وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان، بڕیاردرا بە داشکاندن بە رێژەی ٪75 لە سزای بەسەرچوونی ڤیزا و بەسەرچوونی نشینگەی هاووڵاتییانی بیانی لە هەرێمی کوردستان.

بەپێی ئەو بڕیارەی دەرچووە ، ئەو بیانییانەی کە بە شێوازی رەسمی و لە رێگەی ڤیزەوە هاتوونەتە هەرێمی کوردستان و بە هەر هۆکارێک نەیانتوانیوە ڤیزەکانیان درێژ بکەنەوە یان نەیانکردووەتە نشینگە، یاخود نشینگەکەیان بەسەرچووە؛ تا 31ـی کانوونی یەکەمی 2026 لە کاتی سەردانکردنیان بۆ بەڕێوەبەرایەتییەکانی نشینگە، تەنها ٪25ـی کۆی گشتی سزاکانی دواکەوتنیان لێ وەردەگیرێت.

وەزارەتی ناوخۆ ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەم کارئاسانییە ئەو سزایانە دەگرێتەوە کە لە رێنمایی ژمارە 1ـی ساڵی 2021ـی وەزارەتدا هاتبوون.

 بە ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی، نەخۆشخانەی ددانی فایەق حاجی عەلی کرایەوە کە تەواوی خزمەتگوزارییەکانی بەبێ بەرانبەرە بۆ خزمەتی منداڵانی خاوەن پێداویستیی تایبەت و ئۆتیزم لەسەر ئەرکی خێرخواز سامان فایەق بنیاتنراوە.

ئەمڕۆ بە ئامادەبونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم و جەعفەر شێخ مستەفا جێگری سەرۆکی هەرێمی کوردستان، د.هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی و د. سەباح هەورامی بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستیی سلێمانی و ژمارەیەک لە لێپرسراوان و کەسایەتییەکانی شاری سلێمانی، نەخۆشخانەی فایەق حاجی عەلی کرایەوە.

سەبارەت بە هەنگاوە خێرخوازییەکانی سامان فایەق بۆ خزمەتی شاری سلێمانی و هەرێمی کوردستان، یادگار فایەق لە وتەیەکدا رایگەیاند، ئەم نەخۆشخانەیە جگە لە خزمەتکردنی منداڵانی توشبوی ئۆتیزم و خاوەن پێداویستیی تایبەت بەبێ بەرانبەر، نەخۆشخانەکە ناوەندێکی توێژینەوە و فێرکاری و هۆڵی سەردەمییانە لەخۆ دەگرێت بۆ خزمەتی خوێندکارانی بواری پزیشکیی ددان.

ئاماژەی بەوەش کرد، بۆ خزمەتی کەرتی پەروەردە و خوێندن لە کوردستان، سامان فایەق بە هەماهەنگی لەگەڵ نوسینگەی قوباد تاڵەبانی دەستیکردوە بۆ دروستکردنی 18 خوێندنگەی مۆدێرن لە سنوری پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی گەرمیان و راپەڕین.

بۆ خزمەتی بواری ئایینی و کۆمەڵایەتیش، خێرخواز و سەرمایەداری کوردستان سامان فایەق لە شاری سلێمانی یەکێک لە گەورەترین مزگەوتەکانی ناوچەکە بۆ خزمەتی سەرجەم چین و توێژەکان بنیات دەنێت.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران نەخۆشخانەی شۆڕشی بەسەرکردەوە و پڕۆژەی پاڵاوتنی ئاوی نەخۆشخانەکەی کردەوە.

ئەم پڕۆژەیە کە قوباد تاڵەبانی لە سەردانی پێشتریدا لە مانگی ئازار بۆ نەخۆشخانەکە بەڵێنی جێبەجێکردنی دابوو، بە وزەی نوێبووەوە کار دەکات و لە توانایدایە ئاوی پاک بۆ هەموو بەشەکانی نەخۆشخانەکە و بە تایبەتیش بەشەکانی چاودێری چڕ و تاقیگە و ژووری نەشتەرگەری دابین بکات.

