کەشناسیی هەرێم ئاشکرایکرد،  پێشبینی دەکرێت سبەینێ خۆڵبارینێکی کەم ناوچەکان بگرێتەوە و پلەکانی گەرماش کەمێک نزم دەبنەوە.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزەزانیی هەرێمی کوردستان، پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە.

بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسیی هەرێم، کەشی ئەمڕۆ دووشەممە ئاسمان ساماڵ دەبێت و ئاراستەی با بەرەو باکوری ڕۆژئاوا دەبێت و پلەکانی گەرماش نزیک دەبن لە تۆمارکراوەکانی دوێنێ.

سەبارەت بە کەشی سبەینێ سێشەممە، ئاماژەی بەوەکردووە، ئاسمان بە ساماڵی دەمێنێتەوە، بەڵام ئەگەری بەرزبوونەوەی تۆز و خۆڵێکی سوک لە کاتەکانی بەیانی تا دوای نیوەڕۆ لەئارادایە، هاوکات پلەکانی گەرما بە یەک بۆ دوو پلە بەراورد بە ئەمڕۆ نزم دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی

هەولێر: 42 پلەی سیلیزی

پیرمام: 38 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 40 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە:44 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 42 پلەی سیلیزی

دهۆک: 42 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 43 پلەی سیلیزی

ئاکرێ:43 پلەی سیلیزی

گەرمیان:45 پلەی سیلیزی

سۆران: 40 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران:32 پلەی سیلیزی

وەزارەتی کارەبای هەرێمی کوردستان ئاشکرایکرد، بەهۆی دروستبوونی کێشەیەکی تەکنیکی لە هێڵەکانی گواستنەوە، گرفتی کوژانەوەی گشتیی کارەبا لە بەشێکی پارێزگای دهۆک رویداوە و تیمەکانیش سەرقاڵی چارەسەرکردنین.

وەزارەتی کارەبای حکومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا هاووڵاتییانی ئاگادارکردەوە، کە بەهۆی دروستبوونی کێشەیەکی تەکنیکی لە هێڵەکانی گواستنەوەی وزەدا، کارەبا لە بەشێکی پارێزگای دهۆک بڕاوە.

لەمبارەیەوە، وەزارەتی کارەبا ئاماژەی بەوەکردووە، لە ئێستادا تیمە هونەرییەکانیان سەرقاڵی لێکۆڵینەوە و دۆزینەوەی هۆکاری سەرەکیی کێشەکەن، بەمەبەستی چارەسەرکردنی خێرا، راشیانگەیاندووە کە لە چەند سەعاتی داهاتوودا پێدانی کارەبا بۆ ئەو ناوچانە ئاسایی دەبێتەوە.

لە کۆتایی راگەیەنراوەکەدا، وەزارەتی کارەبا جەختی کردووەتەوە، لەگەڵ هەر پێشهاتێکی نوێ یان گەڕانەوەی تەواوەتیی کارەبا، راستەوخۆ هاووڵاتییان لە رێگەی میدیاکانەوە ئاگادار دەکەنەوە.

ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، گەڕاندنەوەی 375 کیلۆگرام زێڕی لە چوارچێوەی دۆسیەی لێکۆڵینەوەی بریکاری پێشووی وەزارەتی نەوتدا راگەیاند، کە بە هەماهەنگی لەگەڵ هەرێمی کوردستان دەستی بەسەردا گیراوە.

دادوەرانی لێکۆڵینەوە لە دادگای تاوانەکانی بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی ناوەندیی عیراق رایانگەیاند، ئەمڕۆ ، بە هەماهەنگی لەگەڵ دامەزراوەکانی هەرێمی کوردستان و لەژێر سەرپەرشتی راستەوخۆی فایەق زێدان سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، ، توانراوە 358 کیلۆگرام زێڕ بگەڕێنرێتەوە.

