کوردستان
پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، محەمەد شیاع سودانی ئیمزای لەسەر نووسراوی خەرجکردنی موچەی مانگی پێنجی موچەخۆرانی هەرێم کرد.
پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، لە کۆبوونەوە نائاساییەکەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عیراق بڕیاریدا بە خەرجکردنی موچەی مانگی پێنجی موچەخۆرانی هەرێم.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، بەهۆی تەواوبوونی دەوام لەمڕۆدا، چاوەڕوان دەکرێت رۆژی یەکشەممەی داهاتوو 20ی ئەم مانگە، پارەی موچە خەرج بکرێت و بەوپێیەش لە رۆژی دووشەممەی داهاتووەوە دەست بە دابەشکردنی موچە دەکرێت لە هەرێم.
لەبارەی موچەی مانگی شەشەوە پەیامنێری کوردسات نیوز ئەوەی خستە روو، لەماوەیەکی نزیکدا بڕیار لەسەر خەرجکردنی موچەی مانگی شەشیش دەدرێت.
دوێنێ حکومەتی هەرێم کۆبوونەوەی ئاسایی هەفتانەی خۆی ئەنجامدا و رایگەیاند، ناوەڕۆکی لێکتێگەیشتنی نێوان هەرێم و بەغداد تایبەت بە موچەی موچەخۆران و پابەندییەکانی هەرێم جێبەجێ دەکەن.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، دوای هێرشکردنە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە "تاوکی" سونری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران پەیامێکی بلاوکردووەتەوە و دەڵێت، "ئەم جۆرە هێرشانە بۆ سەر ژێرخانی ئابووری هەرێمی كوردستان بە تووندی ئیدانە و شەرمەزار دەکەین".
دەقی راگەیەندراوەکە
ئەمڕۆ ڕێكەوتی 17ی تەمووزی 2025 بۆ جارێكی دیكە كاتژمێر 10:55 لە ڕێگەی درۆنی بۆمبڕێژكراو هێرش كرایە سەر كێڵگەی نەوتی DNO لە تاوكی لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ، هێرشەكە زیانی گیانی و ماددی لێنەكەوتووەتەوە.
وەزارەتی سامانە سروشتییەكان ئەم جۆرە هێرشانە بۆ سەر ژێرخانی ئابووری هەرێمی كوردستان بە تووندی ئیدانە و شەرمەزار دەكات و چەند جارێكیش داوای لە حكومەتی فیدراڵی و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كردووە بۆ پاراستنی گیانی هاوڵاتیانی نزیك بەم ناوچانە و گیانی كارمەندانی مەدەنی و ئەمنییەتیی وزە بپارێزن و ڕێگری لە هێرشەكان بۆ سەر هەرێمی كوردستان و كەرتی وزە بکەن.
وەزارەتی سامانە سروشتییەكانی
حكومەتی هەرێمی كوردستان
17ی تەمووزی 2025
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پرسە و سەرەخۆشی ئاڕاستەی کەسوکاری قوربانیانی روداوەکەی پارێزگای واست دەکات و راشیگەیاندووە، هاوکاری تەواویان بۆ دانیشتوانی پارێزگاکە و سەرجەم لایەنە ئیدارییەکان دەردەبڕن.
بافڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رایگەیاند، "بە خەمێکی قوڵەوە هەواڵی گیانلەدەستدان و برینداربوونی دەیان هاووڵاتیمان پێگەیشت لە روداوی ئاگرەکەوتنەوە کارەساتبارەکەی یەکێک لە بازاڕەکانی پارێزگای واستی ئازیز".
سەرۆکی یەکێتی لەگەڵ دەربڕینی پرسە و سەرەخۆشی بۆ کەسوکاری قوربانییەکان و هاووڵاتیانی پارێزگاکە و هیوای زوو چاکبوونەوە بۆ بریندارەکان، ئاماژەی بەوەشکردووە: هاریکاری تەواوی خۆمان لەگەڵ دانیشتوانی پارێزگاکە و حکومەتی خۆجێی و دامەزراوە تەندروستی و ئیدارییەکان رادەگەیەنین.
بەیانی ئەمڕۆ ئاگر لە مۆڵێکی پارێزگای واست کەوتەوە و بەهۆیەوە تاوەکو ئێستا 61 کەس گیانیان لەدەستداوە.