لە کاتی کردنەوەی پڕۆژەکەدا جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران سوپاسی پاڵپشتیکار و هەموو ئەو کەسانەی لە جێبەجێکردنی پڕۆژەکەدا هاوکاربوون و رایگەیاند, دابینکردنی ئاوی پاک بۆ هەموو نەخۆشخانەکانی دیکە لە رێگەی وزەی نوێبووەوە دابین دەکرێت بۆ ئەوەی بە باشترین شێوە خزمەتی نەخۆشەکان بکرێت.

موقتەدا سەدر، رابەری رەوتی نیشتمانیی شیعە، داوا دەکات لە سەرانسەری خوێندنگەکان و زانکۆکانی عیراقدا ناڕەزایەتیی یەکگرتوو دژی بڕیاری قەدەغەکردنی حیجاب لە هەندێک لە وڵاتانی جیهاندا رێکبخرێت.

موقتەدا سەدر لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، لە بەرژەوەندیی ئاینیی، بیروباوەڕ و مرۆییدایە، ناڕەزایەتیی یەکگرتوو لە کاتێکی دیاریکراودا لە خوێندنگەکان و زانکۆ حکومی و ئەهلییەکانی عیراقدا ئەنجامبدرێت، دژی بڕیارەکانی قەدەغەکردنی حیجاب و بۆ پشتگیریکردنی لە ئازادیی جلوبەرگ.

جەختیشیکردووتەوە، پێویستە خۆپیشاندانەکە رێکخراو و ئارام بێت و چەند خولەکێک بخایەنێت تا پرۆسەی خوێندن تێک نەدات، باشترین کاتیش بەیانیی رۆژی پێنجشەممەی داهاتووە ئەو خۆپیشاندانە بەڕێوەبچێت.

موقتەدا سەدر لە کۆتایی راگەیەنراوەکەدا ئەم وتەیەی نووسیوە، خودا رەوشی هیچ گەلێک ناگۆڕێت تا ئەوان خۆیان رەوشی خۆیان نەگۆڕن، ئاماژەی بەوەشکردووە، نابێت هیچ وێنە یان ئاڵایەک بەرز بکرێتەوە جگە لە ئاڵای عیراق.

بانکی ناوەندیی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، رایگەیاند کە وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا سزاکانی سەر ژمارەیەک کۆمپانیای ئاڵوگۆڕی دراوی لە عیراق هەڵگرتووە، دوای ئەوەی ئەو کۆمپانیایانە هەموو پێوەرەکانی پێڕەوکردن و پابەندبوونیان جێبەجێ کردووە، بەمەش دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ بەشداریکردن لە پرۆسەی فرۆشتنی دۆلار بە گەشتیاران.

بانکی ناوەندی لە بەیاننامەیەکدا ئاماژەی بەوە داوە: ئەم بڕیارە دوای دڵنیابوونەوە بووە لە جێبەجێکردنی پێوەرە پەسەندکراوەکانی پابەندبوون لەلایەن کۆمپانیا پەیوەندیدارەکانەوە.

ئەوەشی خستەڕوو: ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی بەهێزکردنی پابەندبوون بە رێنماییە چاودێرییەکان و رێکخستنی پرۆسەکانی فرۆشتنی دراوی بیانییە بەپێی چوارچێوە پەسەندکراوەکان.

بانکی ناوەندیی عیراق، راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە: لەپێناو ئاسانکاریکردن و خزمەتکردنی هاووڵاتیانی عیراق سیستەمێکی ئەلیکترۆنی بۆ گۆڕینەوەی پارەی دڕاو بەگەڕخستووە. 

بانکی ناوەندیی عیراق رایگەیاند، سیستمێکی ئەلکترۆنیان بۆ گۆڕینەوەی پارەی دڕاو دروستکردووە و ئامانجیش لەم کارە، ئاسانکاریکردنە بۆ هاووڵاتیان لە گۆڕینەوەی پارە دڕاو و شێواوەکانیان بە شێوەیەکی خێراتر و رێکخراوتر.

لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، ئەم سیستەمە رێگە بە هاووڵاتییان دەدات لە رێگەی پلاتفۆرمی ئەلیکترۆنیی 'ئور'ـەوە داواکاریی گۆڕینەوەی دراوە تێکچووەکانیان پێشکەش بکەن، ئەوەش لە رێگەی تۆمارکردنی ئەو زانیارییانەی لێیان داوادەکرێت، دوابەدوای تۆمارکردنی زانیارییەکان، لایەنە پەیوەندیدارەکان لە بانکی ناوەندیی عیراق رێکارە پێویستەکان بۆ تەواوکردنی پرۆسەی ئاڵوگۆڕەکە ئەنجامدەدەن.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، بەگەڕخستن و چالاک کردنی ئەم خزمەتگوزارییە لە چوارچێوەی هەنگاوەکانی بانکی ناوەندییە بەرەو بەدیجیتاڵکردن و پەرەپێدانی ئەو خزمەتگوزارییانەی کە پێشکەشی هاووڵاتییانی دەکات، بە جۆرێک کە ببێتە هۆی کەمکردنەوەی کات و ماندووبوون و بەرزکردنەوەی ئاستی خزمەتگوزارییە بانکییەکان.

ترەمپ پشتگیریی خۆی بۆ ناتانیاهۆ لە هەڵبژاردنەکانی ئیسرائیل رادەگەیەنێت و دەڵێت؛ کەس لە ناتانیاهۆ بۆ ئەو پۆستە باشتر نییە.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا،  پشتگیریی تەواو و بێمەرجی خۆی بۆ هاوپەیمانەکەی، بنیامین ناتانیاهۆ، لە هەڵبژاردنە داهاتووەکانی پەرلەمانی ئیسرائیل راگەیاند.

ترەمپ لە "تروس سۆشیال" نووسیویەتی: "با ئەم پەیامە ببێتە شایەتحاڵێک بۆ پشتگیریی تەواو و بێمەرجی من بۆ ناتانیاهۆ لە پێشبڕکێی گەڕانەوەی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل".

سەرۆکی ئەمریکا هۆشداریشی دا و وتى: "ئەگەر کەسێکی تر جگە لە ناتانیاهۆ سەرکردایەتیی ئیسرائیل بگرێتە دەست، ئەوا ئەمریکا ناچار دەبێت خۆی ئەرکەکەی دژی ئێران تەواو بکات، کە ئەمەش شتێکە من نامەوێت".

سەبارەت بە ئێران سەرۆکی ئەمریکا جەختی کردەوە، ئەگەر ئێران بە خێرایی هەڵسووکەوتەکەی نەگۆڕێت، ئەوا لە نزیکترین کاتدا ئەرکەکە دژی تەواو دەکەن، هەروەها ئێران بە شێوازێکی سیستماتیک لە رووی سەربازی و داراییەوە لێدانی وێرانکەری بەرکەوتووە".

ئەم پشتگیرییەی ترەمپ لە کاتێکدا دێت کە ئیسرائیل لەناو کێبڕکێیەکی توندی سیاسییە بۆ پێکهێنانی حکومەتی داهاتوو، لە ناوەڕاستی ناکۆکییەکان لەسەر بەڕێوەبردنی دۆسیە ئەمنییەکان و پەیوەندی لەگەڵ ئەمریکا.

رۆژی یەکشەممە، مەهرداد ئەخلاقی، کە لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و لەلایەن نەتەوە یەکگرتووەکانەوە سزادراوە، بە رەسمی وەک وەزیری بەرگریی نوێی ئێران دەستبەکار بوو. 

پەڕلەمانی ئێران لە دەنگدانێکدا رەزامەندی لەسەر دامەزراندنی ئەخلاقی دەربڕی. پێشتر و لە دوای کوژرانی عەزیز نەسیرزادە (وەزیری پێشوو)، عەمید لە سوپای پاسداران مەجید ئبن رەزا کە جێگری وەزیر بوو، بە وەکالەت پۆستەکەی بەڕێوەدەبرد.

