بڕیارە سبەینێ چوارشەممە، ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجام بدات و بڕگەکانی یەکخستنەوە و یەکسانکردنی موچەی پێشمەرگە و درێژکردنەوەی داشکاندنی قەرزی کارەبای هاووڵاتیان تاوتوێبکرێن.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان بەپێی کارنامەی رەسمی کۆبوونەوەی ژمارە 175ـی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە:

1. بڕگەی یەکەم: وەزیری کاروباری پێشمەرگە راپۆرتێک لەبارەی پڕۆسەی یەکخستنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە لەژێر چەتری وەزارەت و پلانەکانی داهاتوو دەخاتەڕوو.
   
   هاوکات تاوتوێی هەوڵەکان دەکرێت بۆ یەکسانکردنی موچە و شایستە داراییەکانی پێشمەرگە هاوشێوەی هێزە هاوتاکانیان لە دامەزراوە ئەمنییەکانی حکومەتی عیراق، لەگەڵ تەرخانکردنی بودجەی پێشمەرگە لە چوارچێوەی خەرجییە سیادییەکاندا وەک بەشێک لە سیستمی بەرگریی عیراق.
   
   
2. بڕگەی دووەم: ئەنجومەنی وەزیران دەرئەنجامەکانی بڕیاری پێشووی تایبەت بە داشکاندن لە قەرزی کەڵەکەبووی کارەبای نیشتمانی تاوتوێ دەکات و بڕیاریش لەسەر پێشنیاری درێژکردنەوەی ماوەی داشکاندنەکە دەدرێت، تاکو هاووڵاتییان بتوانن بۆ ماوەیەکی زیاتر لەو بڕیارە سوودمەند بن.
   
   
3. بڕگەی سێیەم: پێشنیاری کارپێکردنی یاسای فیدراڵیی کۆمپانیا گشتییەکان ژمارە 22ـی ساڵی 1997ـی هەموارکراو لە هەرێمی کوردستان دەخرێتەڕوو.
   
   ئەم هەنگاوەش لەسەر بنەمای پێشنیاری تیمی هاوبەشی دیوانی چاودێریی داراییە و مەبەست لێی یەکخستنی یاسا بازرگانی و ئابوورییەکانی نێوان حکومەتی هەرێم و بەغدادە

هاوکات، کۆبوونەوەکە کاتژمێر 10ـی سەرلەبەیانی لە هۆڵی 'مامۆستا سەعد' لە شاری هەولێر بەڕێوەدەچێت و بۆ ماوەی دوو سەعات بەردەوام دەبێت.

شارەوانیی هەولێر بڵاویکردەوە، لە پێناو پاراستنی سیمای شار و رێگریکردن لە زێدەڕۆیی، هەڵمەتێکی فراوانی لابردنی بەنزین فرۆشەکانی سەر شەقامەکانیان دەستپێکردووە.

سەرۆکایەتیی شارەوانیی هەولێر رایگەیاند، ئەمشەو تیمەکانمان لە بەڕێوەبەرایەتی شارەوانیی دوو، بە هەماهەنگی لەگەڵ پۆلیسی شارەوانی، هەڵمەتێکی فراوانی لابردنی بەنزین فرۆشەکانی سەر شەقامەکانیان دەستپێکرد.

ئاماژەی بەوەشداوە، ئەم دیاردەیە لە ئێستادا بە شێوەیەکی بەرچاو زیادیکردووە، بەبێ هیچ مۆڵەتێک و مەرجی سەلامەتی و رەچاوکردنی کوالێتی و رێنماییەکان، بەنزینی خراپ بەسەر هاوڵاتیان و شوفێراندا ساغدەکەنەوە.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، جگە لە ناشرینکردنی سیمای شار، ئەم کارە مەترسییەکی گەورەیە بۆ گیانی خودی فرۆشیارەکانیش، لەبەر ئەوەی هیچ مەرجێکی سەلامەتییان تێدا نییە و ئەگەری رووداوی نەخوازراو و کەوتنەوەی ئاگریشی زۆرە.

وەزارەتی بازرگانی عیراق رایگەیاند، بڕی گەنمی بەرهەمهێنراو و وەرگیراو لە جوتیاران دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە لە ئەمساڵدا و گەیشتوەتە چوار ملیۆن و 800 هەزار تۆن.

وەزارەتی بازرگانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، بڕی ئەو گەنمەی ئەمساڵ بەرهەمهاتووە بەراورد بە ساڵانی رابردوو كەمترە و بڕەكەی چوار ملیۆن و 800 هەزار تۆنە.

دەشڵێت، لە ساڵی رابردوو زیاتر لە پێنج ملیۆن تۆن و لە ساڵی 2024 شەش ملیۆن تۆن بەرهەمهاتووە

 وتیشی:بەهۆی ئەم بەرهەمە زۆرەی ناوخۆوە، پێویست ناكات گەنم لە دەرەوە هاوردە بكرێت، كە ئەمەش هەنگاوێكی گرنگە بۆ پاشەكەوتكردنی بودجەی دەوڵەت.

