کەشناسیی هەرێم ئاشکرایدەکات، شەپۆلێکی بارانبارین بەشێک لە ناوچەکانی کوردستان دەگرێتەوە و پلەکانی گەرماش گۆڕانکارییان بەسەردا دێت.

بەڕێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسیی و بوومەلەرزەزانیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ 24 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، ئەمڕۆ ئاسمان نیمچەهەور بۆ هەوری تەواو دەبێت، بارانبارین بە پچڕپچڕی لە سنووری پارێزگای دهۆک و ئیدارەی زاخۆوە دەستپێدەکات و پاشان کاریگەرییەکەی درێژدەبێتەوە بۆ ناوچەکانی ئیدارەی سۆران، راپەڕین، پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە.

راشیگەیاند، لە هەندێک کاتدا بارانبارینەکە بە شێوەی تاوەباران و هەورەبروسکە دەبێت، بەڵام لە ناوچەکانی ناوەڕاست و باشوری هەرێم ئەگەری بارانبارین کەمتر دەبێت لە کاتەکانی شەودا کەشوهەوا سەقامگیر دەبێتەوە.

سەبارەت بە کەشوهەوای سبەینێ کەشناسیی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، ئاسمانی هەرێم لە نێوان پەڵەهەور و نیمچەهەوردا دەبێت، لەگەڵ ئەگەری بارینی کەمێک نمەباران لە ناوچەکانی پارێزگای سلێمانی و دەوروبەری، پلەکانی گەرماش بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ، کەمێک بەرزتر دەبنەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراوی سبەینێ:

هەولێر: 27 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 26 پلەی سیلیزی

دهۆک: 25 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە: 27 پلەی سیلیزی

سۆران : 21 پلەی سیلیزی

پیرمام: 23 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 27 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 26 پلەی سیلیزی

گەرمیان: 32 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران: 16 پلەی سیلیزی

ماڵپەڕی شەفافییەت داهاتی نانەوتی ئەم هەفتەیەی سلێمانی بڵاوکردەووە، کە زیاتر لە 12 ملیار دینارە.

ماڵپەڕی شەفافییەت بۆ چاودێری و رێكخستنی داهاتە نانەوتییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان بڵاویکردەووە، لە رۆژی 24ـی10ـی2026 تا 30ـی10ـی2026 داهاتی نانەوتی 12 ملیار و 150 ملیۆن دیناربووە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، بە بەراورد بە هەفتەی رابردوو نزیکەی سێ ملیار دینار داهات کەمی کردووە.

ماڵپەڕی شەفافییەت ئەوەشی خستەڕوو، لە ٪87 داهاتەکە بە شێوەی نەختینەیە و لە ٪13ـی بەشێوەی چەکە.

جێگەی ئاماژەیە، پڕۆژەی شەفافییەت لە داهات و خەرجی، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دامەزرا، ئێستا رۆژانە لە رێگەی ئەو ماڵپەڕەوە دەتوانیت سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی راپەڕین و گەرمیان بزانیت.

بەشی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی نەخۆشخانەی رزگاریی فێرکاری راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا رێکار و هۆکاری ئەنجامدانی نەشتەرگەرییەکی دەگمەنی راگەیاند.

لە راگەیەنراوەکەی نەخۆشخانەکەدا هاتووە: لە چوارچێوەی بەردەوامیی پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە پسپۆڕییە تەندروستییەکان و بە مەبەستی بەرزکردنەوەی ئاستی چاودێری پزیشکی ، تیمی نەشتەرگەریی نەخۆشخانەی ڕزگاری فێرکاری ، سەرکەوتوو بوو لە ئەنجامدانی نەشتەرگەرییەک بۆ دەرهێنانی زیاتر لە 160 بەرد لە میزڵدانی نەخۆشێکدا.

ئاماژەی بەوەشداوە، ئەم پرۆسەیە بە هەوڵ و هاوکاریی تیمێکی پزیشکی پسپۆڕ و کادری تەندروستیی شارەزا کە ژمارەیان هەشت دکتۆر و چاودێر بوو، ئەنجامدرا.

ئەوەشی روونکردووەتەوە: بەڕێوەبەرایەتی و کادری تەندروستیی نەخۆشخانە، جەخت لە گرنگیی کارکردنی بە تیم و پسپۆڕیی پزیشکی و بەردەوامیی پێشکەشکردنی خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان دەکاتەوە.

لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە ئامادەبوونی بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی قەرزی گشتی، كۆبوونەوەیەكی بۆ تاوتوێكردنی قەرزە ناوخۆیی و دەرەكییەكان لە رەشنووسی پڕۆژەیاسای بودجەی گشتیی ساڵی 2027 ئەنجامدا.

ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بڵاویكردەوە، لیژنەی دارایی ئەنجومەنەكە بە سەرۆكایەتیی عودەی عەواد میوانداریی بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی قەرزی گشتیی لە وەزارەتی دارایی كرد بۆ تاوتوێكردنی چەند دۆسێیەک كە پەیوەندیدارن بە قەرزی گشتی و ئەو قەرزانەی لە رەشنوسی پرۆژەیاسای بودجەی گشتی ساڵی دارایی 2027دا هاتوون.

ئاماژەی بەوەشكردووە، لیژنەكە كۆی گشتیی قەرزی ناوخۆیی و دەرەكی و كۆی گشتیی گەرەنتی دراوەكان و هەروەها ئەو قەرزە ناوخۆیی و دەرەكیانەی لە بودجەدا پۆلێن كراون تاوتوێ كرد.

راشیگەیاند، لە میانی كۆبونەوەكە باس لەو بابەتانەی پەیوەندییان بە قەبارەی پابەندبوونی دارایی ناوخۆیی و دەرەكییەكانەوە هەیە كرا لەگەڵ پێداچوونەوە بە قەرزی گشتی عیراق

وەزارەتی نەوتی عیراق  جەخت دەكاتەوە لەوەی بری پێویست نەوتی سپی و غازی ماڵان  لەبەردەستدایە بۆ وەرزی زستان داواش دەكات هاوڵاتیان.

سەلیم رووكابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوت لە لێدوانێكیدا بۆ ئاژانسی هەواڵی عیراق دڵنیایی دایە هاووڵاتیان و رایگەیاند،  وەزارەتەكەیان  بڕی پێویست ی  لە نەوتی سپی و غازی ماڵانیان هەیە  كە بەشی پڕكردنەوەی تەواوی پێداویستییە ناوخۆییەكان دەكات لە وەرزی زستاندا.

وتیشی، پێویست بە دوو دڵی ناكات و ئەو برە نەو وغازە لەبەردەستدایە  كە هەیە  بە تەواووەتی بەشی پێداویستیی ناوخۆیی هاووڵاتیان دەكات لە وەرزی زستاندا.

وەزارەتی نەوتی عیراق رایدەگەیەنێت، بەهۆی بەرفراوانبوونی پرۆژەکان و پلانەکانی دەوڵەت بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی بەرهەمهێنان، کەرتی نەوت پێویستی بەپەلەی بە دامەزراندنی دەرچووانی پەیمانگەکانی نەوت هەیە.

وەزارەتی نەوتی عیراق، راگەیەنراوێکی سەبارەت بە پرسی دامەزراندنی دەرچووانی پەیمانگەکانی نەوت بڵاوکردەوە ئاماژەی بەوەشکرد، لەبەر رۆشنایی داواکارییەکانی کار و بەرفراوانبوونی بەردەوامی پرۆژەکان و پلانی حکومەت بۆ زیادکردنی توانای بەرهەمهێنانی نەوت و غاز و پەرەپێدانی کەرتەکەیان، پێویستی بەپەلەیان بە دامەزراندنی دەرچووانی پەیمانگەکانی نەوت هەیە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، دەرچووانی پەیمانگەکانی نەوت کۆڵەکەیەکی سەرەکین بۆ دابینکردنی کەسانی پسپۆڕی راهێنراو بۆ دامەزراوە نەوتییەکان، بەهۆی ئەوەی ئەو زانیاریی و لێهاتووییەی هەیانە بە تەواوی لەگەڵ سروشتی کارکردن لە کێڵگە، پاڵاوگە و دامەزراوە جیاوازەکانی نەوتدا دەگونجێت.

لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا هاتووە، باسم محەمەد، وەزیری نەوتی عیراق بە هەوڵێکی چڕ و لە رێگەی هەماهەنگی لەگەڵ حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکاندا، کاردەکات بۆ ئەوەی "پێداویستییە وەزیفییەکان"ـی کەرتی نەوت لە چوارچێوەی بودجەی گشتیی ساڵانی داهاتوودا جێگیر بکرێن، تاوەکو بەپێی پێداویستییە کردارییەکان و تەرخانکراوە داراییە بەردەستەکان، پرسی دامەزراندنی دەرچووان چارەسەر بکرێت.

ئەمریكا 10 فڕۆكەی رەوانەی ئیسرائیل كردووە كە سەرجەمیان پڕبوون لە پێداویستی و كەرستەی سەربازیی.

