کوردستان
لە زاخۆ بە درۆن هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی پێشخابور و تاوکێ و تەنها زیانی ماددی لێکەوتووەتەوە.
دژەتیرۆری کوردستان رایگەیاندووە، سەعات 6:00 و 6:15ی بەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە، لە رێگەی دوو درۆنی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە پێشخابور لە ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ.
ئاماژەی بەوەشکردووە، هەر بەیانی ئەمڕۆ کاتژمێر 7:00، لە رێگەی درۆنێکی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە تاوکێ لە سنوری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ، جگە لە زیانی ماددی کە بە کێڵگەکان کەوتن، هیچ زیانی گیانییان لێ نەکەوتەوە.
ئەوەش لە کاتێکدایە، ماوەی چەند رۆژێکە لەرێگەی درۆنەوە هێرشدەکرێتە سەر کێڵگە نەوتییەکانی هەرێم و دوێنێش بە درۆن هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی چەمانکێ لە سنوری قەزای ئامێدی لە پارێزگای دهۆک.
بەدەر لەوەش، زوو زوو درۆن لە ناوچە جیاوازەکانی هەرێم دەکەوێتە خوارەوە.
لەبارەی هێرشە درۆنییەکانەوە دوێنێ سێشەممە، کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێر رایگەیاند، "سەرکۆنەی ئەو ھێرشە درۆنیانەی ئەم دواییە دەکەین لە سەرانسەری عیراق، بە ھەردوو ھێرشی درۆنی 14 و 15 مانگی تەموزیشەوە بۆ سەر ژێرخانی گرنگی کێڵگە نەوتییەکانی خورمەڵە و سەرسەنگ لە ھەرێمی کوردستانی عیراق".
ئاماژەی بەوەشکردووە، پێویستە حکومەتی عیراق پیادەی دەسەڵاتی خۆی بکات بۆ رێگریکردن لە میلیشیا و گروپە چەکدارەکانی تر بۆ ئەنجامدانی ئەو ھێرشانە بۆسەر ئەو شوێنانە لە ناوخۆی وڵاتدا.
ئەنجوومەنی وەزیرانی حکومەتی هەرێمی کوردستان سبەی کاتژمێر 10 کۆبوونەوەیەکی تایبەت بەڕێوە دەبات کە تەوەری سەرەکی دانیشتنەکە پرسی موچە و دواین گفتوگۆکانی هەرێم دەبێت لەگەڵ بەغدا.
بەپێی بەرنامەی کاری کۆبوونەوەکە، دانیشتنەکە لە یەک تەوەری سەرەکی پێکهاتووە کە تایبەتە بە پرسی موچە و دواین دەرئەنجامی گفتوگۆکانی هەرێم لەگەڵ بەغدا. ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکدا بەڕێوە دەچێت کە مەسەلەی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم یەکێک لە گرنگترین بابەتە هاوبەشەکانی نێوان هەولێر و بەغدادە.
وابڕیارە سبەی لە کۆبوونەوەکەدا گرنگییەکی تایبەت بە مەسەلەی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم، کە بە یەکێک لە کلیلییەکانی چارەسەرکردنی کێشەی مووچە دەبینرێت، بدرێت.
دانیشتنەکەی سبەی لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەکاندا دێت بۆ دۆزینەوەی چارەسەری گونجاو بۆ کێشەی موچە لە هەرێمی کوردستان.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە کە بنەماڵەکە بە تەواوی غەمبارە بەو روداوە نەخوازراوەی لە گردبونەوەکەی شەوی یەکشەممە لە پردی حافیز رویدا، و داوا لە خودای گەورە دەکەن کۆچکردوو بەبەهەشتی بەرین شاد بکات.
بنەماڵەی سەمەد عومەر لە راگەیەندراوەکەیاندا دەڵێن: “یاسا هەر بڕیارێک بدات، ئێمە وەکو بنەماڵە پێیەوە پابەندین و وەک هەمیشە یاسا لە سەرووی هەموو شتێک دەبینین.”
