بەهۆی تێکچوونی ئامێرێکی چاپکردن و بەڕێنەکردنی مامەڵەی ئەو شۆفێرانەی بازگەکەدا تێپەڕدەبن، شۆفێرانی بارهەڵگر گردبوونەوە و داوادەکەن چیدی بە هۆکاری ناپێویست لە کارەکانیان درەنگیان نەخەن.

ئاسۆ ئەحمەد، پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، بەهۆی ئەوەی ئامێری چاپکردن 'تابیعە'ـی بازگەی چیمەن لەکارکەوتووە، چەند شۆفێرێکی بارهەڵگر لەبەردەم بازگەکەدا گردبوونەتەوە.

وتیشی، بەهۆی تێکچوونی ئەو ئامێرەوە بۆ چەندین جاری لەسەریەک و بەڕێنەکردنی مامەڵەی شۆفێرانی بارهەڵگر، خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی لەلایەن شۆفێرانەوە دروستبووە و شەقامی نێوان کەرکوک - سلێمانییان داخستووە.

هاوکات، یەکێک لە خۆپیشاندەران بە کوردسات نیوزی راگەیاند: پێشتریش هەمان کێشە هەبووە و شۆفێران بە پارەی خۆیان ئامێرێکی نوێی چاپکردنیان بۆ بازگەکە کڕیوە، بەڵام چیدی پێویستناکات ئێمە پارە بدەین، چونکە حکومەت رۆژانە خۆی باج و رسوماتی پێویست لەو شۆفێرانەی بارهەڵگر لێدەخوڕن و باریان پێیە و بە بازگەکەدا تێپەڕدەبن، وەردەگرێت و پێویستیشە هەر لە پارەی ئەو باج و رسوماتە، ئامێرەکە بکڕن.

کەشناسیی هەرێم رایدەگەیەنێت، ئەمڕۆ ئاسمان پەڵە هەور دەبێت، پلەکانی گەرماش نزیک دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانی دوێنێ.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسیی و بوومەلەرزەزانیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ 48 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاند، سبەی سێشەممە 27ـی 10ـی 2026، ئاسمان لەنێوان هەور و نیمچە هەور دەبێت و پلەکانی گەرما کەمێک بەرز دەبنەوە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:

هەولێر: 28 پلەی سیلیزی

پیرمام: 25 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 26 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 29 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 29 پلەی سیلیزی

دهۆک: 27 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 28 پلەی سیلیزی

ئاکرێ: 28 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 34 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 18 پلەی سیلیزی

براکۆ شێرکۆ فاتیح دەڵێت؛ داوامان کردووە تاوانەکانی ئەنفال و کیمیاباران تاوانەکانی تری دژ بە گەلی کورد لە کتێبی تاوانەکانی رژێمی بەعسی روخاودا بچەسپێندرێن.

براکۆ شێرکۆ فاتیح، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، لە دانیشتنی ئەمڕۆی پەرلەمان داواکاریەکیان ئاڕاستەی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کرد، سەبارەت بەو کتێبەی کە وەزارەتی پەروەردەی عیراق دەریکردوە بۆ پۆلی چواری ئامادەیی دەربارەی تاوانەکانی رژێمی حزبی بەعسی رووخاو.

ئاماژەی بەوەشکرد، لەکطێبەکەدا هیچ ئاماژەیەک بەو تاوانانە نەکراوە کە حزبی بەعس بەرانبەر بە گەلی کورد کردویەتی بۆیە داوایان کردووە کە پێداچوونەوە بەو کتێبەدا بکرێت و تاوانەکانی ئەنفال و کیمیابارانی هەڵەبجە و تاوانەکانی تری دەرحەق بە گەلی کورد لە مێژوودا بچەسپێندرێت و رۆڵەکانی داهاتوو مێژوو وەکو خۆی بخوێننەوە.

ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەرای عیراق ئەوەشی خستەڕوو، سوپاسی سەرجەم سەرۆک فراکسیۆن و پەرلەمانتارە کوردەکان و بەشێک لە پەرلەمانتارە عەرەبەکان دەکات کە هاتن بەدەم داواکاریەکەیانەوە و پشتیوانیان کردن.

دادگای باڵای فیدراڵیی عیراق ئەمڕۆ بۆ یەكلاكردنەوەی سێ سكاڵای هەستیار لەسەر چارەنووسی پەرلەمان و دەسەڵاتەكانی حكومەتی هەرێمی كوردستان کۆبووەوە و سکاڵاکەی عەلی حەمەساڵحیشی رەتکردەوە.

