دەزگای ئاسایشی هەرێم ئاماری هێرشە درۆنییەکانی 24 کاتژمێری رابردووی راگەیاند و زیانەکانی خستەڕوو.

بەپێی راگەیەندراوی دەزگاکە، کاتژمێر (10:05)ی شەوی سێشەممە (16ی حوزەیرانی 2026)، لە رێگەی یەک فڕۆکەی بێفڕۆکەوانەوە (درۆن) هێرش کراوەتە سەر کەمپی پەنابەران لە شاری کۆیە.

دەزگای ئاسایشی هەرێم دڵنیایی داوە کە هێرشەکە هیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتووەتەوە.

گەنجێک کە بەمەبەستی راوەماسی روی لە روباری سیروان کردبوو، خنکا و لەئێستادا گەڕان بەدوای تەرمەکەیدا بەردەوامە.

ئیبراهیم محەمەد، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی بەرگریی شارستانی گەرمیان بە کوردسات نیوزی راگەیاند: گەنجەکە ناوی (ئەحمەد لوقمان)ـە و تەمەنی 26 ساڵە، هەوڵەکانمان چڕ کردووەتەوە بۆ دۆزینەوەی تەرمەکە.

ئیبراهیم محەمەد وتیشی: لە شەش مانگی سەرەتای ئەمساڵدا سێ هاووڵاتی لە روباری سیروان دا خنکاون.

بۆ یەکەمین جار لەمساڵدا، وەزارەتی تەندروستی هەرێم تۆمارکردنی دوو حاڵەتی تووشبوون بە تای خوێنبەربوون لە هەولێر راگەیاند.

بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی تەندروستی هەرێم، تووشبووەکان باوک و کوڕێکن (تەمەن 71 و 29 ساڵ) و دانیشتووی گەڕەکێکی شاری هەولێرن، هۆکاری تووشبوونەکەشیان بۆ سەربڕینی ئاژەڵ لەناو ماڵەکەیاندا لە دوو هەفتەی رابردوودا دەگەڕێتەوە، کە بەهۆیەوە بەرکەوتنیان لەگەڵ دەرهاویشتە و پێکهاتەکانی ئاژەڵە تووشبووەکەدا هەبووە.

ئاماژەی بەوەشکرد، دوای دەرکەوتنی نیشانەکان و سەردانیکردنی نەخۆشخانە، گومانیان لێکراوە و سەرجەم رێکارە پزیشکییەکان و پشکنینی پشتڕاستکردنەوەیان بۆ کراوە، لە ئێستاشدا هەردووکیان لە نەخۆشخانە لەژێر چاودێریی چڕی پزیشکیدان، رەوشی تەندروستی یەکێکیان تا رادەیەک جێگیرە، بەڵام تووشبووەکەی دیکە تەندروستیی ناجێگیرە.

راشیگەیاند، لە ماوەی رابردوودا چەندین حاڵەتی گومانلێکراو لە هەرێمی کوردستان سەردانی نەخۆشخانەکانیان کردووە، بەڵام دوای بەدواداچوون و پشکنین تەنها ئەم دوو حاڵەتە بە رەسمی پشتڕاستکراونەتەوە، هاوکات دوو حاڵەتی دیکەش کە دانیشتووی شارەکانی دەرەوەی هەرێمن، بۆ وەرگرتنی چارەسەر روویان لە نەخۆشخانەکانی هەرێمی کوردستان کردووە.

لە کۆتایی راگەیەنراوەکەیدا، وەزارەتی تەندروستی هەرێم داوا لە هاووڵاتیان دەکات، لەکاتی تێبینیکردنی هەر نیشانەیەکی نەخۆشی لەسەر ئاژەڵ، پێویستە تیمەکانی ڤێترنەری ئاگاداربکەنەوە و بەخێرایی سەردانی نەخۆشخانەکان بکەن.

بانکی ناوەندیی عیراق، ئەمڕۆ چوارشەممە، بە شێوەیەکی بڕاوە ئەو دەنگۆ و هەواڵانەی رەتکردەوە کە باس لە هەبونی نیازی گۆڕین یان هەموارکردنەوەی نرخی ئاڵوگۆڕی دیناری عیراقی دەکەن.

