دوای روداوێکی تەقەکردن لە سنوری هەولێر کە بووە هۆی گیانلەدەستدانی شەش کەس، هێزە ئەمنییەکان پێنج تۆمەتباری روداوەکەیان دەستگیرکرد.

بەڕێوەبەرایەتییەکانی پۆلیس و ئاسایشی هەولێر، ئاشکرایانکرد، لە رۆژی 30ـی3ـی2026 لە ناحیەی کەورگۆسک بەهۆی کێشەیەکی کۆنی کۆمەڵایەتییەوە، شەڕ لە نێوان دوو بنەماڵەدا رویدا و بووە هۆی کوژرانی شەش کەس و برینداربوونی سێ کەسی تر.

ئاماژەیان بەوەکرد، بە فەرمانی دادوەر پێنج تۆمەتبار دەستگیرکراون و دەست بەسەر 20 پارچە چەکی جۆراوجۆردا گیراوە. هەروەها پەڕاوی لێکۆڵینەوە رەوانەی دادگا کراوە بۆ گرتنەبەری رێکارە یاساییەکان.

بڕیاردرا ڕۆژی یەکشەممەی داهاتوو، بازگەی باوە مەحمود لە قەزای خانەقین بەڕووی جموجۆڵی بازرگانیدا بکرێتەوە، ئەمەش دوای هەوڵەکانی فراکسیۆنی سەوز لە بەغداد بۆ کاراکردنەوەی ئەو بازگەیە

لەو بارەیەوە، سروە محەمەد ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، "فراکسیۆنی یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەران توانیویەتی رەزامەندی رەسمی بۆ کردنەوەی ئەو بازگەیە وەربگرێت، کە کاریگەری راستەوخۆی لەسەر بوژانەوەی ناوچەکە دەبێت."

ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەران ئاماژەی بەوەشکرد، بازگەکە بە رووی هەموو جۆرە کاڵایەکی ناوخۆیی و دەرەکیدا کراوە دەبێت و ئاسانکاری تەواو بۆ هاتوچۆی بار هەڵگرەکان دەکرێت، ئەوەش وەک هەنگاوێک بۆ پاڵپشتیکردنی کەرتی بازرگانی لە سنوری پارێزگای دیالە و ناوچە دابڕێنراوەکان.

قوباد تاڵەبانی رایگەیاندووە، یەکێک لە کێشە گەورەکانی ئێمە لە هەرێمی کوردستان نەبوونی هەماهەنگییە لەنێوان زانکۆ و پەیمانگاکان و بازاڕی کاردا، لەمەودوا زانکۆ و پەیمانگاکان بە هەماهەنگی لەگەڵ کەرتی تایبەت، هێزی کاری شارەزا و راهێنراو بۆ کەرتی تایبەت ئامادە دەکەن.

قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم رایگەیاندووە: یەکێک لە کێشە گەورەکانی ئێمە لە هەرێمی کوردستان نەبوونی هەماهەنگییە لەنێوان زانکۆ و پەیمانگاکان و بازاڕی کاردا. بەهۆی ئەم ناهەماهەنگییەوە کۆمپانیاکان و خاوەنکارەکانی کەرتی تایبەت بە ئاسانی هێزی کاری شارەزای ناوخۆییان دەست ناکەوێت و ناچارن پشت بەهێزی کاری بیانی ببەستن و لە هەمان کاتیشدا گەنجان و خوێندکارەکانیشمان هەمیشە نیگەرانن کە لە دوای تەواوکردنی خوێندن هەلی کاریان دەست نەکەوێت.ماوەی چەند ساڵێکە کار دەکەین بۆ دروستکردنی ئەم هەماهەنگییە.

قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشداوە: سوپاسی رێکخراوی MEED دەکەم کە هاوکارمان بووە و رۆڵێکی گرنگ دەبینێت لە دروستکردنی تێگەیشتن لە نێوان زانکۆکان و کەرتی تایبەتدا و لە ئەنجامی ئەم هەوڵانەشدا ئەمڕۆ زانکۆکان و پەیمانگاکان و نوێنەرانی کۆمپانیاکان لەسەر نەخشەڕێگەیەک رێککەوتن کە لەمەودوا زانکۆ و پەیمانگاکان بە هەماهەنگی لەگەڵ کەرتی تایبەت، هێزی کاری شارەزا و راهێنراو بۆ کەرتی تایبەت ئامادە دەکەن و بەمەش هەلی کاری زیاتر بۆ گەنجەکانمان دەستەبەر دەبێت و کۆمپانیاکانیش ناچار نابن پشت بە هێزی کاری بیانی ببەستن.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، پێشوازیکرد لە د. ئەحمەد فەکاک بەدرانی وەزیری رۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار.

لە میانی دیدارەکەدا کە ئەمڕۆ لە بەغداد بەڕێوەچوو، باس لە چۆنیەتی پەرەپێدانی کاری رۆشنبیری و پاڵپشتیکردنی ئەو دامەزراوانە کرا کە پەیوەندییان بە پاراستنی کەلەپوری نیشتمانی و پەرەپێدانی ژێرخانی کەرتی رۆشنبیرییەوە هەیە.

سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە، لە گرنگی چالاککردنی ئەو بەرنامانە کە ناسنامەی نیشتمانی دە چەسپێنن و هاریکاری نێوان دەزگاکانی حکومەت و دامەزراوە کولتوورییەکان زیندوو دەکەنەوە، ئەمە جگە لە وەبەرهێنان لە توانای گەنجان و هاندانی داهێنان.

لای خۆیەوە وەزیری ڕۆشنبیری و گەشتوگوزار و شوێنەوار سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار نیشاندا کە پشتیوانی لە پەرەپێدانی بواری رۆشنبیری و پاڵپشتیکردنی نووسەران و هونەرمەندان و فراوانکردنی چالاکییە رۆشنبیرییەکانە لە پارێزگا جیاوازەکاندا دەکەن.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق رفاندنی كچە رۆژنامەنووسێكی بیانی لە بەغداد لە لەلایەن چەند كەسێكی نەناسراوەوە راگەیاند و دەشڵێت، لێكۆڵینەوە لە روداوەكە دەستیپێكردووە و یەكێك لەو ئەنجامدەرانی تاوانەكەش دەستگیركراوە.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، كچە رۆژنامەنووسێكی بیانی لە بەغداد لەلایەن چەند كەسێكی نەناسراوەوە رفێندراوە، روداوەكەش بەجۆرێك بووە، رفێنرەكان بە ئۆتۆمبێل شوێن ئۆتۆمبێلی رۆژنامەنووسەكە كەوتوون و لەئەنجامدا ئۆتۆمبێلی رۆژنامەنووسەكە وەرگەڕاوە، دواتریش رفێنەرەكان رۆژنامەنووسەكەیان رفاندووە.

ئەوەشی خستووەتەڕو، دەستبەجێ هێزە ئەمنییەكان لێكۆڵینەوەی مەیدانیان لە رووداوەكە دەستپێكردووە و لەسەر بنەمای زانیاری هەواڵگری ورد، توانیویانە رفێنەرێك دەستگیربكەن، هەروەها دەستبگرن بەسەر یەكێك لەو ئۆتۆمبێلانەی تاوانەكەی پێ ئەنجامدراوە.

وەزارەتی ناوخۆی عیراق دڵنیاییش دەدات، لێكۆڵینەوەكان لە روداوەكە بەردەوامە و هەوڵەكانیان چڕكردووەتەوە بۆ رزگاركردنی رۆژنامەنووسە بیانییەكە و دەستگیركردنی سەرجەم رفێنەرەكان.

بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان هێرشكرایەسەر سێ ناوچەی جیاواز و بارەگانی حەشدی شەعبی لە بەغداد و بابل و ئەنبار.

میدیاكانی عیراق بڵاویانكردەوە، شەوی رابردوو دوو جار هێرشكراوەتە سەر بنكەیەكی سەربازیی لە ناوچەی جورف سەخر سەر بە پارێزگای بابل و لە قەزای موسیەب سەر بە هەمان پارێزگاش دەستبەسەر چەند فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەواندا گیراوە، كە ئامادەكرابوون بۆئەوەی بارەگای پشتیوانی دیپلۆماسی لە فڕۆكەخانەی بەغداد بكەنە ئامانج.

لەلایەكی ترەوە، بە فڕۆكەی بێفڕۆكەوان لیوای 27ی سەر بە حەشدی شەعبی لە قەزای فەلوجە سەر بە ئەنبار بۆردومانكرا و تائێستا هیچ وردەكارییەك لەبارەی هێرشەكە بڵاونەكراوەتەوە.
جارێكیتریش هێرش كرایە سەر بنكەی پاڵپشتی لۆجستی هێزەكانی ئەمریكا ناسراو بە بنكەی ئاسمانیی ڤیكتۆریا لەناو فڕۆكەخانەی نێودەوڵەتی بەغداد و میدیاكانی عیراقیش باس لەوە دەكەن، فڕۆكەكە ئامانجەكەی پێكاوە، بەڵام هیچ وردەكارییەكی تر لەسەر هێرشەكە بڵاونەكراوەتەوە.

ئەوەش دوای ئەوەدێت، شەوی رابردوو وەزارەتی ناوخۆی عیراق رایگەیاند، بە فەرمانی وەزیری ناوخۆ، بەڕێوەبەرانی پۆلیس و هەواڵگریی و فەرماندەی فەوجی دووی لیوای 4ی پۆلیسی فیدراڵی بەغداد لە پۆستەكانیان لادراون و فەرمانی دەستبەسەركردنیشیان بۆ دەرچووە، بڕیاریشدراوە لیژنەیەك بۆ لێكۆڵینەوە و دۆزینەوەی كەلێنە ئەمنییەكان و كەمتەرخەمی ئەو لێپرسراوانە پێكبهێنرێت.

