رۆژی یەکشەممە ئەنجامی زانکۆلاین بۆ دەرچووانی قۆناغی 12ـی ئامادەیی رادەگەیەنرێت.

وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی هەرێمی کوردستان ئاشکرایکرد، رۆژی یەکشەممە 4ـی10ـی2026، لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا ئەنجامەکانی وەرگرتنی دەرچووانی قۆناغی 12ـی ئامادەیی لە زانکۆ و پەیمانگاکان بۆ ساڵی خوێندنی '2026-2027 ئاشکرا دەکرێت.

ئاماژەی بەوەشکرد، راستەوخۆ دوای راگەیاندنی ئەنجامەکان، پرۆسەی خوێندنی قۆناغی یەکەم لە زانکۆکان دەستپێدەکات.

وەزارەتی خوێندنی باڵا داواش لە وەرگیراوان دەکات بە زووترین کات پەیوەندی بە زانکۆکانیانەوە بکەنبۆ تەواوکردنی مامەڵەکانیان، جەختیشی کردەوە کە تەواوی زانکۆکان ئامادەکارییان کردووە بۆ پێشوازیکردن لە خوێندکارانی نوێ.

قوباد تاڵەبانی، لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال بە ئامادەبوونی هەڤاڵ دێوالی رەمەزان، لێپرسراویی مەڵبەندی 4ـی د‌هۆکی رێکخستنەکانی یەکێتی لەگەڵ ئەندامانی ئەنجومەنی مەڵبەندی دهۆک کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە رۆژی پێنجششەمە 1ـی 10ـی 2026 بەڕێوەچوو، بە ئاماژەدان بە گرنگیی دەڤەری بادینان بۆ یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، روونیکردەوە گۆڕانکارییەکان لە رێکخستنەکان بۆ بەهێزکردنەوەی پێگەی یەکێتییە لەو سنوورەدا. پشتیوانی تەواوی خۆشی بۆ ئەندامانی ئەنجومەنی مەڵبەند دەربڕی بۆ ئەوەی بتوانن بە باشترین شێوە سیاسەتی یەکێتی لە سنووری بادینان جێبەجێ بکەن و رێکخستنەکان ببووژێننەوە.

سەبارەت بە رەوشی یەکێتیش، لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال ئاماژەی بەوەکرد: یەکێتی بە سەرکردایەتی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی، سیاسەتێکی روون و شەفافی هەیە و لەگەڵ دەنگدەرەکانی راستگۆیە و پابەندە بە هەموو ئەو بەڵێنانەی لەکاتی هەڵبژاردن بە دەنگدەرانی داوە.

روونیشیکردەوە، لەم قۆناغەدا یەکێتی لە هەموو کات بەهێزترە و لەسەر ئاستی عیراق و ناوچەکەدا بۆ پرسە گرنگەکان حیسابی تایبەت بۆ سیاسەت و هەڵوێستی یەکێتی دەکرێت. وتیشی: لە دوای سەرۆک مام جەلالەوە هیچ کاتێک پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی یەکێتی وەک ئێستا بەهێز نەبووە و سەرۆکی یەکێتی بە بەردەوامی لەگەڵ ناوەندەکانی بڕیاری نێودەوڵەتی لە پەیوەندیدایە.

سەرچاوەیەکی تایبەت لە دەزگای ئاسایشی هەرێم دەڵێت، "ئەو گۆڕانکاریانەی لە ماوەی رابردوودا لە شوێنی ژمارەیەک لە بازگەکانی ئیدارەی گەرمیان کراوە بەپێی پلانێکی وردی تۆکمە بووە و زۆربەی ئەو شوێنانە دەگرێتەوە، کە پێویستیان بە گۆڕانکارییە".

سەرچاوەیەکی تایبەت لە دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەو گۆڕانکاریانەی لە ماوەی رابردوودا لە شوێنی  ژمارەیەک لە بازگەکانی ئیدارەی گەرمیان کراوە لە دەرئەنجامی پلانێکی وردی تۆکمە و بەرنامەبۆدارێژراوی ئەمنیی دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان بووە.

ئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوەشکرد،  تەنها ئیدارەی گەرمیان ناگرێتەوە، بەڵکو زۆربەی ئەو شوێنانە دەگرێتەوە، کە پێویستیان بە گۆڕانکاری هەیە لەوانە بازگەی ئێستای عەربەت لە شوێنی ئێستای نامێنێت و دەگوازرێتەوە بۆ پشتی شەقامی 100 مەتری لەسەر هەمان رێگەی سەرەکی.

هەروەها بازنەی بانی مەقان دەگوازرێتەوە بۆ قەرەهەنجیر، کە ئامانج لەم گۆڕانکاریانە رێکخستنەوەی زیاتری بازگەکان و کارئاسانییە بۆ هاووڵاتیان و پاراستنی زیاتری ئاسایش و ئارامی هەرێمی کوردستانە و  بەهۆی فراونبوونی سنوری جوگرافیای شارەکان و رێگە سەرەکییەکان واپێویست دەکات گۆرانکاری لە شوێنی هەندێک لە بازگەکاندا بکرێت.

سەرچاوەکەی دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان دەشڵێت: دەزگاکەیان ئارامی و پاراستنی بست بەبستی خاکی هەرێمی کوردستان و خەڵکەکەی بە ئامانەتێکی گەورەی سەرشانیان دەزانن و سازش لەسەر بستێکی خاکی هەرێم ناکات، وەک هەمیشە بەو پەڕی هێزو توانایانەوە لە ئەرکدا دەبن بۆ پاراستنی سەرو ماڵی هاووڵاتیان و ئاسایشی هەرێمی کوردستان.

سەرۆك وەزیرانی عیراق پێشوازی لە هەڵوێستی ئەو گروپانە كرد كە پابەندبوونی خۆیان بە پرسی چەكەوە راگەیاندووە و دەشڵێت، یەكگرتنی هێزەكانی پێشمەرگە گرنگە بۆ یەكخستنی بڕیاری ئەمنی و سەربازی.

عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرانی عیراق لە كۆنگرەی سەروەری عیراق رایگەیاند، هەوڵی عیراقیەكان هاتوەتەدی و گوزارشت لە بڕیاری گەل و بوونی دەوڵەت دەكات و پێزانینیان هەیە بۆ گروپانەی پابەندبوونی خۆیان بۆ دانانی چەك هەیە.

دەشڵێت، سەروەری عیراق بەدیهات بە كشانەوەی تەواوی هێزە بیانیەكان و كۆتاییهاتنی تەواوی ئەركی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە عیراق و رێككەوتن لەسەر كشانەوەی هێزەكانی توركیا و پەكە.

وتیشی، یەكگرتنی هێزەكانی پێشمەرگە گرنگە بۆ بەهێزكردنی بڕیاری ئەمنی و سەربازی و كۆتاییهێنان بە بوونی ئۆپۆزسیۆنی بیانی چەكدار لە خاكی عیراق و رێگەنەدان بە بەكارهێنانی خاكی عیراق دژی وڵاتانی دراوسێ یەكێكی تر بوو لە دەستكەوتەكان.

راشیگەیاند، دەستدەكەن بە دروستكردنی سیستمێكی بەرگری ئاسمانی نیشتمانیی یەكگرتوو بۆعیراق.

جێگری سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عیراق  جەخت دەکاتەوە، هێزە ئەمنییەکانی عیراق توانای تەواویان هەیە بەبێ پشت بەستن بە هێزەکانی هاوپەیمانان ئاسایش و سەقامگیریی وڵات بپارێزن.

لیوا تەحسین خەفاجی، جێگری سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عیراق لەمیانی بەشداریکردنی لە ستۆدیۆی 8ـی کوردسات نیوز رایگەیاند، عیراق لە توانایدایە بەبێ هێزەکانی هاوپەیمانان پارێزگاری لە ئاسایشی خۆی بکات، وتیشی، چەکدارانی داعش هیچ مەترسییەک لەسەر عیراق و هەرێمی کوردستان دروست ناکەن و کۆنتڕۆڵ کراون.

