بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی گەرمیان بە رەسمی سەرجەم مارکێت و دوکاندار و فرۆشیارانی ناوچەکەی ئاگادارکردووەتەوە کە بە هیچ شێوەیەک جگەرە و ڤەیپ بە منداڵان و مێرمنداڵان نەفرۆشن، بە پێچەوانەوە سزادەدرێن.

عەقید سۆران حەمە غەریب، وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ  کوردسات نیوز رایگەیاند، رێکاری یاسایی توند بەرانبەر هەر شوێنێک دەگیرێتە بەر کە سەرپێچی بکات و بەردەوام بێت لە فرۆشتنی ڤەیپ و جگەرە بە تەمەنە بچوکەکان، جەختیشیکردەوە  روبەڕوی سزای یاساییان دەکەنەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد ئەم بڕیارەیان لەسەر بنەمای مافی منداڵان دەرکردوە و مەبەستیان پاراستنی تەندروستیی منداڵەکانە و کەسوکاری منداڵانیش بۆ ئەو پرسە داوایانکردوە چاسەسەری ئەو پرسە بکەن.

وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان داوای لە دایک و باوکان کرد هاوکاریان بن و ئاماژەی بەوە کرد، هەر خێزانێک هەست دەکات بەهۆی فرۆشتنی ئەو جۆرانەی بابەتانەوە منداڵەکەیان زەرەرمەند بوون، دەتوانن سەردانی بنکەکانی پۆلیس بکەن و سکاڵای یاسایی تۆمار بکەن.

سەبارەت بە هەنگاوەکانی داهاتوش، عەقید سۆران ئەوەی خستەڕوو، کە لە قۆناغی دوەمی پلانەکەیاندا ناوەندەکانی خوێندن دەگرێتەوە و  تێیدا هەڵمەتێکی فراوانی هۆشیارکردنەوە بۆ خوێندکاران دەستپێدەکەن تا بە دوربن لە بەکارهێنانی جگەرە و ڤیب و هەموو ئەو بابەتانەی دەبنە هۆی زیانگەیاندن بە تەندروستیان.

ماڵپەری شەفافیەت بۆ چاودێری و رێكخستنی داهاتە نانەوتییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان داهاتی ئەم هەفتەیەی بڵاوکردەوە کە زیاتر لە 10 ملیار و 712 ملیۆن دینارە.

ئەمڕۆ هەینی، ماڵپەری شەفافیەت بڵاویکردەوە، داهاتی یەک هەفتەی سلێمانی لە رۆژی(17ـی 10ـی 2026 بۆ 23ـی 10ـی 2026) داهاتی نانەوتی، لە سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان،10ملیار و 712 ملیۆن و 407هەزار دینار بووە.

دەشڵێت؛  لەو داهاتە لە  83%ی بەشێوەی نەختینەیە و 17%ی داهاتەكە بەشێوەی چەكە و بەراورد بە هەفتەی رابردوو داهات زیادی کردوە.

جێگەی ئاماژەیە، پڕۆژەی شەفافییەت لە داهات و خەرجی، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دامەزرا، ئێستا رۆژانە لە رێگەی ئەو ماڵپەڕەوە دەتوانیت سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی راپەڕین و گەرمیان بزانیت.

وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، سەرلەبەری ئەو هەواڵ و دەنگۆیانە رەتکردەوە کە لە ژمارەیەک دەزگای راگەیاندندا بڵاوکرابوونەوە سەبارەت بە بوونی درۆن یان هێز و یەکەی سەربازیی ئۆکراینی لە خاکی هەرێمی کوردستاندا و جەخت دەکاتەوە کە ئەم بانگەشانە لە بنەڕەتدا ناڕاست و بێبنەمان.

بەگوێرەی راگەیەندراوەکەی وەزارەتی ناوخۆ، هەرێمی کوردستان هەڵوێستی نەگۆڕیوە لەسەر پەیڕەوکردنی سیاسەتی بێلایەنی و خۆبەدوورگرتن لە ناکۆکییە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان دووپات دەکاتەوە، هەروەها توندترین شێوە هەر هەوڵێک رەتدەکاتەوە کە خاکی هەرێم وەک پێگەیەک بۆ جووڵەی سەربازی یان دوژمنکارانە دژ بە هیچ وڵاتێک بەکاربهێنێت.

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، جەختکراوەتەوە کە پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی هەرێم لە پێشینەی کارەکانی حکومەتە و بە هیچ شێوەیەک رێگە بە تێوەگلان یان پەلکێشکردنی هەرێمی کوردستان بۆ ناو ئەو ململانێیانە نادرێت.

وەزیری گەیاندنی عیراق جارێكی تر جەخت لە قەدەغەكردنی ئەپلیكەیشنی وەیز بۆ رێنیشاندان دەكاتەوە، دەشڵێت، لەلایەن گەنجان و كۆمپانیا ناوخۆییەكانی عیراقەوە ئامادەیی نیشاندراوە بۆ دروستكردنی ئەپلیكەیشنی هاوشێوەی وەیز.