بە دەستڕێژی گوللـە بەڕێوەبەری ناحیەی دارەتوو و کەسێکی دیکە بریندار کران.
نێچیرڤان فەخرەدین بەرپرسی راگەیاندنی تەندروستیی ئاکرێ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، نزیکەی سەعات 9:00ی بەیانی ئەمڕۆ دوو بریندار گەیەنراونەتە فریاکەوتنی ئاکرێ کە یەکێکیان تەحسین عیسمەتی بەڕێوەبەری ناحیەی دارەتووی سەر بە قەزای بەردەڕەشی سنوری پارێزگای دهۆک بوو.
روداوەکە سەعات 8:00ی بەیانی ئەمڕۆ پێنجشەممە رویداوە و بەڕێوەبەری ناحیەی دارەتوو لە سەرەی نانکڕێندا بووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، بریندارەکان شوێنەواری گوللـە بە جەستەیانەوە بووە و تەحسین عیسمەت سێ گوللـەی پێوە بووە.
وتیشی، ئەوەی دیکەشیان کە بریندار بووە کرێکارێک بووە لە نزیک روداوەکە بووە و یەک گوللـەی بەرکەوتووە.
هێشتا هیچ کام لە لایەنە ئەمنییەکان روونکردنەوەی رەسمیان لەسەر روداوەکە بڵاونکردووەتەوە.
ئەمڕۆ ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق کۆبوونەوەیەکی نائاسایی ئەنجام دەدات و تیایدا گفتوگۆ لەبارەی پرسی موچەی موچەخۆران و نەوتی هەرێم دەکەن.
دوێنێ حکومەتی هەرێم کۆبوونەوەی ئاسایی هەفتانەی خۆی ئەنجامدا و رایگەیاند، ناوەڕۆکی لێکتێگەیشتنی نێوان هەرێم و بەغداد تایبەت بە موچەی موچەخۆران و پابەندییەکانی هەرێم جێبەجێ دەکەن.
بڕیارە سەعات 1:00ی پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ، ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق کۆبوونەوەیەکی نائاسایی و بەدەر لە کۆبوونەوەی ئاسایی هەفتانەی خۆی ئەنجام بدات.
لە کۆبوونەوەکەدا باس لە پرسی موچەی موچەخۆرانی هەرێم و خەرجکردنی موچە دەکرێت و هەروەها بابەتی هەناردەکردنی نەوتی هەرێمیش یەکێکی دیکە دەبێت لە تەوەرەکانی کۆبوونەوەکە.
بەپێی راگەیەنراوەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، دوای جێبەجێکردنی ناوەڕۆکی ئەو لێکتێگەیشتنە، چاوەڕوان دەکرێت حکومەتی عیراق موچە و شایستە داراییەکانی هەرێم بنێرێت.
لە ئێستادا موچەخۆرانی هەرێم لە مانگی ئاب نزیک دەبنەوە، بەڵام بەهۆی ناکۆکییەکانی نێوان حکومەتی هەرێم و عیراق لەبارەی پرسی هەناردەکردنەوەی نەوت، هێشتا موچەی مانگی ئایاریان وەرنەگرتووە و زیاتر لە 70 رۆژە هیچ موچەیەک دابەش نەکراوە.
رۆژی 7ی ئەم مانگە، وەدفێکی باڵای هەرێم چوونە بەغداد و وەڵامی ئەو رەشنووسەیان گەیاندە حکومەتی عیراق، کە پێشتر خستبوویانە بەردەستی بەرپرسانی هەرێم.
پێشتر کوردسات نیوز ئەوەی ئاشکرا کردبوو کە، بەپێی رەشنووسەکە پرسی نەوت بەمجۆرەی ئێستا دەمێنێتەوە تاوەکو لەماوەی داهاتوودا وەفدێکی تەکنیکی دێتە هەرێم و لە نزیکەوە ئەوە چارەسەر دەکەن ئاخۆ هەرێم بۆ پێداویستی ناوخۆ بڕی چەند نەوتی پێویستە.
پێشتر هەرێم داوای زیاتر لە 115 هەزار بەرمیل نەوتی رۆژانەی دەکرد بۆ پێداویستی ناوخۆ و دواتر داوای 65 هەزار بەرمیل نەوتی دەکرد، بەڵام بەغداد ئامادە بوو تەنها 46 هەزار بەرمیل نەوتی بدات.