چەند شەو پێشئێستا هاووڵاتیانی گوندی سەرنەوسی سەر بە ناحیەی وەرتێ خۆپیشاندانێکیان بۆ داواکردنی چاککردنی کارەبای سنورەکە ئەنجامدا و دواتر گرژی لەنێوان هێزە ئەمنییەکان و هاووڵاتییەکاندا دروستبوو و بەهۆیەوە هاووڵاتییەک گیانی لەدەستدا و چواری دیکە بریندار بوون.
گوندی سەرنەوس سەر بە ناحیەی وەرتێیە لە سنوری باڵەکایەتی،بەڵام لەرووی ئیدارییەوە سەر بە رەواندوزە. ماوەی هەفتەیەکە سنوری ناحیەی وەرتێ و قەسرێ رۆژانە لەم وەرزی گەرمایەدا کەمتر لە 10 سەعات کارەبایان هەیە. بەوهۆیەشەوە هاووڵاتیانی سنورەکە نارەزایەتیی دەردەبڕن و خۆپیشاندانەکەی شەوی رابردووش دووەم خۆپیشاندان بوو لەم هەفتەیەدا.
کەسوکاری کوژراو پێشتر بە کوردسات نیوزیان راگەیاندبوو؛ داواکارن بکوژی کوڕەکەیان دەستگیربکرێت.
لە ئاکرێ مێرمنداڵێکی 16ـی لەسەر دزینی ئۆتۆمبێلێک دەستگیرکراوە و پۆلیسی ئاکرێ رایگەیاند: دانی بە تاوانەکەیدا ناوە.
عیماد حوسێن، لێپرسراوی راگەیاندنی بەڕێوبەرایەتی پۆلیسی ئاکرێ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای ئەوەی رۆژی یەکشەممە سکاڵایەک لەسەر دزینی ئوتومبێلێک تومارکرا،هێزەکانیان توانیویانە مێرمندالێکی 16 ساڵان دەستگیربکەن و دانی بە تاوانەکەی ناوە.
وتیشی: هێزەکانیان توانیویانە لە ماوەیەکی کەمدا ئەو کەسە دەستگیربکەن کە کاری بویاخکردنی ئوتومبێلی دەکرد لە پیشەسازی ئوتومبێل لە ئاکرێ، دوایی تەواوبوونی لە سەر کارەکەی لە نزیکی پێشانگایەکی ئۆتۆمبێل لە سەنتەری ئاکرێ ئەو دزییەی کردووە.
لێپرسراوی راگەیاندنی پۆلیسی ئاکرێ ئاماژەی بەوەشکرد، دەست بەسەر ئۆتۆمبێلەکەدا گیراوە، دەشڵێت، تاوانبارەکە بە پێی مادەی(446) دەستگیرکراوە و دانی بە تاوانەی ناوە و لێکولینەوەش بەردەوامە.
لە ئەمڕۆوە پرۆسەی گواستنەوە و دابەزینی خوێندکاران بە ئەلیکترۆنی لە نێوان زانکۆکان دەستیپێکرد و تا رۆژی 31ـی8ـی2025 بەردەوام دەبێت.
وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی حکومەتی هەرێم، پرۆسەى گواستنەوە و دابەزینى خوێندکاران بۆ ساڵى نوێى خوێنـدنى (2025-2026) بەشێوەى ئەلیکترۆنى رادەگەیەنێت، ئاماژەی بەوەشکرد، پرۆسەکە لە ئەمڕۆوە رۆژی 15ـی7ـی2025 دەستپێدەکات و تا 31ـی8ـی2025 بەردەوام دەبێت.
ئاماژەی بەوەشکرد، مەرجە فەرمانى دەرچونى زانکۆیی تایبەت بە گواستنەوە یان دابەزین لە 15ـی9ـی2025 تێپەڕنەکات.
وەزارەتی خوێندنی باڵای هەرێم ئەم رێنمایانەی بۆ خوێندکاران بڵاوکردوەتەوە...