ئەخلاقی لە سەرەتای مانگی تشرینی یەکەمی ئەمساڵدا لەلایەن مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێرانەوە بۆ ئەو پۆستە کاندید کرابوو. ناوبراو بە یەکێک لە بەرپرسە دێرینەکانی پیشەسازیی بەرگریی ئێران ئەژمار دەکرێت و ساڵانێکی درێژ لە بەڕێوەبردنی دامەزراوە پەیوەندیدارەکان بە پیشەسازیی ئاسمانی و بەرنامەی مووشەکییدا کاری کردووە، پێش ئەوەی رابەرایەتیی ئەم وەزارەتە بگرێتە دەست کە رۆڵێکی جەوهەری لە پەرەپێدانی چەک و تەکنەلۆژیای سەربازیی ئێراندا دەگێڕێت.

ئەخلاقی ئەزموونی لە وەزارەتی بەرگریدا بۆ نزیکەی ٤۲ ساڵ دەگەڕێتەوە.

لە ناوەڕاستی دەیەی یەکەمی هەزارەی نوێوە ناوی لە بەڵگەنامەکانی پەیوەندیدار بە بەرنامەی مووشەکیی ئێراندا دەرکەوت.

بەپێی بەڵگەنامەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان، ناوبراو لە قۆناغێکدا سەرۆکایەتی کۆمەڵەی پیشەسازیی "شەهید باقری" کردووە، کە سەر بە رێکخراوی پیشەسازیی ئاسمانیی وەزارەتی بەرگرییە و پەیوەستە بە بەرهەمهێنان و پەرەپێدانی مووشەکی بالیستیی بە سوتەمەنیی رەق.

لە ئاداری ساڵی 2007دا، ناوی ئەخلاقی لە چوارچێوەی بڕیاری 1747ی ئەنجومەنی ئاسایشدا هات. هەروەها لە تشرینی دووەمی 2014دا، لەلایەن حوسێن دەهقان، وەزیری ئەوکاتی بەرگریی ئێرانەوە، بە بەڕێوەبەری گشتیی رێکخراوی پیشەسازیی ئاسمانی هەڵبژێردرا. جگە لەوەش ناوی لە لیستەکانی سزاکانی یەکێتیی ئەوروپاشدا تۆمار کراوە.

وەزیری بەرگریی ئیسرائیل ئاشکرای دەکات، بە ئاراستەکردنی 36 هەزار بۆمب و بە هەماهەنگی لەگەڵ ئەمریکا، بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران لەناوبراوە.

یسرائیل کاتس، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل، رایگەیاند، ئیسرائیل و ئەمریکا لە کاتی جەنگدا 36 هەزار بۆمبیان ئاڕاستەی ئامانجەکانیان لە ئێران کردووە، ئاماژەی بەوەشکرد کە لە رێگەی ئۆپەراسیۆنی "هەستانەوەی شێر"ـەوە بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران بە تەواوی تێکشکێنراوە.

کاتز ئەوەشی خستەڕوو، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیران بە پشتگیریی سەرکردایەتیی ئیسرائیل بڕيارێکی "یەکلاکەرەوە و دراماتیکی" داوە بۆ ئەنجامدانی هێرشی ئاسمانی بۆ سەر ئامانجەکان لە ئێران، لە دوورایی دوو هەزار کیلۆمەتر لە ئیسرائیلەوە.

وەزیری بەرگریی ئیسرائیل ئاشکرایکرد، وڵاتەکەی بەرنامەی ئەتۆمیی ئێرانی لە رێگەی ئۆپەراسیۆنی "هەستانەوەی شێر" تێکشکاندووە، لە کاتێکدا ئۆپەراسیۆنەکەی تر کە ناوی نا "نەڕەی شێر"، بە هەماهەنگی و هاوکاریی راستەوخۆی ئەمریکا جێبەجێ کراوە.

جەختیشیکردەوە، هەر دوو وڵات هەندێک کڵاوەی موشەکییان بەکارهێناوە کە کێشەکانیان یەک تۆن بووە و بە وردی ئامانجەکانی لە ئێران پێکاوە.

لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، کاتز رایگەیاند، لە ئۆپراسیۆنەکانیاندا، عەلی خامنەیی، رابەری باڵای ئێرانیان کوشتووە.