قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لەگەڵ جەلال شێخ ناجی سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە بەردەوامی هەماهەنگی و هاریکاری نێوان سەرجەم هێزە ئەمنیی و هەواڵگرییەکانی هەرێم و عیراق کرایەوە، لەپێناو رووبەڕووبوونەوەی ئاڵنەگارییە ئەمنییەکان و کەمکردنەوەی کاریگەریی گرژییەکان و نەهێشتنی بەربەستەکانی بەردەم ئاسایش و ئارامی وڵاتەکەمان.

لەبەرئەنجامی راپۆرتی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری، قوباد تاڵەبانی روونکردنەوەی زیاتری دا و رایسپاردن وەک هەمیشە بەردەوام بن لە راپەڕاندنی ئەرک و بەرپرسیارێتییە نیشتمانییەکانیان و هۆکاری سەرەکی بن لە سەرخستنی پرۆسە ئەمنیی و هەواڵگرییەکان لەچوارچێوەی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکاندا.

جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم ئاماژەی بەوەشدا: هەرێمی کوردستان قەت نەبووە و نابێتە بەشێک لە کێشەکان و دەمانەوێت بە دیالۆگ پرسەکان یەکلایی بکەینەوە و لەم هەلومەرجەشدا بە ویستی گەلەکەمان هەنگاوەکانمان بنێین.

وەزیری پەیوەندییەكانی عیراق دەڵێت، بنچینەی ئینتەرنێت لە عیراق بۆ كۆمپانیایەكی كوردی دەگەڕێتەوە.

مستەفا سەنەد وەزیری پەیوەندییەكانی عیراق، لە هەشتەمین كۆنگرەی دیالۆگی بەغداد رایگەیاند، بنچینەی ئینتەرنێت لە عیراق بۆ كۆمپانیایەكی كوردی دەگەڕێتەوە.

لە لێدوانێكدا بۆ كوردسات نیوز راگەیاند، كۆمپانیای ئای كیو هاوبەشێكی سەرەكی وەزارەتی پەیوەندییەكانە، ترانزێتی فایبەر ئۆپتیكی بەڕێوە دەبات و لە بواری ئینتەرنێت خزمەتگوزاری زۆر پێشكەشكردووە، لە رووی سوودی كۆمەڵایەتیەوە پشتیوانی لە وەزارەت دەكەن.

ئەمڕۆ منداڵێکی تازەلەدایکبوو لەبەردەم مزگەوتێکی شاری کەرکوک فڕێدراوە و کۆی ئەو منداڵانەی کە لەمساڵدا لەو شارە فڕێدراون 12 منداڵن.

محەمەد عەبدولرەحمان، پەیامنێری کوردسات نیوز: ئەمڕۆ منداڵێک لەبەردەم مزگەوتێکی کەرکوک فڕێدراوە و دواتر پۆلیس هەڵیگرتووەتەوە و لە ئێستادا لە نەخۆشخانەی منداڵانی کەرکوکە.

پەرستارێکی نەخۆشخانەکەش دەڵێت: بەپێی زانیارییەکانمان تەمەنی منداڵەکە نزیکەی مانگێکە.

بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز: لەمساڵدا لە کەرکوک 12 منداڵ فڕێدراون.

وەزارەتی نەوتی عیراق بڵاویکردەوە، وەزیری نەوتی عیراق، لە سەردانێکی رەسمیدا بۆ سعودیە، لەگەڵ هەریەکە لە وەزیرانی وزە و دارایی ئەو وڵاتە کۆبووەوە.

لە دیدارەکاندا باس لە پتەوکردنی پەیوەندییە دوولایەنییەکان و پەرەپێدانی ئاسۆکانی هاوکاری کرا، بەتایبەتی لە کەرتەکانی گاز، وزە و کارەبا.

وەزیری نەوتی عیراق جەختی کردەوە، وڵاتەکەی پەرۆشە بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە و بەتایبەت سعودیە، بە ئامانجی بەدیهێنانی بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی هەردوو وڵات.

 وەفدە عیراقییەکە جگە لە وەزیری نەوت، وەزیری دارایی و چەند لێپرسراوێکی باڵای دیکەی وەزارەتی نەوت و دارایی تێدابوو، کە تێیدا جەخت لە هەماهەنگیی نێوان هەردوو وڵات، لە بەرزترین ئاستدا کرایەوە.