مستەفا سەنەد، وەزیری گەیاندنی عیراق لە كۆڕبەندی حكومڕانی هێڵی ئینتەرنێت لە بەغداد وتی، پێداگرن لەسەر قەدەغەكردنی ئەپلیكەیشنی وەیز بۆ رێنیشاندان و بەرنامەی تری هاوشێوە بۆ هاوڵاتییان دەستەبەر دەكەن.

ئەوەشی خستەڕوو، لەلایەن گەنجان و كۆمپانیا ناوخۆییەكانی عیراقەوە ئامادەیی نیشاندراوە بۆ دروستكردنی ئەپلیكەیشنی هاوشێوەی وەیز و ئەپڵیكەیشنی دیكە بۆ هاتوچۆی ئۆتۆمبێل.

ئاماژەی بەوەشدا، لە داهاتوودا هێندەجێگرەوە بۆ ئەپڵیكەیشنی وەیز بەردەست دەبێت، كە چیتر پێویست نەكات ئەو ئەپڵیكەیشنە بەكار بهێنرێت.

لە ئێستادا وەزیری گەیاندنی عیراق وەزارەتەكەی راسپاردووە لە سەرەتای ساڵی داهاتوودا ئەپڵیكەیشنی وەیز لەناوخۆی عیراقدا قەدە غەبكات، بە پاساوی ئەوەی بەرهەمهێنراوی وڵاتی ئیسرائیلە.

راگەیاندنی هێڵی ئاسمانیی عیراقی، لەبارەی خستنەڕووی سیستمێکی نوێی نرخ بۆ گەشتە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکانی، بە ئامانجی فراوانکردن و هەمەجۆرکردنی بژاردەکانی گەشتیاران و دابینکردنەوەی بلیتی گونجاو لەگەڵ پێداویستی و توانای داراییان.

بەڕێوەبەری گشتیی کۆمپانیاکە، مستەفا تاڵیب، رایگەیاند: ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی رێنماییەکانی وەزیری گواستنەوە، وەهاب الحەسەنی، و لەپێناو بەرزکردنەوەی ئاستی خزمەتگوزارییەکانی گواستنەوەی نیشتمانی دێت، بە جۆرێک کە وەڵامدەری پێداویستییەکانی گەشتیاران بێت.

تاڵیب روونی کردەوە: سیستمە نوێیەکە چەندین بژاردەی نرخی جیاواز دابین دەکات، کە نەرمی زیاتر بە گەشتیاران دەدات بۆ هەڵبژاردنی بلیتی گونجاو لەگەڵ بودجەیان، هەروەها هەڵسەنگاندن لە نێوان تێچووی گەشتەکە و ئەو خزمەتگوزاریانەی پێویستیان پێیەتی.

ئاماژەی بەوەش کرد: پۆلێنبەندییە نوێیەکان ئاستی جیاواز لە خزمەتگوزاری و تایبەتمەندی لەخۆ دەگرن، لەوانە کێشی جۆراوجۆری جانتا و زەرفەکان و ئەگەری دەستکاریی کردن یان گۆڕینی کاتی گەشتەکان، بە گوێرەی مەرجەکانی هێڵەکە، ئەمەش بژاردەی نەرمتر بۆ گەشتکردن بە هەموو توێژەکان پێشکەش دەکات.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، پێویستە سەرۆك وەزیرانی عیراق ئەو بەڵێنانەی بە سەرۆكی ئەمریكای داوە جێبەجێی بكات.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا، لە كۆنفرانسێكدا جەختیكردەوە، واشنتۆن چاوەڕوان دەكات عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق،  پابەندی ئەو بەڵێنە بێت كە لە سەردانەكەیدا بۆ واشنتۆن بە ی سەرۆكی ئەمریكای دابوو، كە ئەوانیش بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، رێگریكردن لە ئەنجامدانی هەر هێرشێك لە ناو خاكی عیراق، و بنیادنانی هاوبەشییەكی ئەمریكی - عیراقی كە خزمەتی بەرژەوەندیی هەردوو وڵات بكات.

وتیشی، ئامانجەكانی واشنتۆن نەگۆڕە لە عیراق، ئەویش بریتییە لە عیراقێكی خاوەن سەروەری، ئارام و  گەشەكردوو كە پێداویستییەكانی گەلەكەی دابین بكات و بەشداری لە بەهێزكردنی سەقامگیریی ناوچەكەدا بكات.

هاوكات وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا ئێرانی بەوە تۆمەتبار كرد، گروپە چەكدارەكان بۆ تاڵانكردنی سامانەكانی عیراق و هەڕەشەكردن لە سەروەرییەكەی بەكاردەهێنێت.

