جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم رایدەگەیەنێت؛ جەخت لەسەر پەلەکردن لە دەستپێکردنەوەی دانووستانەکان و لابردنی ئاستەنگ و بەربەستەکانی بەردەم پێکهێنانی حکومەتی نوێی هەرێم دەکەینەوە.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لەگەڵ عیرفان سدیق، باڵیۆزی بەریتانیا کۆبووەوە و لەمیانی دیدارێکدا رایگەیاند، "هاوڕابووین لەسەر پێویستیی پشتیوانیکردن لە حکومەتی نوێی عیراق".

قوباد تاڵەبانی وتیشی، "جەختمانکردەوە هەردوو حکومەتی عیراق و هەرێم لەم قۆناغەدا جگە لە پێویستیی چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوانیان، دەبێت پێکەوە هاوکار و هەماهەنگیش بن بۆ گەشەپێدانی ئابوری و باشترکردنی ژیان و گوزەرانی هاووڵاتیان".

سەبارەت بە رەوشی سیاسیی ناوخۆی هەرێمیش، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم رایگەیاند: جەخت لەسەر پەلەکردن لە دەستپێکردنەوەی دانووستانەکان و لابردنی ئاستەنگ و بەربەستەکانی بەردەم پێکهێنانی حکومەتی نوێی هەرێم دەکەینەوە.

ئەمڕۆ سێشەممە 16ـی 6ـی 2026، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ تۆم باراک، نێردەی تایبەتی دۆناڵد ترەمپ، سه‌رۆكى ئه‌مه‌ريكا بۆ کاروباری عیراق و سوریا کۆبووەوە.

بەپێی راگەیەندراوێکی سەرۆکایەتی هەرێمی کوردستان، لە كۆبوونه‌وه‌يه‌کەدا پەیوەندییەکانی ئەمەریکا لەگەڵ عیراق و هەرێمی کوردستان تاوتوێ کراون، هەروەها نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمەریکا پشتگیریی بەهێزی وڵاتەکەی بۆ حکوومەتی نوێی عیراق دووپات کردووەتەوە، هەردوولا هاوڕابوون لەسەر گرنگیی کۆنترۆڵکردنی چەک لەلایەن دەوڵەتەوە.

لە راگەیەندراوەکەشدا هاتووە، نێچیرڤان بارزانی جەختی لە پشتگيريى هەرێمی کوردستان لە حکوومەتی عەلی زەیدی و چارەسەرکردنی کێشەکانی عیراق، بەتایبەتی کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و حکوومەتی فیدراڵ، لەسەر بنەمای دەستوور کردووەتەوە.

سەرۆکایەتی هەرێم ئەوەشی خستووەتەڕوو، هه‌ردوولا كۆك بوون له‌سه‌ر گرنگيى گۆڕینی شێوازی پەیوەندییەکانی نێوان ئەمەریکا و عیراق بۆ هاوبەشییەکی ئابووریی هاوسەنگ و درێژخایەن، بە شێوازێک کە خزمەت بە بەرژەوەندییە باڵاکانی هەردوولا بگەیەنێت.

سەبارەت بە رەوشی ناوچەکە، لە دیدارەکەدا ستايشى رێککەوتنی نێوان ئەمەریکا و ئێران بۆ کۆتاییهێنان به‌ شەڕ کراوە و هیوایان خواستووە ببێتە هۆکاری هێنانەدیی ئاشتی و ئارامی لە ناوچەکەدا.

پۆلیسی گەرمیان رایگەیاند، هێزەکانیان توانیویانە شەش تۆمەتبار دەستگیربکەن، کە شەوی رابردوو لەناو بازاڕی کەلار بە چەکی جۆری تاپڕ تەقەیان کردبوو.

سۆران محەمەد، وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان رایگەیاند، دوای ئەوەی شەوی رابردوو لەناو بازاڕی کەلار شەڕ لەنێوان چەند گەنجێکدا دروستبوو، بە چەکی جۆری تاپڕ تەقەیان کردبوو، دەستبەجێ بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی گەرمیان دەستی بە کۆکردنەوەی زانیاری کرد.