بەمەبەستى بەرچاوڕونى بۆ ئەو خوێندکارو قوتابیانەى دەیانەوێت پرۆسەى گواستنەوەو دابەزاندن ئەنجامبدەن، كلیك لەسەرئەم لینکە فێرکاریەى خوارەوە بكەن دواتر دەست بکەن بە پرۆسەکە بۆ ئەوەى ڕوبەڕوى هەڵە نەبنەوە، لە هەمانکاتدا هەر خوێندکار قوتابیەک پرسیار یان سەرنجێکى هەبێت وێڕاى خوێندنەوەى دەقى ڕێنماییەکان، دەتوانێت پرسیارەکانى ئاراستەى تۆمارى هەریەک لە زانکۆکان بکات و وەڵام دەدرێتەوە.
تێبینى:
1- ئەگەر خوێندکار (یوزەرنەیم و پاسۆردى) نەبوو یاخود لە یادى کردبێت، بۆ چونە ناو سیستمى گواستنەوەو دابەزین، ئەوا بە ژمارەى تاقیکردنەوەى پۆلى دوانزەى ئامادەیی دەبات لە تۆمارى زانکۆکەى پرۆسەکە ئەنجامدەدات.
2- بۆ ئەنجامدانى پرۆسەى گواستنەوەو دابەزین پێویست ناکات هیچ خوێندکارێک سەردانى وەزارەت بکات، چونکە پرۆسەکە بە ئەلیکترۆنى ئەنجام دەدرێت.
3- پێویستە لەو ماوەى دیارى کراوە خوێندکاران مامەڵەکانیان تەواو بکەن، چونکە لە دەرەوەى ئەم ماوەیە مامەڵەکەى جێبەجێ ناکرێت.
- بۆ ئەنجامدانى پرۆسەى گواستنەوەو دابەزین کلیک لەسەر ئەم لینکەى خوارەوە بکەن:
- بۆ بینى گشتاندنى وەزارەت تایبەت بە رێنمایی گواستنەوەو دابەزین کلیک لەسەر ئەم لینکەى خوارەوە بکەن:
کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێر ئیدانەی هێرشە درۆنیەکانی ئەم دواییە دەکات و دەڵێت: پێویستە حکومەتی عیراق رێگری لەو هێرشانە بکات.
کونسوڵخانەی ئەمریکا لە هەولێر رایگەیاند، سەرکۆنەی ئەو ھێرشە درۆنیانەی ئەم دواییە دەکەین لە سەرانسەری عیراق، بە ھەردوو ھێرشی درۆنی 14 و 15 مانگی تەموزیشەوە بۆ سەر ژێرخانی گرنگی کێڵگە نەوتییەکانی خورمەڵە و سەرسەنگ لە ھەرێمی کوردستانی عیراقدا.
ئاماژەی بەوەشکردووە، پێویستە حکومەتی عیراق پیادەی دەسەڵاتی خۆی بکات بۆ رێگریکردن لە میلیشیا و گروپە چەکدارەکانی تر بۆ ئەنجامدانی ئەو ھێرشانە بۆسەر ئەو شوێنانە لە ناوخۆی وڵاتدا.
کوسوڵخانەی ئەمریکا راشیگەیاندووە، ئەو ھێرشانە قبوڵکراونین و ھەڕەشەن بۆسەر سەروەری عیراق و دەبنە ئاستەنگ لە بەردەم ھەوڵەکانی عیراق بۆ سەرنج راکێشانی وەبەرھێنانی دەرەکی.
ئەوەشی خستەڕوو، ھانی حکومەتی عێراق دەدەین لێکۆڵینەوە بکات تا بزانێت کێ لە پەڵ ھێرشەکانەوەیە و روبەڕوی یاسایان بکاتەوە.
لە دەروازەی نێودەوڵەتی ئیبراهیم خەلیل، لە ماوەی شەش مانگدا زیاتر لە شەش هەزار تۆن کەرەستەی جۆراوجۆر گەڕێنراونەتەوە و بەشێکیشیان لەنێوبراون.
بەڕێوەبەرایەتی دەروازەی نێودەوڵەتی ئیبراهیم خەلیل بڵاویکردەوە، له ماوهى شەش مانگدا له رۆژی 1ـی1ـی2025 تا 30ـی 6ـی 2025 شەش ھەزار و حەوت سەد و شەست و یەک تون كهرهستهى جۆراوجۆر له تاقیگه و لیژنە پەیوەندیدارەکانی سەر بە دەروازەکە پەسەند نەکراون.