حوسییەكانی یەمەن ئاشکرایانکرد، بینای وەزارەتی بەرگری سعودیە و كۆمپانیای ئارامكۆی ئەو وڵاتەیان بە ئامانج گرتووە.

یەحیا سەریع وتەبێژی حوسییەكان رایگەیاند، لە 100 رۆژدا سعودیە زیاتر لە دوو هەزار و 900 هێرشی ئاسمانی و موشەكی ئەنجامداوە و بەو هۆیەوە 562 كەسی مەدەنی كوژراون و برینداربوون.

دەشڵێت، لە چەند ئۆپراسیۆنێكی جیاوازدا وەزارەتی بەرگری سعودییەیان بە ئامانجگرتووە لەگەڵ فرۆكەخانەی نێودەوڵەتی فەهد لە دەمام.

ئاماژەی بەوەشكردووە، كۆمپانیای ئارامكۆیان بۆردومان كردووە و ئاگر لە بەندەری یەنبوع كەوتوەتەوە.

وتیشی، هەڕەشەی سعودیە بۆ كردنەئامانجی هۆزەكانی یەمەن بە ئاسانی تێناپەڕێت و بەردەوام دەبن لە ئەنجامدانی چالاكییەكانمان بەرەو قوڵایی خاكی سعودیە لە پێناو بەرگریكردن لە وڵات و گەلەكەیان.

سكرتێری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران دەڵێت، وڵاتەكەی دەگەڕێتەوە بۆ دانوستان و كردنەوەی گەروی هورمز تەنها دوای جێبەجێكردنی پێشوەختەی مەرجەكەیان.

موحسین رەزایی سكرتێری ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران رایگەیاند، ئەوان حەوت مەرجیان بۆ ئەمریكا داناوە، ئەگەر جێبەجێ نەكرێن، ناگەڕێنەوە سەر مێزی دانوستان و گەروی هورمزیش هەر بە داخیراوی دەمێنێتەوە.

دەشڵێت، یاداشتنامەی لێكتێگەیشتن شكستی هێنا و ریزبەندیی جێبەجێكردنی پابەندبوونەكان هەڵە بوو و دەبێت سەرەتا مەرجەكانیان جێبەجێ بكرێن و كاتی ئەوەیە مەرجەكانیان بسەپێنن.

وتیشی، گەروی هورمز تەنها بابەتێكی ڕێككەوتن نییە، بەڵكو بەشێكە لە گەرەنتیی جێبەجێكردنەكەی و ئەگەر ئەمریكا پابەندی بەڵێنەكانی بێت رێرەوێك لە گەروی هورمز دەكەنەوە.

رەزایی راشیگەیاند، لەگەڵ وڵاتانی كەنداو سەبارەت بە ژێرخانی ئەمنی گفتوگۆ دەكەن بە ئامانجی رێگریكردن لە فراوانبوونی ململانێكان لە كاتی هەڵگیرسانی شەڕدا.

لە میانی گرژییەکانی نێوان ئەمریکا و ئێران و لە لێواری هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیلدا، ناتانیاهۆ جەخت لەوەدەکاتەوە، تەنها هێرشکردنەسەر بنکە ئەتۆمییەکانی ئێران بەس نییە، بەڵکو ئامانجی سەرەکییان روخاندنی دەسەڵاتەکەیەتی.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ میدیای وڵاتەکەی ئاشکرایکرد، رێنمایی بە سوپا و دەزگای مۆساد داوە کە تاکە چارەسەر بۆ کۆتاییهێنان بە مەترسییەکانی تاران، روخاندنی دەسەڵاتی ئێرانە، چونکە مانەوەی ئەم رژێمە دەرفەتی پێدەداتەوە تواناکانی پێشووی بەدەستبهێنێتەوە.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەش دا، کە 90٪ـی ئەرکەکان لە ئێران ئەنجام دراون و جەختیکردەوە، کاتێک زانیویانە ئێران مەترسیی لەناوچبردنی ئیسرائیلی هەیە، بڕیاریان داوە بە تەنهایی هەنگاو بنێن، بەبێ ئەوەی چاوەڕێی "گڵۆپی سەوز"ی ئەمریکا بن؛ چونکە بە وتەی خۆی "بوونی ئیسرائیل بابەتێک نییە بۆ گفتوگۆ و مامەڵەکردن".

لە بەشێکی تری لێدوانەکانیدا، ناتانیاهۆ ئەو هەواڵانەی رەتکردەوە کە باس لەوە دەکەن دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، رێگری لە هێرشێکی بەرفراوانی ئیسرائیل بۆ سەر ئێران کردبێت و راگەیاند: "تەنها ترەمپ لە هەنگاوەکانمان ئاگادار دەکەینەوە، بەڵام بۆ هێرشکردنەسەر ئێران هەرگیز داوای هەڵکردنی گڵۆپی سەوزی لێ ناکەین".