دەستەی پەخشیی ئیسرائیل رایگەیاندووە، ئەمریكا 10 فڕۆكەی سەربازیی رەوانەی ئیسرائیل كردووە و گەیشتوونەتە هەردوو بنكەی "عۆڤدا و نێڤاتیم" لە باشوری ئیسرائیل، كە بارەكانیان پێكدێن لە چەك و سیستمی بەرگریی ئاسمانیی و موشەكی پاتریۆت.

ئاشكراشیكردووە، گواستنەوەی ئەو پێداویستییانە بە مەبەستی خۆئامادەكردنە بۆ ئەگەری دووبارە دەستپێكردنەوەی هێرشەكان بۆسەر ئێران.

رۆژنامەی 'وۆڵ ستریت جۆرناڵ'ـی ئەمریكیش ئاشكرایكردووە، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا 'سێنتكۆم'، چەندین بژاردەی سەربازیی خستووەتە بەردەم دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا كە تایبەتن بە ئێران.

سەرچاوەكانی ئیسرائیلیش بڵاویانكردووەتەوە، لەگەڵ ئەوەی بڕیاری كۆتایی نەدراوە، بەڵام ئیسرائیل و ئەمریكا لە هەماهەنگیدان و ئامادەكاریی دەكەن بۆ هەر بڕیارێك كە لەلایەن ترەمپەوە دەربكرێت.

فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا (سێنتکۆم)، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، وەزیری جەنگ و سەرۆکی دەستەی ئەرکانی هاوبەشی لە پلانە سەربازییەکان بۆ ئەگەری دەستپێکردنەوەی هێرشەکان بۆ سەر ئێران ئاگادارکردەوە.

رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" لە زاری بەرپرسانی ئەمریکاوە بڵاویکردەوە، ئاگادارکردنەوەکەی فەرماندەیی سەنتکۆم رۆژی پێنجشەممە بەڕێوەچووە، ئەوەش لە کاتێکدایە واشنتۆن تاوتوێی دەستپێکردنەوەی ئۆپراسیۆنە سەربازییە بەرفراوانەکان دەکات دژی تاران.

ئەم پێشهاتانە لە کاتێکدان، راپۆرتە رۆژنامەوانییەکان ئاشکرایانکردووە، ئەمریکا و ئیسرائیل خۆیان بۆ هێرشێکی سەربازیی "کورتخایەن و چڕ" ئامادە دەکەن، کە رەنگە هەفتەیەک بخایەنێت، بە مەبەستی لاوازکردنی تواناکانی تاران و ناچارکردنی بۆ گەڕانەوە سەر مێزی دانوستان، لەو چوارچێوەیەشدا سوپای ئەمریکا دەستیکردووە بە رێکخستنەوەی هێزەکانی، هێنانی سیستمی بەرگریی ئاسمانیی "پاتریۆت" و رەوانەکردنی فڕۆکەی جەنگی و کەشتیی جەنگیی زیاتر بۆ ناوچەکە.

لە بەرانبەردا، تاران هۆشدارییداوە لە هەر هێرشێک بۆ سەر وڵاتەکەی، هاوکات ئاماژەی بەوەشکردووە، گفتوگۆ لەگەڵ وڵاتانی ناوبژیوان دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە ئاڵۆزییەکان و رێگەدان بە بەگەڕخستنەوەی جووڵەی کەشتیوانی لە گەروی هورمز.

سەردانی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق بۆ دیمەشقی پایتەختی سوریا و کۆبوونەوەی لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا، دەروازەیەکی نوێی لە پەیوەندییەکانی نێوان بەغداد و دیمەشق واڵا کرد، ئەم سەردانەش، کە یەکەمین سەردانی سەرۆک وەزیرانێکی عیراقە بۆ سوریا لە دوای گۆڕانکارییەکانی دەسەڵات لەو وڵاتەدا، لەلایەن چاودێرانەوە وەک وەرچەرخانێکی ستراتیژی لە ئاستی ئابووری، وزە و هەماهەنگیی ئەمنیی ناوچەکە لێکدەدرێتەوە.

بۆریی بانیاس؛ دەروازەیەکی نوێ بۆ دەریای ناوەڕاست

لە پێشینەی کارنامەی سەردانەکەی شاندی عیراقدا، پرسی وزە و هەناردەکردنی نەوت بوو، لە کاتێکدا عیراق بەدوای هەمەچەشنکردنی دەروازەکانی هەناردەی نەوتەکەیدا دەگەڕێت بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکانی پشتبەستن بە رێڕەوە تەقلیدییەکان، لەبەرئەوە دەریای ناوەڕاست لەڕێگەی خاکی سوریاوە گرنگترین بژاردەی بەغدادە.