لەبارەی داهاتی نانەوتی و ناوخۆشەوە رێککەوتنێکی سەرەتایی باسدەکرا کە هەرێم مانگانە 115 ملیار دینار رادەستی بەغداد بکات و کرێی کۆمپانیاکانی نەوتیش یان بە پارەی کاش بدرێت یان بە پێدانی نەوت.
سبەینێ ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق سەبارەت بە پرسی رێککەوتنی نێوان هەولێر و بەغداد کۆدەبێتەوە و کۆبوونەوەکەش نائاساییە.
سەرچاوەیەکی باڵا لە حکومەتی فیدراڵی بە کوردسات نیوزی راگەیاند: سبینێ کاتژمێر یەک، کۆبوونەوەیەی نائاسایی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق سەبارەت بە پرسی رێککەوتنی نێوان هەولێر و بەغداد بەڕێوەدەچێت.
ئەو سەرچاوە ئاماژەی بەوەشدا: تائێستا هیچ بەرنامەی کار نەنێدراوە چونکە کۆبوونەوەی نائاساییە و تەنها لەسەر پرسی هەولێر و بەغداد دەبێت.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێم پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە، "نیگەرانین لە بەردەوامبوونی هێرشەکان و ئیدانەیان دەکەین".
بەپێی ڕاگەیاندراوێکی رەسمی وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئێوارەی ئەمڕۆ چوارشەممە کاتژمێر 7:10ی ئێوارە، بۆ جاری دووەم لە ڕێگەی درۆنی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایەوە سەر کێڵگەی نەوتی هانت ئویلی ئەمەریکی لە باعەدرێ لە قەزای شێخانی سەر بە پارێزگای دهۆک.
لە راگەیەندراوی وەزارەتەکەدا هاتووە کە لەم هێرشەدا جگە لە زیانی ماددی، هیچ زیانێکی گیانی لێ نەکەوتووەتەوە. ئاماژە بەوەشدراوە؛ ئەمە دووەمین جارە ئەم کێڵگەیە بەرەوڕووی ئەم هێرشە دەبێتەوە.
هێرشەکانی رۆژانی 14، 15 و 16ی تەمووزی 2025 بۆ سەر ژێرخانی ئابووری و کێڵگە نەوتییەکانی خۆرمەڵە، سەرسەنگ، بیشخاپوور و عین سفنی لە پارێزگاکانی هەولێر و دهۆک و ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ زیانی ماددی گەورەی لەسەر ئاستی بەرهەمهێنانی نەوت دروست کردووە.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکان نیگەرانییەکی قووڵی لە بەردەوامبوونی ئەم هێرشانە دەربڕیوە و بە تووندی ئەم هێرشە تیرۆریستییانە ئیدانە و شەرمەزار دەکات.
وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەشداوە؛ کە ئەم هێرشانە مەترسیی لەسەر هاووڵاتییانی ناوچەکە و سەلامەتی کارمەندانی مەدەنی کەرتی وزە دروست دەکات.
وەزارەتەکە دووبارە بانگەوازی هەموو لایەنی پەیوەندیدار لە حکومەتی فیدراڵی و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی کردووە کە بێنە سەر خەت بۆ:
- پاراستنی گیانی هاوڵاتیانی مەدەنی ناوچەکە.
- پاراستنی کارمەندانی مەدەنی و ئەمنییەتی وزە.
- ڕێگرتن لە هێرشی دیکە بۆ سەر کەرتی وزەی کوردستان.
هەروەها داوای لە حکومەتی فیدراڵی کردووە کە بەئەرکی خۆی هەڵسێت بۆ ئەوەی سنوورێک بۆ ئەم هێرشانە دابنرێت. 16ی تەمووزی 2025
ئەمڕۆ ئەنجوومەنی سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرپەرشتی بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی لە هۆڵی کۆبوونەوەکانی مەکتەبی سیاسی لە سەر دواپێشهاتەکانی پرسی موچەو گوزەرانی هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان و دیاردەی پەلاماردانی شوێنە جیاجیاکانی کوردستان بە درۆن و بە ئامانجگرتنی دامەزراوە ئابورییەکان لە سلێمانی کۆبووەوە و راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە.
