تەڤگەری ئازادی رایگەیاند، لە داهاتوودا پێویستە یاسای چوارچێوە لەسەر بنەمای ئاشتی و دەستنیشانكردنی پێگەی ئۆجەلان بێت و بەكارهێنانی دەستەواژەی وەك تیرۆر دروستكردنی كۆسپە لە بەردەم گەیشتن بە ئاشتی.

سەركردایەتیی تەڤگەری ئازادی رایگەیاند، دانوستانەكان لەسەر یاسای چوارچێوە كە پێوەندیی راستەوخۆی بە ئایندەی تەواوی گەلانی توركیاوە هەیە بەردەوامن، بەڵام زانیارییە بڵاوكراوەكان كەشێكی ناڕوونیان خولقاندووە كە نیگەرانی دروستدەكات.

ئاماژەی بەوەش كردووە، بەكارهێنانی دەستەواژەی وەك تیرۆر یان رێكخراوی تیرۆریستی، دروستكردنی كۆسپە لە بەردەم گەیشتن بە ئاشتی.

روونیشیدەكاتەوە، بۆ ئەوەی ئۆجەلان بتوانێت رۆڵی كارای خۆی وەك رێكخەری ئاشتی و سیاسەت بگێڕێت، پێویستە پێگە و ئازادیی یاساییی بەروونی لە دەقی یاساكەدا دەستنیشان بكرێت، چونكە بەبێ ئامادەیی راستەوخۆی ناوبراو، جێبەجێكردنی بڕیارەكان و بەندەكانی یاساكە ئەستەم دەبێت.

بەڕێوەبەرایەتیی بەرگریی شارستانیی سلێمانی بڵاویکردەوە، دوای ئەوەی ئاگادارکراونەتەوە لە هەبوونی ئاگر لە هۆتێل رامادای سلێمانی، دەستبەجێ تیمەکانیان گەیشتونەتە شوێنی روداوەکە و دەرکەوتووە تەنها چڕە دوکەڵە و بەو هۆیەشەوە ئاگادارییەک ئاراستەی تەواوی هۆتێل و چێشتخانەکانی سلێمانی دەکات.

بەرگریی شارستانیی سلێمانی رایگەیاند، توانیویانە روداوێکی لە هۆتێل رامادا کۆنترۆڵ بکەن، کە بەهۆی سووتانی چەوریی ناو سیستەمی هەواکێشی چێشتخانەی هۆتێلەکەوە دروست بووە و ئەوەشمەترسیی تەنگەنەفسی بۆ میوانەکان دروست کردبوو.

هاوکات، بەرگری شارستانی هۆشداری توند دەداتە خاوەن هۆتێل و چێشتخانەکان کە بەردەوام سیستەمی هەواکێشەکانیان پاکبکەنەوە.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، کەمتەرخەمی لە مەرجەکانی سەلامەتی و کۆبوونەوەی چەوری لەناو بۆرییەکاندا، ساڵانە دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی چەندین روداوی ئاگرکەوتنەوەی هاوشێوە لە ناوەندە گەشتیارییەکاندا.

وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی بڕیاریدا، لەڕێگەی پلاتفۆرمێکی ئەلیکترۆنییەوە پرۆسەی لەجیاتیدانان بۆ ئەو پلە وەزیفییانە دەستپێبکات کە بەشێوەی گرێبەست ناویان گەڕاوەتەوە و دەستبەکار نەبوون.

د. ئارام محەمەد قادر، وەزیری خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی رایگەیاند، هەفتەی داهاتوو پلاتفۆرمێکی تایبەت کارادەکرێت کە تێیدا سەرجەم دەرچووانی دانەمەزراو دەتوانن بەبێ جیاوازی داواکاری پێشکەش بکەن.

ئاماژەی بەوەش کرد، پرۆسەکە ئەو وانەبێژ و فەرمانبەرانە دەگرێتەوە کە پێشتر بەشێوەی گرێبەست یان کرێی رۆژانە لەسەر داهاتی ناوخۆ و زانکۆکان ناویان دەرچووە، بەڵام بە هۆکاری جیاواز دەستبەکار نەبوون، ئێستا ئەو پلە بەتاڵانە بەپێی سیستمێکی خاڵبەندیی ورد و شەفاف پڕدەکرێنەوە.