ئاماژەی بەوەش کرد، هێزەکانیان لە درەنگانێکی شەودا توانیویانە هەر شەش تۆمەتباری سەرەکی دەستگیربکەن، هاوکات لەگەڵ دەستگیرکردنیاندا، دەست بەسەر چەکێکی جۆری تاپڕ، سێ فیشەک و ماتۆڕسکیلێکدا گیراوە کە لە کاتی شەڕەکەدا بەکارهێندرابوون.

وتەبێژی پۆلیسی گەرمیان راشیگەیاند، لە ئێستادا بە بڕیاری دادوەر و بەپێی مادەی 431 لە یاسای سزادانی عیراقی، ئەو شەش تۆمەتبارە راگیراون و لێکۆڵینەوەش لەگەڵیاندا بەردەوامە.

راوێژكارێكی سەرۆك وەزیرانی عیراق لەبارەی موچەی فەرمانبەران  دڵنیایی دەدات و دەڵێت لە ئەگەری دواكەوتنی پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجە، دابەشكردنی موچە پەكی ناكەوێت.

مەزهەر محەممەد ساڵح، راوێژكاری سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ كاروباری دارایی رایگەیاند، دواكەوتنی پەسەندكردنی پڕۆژەیاسای بودجەی 2026 كاریگەریی لەسەر خەرجكردنی موچەی فەرمانبەران و خانەنشینان و سودمەندبووانی تۆڕی پاراستنی كۆمەڵایەتی نابێت.

جەختیشیكردەوە، ئەو مووچانە لە خەرجییە بنەڕەتییەكانن كە دەوڵەت پابەندە بە دابینكردنیان بەپێی ئەو چوارچێوە یاسایی و داراییانەی كە بەركارن.

راشیگەیاند، سیاسەتی دارایی هێشتا بەپێی بڕگەكانی یاسای بەڕێوەبردنی دارایی فیدراڵی بەڕێوەدەچێت، كە میكانیزمەكانی خەرجی گشتی رێكدەخات لە كاتی دواكەوتنی پەسەندكردنی یاسای بودجەی گشتی فیدراڵیدا.

نزار ئامیدی سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە ـی 6ـی 2026، سەردانی نووسینگەی دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی لە بەغداد کرد و لەلایەن باڵیۆز د. محەمەد سابیر سەرۆکی دامەزراوەکە پێشوازی لێ کرا.

لە دیدارەکەدا، کە د. خالید شوانی وەزیری دادی عیراق ئامادەبوو، باس لە چالاکییەکانی دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی کرا، سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەدا، دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی نوێنەرایەتی درێژکراوەی میراتێکی نیشتمانی دەکات کە جێپەنجەی بەرچاوی لەسەر ژیانی سیاسی عیراق بەجێهێشتووە، هەروەها جەختیشی لەگرنگی بەردەوامی هەوڵەکان کردەوە کە پەرە بە کلتوری دیالۆگ و لێکتێگەیشتن و پشتیوانی لەچۆنیەتی سەقامگیری و هاوبەشی نیشتمانی دەکات.

سەرۆک کۆمار دووپاتیشی کردەوە، ئەو پرەنسیب و دیدگایانەی سەرۆک مام جەلال باوەڕی پێیان هەبوو، وەک چرایەکی رێنمایی دەمێننەوە بۆمان، لەبەرنگاربوونەوەی ئاڵنگارییەکان و نزیککردنەوەی بیرۆکەکانی نێوان هێزە سیاسییەکان و یەکخستنی هەوڵەکان، بەشێوەیەک کەخزمەت بە بەرژەوەندییەکانی وڵات بکات.