دەقی راگەیەندراوەکەی ئەنجوومەنی سەرکردایەتی:
ئەمڕۆ (١٦-٧-٢٠٢٥) ئەنجوومەنی سەرکردایەتی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرپەرشتی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی ، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە هۆڵی کۆبوونەوەکانی مەکتەبی سیاسی لە سلێمانی کۆبووەوە .
کۆبوونەوە تەرخانکرا بۆ گفتوگۆکردن لەسەر دواپێشهاتەکانی پرسی مووچەو گوزەرانی هاوڵاتیانی هەرێمی کوردستان و دیاردەی دزێوی پەلاماردانی شوێنە جیاجیاکانی کوردستان بە درۆن و بە ئامانجگرتنی دامەزراوە ئابوورییەکان .
سەرکردایەتی یەکێتی بە توندی ئیدانەی ئەو جۆرە رەفتارە دوژمنکارانەی کرد کە مەرام لێی زیان گەیاندنە بە ئاسایش و ئارامی و ئابووری وڵاتەکەمان و گوشارخستنە سەر قەوارەی هەرێم .
کۆبوونەوە داواشیکرد حکومەتی فیدڕاڵ بەرپرسیارێتی نیشتمانیی و رەسمی و دەستووریی خۆی راپەڕێنێت بەرامبەر ئەمنیەتی هاوڵاتیانی کوردستان و ئەوانەی هەڵدەستن بەو تاوان و پێشێلکاریانە رووبەڕووی دادگایان بکەنەوە و رێگا نەدەن درزی ئەمنی قووڵ بێتەوە.
بەشێکی تری کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی سەرکردایەتی تەرخانکرا بۆ گفتوگۆکردن لەسەر دۆخی هەستیار و خراپی ژیان و گوزەرانی کۆمەڵانی خەڵک، بە تایبەت پێویستی رێککەوتن لەگەڵ بەغدا و دابینکردنی مووچەی فەرمانبەران و بوژاندنەوەی بازاڕ و ئاوەدانی .
کۆبوونەوە تەئکیدی لەسەر ستراتیژی کوردستانی و پێکەوەیی بۆ رێککەوتن لەگەڵ حکومەتی فیدڕاڵ کردەوە و دەستخۆشی لە هەوڵەکانی سەرۆک بافڵ و تیمی کوردستانی کرد لە چارەسەرکردنی ئەو پرسە.
سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی وێڕای دەستخۆشی لەهەوڵەکانی چارەسەرکردنی کێشەی مووچە و ئومێدی سەرخستنی هەوڵەکان و پابەندبوونی هەموولایەک پێوەی روونیکردەوە ئەوەی بەدەست هاتووە بەرهەمی یەکڕیزی و پێکەوەیی هەڤاڵانی سەرکردایەتیی یەکێتییەکەمانە کە پشتیوانمانن و دەستکراوەیان کردووین بۆ داکۆکی زیاتر لە ویست و گوزەرانی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان. ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد بە پێکەوەییمان و یەکڕیزمان لە هەرێم دەتوانین داکۆکی لە شایستە داراییەکانی خەڵکەکەمان بکەین و ئارامی و ئاسایشی وڵاتەکەمان باشتر بپارێزین .
کۆبوونەوە هەروەها چەند پرسێکی تری سیاسی تاوتوێکرد و هەڵسەنگاندیان بۆ کرا
بە سەرپەرشتی بافڵ تاڵەبانی، ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتی لە سلێمانی لە كۆبونەوەدایە.
بەپێی زانیارییەكانی كوردسات نیوز، تەوەری سەرەكی كۆبوونەوەكە بۆ گفتوگۆكردنە لەبارەی ئەنجامی سەردانەكەی سەرۆكی یەكێتی بۆ بەغداد و ئەو لێكتێگەیشتنەی لە نێوان هەرێم و حكومەتی فیدڕاڵی هاتووەتە ئاراوە.
هەروەها لە كۆبونەوەكەدا دۆزینەوەی رێگەچارەی گونجاو بۆ چارەسەری یەكجاری كێشەی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم و چەند پرسێكی پەیوەست بە هەرێم و ناوچەكە تاوتوێ دەكرێت .