دادگای لێکۆڵینەوە ئاماژەی بەوەشکردووە، لە دۆسیەیەکی تری هاوشێوەدا دەست بەسەر 17 کیلۆگرام زێڕی دیکەدا گیراوە، بەوەش کۆی گشتی ئەو زێڕەی لە یەک رۆژدا دەستی بەسەردا گیراوە گەیشتووەتە 375 کیلۆگرام.

بەپێی راگەیەنراوەکە ، تەواوی زێڕە دەستبەسەرداگیراوەکە رادەستی بەڕێوبەرایەتی گشتی گەنجینەی بانکی ناوەندیی عیراق کراوە، ئەم رێکارانەش لە چوارچێوەی هەوڵەکانن بۆ تەواوکردنی لێکۆڵینەوەکان لە دۆسیەی بریکاری وەزارەتی نەوت بۆ کاروباری پاڵاوتن، "عەدنان جومەیلی"، کە ئێستا دەستبەسەرە، بەمەبەستی گەڕاندنەوەی سەرجەم ئەو سەروەت و سامانە گواستراوە و نەگواستراوانەی لە رێگەی گەندەڵییەوە بەدەستهاتوون.

سوپای پاسدارانی ئێران رایدەگەیەنێت، لە وەڵامی هێرشەکانی ئەمریکادا، لە رێگەی موشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە چەندین بنکە و پێگەی سەربازیی واشنتۆنیان لە بەحرەین، کوەیت و ئوردن کردووەتە ئامانج.

سوپای پاسدارانی ئێران، ئەمڕۆ دووشەممە، قۆناغێکی نوێی گرژبوونەوەی سەربازیی لەگەڵ واشنتۆن راگەیاند و ئاشکرایکرد، چەندین هێرشی نوێیان کردووەتەسەر بنکە و پێگە سەربازییەکانی ئەمریکا لە ولاتانی بەحرەین، کوەیت و ئوردن، ئەمەش تەنها چەند سەعاتێک دوای ئەوەی واشنتۆن کۆتاییهاتنی شەپۆلێکی هێرشەکانی بۆ سەر ئێران راگەیاند.

ئاژانسی هەواڵی رەسمی ئێران (ئیرنا) لە زاری سوپای پاسدارانەوە بڵاویکردەوە، هێرشەکان پێگەی ئاسمانیی "ئەمیر حەسەن" لە ئوردن، ناوەندێکی فەرماندەیی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئەمریکا لە بەحرەین و بنکەی ئاسمانیی "عەلی سالم"یان لە کوەیت کردووەتە ئامانج.

میدیاکانی ئێران ئاماژەیان بەوەشکردووە، لە قۆناغی دووەمی ئۆپەراسیۆنەکانیان، بنکەی ئاسمانیی "شێخ عیسا"یان لە بەحرەین پێکاوە، هەروەها جەختیان کردووەتەوە کە هێرشەکەی سەر بنکەی "ئەمیر حەسەن" لە ئوردن لە رێگەی موشەک و درۆنەوە بووە و بووەتە هۆی ئاگرکەوتنەوە لە کۆگاکانی سوتەمەنی و تەقەمەنی سوپای ئەمریکا.

سوپای پاسداران ئەوەشی خستەڕوو، ئەم هێرشانە وەک وەڵامێکە بۆ بۆردومانەکانی ئەمریکا کە کەناراوەکانی ئێرانیان کردبووە ئامانج، راشیانگەیاند کە پرۆسە سەربازییەکانیان هێشتا بەردەوامن.

لەلایەکی دیکەوە و لە پێشهاتێکی پەیوەندیداردا، هێزی دەریایی سوپای پاسداران ئاشکرایکرد، شەوی رابردوو دوو کەشتییان لە گەروی هورمز راگرتووە بەهۆی ئەوەی سیستمی چاودێرییان کوژاندووەتەوە و مەترسییان بۆ سەر ئاسایشی دەریاوانی دروستکردووە، بەڵام هیچ زانیارییەکیان لەسەر ناسنامە و ئاڵای کەشتییەکان ئاشکرا نەکردووە.