سەبارەت بە هەماهەنگی لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگە، لیوا تەحسین خەفاجی ئاشکرایکرد، بەردەوام لە هەماهەنگیی بەهێزداین لەگەڵ هێزەکانی پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەکانی هەرێم بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر.

ئاماژەی بەوەشکرد، سوپای عیراق هیچ هەنگاوێک لە ناوچە جێناکۆکەکاندا بەبێ هەماهەنگی لەگەڵ هەرێمی کوردستان نانێت.

سەبارەت بە روداوەکەی پردێ کە دوو گەنجی کورد شەهیدبوون، جێگری سەرۆکی شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عیراق ئەوەی خستەڕوو، رێکارەکان بەردەوامن و لە زووترین کاتدا ئەنجامی لێکۆڵینەوەکانی روداوەکەی پردێ بۆ رای گشتی ئاشکرا دەکرێن.

لەبارەی ڕێکارەکانی تایبەت بە چەکدانانی گروپەکان چەکدارەکان رایگەیاند، بە شێوازێکی باش و بەپێی پلانەکان ئەو پڕۆسەیە بەڕێوەدەچێت.

دەزگای دژە تیرۆری عیراق، ئەمڕۆ پێنجشەممە، پێکهێنانی دوو کۆمسیۆن و لیژنەی لێکۆڵینەوەی بۆ بەدواداچوونی روداوەکەی کەرکوک راگەیاند کە بووە هۆی شەهیدبوونی دوو گەنجی شارەکە.

لە راگەیەندراوێکدا، دەزگاکە ئاماژەی بەوە کرد کە ئۆپەرسیۆنەکە لە چوارچێوەی ئەرکی نیشتمانییان بووە بۆ راوەدوونانی تیرۆریستان.

رونیشیکردەوە: هێزەکانیان بەدواداچوونیان بۆ دوو چەکداری تیرۆریست کردووە لە گەڕەکێکی قەرەباڵغدا کە یەکێکیان کەمەرپشتی بۆمبڕێژکراوی بەستبوو و ئەوی دیکەیان چەکدار بوو، بە مەبەستی ئەنجامدانی پەلامارێک لە ناوچەکەدا.

بەپێی راگەیەندراوەکە: لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکەکەدا رووبەڕووبوونەوە روویداوە و بەهۆیەوە تیرۆریستێک کوژراوە و ئەوی تریان دەستگیرکراوە، بەڵام لە ئاکامی تەقەکاندا دوو هاووڵاتی مەدەنی شەهید بوون و چوار کارمەندی دژە تیرۆریش بریندار بوون.

دەزگای دژە تیرۆر ئاشکرای کرد: بە فەرمانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان لیژنەیەکی لێکۆڵینەوەی هاوبەش پێكهێنراوە، هاوکات سەرۆکی دەزگاکەش فەرمانی بە پێکهێنانی لیژنەیەک کردووە بۆ بەدواداچوونی راستییەکان و دیاریکردنی کەمتەرخەمەکان.

لە کۆتاییدا دەزگاکە وێڕای دەربڕینی هاوخەمی قووڵی خۆی بۆ خێزانی شەهیدان و هیوای چاکبوونەوەی خێرا بۆ برینداران، جەختی کردەوە کە پاراستنی گیانی هاووڵاتیان لە پێشینەی ئەرکەکانیاندایە و بەتەواوی پابەندی بەدیهێنانی سەروەریی یاسان.

ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز ئاشکرایکردووە، ئێران ئامادەکاری بۆ وەڵامدانەوەیەکی بەهێز دەکات و بنکەکانی ئەمریکا لە دەرەوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکاتە ئامانج.