بانکی ناوەندی لە بەیاننامەیەکدا هۆشداری دا لە بڵاوکردنەوە و مامەڵەکردن لەگەڵ هەواڵە چەواشەکارییەکاندا، و ئاشکرای کرد کە بەڵگەنامەیەکی ساختەیان دۆزیوەتەوە کە تێیدا هاتووە گوایە سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیران داواکارییەکی ئاڕاستەی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەران کردووە بۆ گۆڕینی نرخی دۆلار بۆ (1600) دینار بەرانبەر بە یەک دۆلار.

لە کۆتایی بەیاننامەکەدا، بانکەکە داوای لە دەزگاکانی راگەیاندن و هاووڵاتیان کرد کە ورد بن لە گواستنەوەی زانیارییەکان و تەنها پشت بەو هەواڵ و سەرچاوە رەسمیانە ببەستن کە راستەوخۆ و بە شێوەی تایبەت لەلایەن بانکی ناوەندیی عیراقەوە بڵاودەکرێنەوە.

بەهۆی گۆڕانی كەشوهەوا و كەمبوونی ئاو، نیوەی خاكی عیراق لەبەردەم مەترسیی بیابانبووندایە و رووبەری كشتوكاڵیش بە شێوەیەكی بەرچاو كەمی كردووە.

رێكخراوی چاودێریی ژینگەی  روانگەی سەوزی عیراق هۆشداری دەدات لەوەی كە 55٪ی خاكی عیراق مەترسیی بیابانبوونی لەسەرە و نزیكەی 96 ملیۆن دۆنم زەوی كشتوكاڵی بەرەو وشكبوون دەچێت.

رێكخراوەكە ئاماژەی بەوە كردووە، ساڵانە نزیكەی 100 هەزار دۆنم زەوی كشتوكاڵی بەهۆی سوێربوونی خاك و وشكەساڵییەوە لەدەست دەچێت، ئەم رەوشە تەنها زیانی ئابوری نییە، بەڵكو بووەتە هۆی كۆچی بەكۆمەڵی دانیشتوانی گوندەكان بەرەو شارەكان و فشارێكی زۆری خستووەتە سەر ژێرخانی شارە گەورەكان.

پسپۆڕانی ژینگە جەخت دەكەنەوە، پێویستە حكومەت ستراتیژییەكی نوێ و هەمەلایەنە بۆ رووبەڕووبوونەوەی بیابانبوون و پاراستنی ئاسایشی خۆراك و ئاو پەیڕەو بكات، چونكە بەردەوامبوونی ئەم دۆخە داهاتووی كشتوكاڵ و ژیان لە زۆربەی ناوچەكانی عیراق دەخاتە مەترسییەوە.

راوێژكارێكی سەرۆك وەزیرانی عیراق لەبارەی موچەی فەرمانبەران  دڵنیایی دەدات و دەڵێت لە ئەگەری دواكەوتنی پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجە، دابەشكردنی موچە پەكی ناكەوێت.

مەزهەر محەممەد ساڵح، راوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ كاروباری دارایی رایگەیاند، دواكەوتنی پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجەی 2026 كاریگەریی لەسەر خەرجكردنی موچەی فەرمانبەران و خانەنشینان و سودمەندبووانی تۆڕی پاراستنی كۆمەڵایەتی نابێت.

جەختیشیكردەوە، ئەو مووچانە لە خەرجییە بنەڕەتییەكانن كە دەوڵەت پابەندە بە دابینكردنیان بەپێی ئەو چوارچێوە یاسایی و داراییانەی كە بەركارن.

راشیگەیاند، سیاسەتی دارایی هێشتا بەپێی بڕگەكانی یاسای بەڕێوەبردنی دارایی فیدراڵی بەڕێوەدەچێت، كە میكانیزمەكانی خەرجی گشتی رێكدەخات لە كاتی دواكەوتنی پەسەندكردنی یاسای بودجەی گشتی فیدراڵیدا.

ئیبراهیم رەزائی، وتەبێژی لیژنەی ئاسایشی نیشتمانی و سیاسەتی دەرەوە لە پەرلەمانی ئێران، وەڵامی لێدوانەکانی دۆناڵد تڕەمپ، سەرۆکی ئەمریکای دایەوە سەبارەت بە ئەگەری گەڕانەوە بۆ "بۆردومانکردنی ئێران" ئەگەر سەرکردەکانی رەفتاری خۆیان چاک نەکەن.

رەزائی لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئیکس" رایگەیاند: ئەم لێدوانانە پێشێلکردنی خاڵی یەکەمی لێکتێگەیشتنەکەیە، و ئاماژەی بەوەش کرد کە یاریکردن بە کارتی بۆردومانکردن دژی ئەو پابەندییانەیە کە راگەیەندراون.