راشیگەیاند، وەزارەت پلانێكی روونی هەیە  بۆ ئەوەی بەرهەمی گەنمی ئەمساڵ وساڵانی رابردوو وەك یەدەگێكی ستراتیژی بەكاربهێنێت بۆ مسۆگەركردنی پێداویستییەكان تاوەكو كۆتایی ساڵی 2028.

ئاماژەی بەوەشكردووە، حكومەت لە هەماهەنگیدایە بۆ خەرجكردنی 500 ملیار دینار وەك قۆناغێكی نوێ بۆ  شایستە داراییەكانی جوتیاران.

سەرۆك وەزیرانی عیراق رایدەگەیەنێت، ئێران رێگرە لە هەناردەكردنی نەوتی عیراق و داهاتی نەوتی وڵاتەكەش 60%ی كەمیكردووە.

عەلی زەیدی لە چاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ رۆژنامەی نیویۆرك تایمز رایگەیاندووە، ئێران رێگەی نەداوە كەشتییە نەوتهەڵگرەكانی عیراق بە گەرووی هورمزدا تێپەڕن.

ئاماژەی بەوەش كردووە، ئامانجی ئێران لەو هەنگاوە بەرزكردنەوەی نرخی نەوتە لە بازاڕەكانی جیهان، وەك خۆی دەڵێت، بەهۆی جەنگەوە عیراق %60ی داهاتی مانگانەی نەوتەكەی لەدەستداوە.

زەیدی ئاشكراشیكردووە، گروپە چەكدارەكان دەست بە رادەستكردنی چەكەكانیان دەكەن و پرۆسەكە تا 30ی حوزەیرانی 2027 كۆتایی دێت.

روونیشیكردووەتەوە، قۆناغی یەكەمی كۆنترۆڵكردنی چەك لە مەودایەك كە 90 رۆژ دەخایەنێت دەستپێدەكات و تێیدا ئەو گروپانە هیچ هێرشێك ناكەن و روبەڕوی هێرشی ئەمریكاش نابنەوە.

زەیدی هۆشداریی توندیشیداوە بەو گرووپانە كە ئەگەر دوای وادەی دیاریكراو بەردەوام بن لە چالاكییەكانیان، ئەوا وەك هێزی لەیاسادەرچوو مامەڵەیان لەگەڵدا دەكرێت.

ئەنجومەنی نوێنەران چەند راسپاردەیەكی گرنگی بۆ چارەسەركردنی قەیرانی سوتەمەنی لە عیراق و هەرێم پەسەند كرد، داواش دەکات پەلە بکرێت لە ناردنی نەوتی سپی بۆ هەرێم.

لە دانیشتنی ئەمڕۆیدا ئەنجومەنی نوێنەران دەنگی لەسەر كۆمەڵێك راسپاردە دا بۆ چارەسەركردنی قەیرانی سوتەمەنی لە عیراقدا و داوادەکات چاو بە بڕیاری بەرزكردنەوەی نرخی سوتەمەنی بخشێنرێتەوە و پلانێكی خێرا بۆ رێگری لە قەیرانەكە دابنرێت.

 هەروەها جەخت لەسەر زیادكردنی چاودێری و رێگریكردن لە قاچاغچییەتی، دابینكردنی سووتەمەنی پاڵپشتیكراو بۆ جووتیاران دەكاتەوە.

لەبارەی هەرێمی کوردستانیشەوە، ئەنجومەنی نوێنەران داوایکردوە پێش دەستپێکردنی وەرزی زستان نەوتی سپی بە هەرێم بنێردرێت و پەلە بکرێت لە چارەسەرکردنی کێشەی سوتەمەنی.

دوای سێ ساڵ لە داخرانی دەرگای خوێندنگەكان و دابڕان لە خوێندن بەهۆی جەنگ و وێرانكارییەوە، منداڵانی غەززە گەڕانەوە بۆ پۆلەكان.

منداڵانی غەززە بەخۆشحاڵییەوە دەچنە ناو پۆلەكانیان، كە جگە لە تەختەیەكی رەش هیچی تری تێدا نییە، خوێندنگەیەك نە دەرگای هەیە و نە دیوار، بەڵام دڵخۆشی لە چاوی یەك بە یەكی منداڵەكاندا بەدی دەكرێت.

رێكخراوی سندوقی منداڵانی سەر بە نەتەوە یەكگرتووەكان یونیسێف رایگەیاندووە، 98٪ی خوێندنگەكانی غەززە یان بە تەواوی لەناوچوون، یان رووخاون و بە كەڵكی بەكارهێنان نەماون، بەڵام سەرەڕای ئەوە بەهەوڵی رێكخراوە نێودەوڵەتییەكان توانراوە بۆ ئەمساڵ 540 هەزار منداڵ بگەڕێنرێنەوە ناو پۆلەكان.

