بەهۆی شەپۆلی بارانبارینی ئەم دواییە و لێڵبوونی ئاوی دەریاچەی دوکان، پرۆسەی دابەشکردنی ئاوی خواردنەوە لە شاری سلێمانی و دەوروبەری بە شێوەیەکی کاتی راگیرا.

بەختیار تاهیر، بەڕێوەبەری ئاوی سلێمانی لە لێدوانێکی تایبەتدا بە کوردسات نیوز رایگەیاند، بەهۆی بارانبارینی خوڕی چەند رۆژی رابردوو لە شاری سلێمانی و دەوروبەری، سەرچاوەکانی دابەشکردنی ئاو لە دەریاچەی دووکان لێڵ بوون، بەو هۆیەشەوە پرۆسەی دابەشکردنی ئاو راگیراوە.

ئاماژەی بەوەکردووە، ئەم بڕیارە بۆ پاراستنی پڕۆژەکانی ئاو و رێگری لە گەیشتنی زیان بە سیستمی گواستنەوە دراوە، جەختیش کراوەتەوە کە دابەشکردنی ئاو تا کاتی ئاساییبوونەوەی ئاستی لێڵییەکە بە راگیراوی دەمێنێتەوە.

بە ئامانجگرتنی هێزەکانی پێشمەرگە لەلایەن گروپە چەکدارەکانەوە هەوڵێکە بۆ تێکدانی سەقامگیری و ئاسایشی ناوچە جیاوازەکان، وەزارەتی پێشمەرگەش دەلێت، دەبێت سنورێک بۆ ئەو هێرشانە دابنرێت.

وەزارەتی پێشمەرگەی هەرێم راگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە و ئاشکرایکرد، شەوی رابردوو بە درۆنی بۆمبڕێژکراو هێرش کراوەتە سەر بارەگایەکی هێزەکانی پێشمەرگە لە سنوری چەمچەماڵ.

ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشەکە لەلایەن گروپە تیرۆرستییەکانەوە ئەنجامدراوە و بە توندی ئیدانەی هێرشەکان دەکەن کە ئامانج لێیان تێکدانی سەقامگیری ناوچەکەیە.

وەزارەتی پێشمەرگە ئەوەشی خستەڕوو، داوا لە فەرماندەیی هێزە چەکدارەکانی عیراق دەکەن سنور بۆ ئەو هێرشە بێ پاساوانە دابنێت.

حەڤدەیەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی بەدرخان لە ئیتاڵیا بە بەشداریی چەندین نوسەر و کەسایەتیی ناوداری کورد و ئیتاڵی بەڕێوەچوو و لە کۆتاییشدا بەیاننامەی کۆتایی فێستیڤاڵەکە بڵاوکرایەوە

دەقی بەیاننامەکە..

