قوباد تاڵەبانی داوا دەكات هاوكارییەكانی كۆریای باشور لە هەرێم تەنها بۆ شارە گەورەكان نەبێت، بەڵكو قەزا و ناحییەكانیش بگرێتەوە.

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆك وەزیرانی هەرێم لە هەولێر پێشوازیكرد لە گیۆ شیم كونسوڵی نوێی كۆریای باشوور لە هەرێم و ئامادەیی دەربڕی بۆ هەموو جۆرە هاوكاریی و هەماهەنگییەك بە مەبەستی پتەوكردنی پەیوەندییەكانی نێوان هەرێمی كوردستان و كۆریای باشوور، داواشیكرد، هاوكارییەكانی كۆریای باشور تەنها بۆ شارە گەورەكان نەبێت، بەڵكو قەزا و ناحییەكانیش بگرێتەوە، بە تایبەتی لە چوارچێوەی پرۆژەی گەشەپێدانی ناوچەییدا هاوكاری دەزگای پەرەپێدانی راپەڕین بكرێت.

لە بەشێكی تری كۆبوونەوەكەدا، قوباد تاڵەبانی داوایكرد حكومەتی كۆریای باشور لە راهێنان و گواستنەوەی شارەزایی و ئەزموندا هاوكاری دەزگای "هەب فاوندەیشن" بكات، خۆشحاڵیشی دەربڕی لە رێكخستنی فێستیڤاڵی كلتووریی كۆریا كە بڕیارە مانگی داهاتوو لە سلێمانی لەلایەن كونسوڵخانەی كۆریای باشورەوە بەڕێوەبچێت.

لە رۆژی کۆتاییهاتنی ئەرکی سەربازیی هاوپەیمانان لە عیراق، سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری، رایدەگەیەنێت، باوەڕی تەواویان بە توانای دامەزراوە هەواڵگری و سەربازییەکانی هەرێم و عیراق هەیە بۆ پاراستنی سەروەریی نیشتمان.

جەلال شێخ ناجی، سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، بەڕێزەوە لە رۆڵی هێزەکانی هاوپەیمانان دەڕوانین لە پشتگیری و هاوکاریکردنی گەلی کورد و عیراق و دامودەزگا ئەمنی و سەربازییەکان و پێزانینمان هەیە بۆ قوربانییەکانیان.

سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری، جەختیشی لە تواناکانی هێزە ناوخۆییەکان کردەوە و ئاشکرایکرد، باوەڕمان بە توانای بەهێزی دامەزراوە هەواڵگری و سەربازییەکانی هەرێم و عیراق هەیە کە دەتوانن سەروەریی خاکەکەمان بپارێزن.

ئەوەشی خستەڕوو، لەم رۆژەدا جەخت لە پێویستیی هەماهەنگی و هاریکاریی بەردەوامی سەرجەم دامەزراوە هەواڵگری و سەربازییەکانی هەرێم و عیراق دەکەینەوە لەپێناو پاراستنی ئاسایشی نیشتمانیی وڵاتەکەمان.

لە رۆژی کۆتاییهاتنی ئەرکی سەربازیی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی و کشانەوەی هێزەکانیان لە عیراق و هەرێمی کوردستان، قوباد تاڵەبانی پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا رایگەیاند، بە سوپاس و پێزانینەوە لە هەموو هاوکارییەکانی هاوپەیمانان دەڕوانین بۆ هێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عیراق لە شەڕی بەرەنگاربوونەوەی تێرۆر و پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری.

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لە رۆژی کۆتاییهاتنی ئەرکی هاوپەیمانان و کشانەوەی هێزەکانیان لە عیراق و هەرێمی کوردستان پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، بە سوپاس و پێزانینەوە لە هەموو هاوکارییەکانیان دەڕوانین بۆ هێزەکانی پێشمەرگە و سوپای عیراق لە شەڕی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی عیراق و کوردستان. هەروەها لەم رۆژەدا یادی هەموو شەهیدانی پێشمەرگە و سوپای عیراق و هاوپەیمانان دەکەینەوە و سڵاو بۆ گیانی پاکیان دەنێرین.