دادگای باڵای فیدراڵیی عیراق ئەمڕۆ کۆبووەوە بۆ تاوتوێكردنی سێ سكاڵای دەستووریی كە كاریگەریی راستەوخۆیان لەسەر پێگەی یاسایی دامەزراوەكانی هەرێمی كوردستان هەیە و ئەگەر سکاڵاکان قبوڵبکرابووبان، ئەگەری هەڵوەشانەوەی خولی شەشەمی پەرلەمانی هەرێم دەهاتە ئاراوە.

لەوبارەیەشەوە، پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، سكاڵای یەكەم کە لە لایەن عەلی حەمەساڵحەوە، ئەندامی پەرلەمانی كوردستان تۆمار كراوە و لە سكاڵاکەیدا داوا دەكات خولی شەشەمی پەرلەمانی كوردستان بەهۆی كۆتاییهاتنی وادەكەیەوە بكرێتە 'كاربەڕێكەر'، بەڵام دادگای فیدراڵ سکاڵاکەی رەتکردەوە.

وتیشی، شێوازی تۆمارکردنی سکاڵاکە بەجۆرێکە کە دەبووایە لەسەر بەتەمەنترین ئەندامی پەرلەمان سکاڵاکە تۆماربکرێت، چونکە بەتەمەنترین ئەندامی پەرلەمانی هەرێم تا پێکهێنانی دەستەی ئەنجوومەنی سەرۆکایەتیی پەرلەمان، راستەوخۆ دەبێتە سەرۆکی پەرلەمان، لە دادگاشدا پێویستە سکاڵا لەسەر کەسێک تۆماربکرێت تاوەکو قبوڵبکرێت، بۆیە سکاڵاکە بە مەبەستی هەڵوەشاندنەوەی خولی شەشەمی پەرلەمانی كوردستان و بە 'کاربەڕێکەر' لەقەڵەمدانی کابینەی حکومەت بووە، بەڵام داواکەی رەتکرایەوە.

لەلایەکی دیکەشەوە رێبوار ئەورەحمان ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرای عیراق لە فراکسیۆنی نەوەی نوێ بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوو سكاڵای دیكەش لە لایەن پەرلەمانتارانی جووڵانەوەی نەوەی نوێ، رێبوار ئەورەحمان و ئەكبەر غەریب، لە دژی سەرۆكی حكومەتی هەرێم تۆمار كراون، بە هۆکاری ئەوەی ماوەی كاركردنی بەسەرچووە و دەبێت دەسەڵاتەكانی لێبسێنرێتەوە، بەڵام دادگا ئەو داوایەشی دواخست بۆ 14ـی 12ـی 2026.

سكاڵاكاران دووپاتی دەكەنەوە تەمەنی یاسایی حكومەت و پەرلەمان بەسەرچووە و دەبێت سەرجەم بڕیارەكانیان رابگیرێن و تەنها وەك كاربەڕێككەر مامەڵە بكەن.

بەرەبەیانیی ئەمڕۆ دووشەممە، 26ـی 10ـی 2026 نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عیراق، لەبارەی لێدوانەکانی سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای میسان راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە: ئەم هەنگاوە وەک دووپاتکردنەوەیەکە لەسەر پێویستیی پابەندبوون بە یاسا.

لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە: عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق بڕیاریداوە لێکۆڵینەوە لەگەڵ مستەفا دعێر عەبدولحەسەن، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای میسان بکرێت، لەسەر ئەو لێدوانانەی رۆژی یەکشەممە دابوونی.

هەر بەپێی راگەیەندراوەکە، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای میسان لە لێدوانەکانیدا هەڕەشەی ئەوەی کردووە کە ئەگەر دەروازەی سنووریی 'ئەلشەیب' نەکرێتەوە رەوشی یاخیبوون رادەگەیەنن و سەرباری ئەوەش، چەند دەستەواژەیەکی نەشیاویشی بەکارهێناوە.

نووسینگەی سەرۆک وەزیران ئاماژەی بەوەش کردووە، ئەم هەنگاوە وەک دووپاتکردنەوەیەکە لەسەر پێویستیی پابەندبوون بە یاسا و گرتنەبەری رێکارە دەستوریی و کارگێڕییەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشە خزمەتگوزارییەکان و دیاریکردنی بەرپرسیارێتیی یاساییش لەسەر لێدوانەکان، بۆ لایەنە پەیوەندیدار و دادوەرییەکان جێهێڵراوە.