بەیاننامەی کۆتایی حەڤدەیەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی بەدرخان
جەنەڕاڵ شەریف پاشای خەندان
                  1865  - 1951
پێشەنگی دیبلۆماسیی کورد
رۆژی پێنجشەممە 19.03.2026 لە هۆڵی Compleso Monumentale di san Giovanni Corso Mazzini لە شاری Catanzaroی هەرێمی کالابیریای ئیتاڵیا ڕێوڕەسمی فێستیڤاڵ، کە لەلایەن سەرپەرشتیاران، دکتۆر جاسم تۆفیق خۆشناو ، مامۆستای زانکۆ لە ئیتاڵیا،  حەمید ئەبوبەکر بەدرخان ، بەرپرسی ئەکادیمیای بەدرخان بۆ توێژینەوەی ڕۆژنامەوانی و کەلتور و فەیسەڵ خۆشناو ، سەرۆکی ڕێکخراوی دیاکۆ  ئامادەسازییان بۆ کردبوو، بەبەشداریی سەرۆکی ئەنجومەنی شاری کەتەنزاڕۆ د. جانمیکێلی بۆسکۆ، بەرپرسی کەلتوریی کەتەنزارۆ خاتوو Danatella Monteverdi، رەفیق غەفور ئەندامی کۆنسەی سەرکردایەتیی کۆنگرەی نەتەوەیی کورد KNK و د.هیمداد حوسێن، سەرۆکی یەکێتی نووسەرانی کورد، د. ناندۆ کەستانییە کەسایەتی زانستی و مێژوویی و ڕۆژنامەنووسیی دیاری ئیتاڵیای شاری کەتەنزارۆ و میوانانی فیستیڤاڵ لە کوردستان و ئەوروپاوە، سەعات ١٠ی سەرلەبەیانی رۆژی پێنجشەممە بە سرودی نەتەوەی ئەی ڕەقیب و سرودی جەژنی نەورۆز و  بەدرخانی خاکپەروەرم دەستی پێکرد.
سەرەتا، بەئامادەبوونی پەیکەرتاش زاهیر سدیق، ئاڵای کوردستان لەسەر پەیکەری شەریف پاشای خەندان لادرا، کە هونەرمەندی ناوبراو   لە سلێمانیەوە بەسپۆنسەریی د. تەها رەسوڵ دروستی کردبوو و بەهاوکاریی حەمید بەدرخان لە ئەڵمانیاوە گەیاندبوویە کەتەنزارۆی ئیتالیا. دواتر سەرۆکی ئەنجومەنی شاری کەتەنزارۆ د. جان میکێلێ  بۆسکۆ، دوای ئەویش بەرپرسی کەلتوریی شارەکە وتاریان پێشکەش کرد و وتاری پارێزگاری سلێمانی د. هەڤاڵ ئەبوبەکر لەلایەن پڕۆفیسۆر  هێرش رەسوڵەوە خوێندرایەوە و هەریەک لەد. جاسم خۆشناو و حەمید بەدرخان و فەیسەڵ خۆشناو سەرپەرشتیارانی فیستیڤاڵ وتاریان پێشکەش کرد. هەروەها جەنەڕاڵی ئیتالیی خانەنشین (Paspuale Martinello) وتارێکی پێشکەش کرد و پاشان رێزان ساڵح ئاغا نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیتالیا و ڤاتیکان وتارێکی پێشکەش کرد. 
سەعات ٤ی پاشنیوەڕۆ سەرجەم بەشدارانی فیستیڤاڵ چوونە سەر گۆڕی جەنەڕاڵ شەریف پاشای خەندان و دەیان چەپکە گوڵیان لەسەر گۆڕەکەی دانا.
رۆژی دووەم، هەینی 20.03.2026 سەعات ١٠ی سەرلەبەیانی کارەکانی فیستیڤاڵ دەستی پێکردەوە و پارێزگاری کەتەنزارۆ پرۆفیسۆر Dr.  Nicola Fiorita. وتارێکی پێشکەش کرد و گوتی ئێمە قەرزداری ئێوەین کە بیرتانخستینەوە گۆڕی ئەو پیاوە مەزنە (شەریف پاشا) لە شاری ئێمەیە. دواتر(Dr . Salvatore Bullotta) سەرۆکی دیوانی پارێزگای کەتەنزارۆ لە دەفتەری تۆماری مردووان، وەفاتنامەی شەریف پاشای خوێندەوە، کە دوای مردنی لە کەتەنزارۆ لەو دەفتەرە تۆمارکراوە. ئەوە یەکلایکرایەوە کە گۆڕی شەریف پاشا لە کەتەنزاڕۆیە.
هەر لە درێژەی چالاکییەکاندا، لە پانێڵی یەکەمدا دەربارەی کورد و دیبلۆماسیی هەریەک لە د. کارزان محەمەد، د. شێرکۆ حەمەمین و هاوکار حەمە فەرەج، لە پاشان پەیامی هەریەک لە هۆمەر شێخموس کەسایەتیی سیاسیی، جەنابی باڵیۆز، بەکر فەتاح، لە پەیوەندییەکانی یەکێتی ئەوڕوپا لە وەزارەتی دەرەوەی عیراق،  د. ئیبتسام ئیسماعیل، سەرۆکی بنکەی گەڵاوێژ، د. زەردەشت حاجۆ سەرۆکی ڕوومەت Peni Kurd، باهۆز مستەفا، هاوڕێی نزیکی هونەرمەندی شێوەکار قەرەنی جەمیل...
لە کۆتا ڕۆژدا پانێڵی کورد و لۆبی کەلتوری هەر یەک لە پڕۆفیسۆر د. هێرش ڕەسوڵ و د. ابڕاهیم سەعید پێشکەشکران.
شایانی باسە هەر لە حەڤدەیەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی بەدرخان دوو کۆرسی خوێندن دابینکرا بۆ ئەو خوێندکارانەی دەخوازن توێژینەوەی زانستی سەبارەت بە مێژووی کورد بکەن ، هەروەها پێشنیارکرا ڕۆژی ژیانئاوایی شەریف پاشا (۱۲/۲۲) بکرێتە ڕۆژی دیپلۆماسیی کوردی و ساڵانە چالاکی جۆراوجۆر سازبکرێت، لە تەوەرێکی زۆر گرنگدا، جوامێر بەختیار مستەفا تیشکی خستە سەر هەندێ لایەنی شاراوەی ژیان و کەسێتی شەریف پاشا کە چەندین وێنەی بڵاونەکراوە و بەڵگەنامەی لە خۆگرتبوو، ئەوەی جێگای دڵخۆشیبوو، پەیکەری شەریف پاشای لە نێو مۆنیمێنی قەڵای کەتەنزاڕۆ داندرا.
 پێشانگای کتێب و شێوەکاری بۆ هونەرمەندان محەمەد فەتاح و ساڵح نەجار کرایەوە.
بۆ ئامادەکاری فێستیڤاڵ 13 کتێب چاپکراوە و سێ ڕۆژنامە بە ناوی جەنەڕاڵ شەریف پاشا بە زمانی کوردی، فەڕەنسی و ئیتاڵی چاپ و بڵاوکرایەوە.
لەو کارە مەزنەدا ناکرێت ڕۆڵی کاریگەری دکتۆر جاسم خۆشناو بە هەند وەنەگرین کە زۆرماندوو بووە بۆ سەرکەوتنی ئەو فێستیڤاڵە.
لە کۆتاییدا سوپاسی سەرۆک کۆماری عیراق، دکتۆر لەتیف ڕەشید و دکتۆر هاوڕێ دارۆ شێخ نوری، شوان قادر ئەندامانی مەکتەبی سیاسیی ی.ن.ک و  ڕێزان حەمە ساڵح، نوێنەری حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ئیتاڵیا و ڤاتیکان،  دکتۆر هەڤاڵ ئەبوبەکر پارێزگاری سلێمانی دەکەین بۆ هاوکاری دارایی و پشتگیرییان بۆ سەرخستنی کارەکانی فێستیڤاڵ. هیوادارین پاش یەک ساڵ بێ ماندووبوون لە ئاست شکۆی جەنەڕاڵ شەریف پاشای خەندان دا بووبین.