ئاژانسی هەواڵی "رویته‌رز" لە زاری سەرچاوەکانییەوە بڵاویکردەوە، ئێران خۆی بۆ وەڵامدانەوەیەکی فراوانتر و بەهێزتر ئامادە دەکات لە هەڵگەڕانەوە و دەستپێکردنەوەی هێرشە سەربازییە بەرفراوانەکانی ئەمریکا، ئەمەش لە کاتێکدایە تاران هاوتەریب بەردەوامە لە هەوڵە دیپلۆماسییەکانی، کە لێپرسراوانی ئێرانی لە پشت پەردەوە سەرکەوتنی بە دوور دەزانن.

ئەم ئامادەکارییانە ئاماژەن بۆ بڕوابوونی سەرکردایەتیی ئێران بەوەی جوڵەیەکی سەربازیی نوێی ئەمریکا دەبێت بە وەڵامێکی زۆر توندتر لە پێشوو وەڵام بدرێتەوە، تەنانەت لەگەڵ هەوڵەکانی تاران بۆ رێگری لە پەرەسەندنی ئاڵۆزییەکان لە رێگەی دانوستانەوە. لەو ئاراستەیەشدا لێپرسراوانی باڵای ئێران سەرقاڵی پێداچوونەوەن بە پلانەکاندا بۆ فراوانکردنی بازنەی ئامانجەکانیان بۆ دەرەوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

رۆیتەرز رایگەیاندووە، لە دوای گەڕانەوەی مەسعود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئێران لە نیویۆرک، سەرکردە و لێپرسراوە باڵاکانی تاران سەرنجیان خستووەتە سەر دیاریکردنی ئاست و کاتی وەڵامدانەوە لە ئەگەری ئەنجامدانی هێرشێکی دیکە لەلایەن واشنتنەوە، ئەگەرچی بڕیاری کۆتایی نەدراوە، بەڵام پرۆسەی داڕشتنی پلانەکان خێراتر بوون، لە کاتێکدا هیچ لایەنێکیان ئاماژەیەک بۆ سازشکردن پیشان نادەن.

ئەم ئامادەکارییانە دوای تێپەڕبوونی حەوت مانگ بەسەر دەستپێکی ململانێکان و هێرشە سەربازییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران لە 28ـی شوباتی رابردوودا دێن، ئەگەرچی رێککەوتنی ئاگربەست لە 8ـی نیساندا هێرشە سەربازییە گەورەکانی راگرت و کۆتایی بە قۆناغێکی 40 رۆژەی جەنگ هێنا، بەڵام لەو کاتەوە بەردەوام پێکدادان و جوڵەی سەربازی لە نێوان هەردوو لادا نوێ دەبێتەوە.

شارەزایان ئاماژە بەوە دەکەن، تاران دەیەوێت بە پەرەپێدانی ئاستی گرژییەکان هاوسەنگیی هێز بگەڕێنێتەوە، لە لایەکی تریشەوە، تاران چاوی لەسەر مەترسییە سیاسییەکانی سەر دۆناڵد ترەمپە لە ئەگەری درێژەکێشانی جەنگەکەدا، بە تایبەت کە راپرسییەکان دەریانخستووە شەرەکە لە ناوخۆی ئەمریکادا بەناوبانگ نییە و بەرزبوونەوەی نرخی سوتەمەنیش نیگەرانیی لێکەوتووەتەوە.

لە چوارچێوەی هەمان ئامادەکارییەکاندا، تاران رێنمایی داوەتە گروپە هاوپەیمانەکانی لە لوبنان، یەمەن و عیراق بۆ ئەوەی ئامادە بن بۆ پاڵپشتیکردنی ئێران، بە شێوازێک کە وەڵامدانەوەیەکی هاوئاهەنگکراو لە گەروی هورمزەوە تا بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە و دەرەوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بگرێتەوە.

ئاژانسی رۆیتەرز ئەوەشی خستەڕوو، سەرەڕای ئامادەکارییەکان بۆ جەنگێکی بەرفراوانتر، تاران کەناڵەکانی دانوستانی دانەخستووە، لە میانی کۆبوونەوەی کۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان، ئێران رێگەی نێوەندگیرە قەتەرییەکانەوە پێشنیازێکی دایە واشنتۆن کە بەپێی ئەوە دەستبەجێ گەروی هورمز دەکرایەوە و شەڕ رادەگیرا، لە بەرانبەر هەڵگرتنی گەمارۆکان، ئازادکردنی 12 ملیار دۆلاری دەستبەسەرداگیراو و بەخشین لە سزاکانی نەوت.

