تائێستا دەست بەڕێکارەکانی کۆکردنەوەی داهاتی نانەوتی نەکراوە، سەرچاوەیەکیش لە وەزارەتی دارایی هەرێم ئاشکرایدەکات، ئەگەر بەغداد بڕی 120 ملیار دینار وەک داهات بگێڕێتەوە کێشەی گەورە بۆ موچە دروست دەبێت.

سەرچاوەیەکی ئاگادار لە وەزارەتی دارایی و ئابوری حکومەتی هەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، تا ئێستا وەزارەت هیچ هەنگاوێکی رەسمی بۆ کۆکردنەوەی داهاتی نانەوتی لە هەرێمی کوردستان دەست پێ نەکردووە.

بەپێی ئەو سەرچاوەیە، وەزارەتی دارایی لەبەردەم کێشەیەکی گەورەدایە، چونکە هێشتا کورتیی داهاتی مانگی رابردوو پڕ نەکراوەتەوە، هەروەها ئەگەر حکومەتی عیراق لەم مانگەش بڕی 120 ملیار دینار پارەی موچەی موچەخۆرانی هەرێم بگێڕێتەوە، ئەوا کێشەیەکی گەورە بۆ دابەشکردنی موچەی فەرمانبەران دروست دەبێت.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکرد، پێشبینی دەکرێت  ئەم مانگە زیاتر لە 50 ملیار دینار داهاتی نانەوتی کۆبکرێتەوە، لە هەمان کاتدا هەوڵەکان بۆ کەمکردنەوەی بڕی ئەو داهاتەی داوای لێدەکرێت لەلایەن حکومەتی عیراقەوە بەردەوامن، بەڵام تا ئێستا بەغداد هەر سورە لەسەر پێویستی دابینکردنی 120 ملیار دینار.

قوباد تاڵەبانی لەسەر بانگهێشتی رەسمی ئیدی راما، سەرۆک وەزیرانی ئەلبانیا سەردانی ئەو وڵاتەی کرد و لە یەکەم وێستگەی سەردانەکەیدا لەگەڵ سەرۆک وەزیران کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی هەر یەکە لە دارا رەشید، وەزیری پلاندانان و ژوان سابیر، سەرۆکی دەستەی گەشتوگوزار و دابان شەدەڵە، جێگری سەرۆکی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی هەرێم بەڕێوەچوو، باس لە چۆنییەتی دروستکردنی هەماهەنگی بۆ دروستکردنی پەیوەندییەکی بەهێز لە بوارەکانی بازرگانی، گەشتوگوزار و ئاڵوگۆڕی ئەزموون لەنێوان هەردوولادا کرا.

قوباد تاڵەبانی ستایشی هەوڵەکانی حکومەتی ئەلبانیای کرد لە بوارەکانی چاکسازی و نوێکردنەوە و بەهێزکردنی دامەزراوەکان و پەرەپێدانی ژێرخانی ئابووری و پێشخستنی کەرتی گەشتیاری و بەکارهێنانی تەکنەلۆژیا لە خزمەتگوزارییە گشتییەکاندا کە بەهۆی ئەم هەوڵانەوە زەمینەیەکی لەبار بۆ وەبەرهێنان و گەشەپێدانی ئابووری دروست بووە.

لە کۆبوونەوەکەدا جەخت کرایەوە لەسەر کاری هاوبەش بۆ دروستکردنی پەیوەندیی لەنێوان کەرتی تایبەتی هەردوولا بە تایبەتیش لە بوارەکانی گەشتوگوزار و وەبەرهێناندا.

دوای ساڵێك لە نەبوونی یاسای بودجە، عیراق بە رەسمی دەستی كرد بە ئامادەكردنی پڕۆژەیاسای بودجەی ساڵی 2027.

مەزهەر محەمەد ساڵح راوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، وەزارەتی دارایی لەم مانگەدا دەستی بە داڕشتنی پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی ساڵی 2027 كردووە و بڕیارە تا مانگی ئەیلوولی داهاتوو تەواوی بكات.

