بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە ئێرمان تۆپچو، کونسوڵی گشتیی تورکیا لە هەرێمی کوردستان کرد.

لە کۆبوونەوەیەکدا کە قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم ئامادەبوو، گفتوگۆ لەبارەی پەیوەندییە سیاسی و ئابورییەکان و دۆخی گشتیی ناوچەکە کرا و جەخت لە پەرەپێدانی هەنگاوەکان بەرەو لێکتێگەیشتن لەسەر پرسە هاوبەشەکان کرایەوە.

لە تەوەرێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا باس لە بەرەوپێشبردنی پەیوەندییەکان لە بوارەکانی وەبەرهێنان و بازرگانیدا کرا و بافڵ جەلال تاڵەبانی پێزانینی خۆی دەربڕی بۆ کردنەوەی سەنتەری پێدانی ڤیزەی تورکیا لە سلێمانی و بە دەرفەتێکی گرنگی ناوبرد بۆ پتەوکردنی هاریکارییە دووقۆڵییەکان.

سەرۆک بافڵ وەک هەمیشە پشتگیریی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی بۆ سەرخستنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دەربڕی و رایگەیاند، یەکێتی هەموو توانایەکی خۆی خستووەتەگەڕ بۆ هێنانەدی سەقامگیری و چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەکان بە شێوازێکی ئاشتییانە.

سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی ئاشکرایکرد، سبەینێ دەست بە پڕۆسەی قیرتاوکردنەوەی شەقامی سەرچنار دەکرێتەوە و بەو هۆیەوە بەشێکی شەقامەکە بە شێوەیەکی کاتی بەربەست دەکرێت.

سەرۆکایەتیی شارەوانیی سلێمانی رایگەیاند، پاش راگرتنی کاتیی کاری قیرتاوکردنی شەقامی سەرچنار بەهۆی بەڕێوەچوونی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلم لە چەند رۆژی رابردوودا، بەیانیی رۆژی دووشەممە سەعات 9:00ـی بەیانی تیمەکانیان دەست بە پڕۆسەی قیرتاوکردنەوە و نۆژەنکردنەوەی شەقامەکە دەکەنەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد،، بۆ ئەنجامدانی کارەکان، سایدی رۆیشتن لە مەودای نێوان ترافیک لایتی نزیک بەنزینخانەی تاڤگە تا بەردەم "سیتی سینەما" بە شێوەیەکی کاتی بەربەست دەکرێت.

شارەوانیی سلێمانی داوا لە هاووڵاتییان و شۆفێران دەکات هاوکاری تیمەکانیان ببن و لە ماوەی جێبەجێکردنی کارەکاندا خۆیان لە بەکارهێنانی ئەو شەقامە بپارێزن و رێگا جێگرەوەکان بەکاربهێنن، تا کارەکانی نۆژەنکردنەوە و قیرتاوکردنەکە بە تەواوی کۆتایی پێدێت و شەقامەکە دەخرێتەوە خزمەتی هاووڵاتییان.

بە سەرپەرشتی سەرۆك بافڵ جەلال تاڵەبانی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە سلێمانی كۆبووەوە بۆ تاوتوێكردنی چەند تەوەرێك، لەنێویاندا، پێكهێنانی حكومەتی نوێی هەرێم و هاوپەیمانی یەكێتی و نەوەی نوێ.

لەوبارەیەوە، كاروان گەزنەیی وتەبێژی یەكێتی نیشتمانی كوردستان لە كۆنفڕانسێكی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، هەفتەی رابردوو وەفدی باڵای یەكێتی بە سەرۆكایەتی سەرۆك بافڵ گەیشتە تاران و لەلایەن سەرۆك كۆماری ئێران و سەرۆكی پەرلەمان و وەزیری دەرەوەی ئێران و لێپرسراوانی باڵای ئەمنی پێشوازییان لێكرا، ئەمەش دەرخەری ئەو راستییەیە كە یەكێتی وەك هێزیكی كاریگەر لە گۆڕەپانی سیاسی عیراق رۆڵێكی كاریگەرو كارای هەیەو بووەتە جێی متمانە لەسەر ئاستی وڵاتانی دراوسێ و جیهان.

ئاماژەی بەوەشکرد، یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان پەیوەندییەكی بەهێزی لەگەڵ كۆماری توركیا، وڵاتانی خلیج، بەریتانیا، فەڕەنساو ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا هەیەو مەبەستییەتی پەیوەندییەكی بەهێزی سیاسی و ناوخۆیی و هەرێمی هەبێت بۆ پاراستنی خاك و خەڵكی كوردستان، ئەم پەیوەندییە هاوبەشانەش بخاتە خزمەتی گەلەكەمان.

وتیشی، یەكێتی سورە لەسەر بەڵێنەكانی بۆ پێكهێنانی حكومەتێكی خزمەتگوزار و هاوسەنگكردنەوەی هێز و راستکردنەوەی رێڕەوی حكومڕانی لە هەرێم.