مەکتەبی راگەیاندن و هۆشیاری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان راگەیەنراوێکی لەبارەی ئەو هێرشە درۆنیانەوە بڵاوکردەوە کە لەماوەی هەفتەی رابردوودا کراونەتە سەر هەرێم و ئاماژەی بەوە کردووە، ئەو هێرشە درۆنیانە سەرچاوەکەیان لە هەرکوێیەکەوە بێت پێشێلکاری ئاشکرای بنەماکانی ئاسایشی ناوخۆ و سەقامگیرییە و پێویستە حکومەتی عیراق سنوریان بۆ دابنێت و رایانبگرێت.
مەکتەبی راگەیاندن و هۆشیاری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان راگەیەنراوێکی لەبارەی ئەو هێرشە درۆنییانەوە بڵاوکردەوە کە لەمدواییانەدا کراونەتە سەر ناوچە جیاوازەکانی هەرێم و رایگەیاندووە، لەکاتێکدا یهكێتی لە پێناوی کۆتاییهێنان بە کێشەی موچەی موچەخۆرانی كوردستان و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکانی نێوان بەغداد و هەرێم، هەوڵە سیاسی و دیبلۆماسییهكانی خۆی چڕکردووەتەوەو کار بۆ نەهێشتنی گرژی و ناكۆكییەکان دەکات، زیاتر له ههفتهیهكه چهندین هێرشی درۆنی یهك لهدوای یهك دهكرێته سهر ههرێم و كێڵگه نهوتییهكانی له ناوچهو پارێزگا جیاجیاكانیدا.
ئەوەش هاتووە، "ئهو هێرشانه سهرچاوهكهیان له ههر كوێوه بێت و ههر لایهنێك لێی بهرپرس بێت، پێشێلكردنێكی ئاشكرای بنهماكانی پاراستنی ئاسایشی ناوخۆیی و سهقامگیرییه له وڵاتدا، كه پێویسته پێش ههر لایهك حكومهتی عیراق خۆی سنورێكی بۆ دابنێت و رایبگرێت، بهو پێیهی دهسهڵاتی راپهڕاندن و رهسمیی دهوڵهته و بهرپرسیاره له پاراستنی خاك و خهڵكی عیراق و ههرێم و بنهماو سهرچاوه ئابوورییهكانی، بهتایبهتی كه دهشێت ئهو پێشێلكارییانه ببنه مایهی دروستبوونی گومان له پهیوهندیی هێزه عیراقییهكانداو نیگهرانیش له دۆخی ئهمنیی وڵات".
یەکێتی نیشتمانیی کوردستان راشیگەیاندووە، "ئێمه له كاتێكدا وهك یەکێتی ئیدانهی ئهو هێرش و پهلامارانه بۆ ههرێم و دانیشتوانهكهی دهكهین، داواكارین كه حكومهت و پهرلهمانی عیراق رۆڵی خۆیان له دوورخستنهوهی وڵات له ههر ناسهقامگیرییهكی ئهمنی و ناكۆكییهكی نوێی سیاسی بگێڕن، كه ببێته مایهی ساردكردنهوهی هێڵی گهرمی گفتوگۆ نیشتمانییهكانمان، كه ئامانج لێیان چارهسهركردنی قهیرانهكان و چاندنی متمانهو برایهتیی زیاتر و پێكهوه ژیانی نێوان عیراقییهكانه".
ئەمەش دوای ئەوە دێت، سەعات 6:00 و 6:15ی بەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە، لە رێگەی دوو درۆنی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە پێشخابور لە ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ.
هەر بەیانی ئەمڕۆ کاتژمێر 7:00، لە رێگەی درۆنێکی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە تاوکێ لە سنوری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ، جگە لە زیانی ماددی کە بە کێڵگەکان کەوتن، هیچ زیانی گیانییان لێ نەکەوتەوە.
حکومەتی هەرێم راگەیەنراوێکی لەبارەی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیران بڵاوکردەوە و تیایدا هاتووە: بڕیارمان داوە بە جێبەجێکردنی ناوەڕۆکی ئەو لێکتێگەیشتنەی لەنێوان هەرێم و بەغدایە تایبەت بە موچەی موچەخۆران و پابەندییەکانی هەرێم.
