سەعدی ئەحمەد پیرە بۆ یادی لەدایکبوونی خاتوو هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد، پەیامێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت: لە هەموو قۆناغەکانی ژیانتان مێژوویەکی پڕ سەروەریتان تۆمارکرد

دەقی پەیامەکەی:

رۆژی لە دایکبوونتان پیرۆز خوشکی ئازیزی هەموومان و هەڤاڵی پێشمەرگە هێرۆخان، مێژوویەکی ژیانی پڕ سەروەریتان تۆمارکرد لە هەموو قۆناغەکان هاوسەرەکەتان سەرۆک مام جەلال -تان جێنەهێشت، نیشانەی تەبایی ناو پێشمەرگە بوویت جگە لە ئەرکی ماڵەوە ئەندامی پەرلەمانی کوردستان بوویت، چەتریکی گرنگ بوون بۆ هونەرمەندان و نوسەرانی کوردستان، هەروەها دایکێکی بەسۆز و میهرەبان بوویت بۆ منداڵانی کوردستان لە رێگای رێکخراوی منداڵپارێزی کوردستان .

راو و سیاسەتی بنیاتنەرانەتان هەمووی لە رێگای سیخورمە و خاک و کوردسات دەگواستەوە، زۆر گەورەتر بوویت لە خانمی یەکەمی عیراق بەرنامە کلتوری و مرۆڤایەتییەکان و سیاسەتەکان گشتگیر و رێزلێگیراو بوو لە هەموو شوێنێک، تەمەن درێژبیت و هەر بمێنیت بۆمان 
سەعدی ئەحمەد پیرە.

ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان

سایلۆی سلێمانی لەبارەی کردنەوەی دەرگای سایلۆکانی بەڕووی جوتیارانی سنوری سلێمانی راگەیەنراوێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا کات و شێوازی نۆرەگرتنی جوتیاران بۆ رادەستکردنی گەنمەکانیان بە سایلۆکان رونکراوەتەوە.

دەقی راگەیەنراوەکە: 

ئاگاداری جوتیارانی خۆشەویست دەکەین سبەی رۆژی شەممە رێکەوتی 13ـی 6ـی 2026 دەرگای سایلۆکان بەڕووی جوتیاراندا دەکرێنەوە. بە مەبەستی دەستپێکردنی وەرزی بەبازاڕکردنی گەنمی جوتیاران بۆ ساڵی 2026. داواکارین لە جوتیاران لە رێگەی ئەم لینکەی خوارەوە کە لە چەند کاتژمێری داهاتوودا دەکەوێتەکار نۆرەکانیان بگرن بۆ هێنانی گەنمەکانیان .

https://hajz.grainboardiq.com/

ماو دیو، جێگری وەزیری دەرەوە و بەڕێوەبەری گشتیی بەشی پلاندانانی سیاسەت و جێگری سەرۆکی کۆمەڵەی خاچی سووری چین، پێشوازی لە د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری پێشووی عیراق کرد.
 لە کۆبوونەوەکەدا، هەردوولا گفتوگۆیان لەسەر بەرژەوەندییە هاوبەشەکانیان کرد و باسیشیان لە پەیوەندییەکانی عیراق و چین، پێشهاتە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان و ئاسۆی فراوانکردنی هاوکارییەکان و بەرژەوەندی هاوبەش کرد. 

کۆبوونەوەکە دەرفەتێکی بۆ ئاڵوگۆڕی بیروڕا سەبارەت بە بەهێزکردنی پەیوەندی نێوان هەردوو وڵات رەخساند.

12 ساڵ بەسەر تاوانی سپایكەردا تێپەڕ دەبێت، ئەو تاوانەی زیاتر لە هەزار و 700 گەنجی عیراقی بە دەستی تیرۆرستانی داعش  كوژران.

رۆژی 12ـی حوزەیرانی ساڵی 2014 تیرۆرستانی داعش هێرشیانكردەسەر بنكەی سەربازیی سپایكەر لە شاری تكریتی ناوەندی پارێزگای سەڵاحەدین، كە بنكەیەكی ئاسمانیی گرنگی عیراقە و لەو كاتەدا نزیكەی چوار هەزار خوێندكاری سەربازیی تێدا بوو، كە بەشێكیان بۆ پاراستنی ناوچەكە لەتیرۆستانی داعش نێردرابوونە بنکەکە.

گروپی تیرۆرستی داعش لە ساڵی 2014دا و لەڕێگەی سوریاوە هاتە ناو خاكی عیراق و سەرەتا شاری موسڵی داگیركرد، دواتر بەرەو شارەكانی دیکە رۆیشت.