ئەندامانی دامەزراوەکە پێزانینی خۆیان بۆ سەردانەکە سەرۆک کۆمار دەربڕی و جەختیان لەپابەندبوونی بەردەوامی دامەزراوەکە کردەوە بۆ پاراستنی ئەرشیفی سەرۆک مام جەلال و جێبەجێکردنی بەرنامە و دەستپێشخەرییەکانی بەئامانجی خزمەتکردنی کۆمەڵگە و پاڵپشتیکردنی هەموو ئەو هەوڵانەی کە پەرە بەهاوکاری و لێکنزیکبوونەوە لەنێوان  رۆڵەکانی گەلی عیراق دەدەن.

نزار ئامێدی سەرۆک کۆماری عیراق بەبۆنەی هاتنی مانگی موحەڕەمەوە پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی تەواوی گەلی عیراق و موسڵمانانی جیهان دەکات.

دەقی پەیامەکە:

لە سەرەتای ساڵێکی نوێی کۆچیدا و لەگەڵ هاتنی یەکی مانگی موحەڕەم، گەرمترین پیرۆزبایی و نزا و پاڕانەوەی خۆم ئاڕاستەی کۆمەڵانی خەڵکی عیراقی بەڕێز و سەرجەم ئومەی ئیسلامی دەکەم؛ بەو هیوایەی ئەم ساڵە ببێتە ساڵی خێر، ئاشتی و سەقامگیری بۆ وڵاتە ئازیزەکەمان.

یادی کۆچی پیرۆزی پێغەمبەر (د.خ) لە ناوەڕۆک و ماناکانی خۆیدا، وانەی گەورەی ئارامی، قوربانیدان و کارکردن بۆ بنیاتنانی کۆمەڵگەیەک لەسەر بنەمای دادپەروەری، میهرەبانی و پێکەوەژیان هەڵگرتووە.

لەم بۆنە پیرۆزەدا، پەیمان نوێ دەکەینەوە بۆ بەردەوامبوون لە کارکردن لە پێناو چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری، بەهێزکردنی کاروانی گەشەپێدان و ئاوەدانکردنەوە، پاراستنی کەرامەتی هاوڵاتییان و خزمەتکردنی بەرژەوەندییەکانی نیشتمان.

کەناڵی سی ئێن ئێنی ئەمریکی لە سێ سەرچاوەی ئاگادارەوە بڵاویکردەوە، دەزگا هەواڵگرییەکانی ئەمریکا لە هەڵسەنگاندنە نوێیەکانیاندا گەیشتوونەتە ئەو بڕوایەی کە ئێران لەمەودوا دەتوانێت هەر کاتێک بیوێت، گەروی هورمز بە تەواوی دابخات.

بە گوێرەی زانیارییەکانی سی ئێن ئێن، ئێران لە دوای جەنگی 40 رۆژەوە ئێران توانایەکی نوێ و بەهێزی بەدەستهێناوە و دەکرێت زیانێکی کوشندە بە ئابووری جیهان بگەیەنێت.

 یەکێک لە سەرچاوە ئاگادارەکان بە کەناڵەکەی راگەیاندووە؛ لە راستیدا کۆنترۆڵی کرداریی گەرووی هورمزمان بۆ ئێران جێهێشتووە؛ ئەمەش چەکێکە کە لە هەر بۆمبێکی ئەتۆمی بەهێزتر و وێرەنکەرترە.

سی ئێن ئێن ئاماژە بەوەش کردوە، بەدەر لەو رێککەوتننامە چوارچێوەییەی بڕیارە رۆژی هەینی بۆ کردنەوەی گەروەکە ئیمزا بکرێت، ئێران لە درێژەی ئەم ململانێیەدا سەلماندی کە توانای بڕینی هێڵەکانی هاتوچۆی لە گەروەکەدا هەیە و ئەم سیناریۆیەش دەکرێت لە داهاتوودا دووبارە ببێتەوە.