ئەمریکا کۆتاییهاتنی شەپۆلێکی نوێی هێرشەکانی بۆ سەر دەیان پێگەی سەربازی و بەرگریی ئاسمانی لە ناوخۆی ئێران رادەگەیەنێت و تاران-یش دەڵێت دوو کەشتییان لە گەروی هورمز راگرتووە.

سوپای ئەمریکا ئاشکرایکرد، شەپۆلێکی نوێی هێرشە ئاسمانی و دەریاییەکانی بۆ سەر دەیان ئامانجی سەربازی لە ناوخۆی ئێران کۆتایی پێهێناوە.

فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوە کردووە، لەو هێرشانەدا کە لە رێگەی فڕۆکەی جەنگی، کەشتیی گەلی سەربازی و بۆ یەکەمجاریش لە رێگەی بەلەمی کۆنتڕۆڵکراوی خۆکوژەوە ئەنجامدراون، چەندین سیستمی بەرگریی ئاسمانی، وێستگەی راداری کەناراوی، بنکەی موشەکی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێرانیان کردووەتە ئامانج.

لەلایەکی دیکەوە، سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاندووە، هێزە دەریاییەکانیان لە گەروی هورمز پرۆسەیەکیان بۆ راگرتنی دوو کەشتیی سەرپێچیکار جێبەجێ کردووە کە هاتوچۆی کەشتییە بازرگانییەکانیان خستبووە مەترسییەوە.

وەزارەتی تەندروستی عیراق نوێترین ئاماری رەسمی لەسەر بڵاوبوونەوەی نەخۆشیی "تای خوێنبەربوون" راگەیاند و ئاشکرایکرد، لە سەرەتای ساڵی 2026ەوە تا ئێستا 270 حاڵەتی تووشبوونی پشتڕاستکراوە و 17 حاڵەتی گیانلەدەستدان لە سەرانسەری وڵاتدا تۆمارکراون.

سەیف بەدر، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی رایگەیاند،، تیمەکانیان رۆژانە بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە ڤێتێرنەری و چاودێرییەکان رەوشی پەتاکە دەپشکنن. بەپێی ئاماری هەفتەی 28ـی ئەمساڵ، 26 تووشبووی نوێ بەبێ تۆمارکردنی چوارچێوەی گیانلەدەستدان دەستنیشانکراون، کە زۆربەیان لە پارێزگای بەسرە بە 10 حاڵەت و نەینەوا بە پێنج حاڵەت بوون.

ئەوەشی خستەڕوو، ئامارەکە بەم شێوەیە بەسەر پارێزگاکاندا دابەشبوون: زیقار 109 تووشبوون و هەشت حاڵەتی گیانلەدەستدان، بەسرە 24 تووشبوون و یەک حاڵەتی گیانلەدەستدان، میسان 21 تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان، موسەنا 19 تووشبوون و یەک گیانلەدەستدان، نەینەوا 16 تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان، دیالە 15 تووشبوون و یەک گیانلەدەستدان، بەغداد/رەسافە 14 تووشبوون و یەک گیانلەدەستدان، واست 13 تووشبوون و دوو گیانلەدەستدان، بابل 13 تووشبوون و دوو گیانلەدەستدان، سەڵاحەدین پێنج تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان، بەغداد/کەرخ پێنج تووشبوون و یەک گیانلەدەستدان، کەرکوک چوار تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان، دیوانیە سێ تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان، کەربەلا دوو حاڵەت بەبێ گیانلەدەستدان، هەولێر دوو تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان، سلێمانی دوو بەبێ گیانلەدەستدان، نەجەف دوو حاڵەت بەبێ گیانلەدەستدان و ئەنبار یەک تووشبوون بەبێ گیانلەدەستدان".