لیژنەی ئامادەکاری حەڤدەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی بەدرخان
21.نەورۆزی 2026

 لە ئەنجامی بۆدرومانكردنی بارەگایەكی حەشدی شەعبی چەكدارێكی ئەو هێزە لە خورماتوو كوژرا و شەوی رابردووش سێ جار بە درۆن هێرشكرایە سەرناوەندی دیپلۆماسی ئەمریكا لە بەغداد.

راگەیاندنی حەشدی شەعبی بڵاویكردەوە، درەگانی شەوی رابردو بارەگای  فەوجی چواری سەر بەلیوای 52  هێزەكانیان لە فڕۆكەخانەی سەربازی حلیۆە لەسنوری قەزای خورماتوو بۆردومان كراوە و بەهۆیەوە چەكدارێكیان كوژراوە  و چوارچەكداریش برینداربوون.
 پەیامنێری كوردسات نیوز لە خورماتوو رایگەیاند، بەیانی ئەمرۆش ئەو بارەگایەی حەشدی شەعبی لە سنوری قەزای خورماتوو   دووجار بۆردومانكراوەتەوە، بەڵام  تائێستا قەبارەی زیانەكان نەزانراوە.
 لەلایەكی ترەوە پەیامنێری كوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند، درەنگانی شەوی رابردوو سێجار بە درۆن هێرشكراوەتەسەر ناوەندی دیپلۆماسی ئەمریكا لەناو فرۆكەخانەی بەغداد، یەكێك لە درۆنەكان خراوەتە خوارەوە  دوو درۆنەكەی دیكەش لە نێو باڵەخانەی ناوەندەكە كەوتوونەتە خوارەوە بەڵام یەكێكیان تەقیوەتەوە.