ئاماژەی بەوەشكرد، دوای ئامادەكردنی، رەشنووسی یاساكە رەوانەی ئەنجومەنی وەزاری بۆ ئابوری و دواتریش رەوانەی ئەنجومەنی وەزیران دەكرێت بۆ پەسەندكردن، پێش ئەوەی بنێردرێتە ئەنجومەنی  نوێ،ەران

مەزهەر محەمەد ساڵح رونیشیكردەوە، هێشتا قەبارەی دارایی بودجەكە دیار نییە.

ئەوەش لە كاتێكدایە، عیراق بۆ ئەمساڵیاسی بودجەی نییە و وەزارەتی دارایی پشتی بە سیستمی خەرجكردنی كاتیی بەستووە بۆ دابینكردنی موچە و خەرجییە بنەڕەتییەكان.

ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کارنامەی دانیشتنی ژمارە 2 ی خۆی بۆ رۆژی پێنجشەممە، بڵاوکردەوە. بەپێی کارنامەکە، گرنگترین ته‌وه‌رەکانی دانیشتنەکە بریتین لە:

_خوێندنەوەی چەند ئایەتێک لە قورئانی پیرۆز.

_سوێندخواردنی دەستووریی چەند پەرلەمانتارێکی ژن و پەرلەمانتارانی جێگر.

_لێپرسینەوە لە سەرۆکی دەستەی نیشتمانیی وەبەرهێنان.

_ئەنجامدانی گەنگەشە و گفتوگۆی گشتی.

بڕیارە دانیشتنەکە لە سەعات 1ی پاشنیوەڕۆی رۆژی پێنجشەممەدا بەڕێوەبچێت.

هەیبەت حەلبووسی، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران، ئەمڕۆ دووشەممە، کارەکانی دانیشتنی ژمارە 1ی لە وەرزی دووەمی یاسادانانی ساڵی یەکەمی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکانی کردەوە.

فەرمانگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی نوێنەران لە بەیاننامەیەکدا ئاماژەی بەوە کردووە، هەیبەت حەلبووسی، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران کارەکانی دانیشتنی ژمارە 1ی لە وەرزی دووەمی یاسادانانی ساڵی یەکەمی خولی شەشەمی هەڵبژاردنەکانی کردەوە.

سازدانی ئەم دانیشتنە وەک راگەیاندنی دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێیە لە کارە یاسادانان و چاودێرییەکانی ئەنجومەنەکە دوای کۆتاییهاتنی پشوی یاسادانان، کە چاوەڕوان دەکرێت ئەنجومەن لە کارنامەکەیدا تاوتوێی کۆمەڵێک یاسا و دۆسیەی نیشتمانی بکات کە لەم وەرزەدا پێی سپێردراوە.

سەرچاوە سەربازیی و دیپلۆماسییەکانی ئیسرائیل گۆڕانکاریی لە هەڵسەنگاندنی ستراتیژیی تەلئەبیب بەرانبەر سەرکردایەتی نوێی ئێران ئاشکرادەکەن و ئاماژە بەوەشدەکەن، ئیسرائیل جەنگەکەی دۆڕاندووە و ناتانیاهۆ شکست دەشارێتەوە.

ماڵپەڕی ئەلمۆنیتەری ئەمریکی لە راپۆرتێکدا لە زاری سەرچاوە دیپلۆماسییەکانەوە بڵاویانکردەوە؛ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا فشار لەسەر بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دروستدەکات بۆ کشانەوەی هێزەکانی لە باشوری لوبنان، ئەمەش لە چوارچێوەی رێککەوتنێکی هەرێمی فراوانتر لەگەڵ تاران.

ئاماژە بەوەشکراوە، ئیمزاکردنی  چوارچێوەی رێککەوتنی لوبنان-ئیسرائیل لە واشنتۆن لە 26ـی حوزەیرانی رابردوو، تەنها هەوڵێکی ناتانیاهۆ بووە بۆ ئەوەی هەر کشانەوەیەکی داهاتوو وەک "دەستکەوتێکی دیپلۆماسی" نیشان بدات، نەک ملکەچبوون بۆ داواکارییەکانی ئەمریکا.