وتەبێژەکەی پەرلەمانی ئێران ئاماژەی بەوەش کرد: واشنتۆن ناچار کراوە رەفتارەکانی خۆی چاک بکات لە رێگەی راگرتنی هەندێک لە سیاسەتەکانی و هەڵگرتنی بەشێک لە گەمارۆ و سنووردارکردنەکان.

ئەو بەرپرسە ئێرانییە هۆشداری توندی دایە ئەمریکا و رایگەیاند: ئەگەر جارێکی تر بیر لە بژاردەی بۆردومانکردن بکەنەوە، ئەوا بنکە سەربازییەکانی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا دەگۆڕدرێن بۆ مۆزەخانەیەک بۆ پەند وەرگرتن.

ئەم وەڵامە توندەی تاران دوای ئەوە دێت کە پێشتر دۆناڵد تڕەمپ هۆشدارییەکی توندی ئاڕاستەی ئێران کردبوو و رایگەیاندبوو: ئەگەر ئێرانییەکان بە باشی رەفتار نەکەن، ئەوا دەست دەکەینەوە بە باراندنی بۆمب بەسەر سەریاندا.

میدیاکانی ئێران، ئەمڕۆ چوارشەممە، لە زاری سەرۆکی شارەوانی تارانەوە بڵاویانکردەوە، رێوڕەسمی بەڕێکردنی تەرمی "رێبەری کۆچکردوی شۆڕش" لە عیراقیش بەڕێوەدەچێت.

بەپێی راگەیەندراوی سەرۆکی شارەوانی تاران، رێککەوتی هەشتی تەمموزی داهاتوو وەک وادەی بەڕێوەچوونی رێوڕەسمەکە لە عیراق دیاریکراوە.

ئەمەش لەکاتێکدایە کە دوو رۆژ لەمەوبەر، راوێژکاری باڵیۆزی ئێران لە بەغداد پێشبینی هاتنی ژمارەیەکی زۆری هاووڵاتیانی عیراقی کرد لە رێگەی دەروازەی مێهرانەوە بۆ پشکداربون لەم رێوڕەسمەدا، و جەختی لەسەر گرنگی هەماهەنگی لە بوارەکانی گواستنەوە و دابینکردنی سوتەمەنیدا کردەوە.

ئاژانسی هەواڵی "مێهر"ی ئێرانی بڵاویکردەوە، محەمەد عەبیری، راوێژکاری باڵیۆزی ئێران لە بەغداد، لە میانی کۆبوونەوەیەکدا لە شاری مێهران رایگەیاندووە: بەپێی خەمڵاندنەکان، نزیکەی یەک ملیۆن کەس لە چین و توێژە جیاوازەکانی گەلی عیراق، لەوانەش نوێنەرانی حکومەت، عەشایەر، حیزبەکان و جەماوەری خەڵک، خوازیارن بەشداری لە رێوڕەسمی بەڕێکردنی تەرمی رێبەری شۆڕش، سەید عەلی خامنەییدا بکەن.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کردووە: پێشبینی دەکرێت لەو رێژەیە، نزیکەی 500 بۆ 600 هەزار زایەر لە رێگەی دەروازەی سنووری نێودەوڵەتی مێهرانەوە بچنە ناو خاکی ئێران و دواتر بەرەو شارەکانی تاران، قوم و مەشهەد بەڕێبکەون.

پشووی هاوینەی پەرلەمانی توركیا دواخرا و ماوەی كاركردنی تاكاتێكی نادیار درێژكرایەوە.

پەرلەمانی توركیا بریاریدا پشووی ساڵانەی دوابخات و ماوەی كاركردنی درێژبكاتەوە، بەپێی بڕیارەكە، پەرلەمان بەردەوام دەبێت لە كارەكانی و ناچێتە ئەو پشووەی كە بڕیار بوو لە سەرەتای مانگی تەمموزەوە دەستپێبكات، بریارەكەش لە دانیشتنی دوێنێی پەرلەماندا پەسەندكرا.

ئەم بڕیارەش دوای ئەوە دێت كە لایەنی كوردی داوای دەكرد پێش پشوی هاوینەی پەرلەمان، راپۆرتی كۆمیسیۆنی پڕۆسەی ئاشتی بچێتە بواری جێبەجێكردنەوە وچوارچێوەیەكی یاسایی بۆ پرۆسەكە دابڕێژرێت.