نرخی كەلوپەل و پێداویستییەكان زیاتر لە سێ هێندە بەرزبوونەتەوە، مەترسییەكانی جەنگ بەردەوامن و شەڕ هەنگاوێك لێیان دوورە، بەڵام هێشتا ئومێد لە چاوەكانیاندا دەبینرێت و دەڵێن: سەرەڕای نەبوونی پێداویستییەكان و لەدەستدانی هاوڕێكانمان، ئێمە لەناو خێمەكانیشدا فێر دەبین و بەردەوام دەبین.

 رێكخراوی یونیسێف پرۆگرامێكی فراوانی فریاگوزاری راگەیاندووە بەناوی گەڕانەوە بۆ فێربوون، لە چوارچێوەی ئەو پرۆگرامەشدا خێمە و پێداویستییەكانی خوێندن بۆ منداڵانی غەززە  دابین دەكەن، ئامانجی پرۆگرامەكەش رێگریكردنە  لە دروستبوونی نەوەیەكی دابڕاو لە خوێندەواری 
 منداڵانی غەززە لەپاڵ گەڕانەوەیان بۆ خوێندن، پاڵپشتی دەروونیشیان پێشكەش دەكرێت و دەیانەوێت شۆكی جەنگیان لەسەر كەمبكەنەوە.

دەستپێكردنەوەی  پرۆسەی خوێندن لە كەرتی غەززە لەكاتێكدایە لە سێ ساڵی رابردوودا، نزیكەی 22 هەزار خوێندكار  و زیاتر لە 770 كارمەندی پەروەردەیی كە 532یان مامۆستا بوون گیانیان لەدەستداوە.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، هیچ سنورێک بۆ توانای موشەکی باڵیستی وڵاتەکەی نییە و ئەمریکا ناتوانێت دەسەڵاتی خۆی بەسەر گەلی ئێراندا بەسەپێنێت.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، وڵاتەکەی لە روی توانا موشەکییەکانەوە لە لوتکەی هێزیدایە  و هیچ سنورێک بۆ تواناکانیان نییە و هەر شوێنێکیان بوێت دەتوانن بیکەنە ئامانج.

قالیباف ئاماژەی بەوەکردوە متمانە بەخۆبوون، پشتبەستن بەخۆبوون لە چەک و یەکگرتوویی نیشتمانی بەرهەمی بەرگریی پیرۆزن  هۆکاری سەرکەوتنەکانیانن.

قاڵیباف جەختیکردەوە، دۆناڵد ترەمپ دەبێت بزانێت ناتوانێت دەسەڵاتی خۆی بەسەر نەتەوەی ئێران و هیزە چەکدارەکانیاندا هەبێت.

لەبارەی دەستپێکردنەوەی گفتوگۆکان، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران وتویەتی؛ دوژمن دەبێ بزانێ کە دانوستاندن مەیدانی خەباتە؛ دیپلۆماسی تەسلیمبون نییە، بەڵکو گۆڕینی دەسەڵاتی مەیدانەکە بۆ دەستکەوتێکی سیاسی.

سەرۆك كۆماری ئێران رایگەیاند، ئێران لە ناوەندە نێودەوڵەتییەكاندا بەرگری لە هەڵوێستەكانی خۆی دەكات و دەشڵێت: چەندین جار رێككەوتنمان ئیمزا كردووە بەڵام ئەمریكا پابەندی نییە.

مەسعود پزیشكیان، سەرۆك كۆماری ئێران بەر لە بەڕێككەوتنی بەرەو نیویۆرك بۆ بەشداریكردن لە كۆبوونەوەكانی كۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان رایگەیاند، وڵاتەكەی لە ناوەندە نێودەوڵەتییەكاندا بە توندی بەرگری لە هەڵوێست و مافەكانی دەكات و پەیامی گەلی ئێران دەگەیەنێتە جیهان.

ئاماژەی بەوەشكرد، لەو كۆبوونەوەیەدا تاوانەكانی دژ بە گەلی ئێران دەخەنە روو و جەختی كردەوە، ناكرێت هیچ گەلێك بە زەبری هێز ملكەچبكرێت.

پزیشكیان رەخنەی لە رێككەوتنە نێودەوڵەتییەكان گرت و ئەوەی خستە روو، ئێران چەندین جار چووەتە سەر مێزی گفتوگۆ و رێككەوتنی ئیمزا كردووە، بەڵام لایەنی بەرامبەر پابەند نەبوو بە بەڵێنەكانیەوە، لە ئێستاشدا روداوەكانی غەززە، فەڵەستین، سوریا و یەمەن راستییەكان دەردەخەن.