لە میانی بەشداریکردنی لە هەشتەمین کۆنفرانسی دیالۆگی بەغداد، نزار ئامێدی سەرۆک کۆماری عیراق، زنجیرەیەک پەیام و هەڵوێستی راشکاوانەی دەربارەی دۆخی سیاسی، ئەمنی، پرسی چەکدارکردنی گرووپەکان و پەیوەندییەکانی بەغداد و هەولێر خستەڕوو.

سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوە کرد: دۆسیەی چەکدانانی گرووپەکان ئاڵۆزە و چەکی گرووپەکان لەسەر سێ ئاستە، بەڵام گفتوگۆ لەگەڵیاندا بەردەوامە و ئامادەییان هەیە بۆ چەکدانان، هاوکات داوای لە گرووپەکان کرد چەکەکانیان رادەستی دەوڵەت بوبکەنەوە.

لای خۆشییەوە نزار ئامێدی جەختی کردەوە: کۆکردنەوەی چەک لە دەستی دەوڵەت بڕیارێکی عیراقیانە و دەستوورییە و دەبێت بەبێ خوێنڕشتن جێبەجێ بکرێت.

سەرۆک کۆمار روونی کردەوە: بابەتی گرووپە چەکدارەکان و هێزی پێشمەرگە دوو شتی زۆر جیاوازن، چونکە پێشمەرگە هاوشێوەی هەموو هێزەکانی تری دەوڵەت دامەزراوەیەکی دەستوورییە.

جەختیشی کردەوە: بە ئامانجگرتنی هەرێمی کوردستان هیچ پاساوێکی نییە و هەموو کێشەکانی نێوان بەغدا و هەرێم دەبێت بەپێی دەستوور و گفتوگۆ چارەسەر بوبکرێن.

دەربارەی ململانێ هەرێمییەکان، سەرۆک کۆمار ئاشکرای کرد: لە دوای ئێران زیاترین زیانی جەنگ بەر عیراق کەوتووە، بەڵام ئەمریکا ناتوانێت لەوە زیاتر درێژە بە جەنگ بدات. 

سەرۆک کۆمار هۆشداری دا لەوەی کەسانێک هەن دەیانەوێت عیراق پەڵکێشی جەنگی ئێران و ئەمریکا بکەن، بەڵام هەوڵەکان بۆ دوورخستنەوەی وڵات لە ئاڵۆزییەکان بەردەوامن.

هەروەها پشتیوانیی خۆی بۆ پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دەربڕی و ئاماژەیان بەوە کرد: پێشکەوتنی ئەم پرۆسەیە کاریگەریی ئەرێنی لەسەر عیراق دەبێت، هاوکات سەرۆک کۆمار ئاماژەی بە رۆڵی مێژوویی مام جەلال کرد لەم 

لە کۆتاییدا جەختی لەسەر هەماهەنگیی سەرۆکایەتییەکان و هەوڵی بەردەوام بۆ پڕکردنەوەی پۆستە بەتاڵەکانی کابینەی حکومەت کرادەوە. و رایگەیاند: شکستهێنانی حکومەت شکستی هەموو گەلی عیراقە. هەروەها ئاماژەی بەوە کرد: بەشێک لە کێشەکانی هەرێم و بەغداد پەیوەندی بە یاسای نەوت و غازەوە هەیە و داوای لە پەرلەمان کرد موزایەدە بەسەر قووت و مافی خەڵکەوە نەکات.

لە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییەکانی نێوان بەغداد و تاران بۆ ئاساییکردنەوەی جووڵەی بازرگانی، ئاژانسی ئیرنا رایگەیاند، دەسەڵاتدارانی ئێران رەزامەندییان دەربڕیوە لەسەر بەخشینی مۆڵەتی تێپەڕبوون بە ژمارەیەک لە نەوتهەڵگرەکانی عیراق لە رێگەی گەروی هورمزەوە.

بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسەکە، ئەم بڕیارە دوای زنجیرەیەک داواکاری و هەماهەنگیی بەردەوامی لایەنی عیراقی لە رێگەی کەناڵە دیپلۆماسییەکانەوە هاتووە.

هەروەها ئاماژە بەوە کراوە کە بەدەستهێنانی ئەم ئاسانکارییە تایبەتە بۆ كەرتی گواستنەوەی نەوتی عیراق، یەکێک بووە لە تەوەری سەرەکیی وتوێژەکانی بەغداد لە کاتی سەردانەکەی محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی ئەنجومەنی شوورای ئیسلامیی ئێران بۆ عیراق.