ئاشکراشیکرد، ئێمە لە هەرێمی کوردستان هاوکارییەکانی هاوپەیمانان لە سێ قۆناغی گرنگ و چارەنووسسازی وەک راگەیاندنی ناوچەی دژەفڕین لە ساڵی 1991 بە تایبەت لەلایەن ئەمریکا و بەریتانیا و فەرەنسا، روخاندنی رژێمی دیکتاتۆری بەعس لە ساڵی 2003 و شەڕی تیرۆریستانی داعش لە دوای ساڵی 2014 هەرگیز لەبیر ناکەین.

ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئێستاشدا کشانەوەی هاوپەیمانان و گەڕانەوەی سەروەریی تەواو بۆ عیراق ساتەوەختێکی مێژوویی گرنگە بۆ عیراق و هەرێمی کوردستان و هەردوو حکومەتی فیدراڵ و هەرێم و هەموو هێزە سیاسییەکانی عیراق و کوردستان و هەموومان لەبەردەم بەرپرسیارێتیی گەورەداین، پێویستە بۆ هاووڵاتییانی عیراق و بۆ کۆمەڵگای نێودەوڵەتیشی بسەلمێنین کە دەتوانین پارێزگاری لە سەروەریی و ئاسایش و سەقامگیری وڵاتەکەمان بکەین، ئەم ئەرکەش بەبێ هاوکاری و پێکەوەکارکردن لەپێناو بەرژەوەندیی گشتی و بەبێ جێبەجێکردنی تەواوەتی دەستور بەدی نایەت.

قوباد تاڵەبانی راشیگەیاند، وەک هێزە سیاسییەکانی کوردستانیش لەبەردەم بەرپرسیارێتییەکی مێژووییداین، ئەرکە لەسەرمان بە یەکڕیزی و هاوبیری کاربکەین بۆ بەهێزکردنی دامەزراوە شەرعییەکان و هەنگاونان بەرەو حکومڕانییەکی باشتر و خزمەتگوزار و دادپەروەر، چونکە دواجار دەستکەوتە مێژووییەکانی گەلەکەمان تەنها بە پشتیوانی و بە متمانەی هاوڵاتییانمان دەپارێزرێت.

جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، لە کۆتاییدا هاووڵاتییانی خۆمان دڵنیا دەکەینەوە، هاوکاری و هەماهەنگییەکی زۆرباش هەیە لەنێوان هەردوو حکومەتی فیدراڵ و هەرێم، هێزی پێشمەرگەی کوردستانیش لەوپەڕی ئامادەیی خۆیدایە و وەک هەمیشە ئامادەیە بۆ پاراستنی خاکی کوردستان و سەروماڵی هاووڵاتییان لە هەرچەشنە هەڕەشە و مەترسییەک گیانفیدایی بکات.

لەدوای کۆتاییهاتنی ئەرکی سەربازیی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە عیراق، بەریتانیا قۆناغێکی نوێی پەیوەندییە سەربازییەکان لەگەڵ بەغداد دەستپێدەکات.

وەزارەتی بەرگریی بەریتانیا لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، هاوکارییە سەربازییەکانی نێوان بەریتانیا و عیراق دەچنە قۆناغێکی نوێوە، ئەمەش دوای ئەوەی ئەرکی سەربازیی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژی داعش لە عێراق  بە سەرکەوتوویی کۆتایی هات و هێزەکانی هاوپەیمانان - لە نێویاندا هێزەکانی بەریتانیا - دەستیان بە کشانەوە کرد.

ئاماژەی بەوەشکرد، دوای زیاتر لە دەیەیەک لە ئەنجامدانی راهێنان، راوێژکاری و بەهێزکردنی تواناکان، هێزە ئەمنییەکانی عیراق و هێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان توانیویانە تێکشکاندنی رێکخراوی داعش لە تەواوی خاکی عیراق بەدەستبهێنن، لە ئێستاشدا هێزە ناوخۆییەکان لە ئامادەیی تەواودان بۆ ئەوەی بەرپرسیارێتیی یەکەم و سەرەکیی پاراستنی ئاسایشی وڵات لە ئەستۆ بگرن.