حکومەتی هەرێم راگەیەنراوێکی لەبارەی ئەنجامی کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیران بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆدا تاوتوێی بارودۆخی دارایی هەرێمی کوردستان و رێڕەوی دانوستان و گفتوگۆکان لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ سەبارەت بە موچە و شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان کراوە.
ئەوەش هاتووە، سەرۆکوەزیران و جێگری سەرۆکوەزیران، وردەکاریی ئەو لەیەکترتێگەیشتنە هاوبەشەی کە دوێنێ لە بەغداد تایبەت بە دابینکردنی شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان و پابەندییەکانی هەرێم هاتووەتە ئاراوە خستەڕوو و ئەنجومەنی وەزیران پێشوازیی لەو لێکتێگەیشتنە کرد و بڕیاری دا بە جێبەجێکردنی ناوەڕۆکەکەی، کە بڕیارە لە بەرامبەردا حکومەتی فیدراڵ، موچە و شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان بنێرێت.
ئاماژە بەوەشکراوە، هەر لە کۆبوونەوەکەدا ئەنجومەنی وەزیران "بە توندترین شێوە"، هێرشە تیرۆریستییەکانی سەر هەرێمی کوردستان و کێڵگە نەوتییەکانی هەرێمی شەرمەزار کرد، زیانێکی زۆری ماددیان بە پرۆسەی بەرهەمهێنانی نەوت گەیاندووە و ئامانجی ئەم هێرشانە، لێدانە لە ژێرخانی ئابووری و وزەی هەرێمی کوردستان.
داواش لە حکومەتی فیدراڵ دەکات کە ئەرکی خۆی بەجێ بگەیەنێت بۆ ئەوەی سنورێک بۆ ئەو هێرشانە دابنێت و رێکاری یاساییش بەرانبەر ئەو تێکدەرانە بگیرێتە بەر.
قائیمقامییەتی سلێمانی رایگەیاندووە، لەماوەی یەک هەفتەدا دەستیان بەسەر زیاتر له 16 تۆن خواردهمهنی و كاڵاوشتومهكی جۆراوجۆردا گرتووە، سوپاسی کارگەیەکی شیرنەمەنیش دەکەن کە لە هەبوونی ماددەی بەسەرچوو ئاگاداریان کردوونەتەوە.
قائیمقامییەتی سلێمانی رایگەیاندووە، بههۆی خراپی و نهشیاوی بۆ خواردن و بهكارهێنان، لیژنه هاوبهشهكانی قائیمقامیهتی سلێمانی دهستیان بهسهر زیاتر له 16 تۆن خواردهمهنی و كاڵاوشتومەكی جۆراوجۆردا گرتووە و لە شوێنی دوور لە ناوچەی نیشتەجێبوون لهناویان بردوون.
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئهو خواردهمهنییه جۆراوجۆرانهی لهلایهن لیژنهكانهوه دهستی بهسهردا گیراوه له شهش تۆن پیاز، نزیكهی چوار تۆن و نیو شیرهمهنی، 380 کیلۆگرام قۆخی کەڕوواوی و 87 کارتۆن خواردنەوەی کحولی ماوە بەسەرچوو و هەروەها زیاتر له تۆنێك و 700 كیلۆگرام مهوادی دیكهی جۆراوجۆر.
هاوکات، سوپاسی کارگەیەکی شیرینیش دەکەن کە پەیوەندی بە لیژنەکانەوە کردووە و لە هەبوونی زیاتر لە دوو تۆن شیرینی ماوە بەسەرچوو لە کارگەکەیدا ئاگاداری کردوونەتەوە.
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، پلەکانی گەرما زیاتر نزم دەبنەوە و لە هەندێک شوێن بۆ خوار 40 پلەی سیلیزی دادەبەزن.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێـت و ئەگەری دروستبوونی هەور هەیە لە سەر بەشێک لە ناوچە شاخاویەکان، پلەکانی گەرماش 1 بۆ 2 پلەی سیلیزی نزم دەبنەوە.
