بە هەوڵی سروە محەمەد، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەسەر لیستی یەکێتی دەرمان بۆ نەخۆشانی تالاسیما لە هەرێمی کوردستان دابین دەکرێت.

لە لێدوانێکیدا بۆ کوردسات نیوز، رایگەیاند، بەئامانجی دابینکردنی دەرمان بۆ نەخۆشانی تالاسیما لەکوردستان ئەمڕۆ سەردانی وەزارەتی تەندروستیی عیراقی کردوە و لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتیی هۆنەری لە وەزارەتەکە کۆبوەتەوە.

 ناوبراو ئاماژەی بەوەکرد، بەڕێوەبەری گشتیی هونەریی لەوەزارەتی تەندروستیی عیراق، بەڵێنی داوە  دەرمانی تایبەت بە نەخۆشانی تالاسیما بۆ هەرێمی کوردستان دابیدەکەن.

سروە محەمەد رونیشی کردەوە،بەم نزیکانە کەشتییەکی دەرمان کە  تایبەتە بە نەخۆشی  تالاسیما دەگاتە عیراق و بڕێکی لێ دەنێردرێت بۆ نەخۆشخانە پسپۆڕییەکانی سلێمانی و گەرمیان.

شۆفێران ئاگادار دەکرێنەوە، لە ئەمڕۆوە کامێراکانی رێگای گەلی عەلی بەگ بە رەسمی دەکەونە کار و سەرپێچییەکان تۆمار دەکەن.

ئەمڕۆ سێشەممە، بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی سۆران بڵاویکردوەتەوە لە سەعات دووی دوانیوەڕۆوە کامێراکانی رێگای گەلی عەلی بەگ بەرەسمی دەکەونە کار.

ئاماژەی بەوەشکردوە، کامێراکان بە سیستەمی "خاڵ بۆ خاڵ" کار دەکەن و دیاریکردنی خێراییش لەو رێگایەدا بە زۆرترین 70 کیلومەتر لە کاتژمێرێکدا دیاری کراوە.

هاتوچۆی سۆران داوا لە شۆفێران دەکات، پابەندی خێرای دیاریکراوبن، بۆ ئەوەی لە زیانی گیانی و مادیی پارێزراوبن.

پەرلەمانی توركیا پرۆژە یاسای چوارچێوەی بە زۆرینەی دەنگی ئەندامان پەسەند كرد و بەپێی یاساكەش زۆرینەی ئەندامانی پەكەكە دەتوانن بگەڕێنەوە باكوری كوردستان و توركیا.

پەرلەمانی توركیا  لەبارەی پڕۆژەی یاسای چوارچێوە كۆتایی هاتوو بە دەنگی 468 بەڵێ و 89 نەخێر پەسەند كرا و ئاكپارتی و مەهەپە و دەم پارتی و جەهەپە و هوداپار و پارتی ڕەنج و پارتی كرێكاری توركیا دەنگیان بە یاساكە دا.

ئیی پارتی بە نەخێر دەنگی بە یاساكە دا و زۆربەی پەرلەمانتارانی پارتی نوێ و رێگەی نوێ  بە بەڵێ دەنگیان بە یاساكە دا.

بەپێی یاساكە ژمارەیەك زۆر لە ئەندامانی پەكەكە دەتوانن بگەڕێنەوە بۆ توركیا و باكوری كوردستان و ئۆجەلان و سەركردەكانی پەكەكە یاساكە نایانگرێتەوە.

ئەو ئەندامانەی پەكەكە كە تۆماتبار بە كوشتن یاساكە و ئەو ئەندامانەی پێش 2005 بە زیندانیی هەمیشەیی سزادراون یاساكە نایانگرێتەوە.

لە شەش پارێزگای عیراق پلەكانی گەرما دەگاتە 50 پلە و لە سلێمانی نزمترین پلە بەراورد بە شارەكانی تر تۆمار دەكرێت.

دەستەی كەشناسی عیراق بڵاویكردووەتەوە، لە سبەینێوە لە شەش پارێزگای عیراق 50 پلە تۆمار دەكرێت كە بریتین لە میسان، بەسرە، زیقار، موسەنا، نەجەف و واست، لە بەغداد و بابل و دیوانیە و كەربەلاش 49 پلە تۆمار دەكرێت.

ئاماژەی بەوەشكردووە، رۆژانی پێنجشەممە و هەینی و شەممە پلەكانی گەرما لە یەكتر نزیك دەبن و گۆڕانكاریی بەرچاو دروست نابێت.

لەبارەی شارەكانی هەرێمی كوردستانیش، بۆ سبەینێ لە سلێمانی 39 پلە و لە هەولێر 42 و لە دهۆك 40 تۆمار دەكرێن، لە سلێمانیش نزمترین پلە بەراورد بە شارەكانی تری عیراق تۆمار دەكرێت.

هۆشدارییەكان لەبارەی پیسبوونی ئاوی هەردوو روباری دیجلە و فورات زیادیانكردووە و ئەنجومەنی نوێنەرانیش بە نیازە رێكاری پێویست بگرێتەبەر.