د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق رایگەیاند، جەژنی نەورۆز، بەو رەمزییەتە مێژووییە قووڵەی کە هەیەتی، بەرجەستەکەری ماناکانی نوێبوونەوە و سەرلەنوێ ژیانەوە و ئومێدە، ئاماژەی بەوەشکردوە، لەم بۆنەیەدا شانازیی خۆمان بەو هەمەجۆرییە کولتوری و شارستانییەی وڵاتەکەمان پێی دەناسرێتەوە دەردەبڕین.

بەبۆنەی جەژنی  نەورۆزەوە، د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق، پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە  و تێیدا هاتووە؛ گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی رۆڵەکانی گەلی کوردمان لە عیراق و تەواوی کوردانی سەرتاسەری جیهان دەکەین بەبۆنەی هاتنەوەی جەژنی نەورۆزی پیرۆز، هیوای تەندروستییەکی باش، خۆشی، خێر و ئاشتی بۆ هەمووان دەخوازین.

ئاماژەی بەوەشکردوە، جەژنی نەورۆز، بەو رەمزییەتە مێژووییە قووڵەی کە هەیەتی، بەرجەستەکەری ماناکانی نوێبوونەوە و سەرلەنوێ ژیانەوە و ئومێدە.

هەروەها رەنگدانەوەی بەهاکانی ئازادی و برایەتی و پێکەوەژیانی ئاشتییانەی نێوان پێکهاتەکانی یەک گەلە؛ هاوکات دەرفەتێکە بۆ بەهێزکردنی گیانی یەکڕیزی نیشتمانی و چەسپاندنی پرەنسیپەکانی خۆشەویستی و لێبوردەیی لەنێوان هەموو مرۆڤەکاندا.

لە بەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، سەرۆک کۆمار دەڵێت؛ لەم بۆنەیەدا شانازیی خۆمان بەو هەمەجۆرییە کولتووری و شارستانییەی وڵاتەکەمان پێی دەناسرێتەوە دەردەبڕین و جەخت دەکەینەوە لە سەر گرنگیی چەسپاندنی پێکەوەژیان و کارکردنی هاوبەش بۆ بەهێزکردنی سەقامگیری و بەدیهێنانی خواستەکانی گەلەکەمان بۆ داهاتوویەکی ئارام و گەشاوە.

راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق دەڵێت، ئەوانەی هەوڵی نانەوەی فیتنە و ئاژاوە دەدەن پێویستە دەستبەجێ بووەستێنرێن.

قاسم ئەعرەجی راوێژكاری ئاسایشی نیشتمانی عیراق رایگەیاند، ئەوانەی بوونەتە سەرچاوە بۆ هاندانی فیتنە و چاندنی دووبەرەكی لە نێوان عیراقییەكاندا، پێویستە دەستبەجێ بووەستێنرێن و رێگەیان پێنەدرێت پەرە بە تایفەگەری بدەن.

وتیشی، ئەو كارانە پێشێلكارییەكی ئاشكرای یەكڕیزی وڵات و ئاسایشی نیشتمانی عیراقە و بەپێی یاساش لێپێچینەوە لە هەموو ئەو كەسانە دەكرێت كە بسەلمێنرێت دەستیان لەو كارانەدا هەیە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشكرد، عیراق گۆڕەپانێكی یاریكردن نییە بۆئەوەی ئەو كەسانە بە ئارەزووی خۆیان دەستوردانی تێدا بكەن.