دەستەی گشتیی کەشناسیی عیراق ئاشکرایکرد، بەپێی دواین پێشبینییەکانی کەشوهەوا، لە ئێوارەی رۆژی سێشەممەوە، عیراق و هەرێمی کوردستان دەکەوێتە ژێر کاریگەریی شەپۆلێکی بارانبارینی پاییزە کە بۆ چەند رۆژێک بەردەوام دەبێت.

کەشناسیی عیراق ئاماژەی بەوەشکرد،، شەپۆلەکە لە سەرەتا نە نمەباران و پچڕ پچر دەبێت و لە رۆژانی دواتردا شەپۆلی بارانبارینەکە کاریگەری زیاتر دەبێت.

کەشناسیی عیراق راشیگەیاند، رێژەی باران بارینەکە لە ناوچەکانی ناوەڕاست و هەرێمی کوردستان زیاتر دەبێت، هاوکات ئەگەری هەورەبروسکە و بارانی بەلێزمە و رەشەبا و خۆڵبارین هەیە.

دەستەی کەشناسی ئاماژەی بەوەش کردووە کە شەپۆلەکە لە سەعاتەکانی رۆژی شەممەدا لاواز دەبێت و کۆتایی پێدێت، بەڵام پێشبینی دەکرێت لە ناوەڕاستی هەفتەی داهاتوودا شەپۆلێکی تری بارانبارین روو لە ناوچەکە بکاتەوە.

سەرۆکی ئەمریکا تاوتوێی لێدانی سەربازیی دەکات، وەزیری دەرەوەی ئێرانیش جەخت لە نەگۆڕیی هەڵوێستەکانی ئێران دەکاتەوە.

بەپێی راپۆرتێکی ئاژانسی هەواڵی 'سی بی ئێس'ـی ئەمریکی، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندووە، لە نێوان دوو بژاردەدایە، ئایا رێککەوتن لەگەڵ تاران بکات، یان پەنا بباتە بەر کردەی سەربازیی بۆ ئەوەی وەک خۆی دەڵێت "کۆتایی بە کارەکەیان بهێنێت".

لە بەرانبەردا و بەپێی هەمان سەرچاوە، عەباس عیراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاندووە، ئەگەری دەستپێکردنەوەی جەنگ لەگەڵ ئیسرائیل و ئەمریکا، هیچ گۆڕانکارییەک لە هەڵوێستەکانی تاراندا دروست ناکات، ئەوەش دوای ئەوەی ترەمپ ئاماژەی بەوە کردبوو، واشنتۆن رەنگە هێرشێکی دیکە بکاتە سەر ئێران.

هاوکات، تاران هۆشدارییەکی توندی دایە واشنتۆن و جەختی کردەوە، لە ژێر هیچ بارودۆخێکدا رێگە بە کەشتییە جەنگییەکانی ئەمریکا نادرێت بچنە ناو کەنداو.

فەرماندەی سێنتکۆم سەردانی گەروی هورمزی کرد و رایگەیاند، هێزەکانی ئەمریکا رێڕەوە نێودەوڵەتییەکانیان لە مینە دەریاییەکانی سوپای پاسداران پاککردووەتەوە.

براد کوپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم'، لە رێگەی فڕۆکەیەکی سەربازییەوە سەردانی گەروی هورمزی کرد بۆ چاودێریکردنی ڕەوشی ئەمنی و دەریایی ناوچەکە.

بەپێی راگەیەنراوێکی سێنتکۆم، لە شەش مانگی رابردوودا زیاتر لە سێ هەزار کەشتیی بازرگانی بە پاڵپشتیی هێزەکانی ئەمریکا بە سەلامەتی لە لە گەروی هورمز تێپەڕیون.

براد کوپەر فەرماندەی سێنتکۆم رایگەیاند، بەردەوامن لە دەستەبەرکردنی ئازادیی کەشتیوانی لە گەروی هورمزدا.

راگەیەنراوەکەی سێنتکۆم ئاماژەی بەوەشکردووە، جووڵەی دەریایی دوای ئەوە ئاسایی بووەتەوە کە هێزەکانی ئەمریکا توانویانە رێڕەوە نێودەوڵەتییەکان لەو مینە دەریاییانە پاک بکەنەوە کە لەلایەن سوپای پاسدارانی ئێرانەوە دانرابوون.