وەزارەتی تەندروستی ئاماژەی بەوەکردووە کە نیشانەکان لە قۆناغی یەکەمدا بەمانە دەستپێدەکەن:

بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی لەش (تا)، سەرئێشە، ئازار لە ناوچە جیاجیاکانی لەشدا، و ماندویەتی گشتی، لە قۆناغی دواتریشدا رەنگە گەشە بکات بۆ خوێنبەربوون لەژێر پێست یان لە کونەکانی لەشەوە.

رێنماییە خۆپارێزییە گرنگەکان بۆ هاووڵاتیان:

وەزارەت جەختیکردووەتەوە، دەستنیشانکردنی پێشوەختە چانسی چاکبوونەوە زۆر دەکات، و داوای لە هاووڵاتیان کردووە پابەندی ئەم ڕێکارانە بن:

یەکەم، کڕینی گۆشت لە شوێنی تەنها لە گۆشتفرۆشە رێگەپێدراوەکان، پێویستە گۆشت تەنها لەو گۆشتفۆرشانە بکڕدرێت کە مۆڵەتی تەندروستی و ڤێتێرنەرییان هەیە.

دووەم، قەدەغەکردنی سەربڕینی هەرەمەکی و دوورکەوتنەوە لە گەڕەکەکان، رێگری تەواو بکرێت لە لەوەراندن و سەربڕینی ئاژەڵ بە شێوەی هەڕەمەکی لەناو کۆڵان و گەڕەکەکاندا.

سێهەم، بەکارهێنانی کەرەستەی پارێزەر، لەبەرکردنی دەستکێش و جلی پارێزەر لە کاتی مامەڵەکردن لەگەڵ ئاژەڵ، گۆشت، یان پاشماوەکانیاندا (بەتایبەت بۆ قەساب و ئاژەڵداران).

هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران دەستیان پێکردەوە؛ دەنگی تەقینەوەی بەهێز لە بەندەر عەباس و دورگەی قەشم بیسترا.

میدیا جیهانی و ناوخۆییەکان رایانگەیاند، چەندین تەقینەوەی بەهێز باشوری ئێرانیان هەژاندووە، ئەمەش دوای ئەوەی سوپای ئەمریکا هێرشی نوێی ئاسمانیی بۆ سەر سیستمەکانی موشەکی و بەرگریی ئاسمانیی ئێران دەستپێکردەوە.

ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" لە زاری لێپرسراوێکی ئەمریکییەوە بڵاویکردەوە، هێزەکانیان سیستمی بەرگری و پێگەی موشەکیی ئێرانیان کردووەتە ئامانج. هاوکات ئاژانسی "فارس"ی ئێرانی پشتڕاستی کردەوە کە دەنگی چەندین تەقینەوەی بەهێز لە رۆژهەڵاتی شاری "بەندەر عەباس" و ناوچە کەنارییەکانی دوورگەی "قەشم" بیستراوە. ئاژانسی رەسمی "ئێرنا"ش ئاماژەی بەوە کردووە کە "ئەمریکا" چەند موشەکێکی ئاراستەی دوورگەی قەشم کردووە.

لەلایەکی ترەوە، لێپرسراوێکیئەمریکی ئاشکرای کرد، هێزەکانیان لە دوو شوێنی جیاوازی دەوروبەری گەروی هورمز، بەلەمە خێرا و بچووکەکانی سەر بە سوپای پاسدارانیان کردووەتە ئامانج و پێکاویانە.

هاوکات میدیاکانی ئێران بڵاویانکردەوە، کەمێک پێش ئێستا دەنگی چەند تەقینەوەیەکی تر لە بەندەر عەباس بیستراوە.