ئەم بڕیارەی وەزارەتی خوێندنی باڵا دوای رەزامەندی ئەنجومەنی وەزیران دێت و پاڵپشتە بە ڕێنمایی ژمارە 10ـی ساڵی 2019ـی وەزارەتی دارایی و ئابووری. ئامانجیش لە پرۆسەکە، رێکخستنەوەی میلاکی زانکۆکان و سوودوەرگرتنە لەو بودجەیەی پێشتر بۆ دامەزراندنی گرێبەستەکان تەرخانکرابوو، بەڵام بەهۆی پڕنەکردنەوەی پلەکانەوە بە بەتاڵی مابووەوە.

لە چوارچێوەی هەڵمەتەكانی عیراق بۆ روبەڕوبوونەوەی گەندەڵیی، دەستەی دەستپاكی عیراق هەڵوەشاندنەوەی تۆڕێكی گەورەی گەندەڵی لە شارەوانی دیوانیە راگەیاند.

دەستەی دەستپاكی عیراق رایگەیاندووە، 30 فەرمانی دەستگیركردن بۆ چەند فەرمانبەر و چەند بەڕێوەبەرێكی شارەوانی دیوانیە دەركراوە كە پێنج بەڕێوەبەری پێشوو و بەڕێوەبەری ئێستای شارەوانییەكە و شەش لێپرسراوی بەشی ژمێریاریی و وردبینی و چەند بەڵێندەرێك و بەڕێوەبەری ژمێریاریی ئێستای پارێزگاكەشی تێدایە.

هەروەها فەرمانی قەدەغەی گەشت بۆ چەند فەرمانبەرێكی تر دەركراوە، كە پەیوەندیدارن بە دۆسیەكانەوە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو كەسانە تۆمەتبارن بە ساختەكاریی لە گرێبەست و گەندەڵی و وەرگرتنی بەرتیل و خراپ بەكارهێنانی سامانی گشتیی.

بەپێی راگەیەنراوی دەستەكە، 15 لەو فەرمانبەرانە و سێ بەڵێندەر دەستگیركراون و بەپێی دانپێدانانی ئەوان فەرمانی دەستگیركردن بۆ 12 فەرمانبەر و بەڕێوەبەرەكەی تر دەركراوە و لە ئێستاشدا گەڕان بەدوایاندا بەردەوامە.

دەستەی گشتیی كەشناسی عیراق بڵاویكردەوە، شەپۆلێكی گەرمای بەتین عیراق دەگرێتەوە و بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت.

دەستەی گشتیی كەشناسی و چاودێریی بوومەلەرزەیی عیراق، لە راگەیەنراوێكدا ئاشكرایكرد، لە رۆژی شەممەی داهاتووە شەپۆلێكی گەرمای بەتین سەرجەم شارەكانی عیراق دەگرێتەوە بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت.

کەشناسی عیراق ئاماژەی بەوەشکردوە، لە هەندێك شاری ناوەراست و باشوری عیراق پلەكانی گەرما 50 پلەی سیلیزی تێدەپەڕێنن.

راشیگەیاند، هاتنی ئەو شەپۆلی گەرمایە ئاساییەوە چونكە لە لوتكەی وەرزی هاویندایەو بەرزترین تێكڕای ساڵانەی گەرما لەو چەند رۆژەدا تۆماردەكرێت و بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت.

ئەردۆغان ئامادەیی وڵاتەکەی بۆ ئاوەدانکردنەوەی باشووری لوبنان و بەردەوامیی پاڵپشتییەکانی بۆ سوپای ئەو وڵاتە راگەیاند و جۆزێف عۆنیش هەماهەنگی لەگەڵ ئەنقەرە بە پێویستییەکی ستراتیژی بۆ پاراستنی سەروەریی وڵاتەکەی ناودەبات.

ئاژانی ئەنادۆڵ رایگەیاند، رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا لە ئەنقەرە لەگەڵ هاوتا لوبنانییەکەی جۆزێف عۆن کۆبووەوە و جەختی لە بەردەوامیی پاڵپشتییەکانی وڵاتەکەی بۆ سوپای لوبنان و ئامادەیی وڵاتەکەی بۆ ئاوەدانکردنەوەی ناوچە زیانلێکەوتووەکانی باشوری ئەو وڵاتە کردەوە.

لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی هاوبەشدا، ئەردۆغان ئاماژەی بەوە کرد، تورکیا ئامادەیە بۆ ئاساییکردنەوەی گفتوگۆکانی نێوان بەیروت و دیمەشق و بەشداریکردن لە هەر هێزێکی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی ئاسایشی ناوچەکە.