ئاماژەی بەوەشکرد، زۆرینەی کەل و پەلەکان گهرێندراونهتهوه و بهشێكیش لهنێوبراون.
بەڕێوەبەرایەتی دەروازەی ئیبراهیم خەلیل راشیگەیاند، ئەو کەرەستانە لهگهڵ رێنماییهكانى حكومهتى ههرێمى كوردستان نهگونجاوبوون، هەروەها پێك هاتبوون له کەل و پەلی تهندروستى 'خواردن و خواردنهوه'، کەرەستەی جوانکاری، فیتێرنهرى، کشتوکاڵی و بیناسازى.
بە سەرپەشتی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە سلێمانی کۆدەبێتەوە.
درۆنێک لە ناحیەی تەکیەی سەر قەزای چەمچەماڵ کەوتەخوارەوە، بەڕێوەبەری ناحیەکەش دەڵێت: درۆنەکە خۆی بە شاخی دەربەندی بازیاندا کێشاوە.
مەمەد رەشید بەڕێوەبەری ناحیەی تەکیە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، درۆنەکە خۆی بە شاخی دەربەندی بازیاندا کێشاوە و کەوتوەتە خوارەوە، لە ئێستاشدا هێزە ئەمنییەکان لە شوێنی رداوەکەن و لێکۆڵینەوەکانیان دەستپێکردووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، درۆنەکە تەقیوەتەوە و تا ئێستا زیانەکانی دیاری نەکراوە.
سەر لەبەیانی ئەمڕۆ لەڕێگەی درۆنی بۆمبڕێژکراو هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی سەرسەنگ لە ناحیەی چەمانکێ، وەزارەتی سامانە سروشتییەکانیش دەڵێت: هێرشەکە تیرۆرستی بووە.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێم راگەیەنراوەی لەبارەی هێرشەکەی ئەم بەیانییەی سنوری دهۆک بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، لەرێگەی درۆنی بۆمڕێژکراو هێرشێکی تیرۆرستی کراوەتە سەر کێڵگەی نەوتی سەرسەنگ لە ناحیەی چەمانکێی پارێزگای دهۆک.
ئاماژەی بەوەشکردووە، هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانی نەبووە.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکان، بە توندی ئیدانەی ئەو جۆرە هێرشانە دەکات بۆ سەر ژێرخانی ئابوریی هەرێمی کوردستان .
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی ئەگەری نمە باران هەیە و پلەکانی گەرما کەمێک نزم دەبنەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ سێشەممە ئاسمان بەگشتى لەنێوان پەڵە هەور و نیمچە هەور دەبێت، لەگەڵ ئەگەرى بارینى نمە بارانێکى کەم لە ناوچە شاخاویە سنوریەکانى رۆژهەڵات و باکورى هەرێم.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە کاتەکانى شەودا ئەگەری بەرزبوونەوەی تۆز هەیە بەتایبەت لە ناوچەکانى ناوەراست و باشورى هەرێم.
کەشناسی هەرێم راشیگەیاندووە، سبەینێ چوارشەممە ئاسمان ساماڵ و پەڵە هەوردەبێت، هاوکات پلەکانی گەرما کەمێک نزمدەبێتەوە بە بەراورد بە تۆماکراوەکانی ئەمڕۆ.
بەرەبەیانی ئەمڕۆ بە درۆن هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی چەمانکێ لە سنوری قەزای ئامێدی لە پارێزگای دهۆک، هاوکات بەپێی زانیارییەکان ئاگرێکی گەورە لەکێڵگەکە کەوتوەتەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، قەزای ئامێدی بە درۆن هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی چەمانکێ و بەهۆی هێرشەکەوە، زیانی مادی لێکەوەتوەتەوە بەڵام تائێستا زیانەکان ئاشکرا نەکراوە.
وتیشی، لەو کێڵگەیە رۆژانە بەرهەمێکی زۆری نەوت بەرهەم دەهێنێت و کۆمپانیایەکی ئەمریکی کاری تێدا دەکات.