بەپێی لێدوانی شارەزایانی ئابوری، نۆژەنکردنەوەی هێڵی بۆریی نەوتی حەدیسە - بانیاس بە توانای هەناردەکردنی ئامانجدار کە دەگاتە دووملیۆن بەرمیل لە رۆژێکدا، دەبێتە پردێکی ستراتیژی بۆ گەیاندنی نەوتی عیراق بە بازاڕەکانی ئەوروپا.

هەرچەندە پسپۆڕان جەخت لەوە دەکەنەوە ئەم هەنگاوە پێویستی بە دابینکردنی دارایی و رێککەوتنی تەکنیکیی خێرا هەیە، بەڵام دەستپێکێکی گرنگە بۆ سەردەمێکی نوێی کەرتی نەوتی عیراق.

تەواوکاریی ئابوری و رێگەی گەشەپێدان

لە روانگەی ئابوورییەوە، بەغداد چاوی لەوەیە پەیوەندییە بازرگانییەکانی لەگەڵ سوریا لە ئاڵۆگۆڕی کاتییەوە بگۆڕێت بۆ پەیوەندییەکی بەردەوام و لەوبارەیەشەوە، راوێژکارانی دارایی لە حکومەتی عیراق ئاماژە بەوە دەکەن کە پڕۆژەی 'رێگەی گەشەپێدان' و بەستنەوەی بەندەری گەورەی فاو بە دەروازەکانی سوریاوە، دەبێتە هۆی دروستکردنی شادەمارێکی نوێی بازرگانی بەرەو دەریای ناوەڕاست.

ئەم رێچکە بازرگانییە، چەندین کەرتی وەک پیشەسازی، کشتوکاڵ، خۆراک و کەرەستەی بیناسازی دەگرێتەوە، جگە لە بەشداریکردنی کۆمپانیا عیراقییەکان لە پڕۆژەکانی ئاوەدانکردنەوەی سوریادا.

هاوکات، لە کۆبوونەوەکەی دیمەشقیشدا جەخت لەسەر ئاسانکاریی گومرگی و کەمکردنەوەی رۆتینی بارهەڵگرەکان لە سنورەکان کراوەتەوە.

600 کیلۆمەتر سنور؛ هەماهەنگیی ئەمنی دژی تیرۆر

هیچ کام لە پڕۆژە ئابوری و نەوتییەکان بەبێ سەقامگیریی ئەمنی ناچنە بواری جێبەجێکردنەوە و عیراق و سوریاش خاوەنی زیاتر لە 600 کیلۆمەتر سنووری هاوبەشن؛ ناوچەیەک کە لە ساڵانی رابردوودا مەیدانی سەرەکیی جموجۆڵی پاشماوەکانی داعش، بازرگانیکردن بە ماددە هۆشبەرەکان و تاوانی فرەسنوور بووە.

پسپۆڕانی ئەمنی باوەڕیان وایە کە بڕیاری پێکهێنانی ژووری ئۆپەراسیۆنی هاوبەش و ئاڵوگۆڕی پێشوەختەی زانیارییە هەواڵگرییەکان لە نێوان هەردوو پایتەختدا، هەنگاوێکی بنەڕەتییە بۆ لەناوبردنی هەڕەشەی گروپە چەکدارەکان و دابینکردنی چەترێکی ئەمنیی تۆکمە بۆ ئەو پڕۆژە ئابوری و بازرگانییانەی کە بڕیارە جێبەجێبکرێن.

سەربەخۆیی بڕیاری سیاسی و پێگەی هەرێمی

لەڕووی سیاسی و دیپلۆماسیشەوە، کۆبوونەوەی نێوان سەرۆک وەزیرانی عیراق و سەرۆکی سوریا لە ژێر دروشمی 'یەک گەل لە دوو وڵاتدا'، نیشانەی پەڕینەوەیە لە کۆبوونەوە پرۆتۆکۆڵییەکان بەرەو کارکردنێکی مەیدانی.

چاودێرانی سیاسی پێیانوایە کە ئەم هەنگاوەی بەغداد هاوکاتە لەگەڵ هەوڵەکانی بۆ پاراستنی هاوسەنگی و سەربەخۆیی لە بڕیارە سیاسییەکانیدا دوور لە کاریگەری و جەمسەربەندییە هەرێمییەکان، بە جۆرێک کە عیراق لە ناوچەکەدا وەک ئەکتەرێکی کاریگەر و هێزێکی سەقامگیرکەر ڕۆڵ ببینێت و بەرژەوەندییە نیشتمانییەکانی خۆی لە سەرووی هەموو هاوکێشەکانەوە دابنێت.