ئەم پەرەسەندنە سەربازییە مەترسیدارە دوای ئەوە دێت کە هێزەکانی ئەمریکا و ئێران هێرشی چڕی موشەکی و درۆنییان کردەسەر یەکتر، بە جۆرێک پێشتر ئێران چەندین بنکە و دامەزراوەی ئەمریکی لە چەند وڵاتێکی ناوچەی کەنداو کردبووە ئامانج و تاران جارێکی دیکە داخرانی گەووی هورمزی راگەیاندبووەوە.

سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت، هێزەکانیان گورزی توندیان لە ئێران داوە و گەروی هورمزیش بە کراوەیی ماوەتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، هێزەکانی وڵاتەکەی شەوی رابردوو "گورزی زۆر توند و بەهێزیان" لە ئێران داوە، ئەمەش وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەو هێرشانەی تاران کردیانە سەر چەند کەشتییەک لە گەروی هورمزدا.

سەرۆکی ئەمریکا لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی (NBC) ئاماژەی بەوەکرد، سەرەڕای ئەوەی تاران پێشتر داخرانی گەروی هورمزی راگەیاندبوو، بەڵام لە ئێستادا ئەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییە بە کراوەیی بە رووی هاتوچۆی دەریاییدا ماوەتەوە.

ترەمپ پەردەی لەسەر زانیارییەکی نوێ لادا و ئەوەی خستەڕوو، "رۆژی شەممە واشنتۆن و تاران لە لێواری گەیشتن بە رێککەوتنێک بوون و ئێرانییەکان ئامادەبوون دەستبەرداری هەموو شتێک ببن، بەڵام لەپڕێکدا و دوای دوو سەعات لەو کەشە، هێرشیان کردە سەر کەشتییەکان."

هاوکات فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' جەختیکردەوە، هێزەکانیان لە تەواوی ئامادەباشیدان بۆ دەستەبەرکردنی ئازادیی گەشتە دەریاییەکان، و راشیانگەیاند، ئێران هیچ کۆنترۆڵێکی بەسەر گەروی هورمزدا نییە و جووڵەی کەشتییە بازرگانییەکان بە شێوەیەکی سروشتی بەردەوامە.

ئەم گرژییە قورسە دوای ئەوە دێت کە ئێران رایگەیاندبوو، رێگە بە چوونەژوورەوەی هیچ کەشتییەک نادات بەبێ وەرگرتنی مۆڵەتی پێشوەختە لە تاران.

بافڵ جەلال تاڵەبانی پەیامێکی هاوخەمی بۆ كۆچی دوایی بەڕێز شێخ حەمەد بن خەلیفە ئال سانی باوکی بەڕێز شێخ تەمیم، میری دەوڵەتی قەتەر بڵاوکردەوە.

دەقی پەیامەکەی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان...

بە داخەوە هەواڵی كۆچی دوایی بەڕێز شێخ حەمەد بن خەلیفە ئال سانی باوکی بەڕێز شێخ تەمیم، میری دەوڵەتی قەتەرمان پێگەیشت.

بەبۆنەی ئەم كۆستەوە، سەرەخۆشی و هاوخەمی خۆمان ئاراستەی بنەماڵەی بەڕێزی میری قەتەر و گەلی دۆستی قەتەر دەكەین.

لە خوای گەورە داواكارین كۆچكردوو بخاتە بەر بەزەیی خۆی و بە بەهەشتی بەرین شادی بكات، سەبووری و ئارامیش بە كەسوكار و گەلی دۆستی قەتەر ببەخشێت.

قوباد تاڵەبانی، پەیامێکی هاوخەمی بۆ کۆچی دوایی سیناتۆر لیندزی گراهام بڵاوکردەوە و رایگەیاند، گەلی کورد هەرگیز دۆستە راستەقینەکانی خۆی لەبیر ناکات.

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لە پەیامێکدا ئاماژەی بەوە کردووە: "بەدڵگرانییەوە هەواڵی کۆچی دوایی سیناتۆر لیندزی گراهام، دۆستی دڵسۆزی گەلی کوردمان پێگەیشت؛ ئێمە بە پێزانینەوە لە پشتگیرییە بەردەوامەکان و داکۆکیکردنی سەرسەختی ئەو لە دۆزی رەوای گەلی کورد دەڕوانین و بە زیندوویی لە یادەوەریماندا دەمێنێتەوە."