هاوکات راپۆرتە هەواڵگرییەکان دەریانخستووە، یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی ئەم باڵادەستییەی ئێران، پاراستنی بەشێکی زۆری جبەخانە موشەکی و درۆنەکانیەتی، لەگەڵ سەدان بەلەمی خێرا، کە هێشتا بۆ دروستکردنی ئاستەنگ لەبەردەم کەشتییە بازرگانییەکان و چاندنی مین بەکاردێن.

هەروەها لە راپۆرتەکەدا ئەوەش هاتوە، تاران پیشەسازییە سەربازییەکانی زۆر خێراتر لەو کاتەی واشنتن پێشبینی دەکرد سەرلەنوێ بنیاتی ناوەتەوە و دەستی بە بەرهەمهێنانی درۆنی نوێ کردووە؛ سەرەڕای هەموو ئەمانەش، ئێران درکی بەوە کردووە کە دەتوانێت هێرشە ئاراستەکراوەکانی بۆ سەر ژێرخانی وزەی وڵاتانی کەنداو، وەک کارتێکی گوشاری کارامە بەکاربهێنێت.

لە چوارچێوەی هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی سەر بەندەرەكانی ئێران، پێنج كەشتیی ئەو وڵاتە لە گەرووی هورمز دەستیان بە جووڵە كرد.

میدیاكانی ئێران بڵاویانكردەوە، لە چوارچێوەی رێككەوتنی واشنتۆن و تاران و سووككردنی سزاكانی ئەمریكا بەسەر ئێراندا، چالاكی گەڕاوەتەوە بۆ گەرووی هورمز؛ لە یەكەم پێشھاتیشدا، سێ كەشتیی نەوتهەڵگری ئێرانی لە باكووری زەریای هیندی دەستیان بە جووڵە كردووە و دوو كەشتیی تریش كە پێداویستیی سەرەكی و ئالیكی ئاژەڵانیان باركردووە، بەرەو بەندەرەكانی باشووری ئەو وڵاتە بەڕێكەوتوون.

ئاماژەیان بەوەشكرد، پڕۆسەی هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی سەر بەندەرەكانی ئێران بە رەسمی جێبەجێكراوە و كۆتایی بەو سزایانە هاتووە كە ئەمریكا لە 13ی نیسانەوە بەسەر كەرتی دەریایی ئێراندا سەپاندبووی.

هاوكات، فاتح بیرۆڵ، بەڕێوەبەری جێبەجێكاری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە جەختیكردەوە، كردنەوەی گەرووی هورمز بەڕووی هاتوچۆی كەشتییە نەوتییەكاندا دەبێتەهۆی كۆتایهێنان ئەو هەڵاوسانەی بەهۆی بەرزبوونەوەی نرخی نەوت و غازەوە تووشی ئابووریی جیهان بووە.

جێگری سەرۆکی ئەمریکا رایدەگەیەنێت، بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران تێکشکێنراوە و هیچ توانایەکی بۆ پیتاندنی یۆرانیۆم نەماوە.

جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا لە نوێترین لێدواندا رایگەیاند، گەمارۆ و رێوشوێنەکانی وڵاتەکەی توانا سەربازییەکانی ئێرانی لاواز کردووە، ئابوری ئەو وڵاتەش لە رەوشێکی خراپدایە، بە جۆرێک تاران سەرچاوەی پێویستی لەبەردەستدا نییە بۆ بونیاتنانەوەی هێزە سەربازییەکانی.

ئاماژەی بەوەشدا، بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران تێکشکێنراوە و چیتر هیچ توانایەکیان بۆ پیتاندنی یۆرانیۆم نەماوە.

جێگری سەرۆکی ئەمریکا ئەوەشی خستەڕوو، ئەمریکا سەرکەوتنی بەدەستهێناوە و ئەگەر تاران شێوازی مامەڵەکردنی لەگەڵ واشنتۆن بگۆڕێت، ئەوانیش شێوازی خۆیان دەگۆڕن و پەیوەندییەکی باشتریان دەبێت.