پێشتریش محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراق جەختیكردەوە لە پێویستی پاراستنی  ئاشتی كۆمەڵایەتی و دووركەوتنەوە لە هەموو و توندوتیژییەك بۆئەوەی لەو رێگەیەوە عیراق پەلكێش نەكرێت بۆ ئەو جەنگەی ناوچەكەی گرتووەتەوە.

رێكخراوی مانگی سوری ئێرانی ئاماری زیان و قوربانییانی هێرشەكانی ئەمریكا و ئیسرائیل بۆسەر ئێران راگەیاند.

رێكخراوی مانگی سوری ئێرانی بڵاویكردەوە، لە ئەنجامی هێرشەكانی ئەمریكاو  ئیسرائیل تا ئێستا 204 منداڵ گیانیان لە دەستداوە ، زیاتر لە 18 هەزار كەسیش بریندار بوون.

رێكخراوەكە  ئاشكرایكردووە، لەئەنجامی ئەو هێرشانە 498 خوێندنگە و 251 بنكەی تەندروستی و 17 بنكەی ڕێكخراوی مانگی سوری ئێرانی زیانیان بەركەوتووە، هاوکات81 هەزار خانوو زیانیان بەركەوتووە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، هێرشەكانی سەر ئێران بەزاندنی یاسا نێودەوڵەتییەكانی مافی مرۆڤ و پەیماننامەی جنێڤە، بەردەوامبدەبن لە ریگەی یاسا و دەزگا نێودەوڵەتییەكانەوە هێرشكاران لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بكرێت.

ناتانیاهۆ داوا لە ئەوروپا دەکات بچێتە نێو جەنگی دژ بە ئێران و هۆشداریی داخستنی گەرووی هورمز دەدات.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، داوایەکی بەپەلە ئاراستەی وڵاتانی ئەوروپا دەکات بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی راستەوخۆ بەشداری لە جەنگی دژ بە تاران بکەن، ئەم داوایەی نەتانیاهۆ لە کاتێکدایە کە وڵاتانی ئەوروپا تا ئێستا دوودڵن لە تێوەگلان لەو ململانێیە و یەکێتیی ئەوروپاش داوای راگرتنی دەستبەجێی شەڕ دەکات.

ناتانیاهۆ لە کاتی بەسەرکردنەوەی ناوچەی "عاراد" لە باشوری ئیسرائیل، کە بەرەبەیانی ئەمڕۆ موشەکێکی ئێرانی لێکەوتە خوارەوە، رایگەیاند: "داخستنی گەرووی هورمز لەلایەن ئێرانەوە و سەلماندنی ئەوەی کە تاران خاوەنی موشەکی وایە دەگاتە قووڵایی ئەوروپا، مانای ئەوەیە کە کاتی ئەوە هاتووە سەرجەم هاوپەیمانەکانمان بە تەواوی بچنە نێو ئەم جەنگەوە."

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل جەختی لەوەکردەوە، هەڕەشەکانی ئێران تەنها مەترسی نین بۆ سەر ئیسرائیل و ئەمریکا، بەڵکو ئێستا ئاسایشی پایتەختە ئەوروپییەکانیشی خستووەتە مەترسییەکی راستەوخۆوە.

بەهۆی زیادبوونی گرژییەکان، ئێران هەڕەشەی وێرانکردنی کەرتی وزەی ناوچەکە دەکات لە ئەگەری هەر هێرشێک بۆ سەر ژێرخانی وڵاتەکەی.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران، هۆشدارییەکی توند ئاراستەی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی دەکات و رایدەگەیەنێت، هەر جۆرە هێرشێک بۆ سەر وێستگەکانی کارەبا و ژێرخانی وزەی وڵاتەکەی وەڵامێکی وێرانکەری دەبێت.

قالیباف لە وەڵامی هەڕەشەکانی ئەم دواییەی دۆناڵد ترەمپ ئاماژەی بەوەکرد، لە ئەگەری بە ئامانجگرتنی کەرتی وزەی ئێران، تەواوی ژێرخانی وزە و کەرتی نەوتی وڵاتانی ناوچەکە دەبنە "ئامانجی رەوا" و تێکدەشکێنرێن.