لە کۆتایی پەیامەکەشیدا، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم سەرەخۆشی ئاراستەی خێزانی کۆچکردوو و گەلی ئەمریکا دەکات.

سێنتکۆم کراوەیی گەروی هورمز بە رووی کەشتییە نێودەوڵەتیدا رادەگەیەنێت و ئاشکرایدەکات، تەنها لە هەفتەی رابردوودا زیاتر لە 140 کەشتی بە گەروەکەدا تێپەڕیون.

فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، گەروی هورمز بە رووی سەرجەم ئەو کەشتیانەدا کراوەیە کە دەیانەوێت بە شێوەیەکی یاسایی بەو رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەدا تێپەڕن، دەشڵێت: "ئێران هیچ کۆنترۆڵێکی بەسەر گەروەکەدا نییە."

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا لە راگەیەندراوێکدا، بڵاویکردووەتەوە، ئاماژەی بەوە کردووە: "هێزەکانمان لە ناوچەکەدا جێگیرکراون و لە تەواوی ئامادەباشیدان بۆ دەستەبەرکردنی ئازادیی هاتوچۆی دەریایی، ئەمەش سەرەڕای ئەو هێرش و رەفتارە شەڕەنگێزانەی ئێران کە هیچ پاساوێکیان نییە."

له‌ به‌شێكی تری راگەیەندراوەکەدا هاتووە، جوڵەی بازرگانی و دەریاوانی لە گەروی هورمز بە شێوەیەکی ئاسایی بەردەوامە و لە ماوەی حەوت رۆژی رابردوودا، زیاتر لە 140 کەشتیی جۆراوجۆر بە سەلامەتی بە ناو ئەو گەروەدا تێپەڕیون.

عیراق رایدەگەیەنێت، بە هاوكاریی چەند وڵاتێكی دراوسێ، ڕێڕەوی ئاسمانیی سەلامەت و جێگرەوەی بۆ بەردەوامیدان بە گەشتەكان دابین كردووە.

ئەحمەد عیماد، جێگری بەڕێوەبەری كۆمپانیای خزمەتگوزارییەكانی گەشتە ئاسمانیییەكانی سەر بە وەزارەتی گواستنەوەی عیراق رایگەیاندووە، بە هاوكاری چەند وڵاتێكی دراوسێ، توانیویانە چەند رێڕەوێكی ئاسمانیی سەلامەت و جێگرەوە بۆ بەردەوامیدان بە هاتوچۆی ئاسمانی بەسەر ئاسمانی وڵاتەكەدا دابینكردووە.

ئاماژەی بەوەش كردووە، ئامانجیان لەو هەنگاوە گۆڕینی ئاسمانی عیراقە بۆ یەكێك لە زیندووترین و دڵخوازترین رێڕەوەكان بۆ گەشتە ئاسمانییەكان، چونكە عیراق دەتوانێت كات و تێچووی ئابووری بۆ كۆمپانیا گەورە فڕۆكەوانیەكانیە نێودەوڵەتیەكان كەم بكاتەوە.

جەختیشیكردەوە، لە ئێستادا هاتوچۆی ئاسمانی لە كایەی ئاسمانی عیراقدا بەرەوپێشچوونێكی باشی بەخۆیەوە بینیوە.

 

لیوا موحسین رەزایی، راوێژکاری باڵای سەربازیی ئێران، ئەمڕۆ یەکشەممە، جەختی لەسەر تۆڵەسەندنەوەی خوێنی عەلی خامنەیی کردەوە و رایگەیاند کە گەروی هورمز لە دەیان بۆمبی ئەتۆمی گرنگترە.