راپۆرتەکە جەخت لەوە دەکاتەوە، دانوستانەکانی ئێستا لە نێوان واشنتۆن و تاران چیتر لەسەر دۆسیەی ئەتۆمی و موشەکی نین، بەڵکو تەنها لەسەر ئازادی هاتوچۆی دەریاییە لە گەروی هورمز، ئەمەش لەلایەن لێپرسراوانی ئیسرائیلەوە وەک "شکستێکی ستراتیژی" سەیر دەکرێت، بە جۆرێک بەشێکیان پێیان وایە ئیسرائیل لە دوای کۆتایی هاتنی جەنگ، لە رەوشێکی ستراتیژی زۆر خراپتردایە بە بەراورد بە پێش دەستپێکردنی.

لە کۆتایی راپۆرتەکەدا ئاماژە بەوەشکراوە، ناتانیاهۆ دوای ئەوەی نەیتوانی ئەو "سەرکەوتنە تەواوەتییە" بەدەستبهێنێت کە بەڵێنی دابوو، ئێستا هەوڵ دەدات لە رێگەی دروشمی نوێی هەڵبژاردنەوە متمانەی دەنگدەرانی وڵاتەکەی بەدەستبهێنێت، کە ئەو تاکە کەسە توانیویەتی ئیسرائیل لە مەترسییەکی گەورە رزگاربکات و رێگری لە ئێران بکات لە داهاتوودا ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆی سوریا گروپێكی تیرۆرستیان لە پارێزگای حەما دەستگیركرد و دەشڵێن: لە هەوڵەكان بۆ دەستگیركردنی سەرجەم ئەندامانی گروپەكە بەردەوام دەبن.

هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ لە سوریا بڵاویكردەوە، گروپێكی تیرۆرستیان لە پارێزگای حەما دەستگیركر كردووە كە لە حەوت كەس پێكهاتوون و چەند كردەوەیەكی تیرۆرستیان ئەنجام داوە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو گروپە تیرۆرستییە دەستیان هەبووە لە تیرۆركردنی هاووڵاتییەكی ناوچەی سەلحەب و گرتەی ساتی كوشتنەكەیان لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكاندا بڵاوكردووەتەوە.

ئاسایشی ناوخۆی سوریا جەختی لەوەشكردووەتەوە، لە گەڕان بەدوای سەرجەم ئەندامانی ئەو گروپەدا بەردەوام دەبن.

لە دیدارێکدا لەگەڵ محەمەد دەروێش، سەرۆکی ئەنجومەنی سەرکردایەتی مەکتەبی سیاسی حەماس، محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، ئاشتی لە نێوان ئەوان و ئەمریکادا نابێت و دان بە ئیسرائیلیشدا نانێن.

قالیباف، ئاماژەی بەوەکرد، دەبێت رێڕەوی دیپلۆماسی بتوانێت دەستکەوتەکان بەهێزتر بکات و خزمەت بە پاراستن و چەسپاندنی دەستکەوتە سەربازییەکان بکات.

ناوبراو جەختیکردەوە، دانوستانەکان کاتێک سەرکەوتوو دەبن، کە وڵات  ئامادەیی بەرگریی کردن بێت لە خۆی، لە  کاتی دانوستانەکانیشدا ئێران جەختی لە پاراستنی یەکپارچەیی خاکی وڵاتانی ناوچەکە و کۆتاییهێنان بە شەڕی هاوپەیمانەکانی لە بەرەی خۆڕاگریی کردووەتەوە.

 سەرۆکی پەرلەمانی ئێران راشیگەیاند، هیچ ئاشتییەکیان لەگەڵ ئەمریکادا نییە و دان بە ئیسرائیلدا نانێن، بە شێوەی جۆراوجۆر بەردەوام دەبن لە پشتیوانیکردنی بەرەی خۆڕاگریی.

لایخۆشیەوە، محەممەد دەروێش یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکای بە "سەرکەوتنێکی تەواو بۆ ئێران و شکستێک بۆ ئەمریکا" وەسف کرد باسی لەوەکردوە لە بەرژەوەندی بەرەی خۆراگرییە.