بەپێی وتەی رزگاربووانی كۆمەڵكوژییەكە بەر لە گەیشتنی داعش بە تكریت و بنكەی سپایكەر، فەرماندە سەربازییەكان بەو خوێندكارانەیان راگەیاندووە،   بە جلوبەرگی مەدەنی و بەبێ چەك بچنە دەرەوەی سەربازگەكە، بەڵام ئەوە بەشێك بووە لەو تەڵەیەی بۆیان دانراوە و كاتێك لە بنكەكە چوونەتە دەرەوە لەلایەن تیرۆرستان و بەشێك لەخەڵكی ناوچەكەوە گەمارۆدراون و دەستگیركراون.

لەو روداوەدا زیاتر لە هەزار و 700 هەزار سەرباز و خوێندكاری سەربازی  لەسەر بنەمای مەزهەب جیاكرابوونەوە لەلایەن تیرۆرستانی داعشەوە بە بارهەڵگر گواسترانەوە بەرەو دەشتیاییەكانی تكریت و كەنارەكانی روباری دیجلە، كە بەشێكیان بەهۆی پاڵەپەستۆی ناو بارهەڵگرەكە گیانیانلەدەستدا ئەوانی تریش  بە گولـلـەی راستەوخۆ كوژران و تەرمەكانیان خرایە ناو روباری دیجلەوە.

 جگە لەوەش تیرۆرستانی داعش بە دەیان ژن و پیاو و خوێندكاریان بردە گۆڕەپانی روداوەكان و ناچاریانكردن بینەری روداوەكە بن.

ساڵی 2015 و دوای رزگاركردنی شاری تكریت، راستەوخۆ دەستكرا بە گەڕان بەدوای تەرمەكان، كە بەشێكیان ئاو بردبوونی و بەشێكیشیان دۆزراونەتەوە.

بەپێی وتەی موعین كازمی سەرۆكی لیژنەی یادی شەهیدانی سپایكەر، تائێستا هەزار و 250 روفاتی ئەو تاوانە رادەستی كەسوكاریان كراونەتەوە، هاوكات زیاتر لە 150 تۆمەتباری پەیوەندیدار بەو تاوانە دەستگیركراون و 72یان سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا سەپێنراوە.

ئێستاش دوای 12 ساڵ لەو روداوە قێزەونە، كەسوكاری قوربانییەكان ساڵانە بۆ یادكردنەوە دەچنە شوێنی روداوەكە و داواش دەكەن، رێگە نەدەن خوێنی رۆڵەكانیان بەفیڕۆ بڕوات.

نزار ئامێدی: کۆمەڵکوژی سپایکەر بە شاهیدییەکی زیندوو لەسەر دڕندەیی تیرۆر و تاوانە قێزەونەکانی دژی گەلی عیراق دەمێنێتەوە.

نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، لە ساڵیادی تاوانی "سپایکەر"دا پەیامێکی بڵاوکردەوە و تێیدا رایگەیاند، ئەو کارەساتە بە شاهیدییەکی زیندوو لەسەر دڕندەیی تیرۆر و تاوانە قێزەونەکانی دژی گەلی عیراق دەمێنێتەوە.

سەرۆک کۆماری عیراق بە ئازارێکی قووڵەوە یادی قوربانیانی ئەو کارەساتەی کردەوە کە بە ناحەق لەسەر دەستی گروپی تیرۆریستی داعش شەهید کران.

جەختی لەوەش کردەوە، ئەم یادە خەمناکە دەبێتە پاڵنەرێکی بەهێز بۆ پتەوکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و پاراستنی خاکی عیراق لە هەر مەترسی و هەڕەشەیەک.

هاوکات، نزار ئامێدی ستایشی خۆڕاگری و قوربانیانی گەلی عیراقی کرد کە هۆکاری شکستپێهێنانی تەواوی پلانە تیرۆریستییەکان بوون، ئاماژەی بە رۆڵی مێژوویی فەتوای "جیهادی کیفائی" مەرجەعیەتی باڵای ئایینی کرد کە وەک وەرچەرخانێکی یەکلاکەرەوە، هێزی گەلی بۆ بەرگریکردن لە نیشتمان و پیرۆزییەکان رێکخست و تەلاحومی نیشتمانی بەهێزتر کرد.