لیوا رەزایی رایگەیاند: شەهیدبوونی سەرکردەی شۆڕش ئایەتوڵڵا سەید عەلی خامنەیی، دەبێتە هۆی بەهێزکردنی بەها و ئامانجەکانی شۆڕش.

هاوکات بە تیشکخستنە سەر گرنگیی ستراتیژیی گەروی هورمز، وەسفی کرد کە بایەخەکەی لە دەیان بۆمبی ئەتۆمی زیاترە.

 

 

سەرچاوەیەكی رەسمی لوبنانی رایگەیاندووە، وڵاتەكەی رۆژانی 15 و 16ی ئەم مانگە لە شاری رۆمای پایتەختی ئیتاڵیا گەڕێكی نوێی دانوستانەكان لەگەڵ ئیسرائیل بەرێوەدەچێت.

ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت كە لوبنان مەرجی كشانەوەی هێزەكانی ئیسرائیلی لە دوو ناوچەی باشوری وڵاتەكەی دانابوو بۆ ئەوەی بگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ.

هاوكات وەفدێكی سەربازیی ئەمریكا لە ئێستادا لە لوبنانە و لەگەڵ فەرماندەیی سوپای ئەو وڵاتە كۆدەبێتەوە بە مەبەستی دانانی میكانیزمێك بۆ كشانەوەی سوپای ئیسرائیل لەو ناوچانەی لەسەری رێككەوتوون.

 

ئەنجومەنی گەلی سوریا، ئەمڕۆ یەکشەممە، یەکەمین دانیشتنی کرانەوەی خۆی بە ئامادەبوونی ئەحمەد شەرع ئەنجامدا. ئەمەش وەک وەرچەرخانێکی مێژوویی و دەستپێکی بنیاتنانەوەی دەسەڵاتی یاسادانان سەیر دەکرێت لە قۆناغی دوای روخانی رژێمی ئەسەد، کە پشت بە بنەماکانی "راگەیاندراوی دەستووریی 2025" دەبەستێت.

گرنگترین رێکارەکانی دوو دانیشتنی یەکەم

دانیشتنی یەکەم بە سەرۆکایەتی بەتەمەنترین ئەندام بەڕێوەچوو، تێیدا ئەندامان سوێندی دەستوورییان دەخۆن بۆ بەدەستهێنانی شەرعییەتی یاسایی، دواتر پڕۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆکی ئەنجومەن، جێگرەکەی و ئەمیندارانی سەر بە دەنگدانی نهێنی ئەنجام دەدرێت.

لە دانیشتنی دووەمدا سەرۆکی نوێی ئەنجومەن داوا لە سەرۆک کۆمار دەکات ئامادەی دانیشتنی دووەم بێت بۆ پێشکەشکردنی وتارەکەی، هەروەها ئەنجومەن لە ماوەی مانگی یەکەمدا پەیڕەوی ناوخۆی خۆی دادەڕێژێت.

بەپێی دەستووری کاتی، تەمەنی ئەم ئەنجومەنە 30 مانگە (قابیلی درێژکردنەوەیە) تا ئەو کاتەی دەستووری هەمیشەیی پەسەند دەکرێت و هەڵبژاردنی نوێ دەکرێت.

ئەرکە سەرەکییەکانی ئەنجومەن بریتین لە پێشنیازکردن و پەسەندکردنی یاساکان، هەموارکردن یان هەڵوەشاندنەوەی یاسا کۆنەکان، پەسەندکردنی بودجەی گشتی و پەیماننامە نێودەوڵەتییەکان، راگەیاندنی لێبووردنی گشتی، و لێپرسینەوە لە وەزیرەکان. هۆکارێکی تری گرنگی ئەم ئەنجومەنە پێکهێنانی لیژنەیەکە بۆ نووسینەوەی رەشنووسی دەستووری نوێی وڵات.