پەیامنێری کوردسات نیوز راشیگەیاند، هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتوەتەوە.
کۆمپانیای نەوتی 'HKN'ـی ئەمریکی کە لە كێڵگەی نەوتیی سەرسەنگ كاردەكات و دەكەوێتە ناحیەی چەمانکێ راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد، بە هۆی هێرشەکەوە کارکردن لە کێڵگەکە راگیراوە و تائێستاش ئەو ئاگرەی لە کێڵگەکە کەوتوەتەوە کۆنتڕۆڵ نەکراوە.
لە ناحیەی شەمامکی سنوری پارێزگای هەولێر بە دوو درۆنی بۆمبڕێژکراو هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی خورمەڵە، وەزارەتی سامانە سروشتییەکانیش دەڵێت: هیچ زیانێکی گیانی نەبووە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند: لە هەولێر بە دوو درۆن هێرشکرایە سەر کێڵگەی نەوتی خورمەڵە، ئاماژەی بەوەشکرد ئەو ناوچەیە چەندین پاڵاوگە و پرۆژەی ئاوی تێدایە کە درۆنەکانی لێکەوتوەتە خوارەوە .
وتیشی، یەکێک لە درۆنەکان لە نزیک پڕۆژەیەکی ئاو کەوتوەتە خوارەوە، ئەوەی دیکەشیان لە پاڵاوگەی کار کەوتوەتەخوارەوە.
هاوکات وەزارەتی سامانە سروشتیەکانی هەرێم راگەیەنراوێکی سەبارەت بە هێرشەکە بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، هێرشەكە زیانی بە بۆرییەكانی ئاوی پڕۆژەکە گەیاندووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشەكە هیچ زیانێكی گیانی نەبووە.
جێگەی ئاماژەیە، ئەمە سێهەم درۆنە لە ماوەی 24 کاتژمێری رابردوودا لەسنوری پارێزگای هەولێر بکەوێتە خوارەوە.
لە سبەینێوە لە هەڵەبجە بۆ ماوەی پێنج رۆژ کارەبای نیشتمانی لە کاتژمێر پێنجی بەیانی بۆ 12ـی نیوەڕۆ رادەگیرێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کارەبای هەڵەبجە رایگەیاند، بەهۆی جێبەجێکردنی پرۆژەی کارەبای نیشتمانی لە ڕۆژی سێ شەممە تا ڕۆژی شەممەی هەفتەی داهاتوو کارەبای نیشتمانی رادەگیرێت
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە رۆژی 15ـی7ـی2025، تا 19ـی ئەم مانگە، لە کاتژمێر پێنجی بەیانی تا 12ـی نیوەڕۆ سەرجەم فیدەرەی ئاسای و بە بەردەوەمەکان رادەگرین، بەمەبەستی ئیش و کاری پڕۆژەی روناکی.
وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێم سەبارەت بە خۆپیشاندانی هاووڵاتیانی ناحیەی وەرتێ راگەیەنراوێکی بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت: لایەنە پەیوەندیدارەکان راسپێردراوان بۆ لێکۆڵینەوە و گرتنەبری رێکاری یاسایی.
لە راگەیەنراوێکدا وەزارەتی ناوخۆی هەرێم ئاشکرایکرد، شەوی یەکشەممە رۆژی 13ـی تەموزی 2025، بەهۆی گردبوونەوە و خۆپیشاندانی بەشێک لە هاووڵاتییان لە سنوری ناحیەی وەرتی - ئیدارەی سۆران، لە ئەنجامی گرژیدا هاووڵاتییەک بەناوی حسن رەحمان گیانی بووە قوربانی.
ئاماژەی بەوەشکرد، دەستبەجێ لایەنە پەیوەندیدارەکان راسپێردراون بۆ لێکۆڵینەوەکردن و گرتنەبەری رێکاری یاسایی.
وەزارەتی ناوخۆ راشیگەیاندووە، هاووڵاتیان و کەسوکاری قوربانییەکە دڵنیا دەکەینەوە کە مافی هەموو لایەک پارێزراو دەبێت و لە دادگا رێکاری یاسایی جێبەجێ دەکرێت.