د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری پێشووی عیراق، لە میانی بەشداریی لە "کۆڕبەندی جیهانیی حوکمرانیی مافەکانی مرۆڤ 2026" لە پەکینی پایتەختی چین، وتارێکی پێشکەش کرد و تێیدا جەختی لەسەر پەیوەندی بەهێزی نێوان گەشەپێدان، مافەکانی مرۆڤ کردەوە، هاوکات داوای هاوسەنگی زیاتری لە سیستمی نێودەوڵەتیدا کرد و پشتگیری خۆی بۆ گەلی فەلەستین دووپاتکردەوە.

لە کۆڕبەندەکەدا، کە بەبۆنەی 40ەمین ساڵیادی راگەیاندنی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ "مافی گەشەپێدان" رێکخرابوو، د. لەتیف رەشید ئاماژەی بەوە کرد کە پێویستە گەشەپێدان بەپێی کاریگەرییە راستەوخۆکانی لەسەر ژیانی هاووڵاتیان بپێورێت، نەک تەنها لە رێگەی ئامارە وشکەکانەوە.

سەرۆک کۆماری پێشووی عیراق وەک شارەزایەک لە بواری سەرچاوەکانی ئاو، روونی کردەوە کە دابینکردنی ئاوی خاوێن، تەندروستی، پەروەردە و دەرفەتی ئابووری، بنەما سەرەکییەکانی گەشەپێدانی راستەقینەن و کەرامەتی مرۆڤ بەستراوەتەوە بە دابینکردنی ئەم خزمەتگوزارییە سەرەتاییانەوە.

د. لەتیف رەشید ئاوڕی لە مێژووی هاوچەرخی عیراق دایەوە و تیشکی خستەسەر ئەو ئاستەنگە گەورانەی کە وڵاتەکە بەدەستیانەوە ناڵاندوویەتی، وەک: شەڕ، دیکتاتۆرییەت، گەمارۆ ئابوورییەکان، تیرۆر، گۆڕانی کەشوهەوا و کەمیی ئاو.

دکتۆر لەتیف رەشید وەک نموونەیەکی سەرکەوتوو، باسی لە پرۆسەی بووژاندنەوەی زۆنگاوەکانی باشوری عیراق کرد کە لەسەردەمی رژێمی پێشوودا بە ئەنقەست وشککرابوون، و ڕایگەیاند کە ئێستا زۆنگاوەکان بوونەتەوە بە هێمای بووژانەوە و گەڕانەوەی ژیان و کولتوور بۆ دانیشتووانەکەی.

 هاوکات جەختیشی لەسەر ئاوەدانکردنەوەی کەرتی تەندروستی عیراق کردەوە و رایگەیاند: هیچ گەشەپێدانێکی راستەقینە لە کۆمەڵگەیەکدا بەدی نایەت کە نەتوانێت تەندروستی هاووڵاتیانی بپارێزێت.

د. لەتیف رەشید چوار خاڵی سەرەکی وەک پێشینەی کارەکانی کۆڕبەندەکە دیاری کرد، وەک  بەهێزکردنی مافی گەشەپێدان وەک بەردی بناغەی سیستمی مافەکانی مرۆڤ لە جیهاندا، هەروەها دەستەبەرکردنی دادپەروەری کەشوهەوا لە کاتی گواستنەوە بەرەو ئابووری سەوز، هاوکات بەشداریکردنی دادپەروەرانە لە حوکمڕانیی ژیریی دەستکرددا (AI) ، لەگەڵ وەبەرهێنان لە توانای گەنجاندا وەک بزوێنەری سەرەکی پێشکەوتن.

بەشێکی گرنگی وتارەکەی سەرۆک کۆماری پێشوو تەرخانکرابوو بۆ پرسی فەلەستین و ئەوەی خستەڕوو، گفتوگۆکانی مافی مرۆڤ ناتوانن چاو لەو ستەمە بپۆشن کە دەیان ساڵە لە گەلی فەلەستین بەگشتی و کەرتی غەززە بەتایبەتی دەکرێت.

سەبارەت بە رەوشی مرۆیی غەززە ئاماژەی بەوەکرد،  منداڵانی غەززە مافی خوێندن و ژیانێکی ئارامیان هەیە، پزیشکەکانیش مافی ئەوەیان هەیە لە نەخۆشخانەی شیاودا کار بکەن، و گەلەکەشی مافی ئاو، خۆراک و کەرامەتی هەیە.