ئەوەش هاتووە، سبەینێ پێنجشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما 1 بۆ 2 پلەی دیکە نزم دەبنەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:
هەولێر : 42 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 39 پلەی سیلیزی
دهۆک : 40 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 44 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 41 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 40 پلەی سیلیزی
سۆران : 40 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 28 پلەی سیلیزی
گەرمیان :44 پلەی سیلیزی
ئەمڕۆ ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم لەبارەی بارودۆخی دارایی هەرێم و موچە کۆدەبێتەوە
ئەمڕۆ ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم کۆبوونەوەی هەفتانەی خۆی ئەنجام دەدات و تیایدا باس لە بارودۆخی دارایی هەرێم و موچە دەکات.
حکومەتی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم کۆدەبێتەوە و تیایدا تاوتێی بارودۆخی دارایی هەرێم و پێشهاتەکانی تایبەت بە موچە دەکرێت.
ئەوەش هاتووە، هەر لە کۆبوونەوەکەدا باس لە لەسەر رێڕەوی دانوستان و گفتوگۆكان لەگەڵ حكومەتی فیدراڵی و هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم دەكرێت.
ئەوەش لەکاتێکدایە، لە ئێستادا موچەخۆرانی هەرێم لە مانگی ئاب نزیک دەبنەوە، بەڵام بەهۆی ناکۆکییەکانی نێوان حکومەتی هەرێم و عیراق لەبارەی پرسی هەناردەکردنەوەی نەوت، هێشتا موچەی مانگی ئایاریان وەرنەگرتووە و زیاتر لە 70 رۆژە هیچ موچەیەک دابەش نەکراوە.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێم ئیدانەی هێرشەکانی سەر کێڵگە نەوتییەکانی هەرێم دەکات و رایگەیاندووە، داوا لە لایەنە پەیوەندیدارەکان و حکومەتی عیراق و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات بێنە سەر خەت بۆ پاراستنی گیانی کارمەندانی مەدەنی و ئەمنیەتی وزە و رێگریکردن لە هێرشی دیکە بۆ سەر کەرتی وزەی کوردستان.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی هەرێم راگەیەنراوێکی لەبارەی هێرشە درۆنییەکان بۆسەر کێڵگە نەوتییەکانی هەرێم بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، سەر لەبەیانی ئەمڕۆ چوارشەمە، لە رێگای درۆنی بۆمبرێژکراوەوە ژمارەیەک هێرشی تیرۆریستی کرایە سەر کێڵگەکانی نەوتی تاوکێ و پێشخابور و عین سفنی لە ئیدارەی سەربەخوی زاخۆ و قەزای شێخانی سەر بە پارێزگای دهۆک. هەر چەندە هێرشەکان زیانی گیانی نەبووە، بەڵام زیانێکی زۆر بە ژێرخانی کێڵگەکان کەوتووە.
وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەکردووە، بە تووندی ئەم هێرشە تیرویستیانە ئیدانە و شەرمەزار دەکەن، کە وەک سامانە سروشتییەکان دەڵێت: مەبەست لێی، لێدانی ژێرخانی ئابوری هەرێمی کوردستان و دروستکردنی مەترسییە لەسەر سەلامەتی کارمەندانی مەدەنی کەرتی وزە.
داواش لە لایەنە پەیوەندیدارەکان و حکومەتی فیدراڵی و کومەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات، "بە زووترین کات بێنە سەر خەت بۆ پاراستنی گیانی کارمەندانی مەدەنی و ئەمنیەتی وزە و رێگریکردن لە هێرشی دیکە بۆ سەر کەرتی وزەی کوردستان".
دەشڵێت: هەموو هەوڵێکی خۆمان دەدەین بۆ پاراستنی گیانی کارمەندانی کەرتی وزە و پێگەی ستراتیجیمان لە دابینکردنی سەقامگیری وزە لە ناوچەکە و جیهان.
ئەمەش دوای ئەوە دێت، سەعات 6:00 و 6:15ی بەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە، لە رێگەی دوو درۆنی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە پێشخابور لە ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ.
هەر بەیانی ئەمڕۆ کاتژمێر 7:00، لە رێگەی درۆنێکی بۆمبڕێژکراوەوە هێرش کرایە سەر کێڵگەی نەوتی DNO لە تاوکێ لە سنوری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ، جگە لە زیانی ماددی کە بە کێڵگەکان کەوتن، هیچ زیانی گیانییان لێ نەکەوتەوە.