لە بەرانبەردا ترەمپ رەتکردنەوەی پێشنیازەکەی راگەیاند، بەڵام تاران رایگەیاندووە وەڵامێکی نوێی ئەمریکایان لە رێگەی قەتەرەوە بەدەستگەیشتووە و پێداچوونەوەی بۆ دەکەن، بەپێی سەرچاوەکان واشنتۆن دەیەوێت پرسی بەرنامە ئەتۆمییەکەش بێنێتە ناو دانوستانەکان، بەڵام ئێران جەخت دەکاتەوە تا مەرجەکانی جێبەجێ نەکرێن هیچ دانوستانێکی ئەتۆمی دەست پێناکات.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل رایدەگەیەنێت، یاریدەدەری فڕۆکەوانەکەی 'فڵای دوبەی' مێشکی بە ئایدۆلۆژیای توندڕەو شۆردراوەتەوە و بە نیازی خۆکوژی کردەوەکەی ئەنجامداوە.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل سەبارەت بە روداوی هەوڵی خستنەخوارەوەی فڕۆکەکەی کۆمپانیای "فلای دوبەی" رایگەیاند، لێکۆڵینەوەکان لەسەر پاڵنەرەکانی روداوەکە بەردەوامن و زانیارییان دەستکەوتووە کە یاریدەدەری فڕۆکەوانەکە کەوتووەتە ژێر کاریگەریی پرۆسەی بەئایدۆلۆژیابوونی توندڕەوانە و کردەوەکەی بە شێوازی خۆکوژی بووە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئەگەری دووبارەبوونەوەی روداوی لەو شێوەیە هەیە، چونکە ئاماژەی لەبەرجەستە هەن کە ئێران و گروپە هاوپەیمانەکانی هەوڵی ئەنجامدانی هێرش دەدەن لە وەرزی هەڵبژاردنەکاندا.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئەوەشی خستەڕوو، کەلەبەرێک لە پرۆسەی پشکنینی فڕۆکەواناندا هەبووە و هەوڵی چاککردنی دەدەن، هاوکات لەگەڵ دەسەڵاتدارانی ئیمارات لە هاوکاریی بەردەوامدان بۆ رێگری لە دووبارەبوونەوەی ئەم جۆرە روداوانە، جەختیشی کردەوە کە لە چەند رۆژی ئایندەدا پەیوەندیی نێوان یاریدەدەری فڕۆکەوانەکە و ئێران یەکلادەبێتەوە.

بەهۆی بەشداریكردنیان لە كۆنگرەی حزبێكی تردا، جەهەپە پێنج سەرۆك شارەوانیی ئیستەنبوڵ و ئەنتاڵیا لە ریزەكانی حزبەكەی دەردەكات.

میدیاكانی توركیا بڵاویانكردەوە، بە تۆمەتی بەشداریكردن لە كۆنگرەی پارتی نوێی توركیا-یێنی پارتی، ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی ناوەندیی پارتی گەلی كۆماری-جەهەپە بڕیاریداوە، پێنج سەرۆك شارەوانی لە پارێزگاكانی ئیستەنبوڵ و ئەنتاڵیا رەوانەی لیژنەی دیسپلین بكات بە مەبەستی دەركردنیان لە ریزەكانی حزبەكە.

بەپێی زانیارییەكانی ئەو میدیایانە، ئەو سەرۆك شارەوانیانەی ئیستەنبوڵ كە دەركراون بریتیین لە سەرۆكی شارەوانییەكانی كادیكۆی، سانجاكتێپێ، ساریەر، كۆنیاڵتی و ئالانیا.

ئاماژە بەوەشكراوە، ئەو كارەی ئەو پێنج سەرۆك شارەوانیەی جەهەپە ، پێچەوانەی پەیڕەوی ناوخۆی حزبەكەیان بووە.