له‌ کۆتایی وتارەکەیدا، د. لەتیف رەشید ستایشی رۆڵی کۆماری گەلی چینی کرد لە پەرەپێدانی پڕۆژەکانی ژێرخان و وزە لە عیراقدا، داواشی کرد سیستمی نێودەوڵەتی بەرەو هاوسەنگی و دادپەروەری زیاتر بڕوات، بە شێوەیەک کە مافی گەشەپێدان وەک مافێکی گشتگیر بۆ هەمووان تەماشا بکرێت، نەک وەک ئیمتیازاتێک کە تەنها چەند وڵاتێکی کەم لێی سوودمەند بن.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا رایگەیاند، لەگەڵ ئەمریکا گەیشتوونەتە لێکتێگەیشتن کە تیایدا هەردوولا بەڵێن دەدەن رێز لە سەروەری یەکتر بگرن و دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی یەک نەکەن. ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەمریکا بە نووسراو بەڵێنی داوە چیتر شەڕ دەست پێنەکات و هەڕەشە و هێز دژی ئێران بەکارنەهێنێت.

عراقچی سەبارەت بە ناوەڕۆکی یاداشتنامەکە ئاشکرای کرد، بابەتەکانی وەک پرسی ئەتۆمی، هەڵگرتنی سزاکان، ئاوەدانکردنەوە، چارەنووسی داراییە بلۆککراوەکانی ئێران، پرسی گەرووی هورمز و هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی لە یاداشتەکەدا جێگیر کراون. 

وتیشی: رێککەوتن و دانوستان پرۆسەیەکی دوولایەنەیە و هیچ رێککەوتنێک نییە کە لایەنێک تێیدا 100%ـی قازانج ببێت و لایەنەکەی تر هیچ. بەڵکو دەبێت هەردوولا گەیشتبنە ئاستی رەزامەندی.

وەزیری دەرەوەی ئێران روونیکردەوە، دانوستانەکان بۆ دوو قۆناغ پێشبینی کراون؛ قۆناغی یەکەم یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنەکەیە، قۆناغی دووەمیش کە دەستپێکردنی دانوستانە وردەکانە. 

عراقچی ئەوەشی رایگەیاند، کە پرسی ئەتۆمی و هەڵگرتنی گەمارۆکانی سەر ئێران بۆ قۆناغی دووەم دواخراون و ماوەی 60 رۆژ دانوستان بۆ یەکلاکردنەوەی ئەو پرسانە دیاریکراوە.
لەسەر ئاستی ناوچەیی، عەباس عراقچی جەختی لەسەر هەڵوێستی نەگۆڕی تاران کردەوە و رایگەیاند، هەرگیز حزبوڵای لوبنان بە تەنیا جێناهێڵن و کۆتاییهێنان بە شەڕەکە دەبێت لوبنان و هەموو بەرەکانی تر بگرێتەوە.

لە کۆتاییدا وەزیری دەرەوەی ئێران هۆشداری دا لەوەی کە ئەم رێککەوتنە چەندین دوژمنی هەیە، کە لە سەرووی هەموویانەوە ئیسرائیلە و هەوڵی تێکدانی دەدات.

موراد قەرەیلان دەڵێت، دەبێت ئۆجەلان ئازاد ببێت، بۆ هێنانە ئارای ئاشتی لە نێوان گەلی كورد و توركدا، ئەگەر لە زیندان بمێنێتەوە ئاشتی بەرەوپێش ناچێت.
موراد قەرەیلان، ئەندامی فەرماندەیی ناوەندی پاراستنی گەل(نەپەگە) رایگەیاند، بۆ سەرخستنی پرۆسەی ئاشتی پێش هەموو شتێك دەبێت بە یاسایەك پێگەی ئۆجەلان رونبكرێتەوە.
وتیشی، ئازادی جەستەیی ئۆجەلان مەرجی هێنانەئارای ئاشتییە لە نێوان گەلانی كورد و توركدا، ئەگەر لە زیندان بمێنێتەوە، ئەو پرۆسەیە بەرەوپێش ناچێت.
راشیگەیاند، ئەو خەباتەی ئۆجەلان ئێستا لە ئیمراڵی بەڕێوەی دەبات، خەباتێكی نەتەوەییە و بۆ هەموو كوردێكە. چونكە ئەگەر توركیا واز لە سیاسەتی نكۆلیكردن و لەناوبردن نەهێنێت، هەمیشە دەستكەوتەكانی كورد وەك مەترسی بۆ سەر خۆی دەبینێت، بەو بیركردنەوەیەش ناتوانێت دۆستایەتییەكی راستەقینە لەگەڵ كورددا پێكبهێنێت.