ئەمڕۆ چوارشەممە، لە میانی سەرادنەکەیدا بۆ گەرمیان، قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لەگەڵ سەرۆکایەتی هەردوو زانکۆی گەرمیان و پۆلی تەکنیکی گەرمیان کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا، قوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی لە زانکۆی پۆلیتەکنیکی گەرمیان کرد و بەبۆنەی دانپێدانانی لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵای عیراقەوە و راشێگەیاند، بە تەواوەتی پشتگئیری زانکۆی گەرمیان دەکات تا کێشيکانی چارەسەر بکرێت و تا لەلایەن وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی عیراقەوە دانپێدانانی رەسمیان بۆ بکرێت.

لە کۆبوونەوەکەدا، قوباد تاڵەبانی ئاماژەیدا بە گرنگی رۆڵی زانکۆکان لە گەشەپێدانی ناوچەیی و بە پێویستی زانی هەردوو زانکۆکە پلانیان هەبێت تا بەپێی پێویستییەکانی گەشەپێدانی گەرمیان هێزی کاری مرۆیی شارەزا پەروەردە بکەن و جەختیکردەوە، خۆی و حکومەتی هەرێمیش ئامادەن بۆ هەموو جۆرە پشتیوانی و هاوکارییەک.

لە سەردانەکەیدا بۆ ئیدارەی گەرمیان قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیران بە ئامادەبوونی هەر یەکە لە جەلال شێخ نوری، سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان و بەڕێوەبەری گشتیی شارەوانییەکانی گەرمیان و بەڕێوەبەری گشتیی تۆماری خانووبەرەی گەرمیان، لەگەڵ سەرۆک شارەوانییەکانی ئیدارەی گەرمیان کۆبووەوە.

لە کۆبونەوەکەدا قوباد تاڵەبانی بڕیاریدا لەسەر دابەشکردنی زیاتر لە 17 هەزار پارچە زەوی بەسەر فەرمانبەران و کەسوکاری شەهیدانی سنوری گەرمیان.

بەپێی بڕیارەکە لە کەلار 11 هەزار و 128  پارچە زەوی، لە کفری دوو هەزار و 500  پارچە زەوی و لە رزگاریش دوو هەزار  و500  پارچە زەوی بەسەر فەرمانبەراندا دابەش دەکرێت.

جگە لەو پارچە زەویانە،  1077 پارچە زەویش بەسەر کەسوکاری شەهیدان بەبێ لەبەرچاوگرتنی ئینتیمای سیاسی و حزبی دابەش دەکرێت و پرۆسەکەش لە ئەمڕۆوە و بە ئامادەبوونی ژمارەیەک لە فەرمانبەران و کەسوکاری شەهیدان دەست بە دابەشکردنی پارچە زەوییەکان کرا

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیران سەردانی ئیدارەی گەرمیانی کرد و لە یەکەم وێستگەی سەردانەکەیدا لەگەڵ بۆردی وەبەرهێنانی گەرمیان کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە رۆژی چوارشەممە 15ـی 7ـی 2026 بەڕێوەچوو، هەڵسەنگاندن کرا بۆ چۆنییەتی جێبەجێکردنی بڕیار و راسپاردەکانی کۆبوونەوەکەی مانگی نیسانی ئەمساڵی بۆردی وەبەرهێنانی گەرمیان لەگەڵ قوباد تاڵەبانی.

 جێگری سەرۆک وەزیران دەستخۆشی لە ئەندامانی بۆردەکە کرد کە خەمخۆرانە کاروبارەکان رادەپەڕێنن و داوایکرد بۆ گەشەپێدان و زیاتر ئاوەدانکردنەوەی گەرمیان زیاتر خۆیان ماندوو بکەن و جیاوازی لەنێوان ناوچەکانی گەرمیاندا نەکەن و بێ هیچ جۆرە جیاوازییەک لە هەر ناوچەیەک بەپێی تایبەتمەندیی ناوچەکە پڕۆژەی وەبەرهێنان جێبەجێ بکەن.  