وەزارەتی بەرگریی بەریتانیا ئاشکراشیکرد، وەک بەشێک لە پرۆسەی رێکخستنەوەی نوێی ئاسایشی بە سەرکردایەتیی حکومەتی عیراق، هێزەکانی هاوپەیمانان کشانەوە، بەهێزبوونی توانای هێزە ئەمنییەکان لە سەرانسەری عیراق رێگەی خۆشکردووە بۆ گەڕانەوەی خزمەتگوزارییە بنەڕەتییەکان و ئاوەدانکردنەوەی ئەو ناوچانەی بەهۆی شەڕەوە زیانیان بەرکەوتووە، بەمەش لاپەڕەیەکی نوێ لە پەیوەندییەکان بۆ هاوکاریی درێژخایەنی ئاسایشی بە سەرکردایەتیی عیراق دەستپێدەکات.

ئەوەشی خستەڕوو، لەسەر داوای حکومەتی عیراق، هێزەکانی بەریتانیا راهێنانیان بە زیاتر لە 111 هەزار ئەندامی هێزە ئەمنییەکانی عیراق کردووە، کە زیاتر لە 21 هەزار پێشمەرگەی کوردستان لەخۆدەگرێت، راهێنانەکان لە بوارەکانی پیادە، چاککردنەوەی چەک، هەڵوەشاندنەوەی بۆمب و مادە تەقێنەرەوەکان، تەندروستی و ئەندازیاریی سەربازیدا بوون.

بەرگریی بەریتانیا راشیگەیاند، هاوکات هێزی ئاسمانیی شاهانەی بەریتانیا بە فڕۆکەی (RAF) هەزاران فڕینی ئەنجامداوە و زیاتر لە دوو هەزار و 300 ئامانجی داعشی پێکاوە، بێجگە لە دابینکردنی زانیاریی هەواڵگری و چاودێری بۆ پشتیوانی لە ئۆپراسیۆنە زەمینییەکانی هێزە عیراقییەکان.

بەریتانیا جەخت لە پەیوەندییەکانی وڵاتەکەی وعیراق دەکاتەوە بەرەو هاوبەشییەکی دووقۆڵیی درێژخایەن لە باری بەرگریدا، دەشڵێت؛ ئەم هاوبەشییە نوێیە سەرنج دەخاتە دەکاتە سەر هاوکاری لە رووبەڕووبوونەوەی تیرۆر، پەروەردەی سەربازی، پەرەپێدانی تواناکان، هاوکاری لە پیشەسازیی بەرگری و پاراستنی بەرژەوەندییە ئاسایشییە هاوبەشەکان.

هەروەها وەزارەتی بەرگری بەریتانیا، ئامادەیی وڵاتەکەی بۆ پابەندبوون سەقامگیریی عیراق و رێگری لە بڵاوبوونەوەی بیری توندڕەوی و پروپاگەندەی رێکخراوە تێرۆریستییەکان نیشاندا.

ئەمڕۆ چوارشەممە، عەلی زەیدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عیراق، سەرپەرشتی کۆبوونەوەیەکی نائاسایی ئەنجومەنی وەزاریی ئاسایشی نیشتمانی کرد، کۆبوونەوەکە تایبەت بوو بە تاوتوێکردنی ئامادەکاری و ئەرکە سەربازی و ئاسایشییەکانی هێزە چەکدارەکان لە قۆناغی دوای تەواوبوونی کشانەوەی هاوپەیمانی نێودەوڵەتیی دژی داعش و هاتنەدی سەروەریی تەواوەتی نیشتمانی.

لە کۆبوونەوەکەدا بەوردی تاوتوێی رێکخستن و پلانە بەرپرسیارەکان کرا بۆ بەهێزکردنی توانای دامەزراوە سەربازییەکان، بە ئامانجی چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و سەروەریی یاسا لە وڵاتدا.