سەرۆكی ئێران رایگەیاند، ئامادەن كۆتایی بە جەنگ بهێنین، بەڵام گەرەنتیان دەوێت جارێكی تر هێرشیان نەكرێتەوە سەر هۆشداری دادەتە وڵاتانی ئەوروپا ئەگەر بێنە ناو جەنگەكەوە.

مەسعود پزیشكیان سەرۆكی ئێران رایگەیاند، ئامادەن كۆتایی بهێنن بە جەنگ، بەڵام مەرجیان هەیە و دەبێت گەرەنتییان پێبدرێت جارێكی تر توشی جەنگ نابنەوە.

دەشڵێت، متمانەیان بە ئەمریكا نییە چونكە باوەڕی بە رێگەی دیبلۆماسی نییە بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و دووجار لە كاتی دانوستاندا هێرشی كردووەتەسەر ئێران و ئاسان نییە جارێكی تر رازی ببن دانوستان لەگەڵ ئەمریكا بكەنەوە.

پزیشكیان هۆشداری دەداتە ئەوروپا و رایگەیاند، هەر دەستوەردانێك لەژێر هەر ناو و بیانوویەكدا لەم جەنگەدا دەرەنجامی مەترسیداری دەبێت و وڵاتانی ئەوروپا پێویستە لەبری گرتنەبەری ڕێبازی تێكدەرانە دژی ئێران، سیاستەكانیان لەگەڵ یاسا نێودەوڵەتییەكاندا بگونجێنن.

سەرچاوەیەكی حكومەتی لوبنان رایدەگەیەنێت، ئیسرائیل هەوڵدەدات بۆ داگیركردنی 10%ی سنورەكانی لوبنان.

بەپێی پێشهاتە مەیدانییەكان و ئەو پێشڕەوییانەی ئیسرائیل دەیكات، سەرچاوەیەكی حكومەتی لوبنان رایگەیاندووە، سوپای ئیسرائیل بە داگیركردنی ناوچەكانی باشوری لیتانی ناوەستێت و ئامانجی ئەوەیە بەرەو باكوری ئەو ناوچەیەش بڕوات.

سەرچاوەكە دەڵێت، دانوستانەكان لەسەر ئەو پێنج خاڵە بوون كە سوپای ئیسرائیل لە دوای جەنگی 2024ەوە داگیریكردوون، بەڵام ئێستا قسە لەسەر نزیكەی 10%ی سنوری باشوری لوبنان دەكرێت، كە ئیسرائیل هەوڵی داگیركردنی دەدات.

وتیشی، چاوەڕێی ئەنجامی دانوستانەكانی ئەمریكا و ئێران دەكەن كە پاكستان بەڕێوەی دەبات، چونكە كاریگەری لەسەر لوبنانیش هەیە.
بەپێی پێشهاتە سەربازییەكان لە باشوری لوبنان، سوپای ئیسرائیل ناوچەی زیاتری خستووەتە ژێر دەسەڵاتییەوە و لە ئێستاشدا لە سێ میحوەرەوە هێرش دەكات.

رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ،لە راپۆرتێکدا بڵاویکردوەتەوە،  دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا  بە یاریدەدەرەکانی راگەیاندووە، ئامادەیە کۆتایی بە هەڵمەتە سەربازییەکانی ئەمریکا دژ بە  ئێران بهێنێت، تەنانەت ئەگەر گەروی هورمز بە داخراویش بمێنێتەوە.

بە گوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەکە، سەرۆکی ئەمریکا و تیمەکەی گەیشتونەتە ئەو بڕوایەی کە پرۆسەی کردنەوەی گەروەکە کاتێکی زۆر دەخایەنێت و لە خشتەی کاتیی دیاریکراوی ئەو چوار بۆ شەش هەفتە لادەدات، بۆیە بڕیاریداوە تەرکیز بخاتە سەر پەکخستنی هێزی دەریایی و جبەخانە موشەکییەکانی ئێران و دواتر لە رێگەی دیپلۆماسی و گوشاری هاوپەیمانە ئەوروپی و کەنداوەکانەوە کار بۆ کردنەوەی گەروەکە بکات.

ئەم زانیاریانەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ لە کاتێكدایە، پێشتر دۆناڵد ترەمپ هەڕەشەی بۆردومانکردنی ژێرخانی وزەی ئێرانی کردبوو، بەڵام  وادیارە ئێستا گرنگی گەروەکە بۆ ئەمریکا بە کەم دەزانێت.

بەهۆی جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل بەرانبەر بە ئێران، گەروەی هورمز لەلایەن ئێرانەوە داخراوە و داخراویی بەردەوامی گەروەکە کاریگەرییەکی توندی کردووەتە سەر ئابوری جیهان و بوەتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمنی و کەمیی ئەو ماددانەی لە پیشەسازی تەکنەلۆژیا و کشتوکاڵدا بەکاردێن.