قوباد تاڵەبانی پشتیوانی تەواوی خۆی بۆ بۆردی وەبەرهێنانی ئیدارەی گەرمیان دووپات کردەوە، وتیشی: هەموو ئەو فشارانەی لە رابردوودا کردوویەتی و ئێستاش دەیکات بەهۆی ئەو خۆشەویستییە زۆرەیەتی کە بۆ گەرمیان و گەرمیانییەکان هەیەتی و دەبێت لەپێناو خزمەتکردنی زیاتری خەڵک و گەشەپێدانی دەڤەرەکە، ئەندامانی بۆردی وەبەرهێنان وەک یەک تیم پێکەوە کار بکەن و بۆ زیاترکردنی ئاستی وەبەرهێنان ئاسانکاری تەواو پێشکەشی وەبەرهێنەران بکەن.

عەلی زەیدی و وەزیری دەرەوەی ئوردن لە ئەمریکا کۆبونەوە و جێبەجێکردنی پڕۆژەی بۆری نەوتی بەسرە-عەقەبە و تەواوکردنی پڕۆژەی بەستنەوەی کارەبای نێوان هەردوو وڵاتیان تاوتوێ کرد.

لە میانی سەردانەکەیدا بۆ ئەمریکا، عەلی فالح زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، بە ئامادەبونی تۆم باراک،  لە واشنتن پێشوازی لە ئەیەمەن سەفەدی، وەزیری دەرەوەی ئوردن کرد.

وەک لە راگەیەندراوی سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیراندا هاتووە؛ لە سەرەتای دیدارەکەدا، زەیدی بانگهێشتنامەیەکی رەسمی لەلایەن شا عەبدوڵای دووەمی شای ئوردنەوە پێگەیشت بۆ سەردانیکردنی عەممان.

 لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، هەردوولا گفتوگۆیان لەسەر میکانیزمەکانی پەرەپێدانی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان کرد و جەختیان لە گرنگیی بەهێزکردنی هاوکارییەکان لە کەرتە جیاوازەکانی ئابووری و گەشەپێداندا کردەوە.

ئاماژە بەوەکراوە، گرنگی دراوە بە خستنەبواری جێبەجێکردنی پڕۆژەی بۆری نەوتی بەسرە-عەقەبە و تەواوکردنی پڕۆژەی بەستنەوەی کارەبای نێوان هەردوو وڵات بە ئامانجی بەدیهێنانی بەرژەوەندییە هاوبەشەکان.

هاوکات،  نوێترین گۆڕانکاریی و پێشهاتە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان تەوەرێکی تری گفتوگۆکانیان بوو، کە تێیدا جەخت لەسەر پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەکە لە رێگەی پشتگیریکردن لە بژاردە دیپلۆماسییەکان بۆ چارەسەرکردنی ململانێکان کرایەوە.

دەستەی كەشناسیی عیراق رایگەیاند، كە بەهۆی نزمەپاڵەپەستۆیەكی گەرمیی وەرزییەوە، پلەكانی گەرما لە چەندین پارێزگای ناوەڕاست و باشووری وڵات لە 50 پلەی سیلیزی تێپەڕ دەبن و شەپۆلێكی گەرمای توند وڵاتەكە دەگرێتەوە.

بەپێی راگەیاندراوێكی رەسمیی دەستەی كەشناسی، عیراق لە ژێر كاریگەریی نزمەپاڵەپەستۆی گەرمیی وەرزیدایە، ئەمەش وایكردووە كە ئاسمانی وڵات لە هەموو ناوچەكان بە تەواوەتی ساماڵ و خۆرهەتاو بێت.

پلەكانی گەرماش لە ناوچەكانی ناوەڕاست و باشوور هاوشێوەی رۆژانی رابردوو بە بەرزی دەمێننەوە.

كەشناسی ئاماژەی بەوەش كردووە، كە گەرماكە لە سەعاتەكانی نیوەڕۆدا دەگاتە لوتكە و لە هەندێك لە شارەكان 50 پلەی سیلیزی تێدەپەڕێنێت، هەر بۆیە داوا لە هاووڵاتیان دەكرێت لەو كاتانەدا خۆیان لە تیشكی خۆر بپارێزن.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە کۆشکی سپی پێشوازی لە عەلی فالح زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عێراق کرد کە ئەمە یەکەمین سەردانی رەسمی دەرەکیی سەرۆک وەزیرانە لە دوای پێکهێنانی کابینەی نوێی حکومەتەکەیەوە.

لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی هاوبەشدا، هەردوولا قۆناغێکی نوێی پەیوەندییە سیاسی، ئەمنی و ئابوورییەکانی نێوان بەغداد و واشنتۆنیان راگەیاند و جەختیان لەسەر هاوبەشییەکی ستراتیژیی هەمیشەیی کردەوە.

لە سەرەتای کۆنگرە رۆژنامەوانییەکەدا، سەرۆکی ئەمریکا بە گەرمی بەخێرهاتنی وەفدی عیراقی کرد و رایگەیاند کە واشنتۆن عیراقی خۆش دەوێت و متمانەیەکی زۆری بە سەرۆک وەزیران هەیە کە بە باشترین شێوە نوێنەرایەتی وڵاتەکەی دەکات. 

لای خۆیەوە عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم سەردانە مێژووییە تەنها سەردانێکی ئاسایی و تێپەڕ نابێت، بەڵکو دەروازەیەک دەبێت بۆ راگەیاندنی هاوبەشییەکی ستراتیژیی درێژخایەن لە نێوان هەردوو دەوڵەتدا.

لەسەر پرسی ئەمنی وهێزە چەکدارەکان، زەیدی پەیامێکی توندی ئاراستەی سەرجەم لایەنەکان کرد و رایگەیاند: هێزە ئەمنییەکانی عیراق بە تەواوی توانای پاراستنی خاکی نیشتمانیان هەیە و دوای 30ی ئەیلوولی داهاتوو هیچ هۆکارێک بۆ مانەوەی گروپە چەکدارەکانی دەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت بوونی نییە.

سەرۆک وەزیران ئاشکراشی کرد کە لە ماوەی رابردوودا دەوڵەت بە رەسمی چەکێکی زۆری لە بەشێک لەو گروپە چەکدارانە وەرگرتووەتەوە، و جەختی کردەوە کە دەرگای حکومەت بۆ هەر هێز و لایەنێک ئاوەڵایە کە بڕیار بدات چەک دابنێت و روو لە کایەی سیاسی بکات بۆ ئەوەی بە شێوازێکی یاسایی و مەدەنی هاوکاری تەواوی بکرێت.

لە کۆتایی کۆنگرە رۆژنامەوانییەکەدا، سەرۆک وەزیران باسی لە دۆخی ئابووری و بارگرانییەکانی جەنگی دژ بە تێرۆر کرد و ئاماژەی بەوە دا کە زیانەکانی عیراق لەم شەڕەدا گەیشتووەتە زیاتر لە 400 ملیار دۆلار و بووەتە هۆی وێرانبوونی ژێرخانی وڵات.

زەیدی وتی: هەرچەندە عیراق یەکێکە لە دەوڵەتە دامەزرێنەرەکانی رێکخراوی ئۆپێک، بەڵام بەهۆی ئەو بارگرانییە گەورەیەی بەسەریدا هاتووە، ئێستا داوای پشکێکی دادپەروەرانە لە هەناردەکردنی نەوتدا دەکات، هاوکات بەخێرهاتنی کۆمپانیا ئەمریکییەکانی کرد بۆ ئەوەی لە قۆناغی داهاتوودا بێنە ناو بازاڕەکانی عیراقەوە و بەشدار بن لە ئاوەدانکردنەوەی وڵاتدا.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، لەگەڵ ئەمریکا لە جەنگێکی بوونگەراییداین و دەبێت ئامادەی روبەڕووبوونەوە  تەواوەتی بن، چونکە ئەمریکا دەیەوێت دەسەڵاتی ئێستای ئێران بڕوخێنێت.

محەمد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، وڵاتەکەی لەگەڵ ئەمریکا لە ناو جەنگێکی بوونگەراییدایە، کە ئامانج لێی روخاندنی  دەسەڵآتی ئێستای ئێران و دابەشکردنی خاکەکەیەتی.

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد، ئەوان هەرگیز پێشوازییان لە جەنگ نەکردووە و ناشیەکەن، بەڵام لە هەمان کاتدا پێویستە بە تەواوی ئامادەی مەیدانی جەنگ بن و تا تا مردن لە پێناو پاراستنی  دەجەنگن

هاوکات سەبارەت بە رێککەوتننامەکان ئاماژەی بەوە کرد کە یاداشتنامەی لێکگەیشتن تەنها کاتێک مانای دەبێت کە بەندەکانی بچنە بواری جێبەجێکردنەوە و کارایان پێ بکرێت و رێبازی ئەوان بۆ جەنگ یان دانوستان دەبێ لەسەر بنەمای بەرژەوەندی نەتەوەیی و ئاسایش بێت.