رێژەی نوێنەرایەتیی کورد لە ئەنجومەنەکەدا:

هاوکات لەگەڵ دەستپێکردنی کارەکانی ئەنجومەنەکە، پشکی پێکهاتەی کورد لە ئەنجومەنی گەلی سوریادا گەیشتە 12 ئەندام، کە دەکاتە رێژەی 5.7٪ی کۆی گشتیی ئەندامانی ئەنجومەنەکە.

ئەمەش دوای ئەوە هات کە لیستی رەسمی ئەحمەد شەرع تایبەت بە دیاریکردنی (سێیەکی تەواوکەری ئەندامان) راگەیەندرا کە لە 70ئەندام پێکهاتووە.

ئەم پڕۆسەیە دوای کۆتاییهاتنی هەڵبژاردنەکان لە سەرجەم پارێزگاکان راگەیەندرا، جگە لە پارێزگای سوەیدا کە سێ کورسی بۆ تەرخانکراوە.

ئەندامە کوردەکان کە ژمارەیان ١٢ کەسە، بەسەر دوو پارێزگای سەرەکیدا دابەشبوون: پارێزگای حەلەب کە کورد 5 کورسی بەدەستهێناوە، کە نوێنەرایەتی شارەکانی (کۆبانی، عەفرین، و تەل عەران) دەکەن، وپارێزگای حەسەکە کە کورد 7 کورسی بەدەستهێناوە، کە نوێنەرایەتی شارەکانی (قامیشلۆ، دێریک، عامودا، و سەرێ کانی / ڕەسولعەین) دەکەن.

 

 

حەیدەر عەبوودی، وتەبێژی حکومەتی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، رایگەیاند کە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، عەلی زەیدی، سبەینێ دووشەممە لە چوارچێوەی سەردانێکی رەسمیدا بەرەو واشنتۆنی پایتەختی ئەمریکا بەڕێ دەکەوێت.

عەبوودی لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا جەختی لەوە کردەوە: ئەم سەردانە وەک بەرجەستەکردنی پەرەپێدانی پەیوەندییە دەرەکییە هاوسەنگەکان دێت کە لەسەر بنەمای بەرژەوەندی هاوبەش دامەزراون، هاوكات ئاماژەی بەوەش کرد: کاتی ئێستای سەردانەکە "گرنگییەکی گەورە"ی پێدەبەخشێت، بەتایبەتی لە ژێر رۆشنایی ئەو بارودۆخە هەستیارە ناوچەییەی کە ناوچەکە بەخۆیەوەی دەبینێت.

هەروەها روونکردنەوەی دا کە سەردانەکە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە پێناو بەرجەستەکردنی کارنامەی وزاری حکومەتدایە بۆ توندوتۆڵکردنی پەیوەندییەکان لەگەڵ واشنتۆن، و ئاماژەی بەوە کرد کە گفتوگۆکانی سەردانەکە تیشک دەخەنە سەر چەند دۆسیەیەکی گرنگ، کە دیارترینیان پەرەپێدانی پەیوەندییە ئابووری و وەبەرهێنانەکانە.

وتەبێژی حکومەت پەردەی لەسەر ئەجێندایەکی ئابووری چڕ لادا، کە واژۆکردنی چەندین یاداشتی لێکتێگەیشتنی ستراتیژی لەخۆدەگرێت، کە گرنگترینیان لە کەرتی نەوت و غازدا چڕدەبنەوە، و روونی کردەوە: ئامانجی سەردانەکە هێنانەناوەوەی کۆمپانیا ئەمریکییە پسپۆڕەکانە بۆ کارکردن لە عیراق و بەرزکردنەوەی ئاستی توانای بەرهەمهێنانی کەرتی نەوتی عیراق، بە ئامانجی کەمکردنەوەی پشتبەستن بە گەروی هورمز وەک تاکە دەروازە، ئەمەش وەک هەنگاوێکی ستراتیژی بۆ بەهێزکردنی ئاسایشی وزەی عیراق.