کاروان گەزنەیی جەختی لەوەشكردەوە، یەكێتی پابەندە بە هاوپەیمانییەكەی لەگەڵ نەوەی نوێ و بۆ هەر دانیشتنێكی لەبارەی پێكهێنانی حكومەتی نوێی هەرێم وەكو هاوپەیمانییەكە بەشداردەبێت، وتیشی، یەكێتی راستگۆیە لەگەڵ یار و نەیارە لەبەڵێنەكانیدا.

سەبارەت بە کۆبوونەوەی یەکێتی و پارتی وتەبێژی یەکێتی ئەوەشی خستەڕوو، کۆبوونەوەیەکی ئەرێنی لە نێوان قوباد تاڵەبانی و مەسرور بارزانی ئەنجامدراوە، بەڵام هیچ رێککەوتنێک لەبارەی پێکهێنانی حکومەت لەگەڵ پارتی نەکراوە.

راشیگەیاند، لەماوەی رابردوودا یەكێتی وەك حزبێكی ئازاو بوێرو دلێر دەستی بە گۆڕانكاریی ناوخۆیی كردو خۆی نوێكردووەتەوە بۆ قۆناغی نوێی خەبات و خزمەتكردنی زیاتری خەڵكی كوردستان، هاوكات گۆڕانكارییەكانی ناوخۆی یەكێتی بەشێوەیەكی ئەرێنی بەردەوامەو شوێن و پێگەی هەموو ئەندامانمان پارێزراوە.

وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند کە پاڵاوگە نیشتمانییەکان بە تەواوی توانای بەرهەمهێنانیانەوە کار دەکەن و کۆگای ستراتیژیی سووتەمەنی رێکخراوە، هاوکات ئاماژەی بەوەش کرد کە هەناردەکردنی نەوت لە باشور و باکورەوە گەیشتووەتە 2.6 ملیۆن بەرمیل لە رۆژێکدا، سەرەڕای ئاڵۆزی و ئاستەنگەکانی گەروی هورمز.

سەلیم رووکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوت روونی کردەوە کە بەستنی گرێبەستی درێژخایەن بۆ دابینکردنی بنزینی موحەسەن و گازوایل بە مەبەستی پڕکردنەوەی پێداویستیی ناوخۆ و بەهێزکردنی کۆگای ستراتیژییە، بە شێوەیەک رۆژانە نزیکەی چوار تا پێنج هەزار مەتر سێجا بەپێی بەردەستبوونی هاوردە دابین دەکرێت.

وتەبێژی وەزارەت ئاشکرایشی کرد کە پلانیان هەیە لە رێگەی فراوانکردنی پاڵاوگەکانی دیوانییە و میسانەوە توانای پاڵاوتن زیاتر بکەن.

لە بارەی هەناردەکردنیشەوە ئاماژەی بەوە دا کە پشکی شێر لە رێگەی بەندەرەکانی باشورەوەیە (نزیکەی 2.4 ملیۆن بەرمیل) کە کەوتووەتە ژێر کاریگەریی گۆڕانکارییەکانی کەشتیوانی لە گەروی هورمزدا، و نزیکەی 200 هەزار بەرمیلیش لە رێگەی دەروازەکانی باکورەوە (تورکیا و سوریا) هەناردە دەکرێت.

لە هەنگاوێکی نوێدا بۆ یەکلاییکردنەوەی دۆسیەی فەرمانبەرانی گرێبەست، فالح ساری وەزیری دارایی عێراق ئاشکرای کرد کە دەقی جێگیرکردنی فەرمانبەرانی گرێبەست و کرێکارانی رۆژانە لەسەر میلاکی هەمیشەیی، بە رەسمی خراوەتە نێو پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی فیدراڵی بۆ ساڵی 2027.

لە هەمان کاتدا، لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئاماژەی بە رەهەندێکی گرنگی بڕیارەکە کرد و رایگەیاند کە پرۆسەی بەهەمیشەییکردنەکە سەرجەم فەرمانبەرانی گرێبەست لە هەرێمی کوردستان و عیراق بە هەمان شێواز دەگرێتەوە، بەوەش جیاوازی لەنێوان فەرمانبەرانی ناوەند و هەرێم ناکرێت لە دەستەبەرکردنی میلاکی هەمیشەییدا.

وەزارەتی دارایی روونیشی کردەوە کە ئەم بڕیارە دوای سەرژمێریکردنی ئامارەکان و ئامادەکردنی تێچووی دارایی لەلایەن فەرمانگە پەیوەندیدارەکانەوە چووەتە بواری جێبەجێکردنەوە، بەمەش دۆسیەی گرێبەستەکان لە قۆناغی داواکارییەوە گوازراوەتەوە بۆ قۆناغی رێکارە رەسمییەکان تاوەکو لەگەڵ پەسەندکردنی یاسای بودجەدا بچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.

دادگای فیدراڵیی باڵای عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە بڕیاری دادا بە دواخستنی رێکارە یاسایی و تاوتوێکردنەکانی تایبەت بە دۆسیەی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ مانگی داهاتوو.

بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکان، دادگاکە رۆژی 26ی تشرینی یەکەمی وەک وادەیەکی نوێ بۆ سازدانی دانیشتنەکە دیاریکردووە؛ ئەمەش لە کاتێکدایە کە چاودێران پێیانوایە ئەم دواخستنە دەکرێت بوار بە لایەنە سیاسییەکان بدات بۆ گەیشتن بە لێکتێگەیشتنی زیاتر یان تەواوکردنی گفتوگۆ هەڵپەسێردراوەکانی پێوەندیدار بە ئایندەی پرۆسەی سیاسی لە هەرێمی کوردستان.

وەزیری دەرەوەی توركیا دەڵێت، رێككەوتنی مەككە یاسا و رێساكانی جموجۆڵ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگۆڕێت و سعودیەش نایەوێت ببێتە بەشێك لە ململانێكانی ئەمریكا و ئێران.

هاكان فیدان وەزیری دەرەوەی توركیا لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، رێككەوتنی مەككە بۆ بەرگریی هاوبەش لە نێوان توركیا و سعودیە و پاكستان دوای تەواوكردنی هەنگاوەكانی بنیادنانی بە تەواویی، دەرگای كراوە دەبێت بە روی ئەندامی نوێدا.

وتیشی، رێككەوتنی مەككە نوێنەرایەتی ئیرادەیەكی بەهێز دەكات و  دەبێتە سەكۆیەكی گرنگ و یاسا و رێساكانی جموجۆڵ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەگۆڕێت.

وەزیری دەرەوەی توركیا ئاماژەی بەوەشكرد، هێرشی حوسییەكان بۆسەر سعودیە بەهۆی ململانێكانی نێوان ئێران و ئەمریكاوە جێگەی قبوڵ نییە، وتیشی، سعودیە نایەوێت ببێتە بەشێك لە ململانێكانی نێوان ئێران و ئەمریكا.

بارەگای ناوەندی خاتەمولئەنبیا هۆشداری توند دەداتە ئەمریكا و وڵاتانی ناوچەكە لە هەر هێرشێكی ئەگەری.

بەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵی مێهر، بارەگای ناوەندی خاتەمولئەنبیا لە راگەیەندراوێكدا هۆشدارییەكی توندی ئاراستەی ئەمریكا و وڵاتانی ناوچەكە كرد، ئاماژەی بەوە كردووە، بەپێی زانیارییەكانیان، ئەمریكا بۆ پەردەپۆشكردنی شكستەكانی و بە گڵۆپی سەوزی هەندێك وڵاتی ناوچەكە، لە كۆبوونەوەیەكی هاوبەشدا لە ئەوروپا بڕیاری داوە ڕێوشوێنەكانی دژی ئێران دەستپێبكاتەوە.

هەر لە راگەیەندراوەكەدا هاتوو، ئەگەر واشنتۆن هەر هەڵەیەك دژی ئێران بكات، سەرجەم بنكە و بەرژەوەندییەكانی لە ناوچەكەدا دەبنە ئامانجی هێرشی بەردەوام و ئازاربەخش.

هاوكات، هۆشداری درایە وڵاتانی ناوچەكەش كە ئەگەر هاوكاری ئەمریكا ببن، بە هاوبەشی ئەمریكا دادەنرێن و چیتر هێزە چەكدارەكانی ئێرانیش دان بەخۆیاندا ناگرن بەرانبەریان.

لە چوارچێوەی پەرەسەندنی ئاڵۆزییەکانی نێوان هەردوولادا، بزووتنەوەی "ئەنسارو الله"ی حوسییەکان هەڕەشەی گرتنەبەری رێکاری توند و ئامانجگرتنی فڕۆکەخانەکانی ریازی کرد.

مۆحەممەد مفتاح، کاربەڕێکەری سەرۆکایەتیی حکومەتی حوسییەکان لە صنعاء رایگەیاند، بزووتنەوەکەیان پەیڕەوی بنەمای "ئاڵۆزی بەرانبەر ئاڵۆزی" دەکات و جەختی کردەوە کە هەر گەمارۆیەک لەلایەن سعودییەوە بە داخستنی فڕۆکەخانەکانی ئەو وڵاتە وەڵام دەدرێتەوە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد کە توانای وەڵامدانەوەی سەربازییان هەیە، بەڵام هەوڵ دەدەن مۆڵگە و دامەزراوە مەدەنییەکان بپارێزن.

ئەم هەڕەشانە لە کاتێکدان کە رووبەڕووبوونەوەی سەربازیی نێوان هەردوولا چووەتە قۆناغێکی مەترسیدارترەوە؛ حوسییەکان بە مووشەکی بالیستی و درۆن هێرشی چڕیان کردووەتە سەر ریاز، دەوروبەری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی مەلیک خالید و دامەزراوەکانی کۆمپانیای ئارامکۆ لە یەنبەع و جیزان و نەجران.

لە بەرانبەردا، هاوپەیمانێتیی عەرەبی بە سەرکردایەتیی سعودیە هێرشی ئاسمانیی بەرفراوانی کردووەتە سەر چەندین بەرەی ناو یەمەن و سیستەمی بەرگریی ئاسمانیی سعودیەش بەردەوامە لە تێکشکاندنی ئەو هێرشە مووشەکی و درۆنییانە.