ئەوەشخراوەتەڕوو، زیاتر لە 95٪ـی کەشتییە بازرگانییەکان لە چەند مانگی رابردوودا بەبێ ئاستەنگ تێپەڕیون، ئەمەش نیشانەی باڵادەستیی ئەمریکا و هاوبەشەکانیەتی لە کۆنترۆڵکردنی ئاسایشی ئەو رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەدا.

رۆژهەڵاتی ناوەڕاست رووبەڕووی شەپۆلێكی نوێی گرژی و ئاڵۆزیی سەربازی و دیپلۆماسی بووەتەوە، لە كاتێكدا ئەمریكا ئاماژە بە ئەگەری ڕوودانی سناریۆ جیاوازەكان دەكات، ئێران بە هەڕەشەی توند و هاوكات بە پێشنیاری دیپلۆماسی وەڵام دەداتەوە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، ئاماژەی بە ئەگەری ئەنجامدانی هێرشێكی لەناكاو بۆ سەر ئێران كرد، بەڵام كاتی دیاریكراوی بۆ هیچ كردەوەیەكی سەربازی ئاشكرا نەكرد.

لە لایەكی دیكەوە، رۆژنامەی زەهیل لە زاری سەرچاوەكانەوە بڵاویكردەوە، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا_ سێنتكۆم پلانی تەواوی ئامادە كردووە بۆ لێدانی ئامانجەكان لە ناو خاكی ئێران و دەستبەجێ دوای وەرگرتنی رەزامەندی لە كۆشكی سپی و ئاگاداركردنەوەی وەزیری جەنگ، جێبەجێ دەكرێن.

لە وەڵامی ئاماژەكانی واشنتۆندا، تاران رەفتاری توندی بەرانبەر ئیسرائیل گرتە بەر، ئیبراهیم عەزیزی، سەرۆكی كۆمیسیۆنی ئاسایشی نیشتمانی لە پەرلەمانی ئێران، لە پۆستێكدا بە زمانی عیبری لەسەر پلاتفۆرمی ئێكس نووسیویەتی:

لە حاڵەتی روودانی هەر دەستدرێژییەك بۆ سەر ئاسایش یان بەرژەوەندییە نیشتمانییەكانی ئێران، لە ماوەی كەمتر لە چەند سەعاتێكدا ئیسرائیل دەكەنە شوێنێك كە شیاوی ژیان نەبێت.
لێپرسراوەكەی ئێران هاوكات نەخشەیەكی بڵاوكردەوە، بە وتەی خۆی ئامانج و ژێرخانە هەستیارەكانی ئیسرائیلی تێدا ڕوونكراوەتەوە.

لە بەرانبەردا، یسرائیل كاتس، وەزیری بەرگری ئیسرائیل، ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە كە گوایە وڵاتەكەی ئامادەكاری دەكات بۆ ئەنجامدانی هێرشێكی پێشوەختە بەر لە هەڵبژاردنەكانی كنێستا لە 27ی ئەم مانگەدا.

لەكاتێكدا وەك خۆی دەڵێت، سوپای وڵاتەكەی ئەوپەڕی ئامادەباشی خۆی لەسەر هەردوو ئاستی هەواڵگری و ئۆپەراسیۆنی بەرزكردۆتەوە.

وتیشی، زانیاری هەواڵگرییان پێگەیشتووە كە لایەنێك بە نیازی ئەنجامدانی هێرشە، هەربۆیە هۆشداریدا كە تاران رەنگە بەهۆی هەڵەسەنگاندنی هەڵەوە تووشی هەنگاوی خێرا ببێت، بەڵام وەڵامی ئیسرائیل توند و كاریگەر دەبێت.

سەرڕای هەڕەشە سەربازییەكان، هێڵێكی دیپلۆماسی بۆ هێوركردنەوەی قەیرانەكە بەكراوەیی ماوەتەوە، بەجۆرێك، ئێران لەڕێگەی پاكستانەوە پێشنیارێكی نوێی ئاڕاستەی ئیدارەی ئەمریكا كردووە.

كردنەوەی گەروی هورمز و دەستپێكردنەوەی ئازادیی كەشتیوانی، بەرانەر بە لادانی گەمارۆیی ئەمریكا لەسەر بەندەرەكانی ئێران و دەستپێكردنەوەی دانوستانە دیپلۆماسییەكان یەك لە مەرجە بنەڕەتیەكانی ئێرانن لەم كاتەدا.