لە کۆبوونەوەکەدا، عەلی زەیدی جەختی لەوە کردەوە، لەمڕۆدا بڕیاری ئاسایشی و سەربازی بە تەواوەتی بووەتە بڕیارێکی نیشتمانی و تایبەت بە دامەزراوە رەسمییەکانی دەوڵەت، سەرۆک وەزیرانی عیراق، ئاماژەی بە پێویستیی هۆشیاری و ئامادەیی بەردەوام، بەرزکردنەوەی ئاستی هەماهەنگی لە نێوان سەرجەم دەزگا ئاسایشییەکان، نوێکردنەوەی پلانەکان و پشتبەستن بە تەکنەلۆژیای هاوچەرخ دا بۆ پاراستنی ئاسایشی وڵات.

هاوکات، سەرۆک وەزیران جەختی لە گرنگیی بەهێزکردنی ئەرکە هەواڵگرییەکان و پشتیوانیکردنی کردەوە پێشوەختەکان کردەوە، بە ئامانجی رووبەڕووبوونەوەی وتاری توندڕەوی و هاندانی تایفی کە یەکێتیی گەل و ئاشتیی کۆمەڵایەتی دەکاتە ئامانج.

هەر لە کۆبوونەوەکەدا، عەلی زەیدی ئاماژەی بە رۆڵی گرنگی دەستەی پیشەسازیی جەنگی دا لەم قۆناغەدا، لە رێگەی دروستکردنی هاوبەشیی بەرهەمهێنان لەگەڵ کۆمپانیا جیهانییە تایبەتمەندەکانی بواری چەک و کەلوپەلی سەربازی، وتیشی، حکومەت بەردەوام دەبێت لە دروستکردنی هاوبەشیی هەرێمی و نێودەوڵەتی بەپێی بەرژەوەندیی هاوبەش.

سەرۆک کۆماری عیراق، لە رۆژی سەروەریی عیراقدا پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە، "سەربەخۆیی عیراق و یەکبڕیاری بنەمای نەگۆڕن و دانوستانیان لەسەر ناكرێت".

نزار ئامێدی، سەرۆك كۆماری عیراق رایگەیاندووە: بە بۆنەی رۆژی سەروەرییەوە گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی تەواوی رۆڵەكانی گەلی عیراق دەكەین، سەربەخۆیی عیراق و یەکبڕیاری بنەمای نەگۆڕن و دانوستانیان لەسەر ناكرێت.

سەرۆك كۆمار دەشڵێت: ئیرادەی عیراقییەكان و بەرژەوەندییە نیشتمانییەكانیان بنەمای سەرەكین لە دەستنیشانكردنی ئێستا و داهاتوودا، بڕیاری جەنگ و ئاشتی مافی تایبەتی دەوڵەت و دامەزراوە دەستوورییەكانییەتی.

دوای چەند سەعاتێک لە روداوەکەی ئاسمانی ناوچەکە، ئیسرائیل روداوی فڕۆکەی کۆمپانیای 'فلای دوبەی' لە گەشتی FZ1073 لە دوبەیەوە بەرەو تەلئەبیب بە "هەوڵێکی تێرۆریستی" وەسف کرد، لە کاتێکدا کۆمپانیاکە جەخت دەکاتەوە کە هێشتا زووە بۆ دیاریکردنی هۆکار و پاڵنەرەکانی دروستبوونی ئەو روداوە.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، پەیوەندی بە یەکێک لە سەرنشینەکانەوە کردووە و پێی راگەیاندووە بە هاوکاریی ئەندامێکی تیمی فڕۆکەکە توانینیان بچنە ناو کابینەی فڕۆکەوانەکە و دەستبەسەر ئەو فڕۆکەوانەدا بگرن کە هەوڵی تێکدانی سیستمی فڕۆکەکەی دابوو، ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەشکرد سەرجەم سەرنشینەکان لە مەترسی دەرچوون و فڕۆکەوانە هێرشبەرەکە دەستگیرکراوە.

لە لایەکی ترەوە، یسرائیل کاتز، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل ئاشکرایکرد، زانیارییە سەرەتایییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئامانجی هێرشبەرەکە خستنەخوارەوەی فڕۆکەکە بووە بە سەرجەم سەرنشینەکانییەوە، بێجگە لەوەی کارەکە بە هەوڵێکی تێرۆریستی ناوبرد.

