگاری هەڵەبجەی کرد.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، لە کاتژمێر 11:35، کە دەکاتە ساتی دەستپێکردنی کیمیابارانکردنی هەڵەبجە، مەرسومی یاسای بەپارێزگابوونی هەڵەبجەی ئیمزا کرد و رادەستی نوخشە ناسیح پارێزگاری بەوەکالەتی شارەکەی کرد.

دوای دەركردنی مەرسومی بەپارێزگابوونی هەڵەبجە لەلایەن سەرۆك كۆمارەوە لە رۆژنامەی وەقائیع بڵاودەكرێتەوە و دوای ئەوەش دەکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە.

ئەوەش لە کاتێکدایە، ئەنجومەنی نوێنەران لە 14ی ئەم مانگەدا، پڕۆژەیاسای بەپارێزگابوونی هەڵەبجەی پەسەند كرد.

دوای روداوەکەی دوێنێ، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی دیکەی بۆمبڕێژکراو لە ئامێدی بە خاڵێکی پێشمەرگەدا تەقییەوە و بەهۆیەوە دوو پێشمەرگە بریندار بوون.

فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی بۆمبڕێژکراو، لە سنوری ناحیەی دێرەلوکلە ئامێدی بە خاڵێکی پێشمەرگەدا تەقییەوە و بەهۆیەوە دوو پێشمەرگە بریندار بوون، کە لەماوەی کەمتر لە 24 سەعاتدا ئەمە دووەم رووداوی هاوشێوەیە.

دوێنێ دووشەممە، بەهەمان شێوە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی بۆمبڕێژکراو لە گردی داڤای بەرانبەر گوندی بەلاڤا لە ئامێدی، بە خاڵێكی هێزەكانی پێشمەرگەدا تەقییەوەتەوە و بەهۆیەوە سێ پێشمەرگە بریندار بوون.

کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، ئەمڕۆ و سبەینێ پلەکانی گەرما بەرز دەبنەوە و ئەگەری نمەباران و هەورەتریشقە هەیە.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ سێشەممە، ئاسمان  پەڵەهەور دەبێت و لە ناوچەکانى باکور و باکورى رۆژهەڵاتى هەرێم نیمچەهەور دەبێت، لەگەڵ ئەگەرى کەمێک نمەباران و هەورەبروسکە .

ئەوەشی خستووەتە روو، سبەینێ چوارشەممە، ئاسمان پەڵەهەور دەبێت و لە ناوچە شاخاوییە سنوريیەکانى باکور نیمچەهەوردەبێت، لەگەڵ بوونى تۆزێکى سوک لە هەوادا.

بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی، ئەمڕۆ پلەکانی گەرما بەرزتر دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانی دوێنێ و سبەینێش یەک بۆ دوو پلەی دیکە بەرز دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بەم جۆرە دەبن:

هەولێر : 33  پلەی سیلیزی

سلێمانی : 30 پلەی سیلیزی

دهۆک : 33  پلەی سیلیزی

کەرکوک : 34 پلەی سیلیزی 

زاخۆ  : 34 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە : 29 پلەی سیلیزی

سۆران : 29 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران : 23 پلەی سیلیزی

گەرمیان :37 پلەی سیلیزی

قائیمقامیەتی قەزای شارباژێڕ ئاگاداری گشت هاووڵاتیان و شۆفێران دەکاتەوە لە چوارچێوەی چاککردن و چاکسازی تیایدا تونێلی پێشڕەو بۆ ماوەیەکی کاتی دادەخرێت.

بەپێی بڵاوکراوەکە، داخستنی تونێلەکە لە سەعات 10.00ـی بەیانییەوە هەتا سەعات 11.30ـی نیوەڕۆ دەخایەنێت و مەبەستی سەرەکیش لەم داخستنە، ئەنجامدانی کاری سیانەکردن و نۆژەنکردنەوەی پێویستە بۆ پاراستنی سەلامەتی هاتوچۆ لەم تونێلەدا.

سەرچاوەیەکی بەرپرس لە قائیمقامیەتی شارباژێڕ راشیگەیاند کە ئەم کارە لە چوارچێوەی پلانی ساڵانەی پاراستن و نۆژەنکردنەوەی ژێرخانی گواستنەوەدا جێبەجێ دەکرێت، داواش لە گشت هاووڵاتیان و شۆفێران دەکرێت کە لەو کاتەدا رێگای جێگرەوە بەکاربهێنن و هاوکاری تیمەکانی کارکردن بن..