ماڵپەڕی ئەكسیۆسی ئەمریكی ئاشكرایدەكات، نزیكەی 40 كەشتی نەوتهەڵگر و 16 ملیۆن بەرمیل نەوت لە رێڕەوی باشوری گەروی هورمزەوە تێپەڕبوون.

ئەكسیۆس لە زاری لێپرسراوانی ئەمریكاوە بڵاویكردووەتەوە، رێژەی تێپەڕبوونی كەشتییە نەوتهەڵگرەكان لە گەروی هورمز بە شێوەیەكی بەرچاو زیادیكردووە و لە یەك رۆژدا 40 كەشتی لە رێگەی رێڕەوی باشورەوە كە دەكەوێتە نزیك كەناراوەكانی عوممان، تێپەڕیون و توانیویانە نزیكەی 16 ملیۆن بەرمیل نەوتی خاو بگەیەننە بازاڕەكانی جیهان.

بەپێی زانیارییەكان، ئەم رێڕەوە لە چەند هەفتەی رابردوودا لەلایەن فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكاوە لە رێگەی هێزێكی تایبەتەوە پارێزگاری لێدەكرێت و ماوەی دوو مانگە كۆنترۆڵی رێڕەوی باشوری گەروی هورمزی كردووە بە مەبەستی پاراستنی كەشتیەكانی گەرووەكە لە رێگەی چاودێریی فڕۆكە جەنگییەكانەوە.

هاوكات، فەرماندەیی سێنتكۆمیش جەختی كردووەتەوە كە لە مانگی ئایاری رابردووەوە تاوەكو ئێستا هاوكاریی تێپەڕبوونی زیاتر لە هەزار و 300 كەشتیی بازرگانی و گواستنەوەی زیاتر لە 660 ملیۆن بەرمیل نەوتیان بە ناو گەرووەكەدا كردووە.

محەمەد باقر قاڵیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند كە تاران چەندین پەیامی لە وڵاتانی دراوسێوە پێ گەیشتووە دەربارەی داڕشتنی رێككاری ئەمنیی نوێ و بەهێزكردنی هەماهەنگییە ئابوورییەكان، تاوەكو ناوچەكە لە دەستوەردانی دەرەكی بپارێزرێت.

ئەمڕۆ محەمەد باقر قاڵیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران ئاماژەی بەوە كرد: وڵاتانی دراوسێ دەیانەوێت قۆناغێكی نوێ لە هەماهەنگیی هەرێمی دەست پێ بكەن.

راشیگەیاند، كار بۆ رێكخستنەوەی پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی ناوچەكە، بەتایبەت عیراق دەكات، لە دۆسیەكانی ئاسایشی سنور، بەرەنگاربوونی تێرۆر و كەرتی وزەدا. 

وەزیری دەرەوەی ئێران وتیشی، تاران پێیوایە دروستكردنی سیستمێكی ئەمنیی ناوخۆیی بەبێ لایەنی دەرەكی، دەبێتە بنەمایەك بۆ كۆتاییهێنان بەو ئاڵۆزییانەی كە لە چەند مانگی رابردوودا رۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان هەژاندووە و مەترسیی فراوانبوونی شەڕیان دروست كردووە.

بەڕێوەبەری دورگەی خارگ رایگەیاند، لە كاتی هێرشەكان بۆ سەر ئێران زیاتر لە 540 جار دورگەكە كراوەتە ئامانج.

نەهدار حسێن پوور، بەرێوەبەری دورگەی خارگ رایگەیاند: لە جەنگی سەپێنراو بەسەر ئێراندا، دورگەی خارگ بووە یەكێك بوو لەو ناوچانەی كەوتە بەر هیچرشی بەرفراوانی ئەمریكا.

راشیگەیاند: لە سەرەتای جەنگەوە تائێستا 548 جار خارگ كراوەتە ئامانج و بە موشەك لێی دراوە، لە 16ی ئاداردا لێدانی 50 موشەك لە دورگەكە تۆماركراوە.

وتیشی: لە ماوەی دوو رۆژی یەك لە دوای یەك شەش كەشتی نەفەر هەڵگر كرانە ئامانج، پەیوەندیی خارگ بە وشكانییەوە نەبڕدرا.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد: لە ماوەیی جەنگەكەدا هەوڵیانداوە، خزمەتگوزاریی پێویستی خەڵك بەبێ پچڕان بەردەوام بێت و پرسەكانی پەیوەست بە ئاو و كارەبا و خزمەتگوزارییەكانی تر دابین بكرێت، هەروەها پەیوەندی دورگەكە لە رێگەی وشكانییەوە بپارێزرێت.