لە بەرانبەردا، کۆمپانیای 'فلای دوبەی' لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد، "دەمەقاڵێ" لە ناو شوێنی فڕۆکەوانەکاندا روی داوە، بەڵام تیمی فڕۆکەکە توانیویانە ئاسایشی فڕۆکەکە بپارێزن و ئاڕاستەکەی بگۆڕن بۆ فڕۆکەخانەی تەبوک لە سعودیە و بە سەلامەتی بنیشێتەوە.

کۆمپانیاکە جەختیشی کردەوە، سەرجەم سەرنشینەکان و تیمی فڕۆکەکە سەلامەتن و هاوکاریی تەواوی لێکۆڵینەوە فەرمییەکان دەکەن بۆ ئاشکراکردنی تەواوی وردەکارییەکانی ڕووداوەکە.

هاوکات، لێپرسراوانی فڕۆکەخانەی تەبوک رایانگەیاند، لە سەعات 8:44ـی بەیانییەوە داوای فریاگوزارییان لە فڕۆکەکەوە پێگەیشتووە و دەستبەجێ رێکارەکانی باری لەناکاویان گرتبووە بەر بۆ دڵنیاوبوونەوە لە سەلامەتیی سەرنشینان.

میدیای ئێران بڵاویكردەوە، ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم بەنیازە تیمێك بنێرێتە ئێران بۆ پشكنینی بنكە ئەتۆمییەكانی وڵاتەكە.

بە پێی هەواڵی ئاژانسی تەسنیمی ئێران رافایل گروسی بەڕێوەبەری گشتیی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم ئامادەیە لە نزیكترین كاتدا تیمێكی ئاژانسەكە بنێرێتە ئێران بۆ دەستپێكردنەوەی تەواوی چالاكییەكان لەو وڵاتەدا.

هاوكات، محەمەد ئیسلامی سەرۆكی رێكخراوی وزەی ئەتۆمی رایگەیاند، تا دەزگای وزەی ئەتۆمی ئەركەكانی جێبەجێ نەكات و پرۆتۆكۆلێكی نوێ بۆ پشكنینی ئەو ناوەندانە دانەنرێت، ناكرێت ئاژانسەكە پشكنین بۆ دامەزراوە ئەتۆمییەكانی وڵاتەكەیان بكات.

ئاماژەی بەوەشكردوە، بەپێی یاسای ئەو بنكانەی هێرشیان كراوەتەسەر دەبێت سەرەتا رەوشی ئەمنی شوێنەكان دیاریبكرێت و دەبێت ئاژانسەكە بە شێوازێكی نوێ پشكنینیان بۆ بكات.

مەزڵوم عەبدی راوێژکاری سەرۆکایەتی کۆمار سوریا رایگەیاند، کە زمانی کوردی ناسنامەی گەلی کوردە و گەشەپێدانی بەشێکی بنەڕەتییە لە خەباتەکەیان.

راوێژکاری سەرۆکایەتی کۆمار ئاماژەی بەوە کرد: خوێندن بە زمانی دایک مافێکی سروشتی و هەنگاوێکی مێژوییە و لە ماوەی 14ساڵی رابردووشدا هەوڵێکی زۆر دراوە بۆ رەخساندنی دەرفەتی خوێندن بە زمانەکە.

مەزڵوم عەبدی جەختی کردەوە: هەوڵەکانیان بەردەوام دەبن تاوەکو زمانی کوردی ببێتە زمانێکی رەسمی لە تەواوی سوریا و داوای لە بنەماڵە و خێزانەکان کرد منداڵەکانیان بنێرنە ئەو قوتابخانانەی بە زمانی کوردی وانەی تێدا دەوترێتەوە.

لە کۆتاییشدا روونی کردەوە: بەهۆی ئەوەی ناوچەکە لە قۆناغێکی گوێزەرەوەدایە پێویستە پرۆسەی پەروەردە بەردەوام بێت و خوێندنی زمانی دایک لە قۆناغەکانی ناوەندی و ئامادەیی بەپێی مەنهەجەکانی بەڕێوەبەریی خۆسەر بەڕێوەبچێت.