لای خۆشییەوە جۆزێف عۆن، هەماهەنگی لەگەڵ تورکیای بە پێویستییەکی ستراتیژی بۆ پاراستنی سەروەریی لوبنان و نۆژەنکردنەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت، ناوبرد.

ئەم هەماهەنگییە نوێیەی نێوان هەردوو وڵات لە کاتێکدایە، کە لوبنان بە قۆناغێکی هەستیاری ئەمنی و ئابووریدا تێدەپەڕێت و تورکیاش هەوڵدەدات لە رێگەی دابینکردنی هاوکاریی سەربازی و پڕۆژەی خزمەتگوزارییەوە، پێگەی خۆی لە ناوچەکەدا بەهێزتر بکات.

دوای ئەوەی مووشەکێکی روسی کایەی ئاسمانی پۆڵەندای پێشێل کرد و لە ناو خاکی ئەو وڵاتەدا کەوتە خوارەوە، هاوپەیمانی ناتۆ هێزە ئاسمانییەکانی خستە حاڵەتی ئامادەباشی و چەندین فڕۆکەی جەنگیی رەوانەی ئاسمان کرد.

مارتن ئۆدۆنێل، وتەبێژی بارەگای ناتۆ لە ئەوروپا رایگەیاند، لە وەڵامی تێپەڕبوونی موشەکێکی روسی کە جۆرەکەی هێشتا بە تەواوی روون نییە، ناتۆ و پۆڵەندا سیستەمە بەرگرییە ئاسمانی و زەمینییەکانیان چالاک کردووە.

ئاماژەی بەوەش کرد، دوو فڕۆکەی جەنگیی F-16 و چەند فڕۆکەیەکی چاودێری و سووتەمەنی و هێلیکۆپتەرێکی جەنگیی پۆڵەندی بەپەلە رەوانەی ئاسمان کراون.

لای خۆشییەوە دۆناڵد توسک، سەرۆک وەزیرانی پۆڵەندا جەختی کردەوە کە پاشماوەی مووشەکە تێکشکاوەکە نیشانی دەدەن کە لە جۆری  (Kh-101)ی روسی بووە و چاڵێکی گەورەی لە شوێنی کەوتنەکەیدا دروست کردووە.

لە لایەکی دیکەشەوە، فەرماندەی باڵای هێزەکانی هاوپەیمانان لە ئەوروپا پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ سەرۆکی دەستەی ئەرکانی سوپای پۆڵەندا ئەنجامداوە بۆ تاوتوێکردنی وردەکاریی پێشێلکارییەکە.

ناتۆش دەڵێت، لە پەیوەندییەکی بەردەوام و نزیکدایە لەگەڵ وارشۆ و هەر جۆرە دەستدرێژییەک بۆ سەر وڵاتانی ئەندام بێ وەڵام نامێنێتەوە.

 ئەم روداوە کە لە ناوچەیەکی رۆژهەڵاتی پۆڵەندا و تەنها 80 کیلۆمەتر دوور لە سنوورەکانی ئۆکراین روویداوە، ترسی دروستبوونی پێکدادانی راستەوخۆی لە نێوان روسیا و وڵاتانی رۆژئاوا زیاتر کردووە.

سوپای پاسدارانی ئێران بە ئامانج گرتنی بنکەیەکی ئەمریکای لە ئوردن راگەیاند و دەڵێت؛ سێ فڕۆکەی جەنگی F35 یان تێکشکاندوە.

سوپای پاسداران لە راگەیەندراوێکدا رایگەیاندووە، لە بەرانبەر هێرشەکانی ئەمریکا بۆ سەر دورگەی قشم و هاوکارییەکانی ئوردن بنکەیەکی سەربازیان کردوەتە ئامانج.

وەک لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە؛ لە بەئامانجگرتنی بنکەی ئاسمانی ئەزراق لە ئەنجامدا سێ فڕۆکەی جەنگی ئێف 35 بەتەواوی لەناوچون و زیانی زۆریش بە سێ فڕۆکەی دیکەش گەیشتوە و سێ سەربازی ئەمریکاش کوژراون.

سوپای پاسداران جەختیکردوەتەوە، تا هەژمونی ئەمریکا لە ناوچەکە بمێنێت هێرشەکانیان بەردەوام دەبێت.