لەبارەی وەڵامدانەوەی هێرشەکانی ئەمریکا، قالیباف دەڵێت؛ هێزە چەکدارەکانیان ئازادییەکی تەواویان هەیە و بەردەوام ئامادەن  بۆ روبەڕووبوونەوەی هێرشەکانی ئەمریکا و جەختیکردوەتەوە کە، ئاسایشی نەتەوەیی ئێران پەیوەستە بە پاراستنی گەروی هورمز لەلایەن وڵاتەکەیەوە

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا، دەستپێکردنی شەپۆلێکی نوێی هێرشە ئاسمانییەکانی بۆ سەر چەندین ئامانج لە ئێران راگەیاند، تەندروستیی ئێرانیش ئاشکرایکرد، لە هێرشە نوێیەکانی ئەمریکادا، زیاتر لە 260 هاووڵاتی برینداربوون.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا 'سێنتکۆم' لە راگەیەندراوێکدا لەسەر تۆڕی کۆمەڵایەتی 'ئێکس' رایگەیاند: ئامانج لەم هێرشانە بەردەوامبوونی لاوازکردنی ئەو توانایە سەربازییانەیە کە هێزەکانی ئێران بەکاریدەهێنن بۆ هێرشکردنە سەر کەشتییە بازرگانییەکان لە گەروی هورمز.

ئاماژەی بەوەشکرد، دەیان ئامانجی سەربازییان لە نزیک گەروی هورمز و ناوچە کەناراوەکانی ئێران پێکاوە.

هاوکات، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستیی ئێرانیش رایگەیاند، لە هێرشە نوێیەکانی ئەمریکادا، زیاتر لە 260 کەس بریندار بوون، کە ئەمەش بە بەرزترین ئاماری برینداربوون دادەنرێت لە سەرەتای دەستپێکردنی گرژییەکانی ئەم دواییەی نێوان هەردوو وڵات.

جێی ئاماژەیە، ئەم پەرەسەندنە سەربازییە دوای لێدوانەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا دێت، کە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی "فۆکس نیوز" رایگەیاندبوو، ئەگەر تاران نەگاتە رێککەوتن، هەفتەی داهاتوو مەودای هێرشەکانی ئەمریکا فراوانتر دەکات بۆ سەر ئێران.

سەرۆکی ئەمریکا راشیگەیاندبوو، "هەفتەی داهاتوو زۆر خراپ دەبێت بۆ ئیران، چونکە وێستگەکانی وزە و پردەکان دەکرێنە ئامانج."

میدیاکانی ئێران لە زاری سوپای پاسدارانەوە رایانگەیاند، لە 24 سەعاتی رابردوودا، دوو کەشتی بە تەقەی هێزە ئەمنییەکانی ئێران ئاڕاستەکەیان گۆڕاوە، ئاماژەیان بەوەشکردوە دوو کەشتییەکە ویستویانە بە بێ هەماهەنگی ئێران گەروەکە تێپەرێنن

ئەمڕۆ چوارشەممە، تەلەڤزیۆنی رەسمی ئێران بڵاویکردەوە، لانی کەم دوو کەشتی کە ویستویانە، بەبێ هەماهەنگی لەگەڵ ئێران و بە شێوەیەکی نایاسایی بە گەروی هورمزدا تێپەڕن، دوای پشتگوێخستنی هۆشدارییە سەرەتاییەکان، بە تەقەی هۆشداریی هێزی دەریایی سوپای پاسداران راگیراون.

بە گوێرەی زانیارییەکان، کەشتییەکان دوای وەرگرتنی هۆشدارییەکان لە بەردەوامبوون لەسەر رێڕەوەکەیان وەستاون، و هیچ زانیارییەکی تر  لەسەر ناسنامە و  ئاڵای وڵاتەکەیان یان شوێنی مەبەستی ئەو کەشتییانە بڵاو نەکردووەتەوە.

ئەمە لە کاتێکدایە سێنتکۆمیش پێش ئەم بڵاوکراوەی میدیاکانی ئێران رایگەیاند بوو، رێڕەوی دوو کەشتیان گۆریوە، کە ویستویانە گەروی هورمز تێپەڕێنن.