یوسف كلابی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، ئەو پیسبوونەی هەردوو روباری دیجلە و فوراتی گرتووەتەوە، كاریگەری زۆر گەورەی لەسەر ژینگە و تەندروستی هەیە و بەهۆیەوە گەلی عیراق روبەڕووی كۆمەڵكوژییەكی بێدەنگ بووەتەوە كە سەرنجی نەخراوەتە سەر و هیچ كەسێك باسی ناكات.

وتیشی، هەوڵی هاوبەش هەیە لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق و وەزارەتەكانی ژینگە و سەرچاوە ئاوییەكان بۆ روبەڕوبوونەوەی ئەو كارەساتەی ئەو دوو روبارەی گرتووەتەوە، چونكە بووەتە هۆی زیادبوونی توشبوون بە نەخۆشییەكانی شێرپەنجە.

ئاماژەی بەوەشكرد، لەم هەفتەیەدا بە ئامادەبوونی وەزیرە پەیوەندیدارەكان رێنمایی رەسمی لە ئەنجومەنی نوێنەرانەوە دەردەچێت بۆ دەستپێكردنی هەڵمەتێكی نیشتمانی گەورە بە مەبەستی چارەسەركردنی پیسبوونی ئاوی هەردوو روباری دیجلە و فورات.

 سەرۆک وەزیرانی عیراق رایگەیاند، کاردەکەن بۆ دامەزراندنی ئابورییەکی نوی بۆ عێراق کە دور بێت لە گەندەڵی و ئامانجیانە سەرنجی کۆمپانیا جیهانییەکان رابکێشن،  بەمەبەستی گەشەسەندنی زیاتری ئابوری وڵات.

عەلی زەیدی، سەرۆکی وەزیرانی عیراق بە ئامادەوونی وەزیری دارایی و پارێزگاری بەنکی ناوەندی، پێشوازی لە سەرۆک و ئەندامانی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران کرد.

نوسینگەی عەلی زەیدی بڵاویکردوەتەوە، کۆبونەوەکە بە مەبەستی تاوتوێکردنی سیاسەتە ئابورییەکان و هەماهەنگیی نێوان هەردوو دەسەڵاتی جێبەجێکردن و یاسادانان بووە.

لە کۆبونەوەکەدا عەلی زەیدی ئاماژەی بەوە کرد، حکومەت بۆ یەکەمجار دەستیکردووە بە ئامادەکردنی "بەرنامەی بودجە و ئەنجامەکان" و  سەرنجی تایبەتیشی دەبێت بۆ پرسی کارەبا و بنبڕکردنی گەندەڵی بێت.

هەروەها ئاماژەی بەوەشکردوە، کە کار دەکەن بۆ بنیاتنانی ئابوریەکی نوێ بۆ عیراق و راکێشانی وەبەرهێنانی کۆمپانیا جیهانییەکان بەمەبەستی گەشەسەندنی زیاتری ئابوری وڵات. 

دادگای تاوانەكانی دیمەشق بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ بەشار ئەسەد سەرۆكی پێشووی سوریا و ماهیر ئەسەدی برای دەركرد.

ئەمڕۆ دادگای تاوانەكانی دیمەشق بڕیاریدا، بە تۆمەتی كوشتنی بەمەبەست سزای لەسێدارەدان بۆ بەشار ئەسەد سەرۆكی پێشووی سوریا دەربكرێت.

جیا لە بڕیاری لە سێدارەدان بۆ بەشار ئەسەد و براکەی، ، بە تۆمەتی تاوانی كوشتنی بە مەبەست و ئەشكەنجەدان بڕیاری لەسێدارەدان بۆ عاتیف نەجیب سەرۆكی دەزگای ئاسایشی سیاسی لە دەرعاش دەركرا.

بەپێی بڕیارەكەی دادگا، عاتیف نەجیب تێوەگلاوە لە ئەشكەنجەدانی ژمارەیەكی زۆر لە دەستگیركراون و كوشتنی ژمارەیەكیان لەكاتی دەستبەسەركردنیاندا.

دادگای تاوانەكانی دیمەشق داوای شوێنكەوتن و دەستگیركردنی بەشار ئەسەد و براکەی دەكات، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی.

لە میانی بەشداریکردنی لە رێورەسمی ئیمزاکردنی لێکتێگەیشتنێکدا لەگەڵ وەزارەتی تەندروستیی بۆ ئاوەدانکردنەوەی ژێرخانە وێرانبوەکانی جەنگ، عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، وڵاتەکەی لە جەنگی دواییدا توانای خۆی سەلماندووە و دوژمنەکانی ناچار کردووە داوای دانوستان بکەن. 

ناوبراو ئاماژەی بەوەش کرد, کە ئێران جگە لە جەنگەکە، لە ئاستی دیپلۆماسی و ئەخلاقیشدا سەرکەوتنی بەدەستهێناوە و رۆڵی کەرتی تەندروستی و خۆڕاگریی گەلی ئێرانی بە بەرز نرخاند لە تێپەڕاندنی ئەو قۆناغە سەختەدا.

وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت، كەس بیری لەوە نەكردبووەوە بتوانن دوژمن ناچار بكەن داوای دانوستان بكات و بۆ جیهانیشیان سەلماند دەسەڵاتێكی نەدۆڕاون.

ناوبراو باسی لەوەش کردوە، ئێرانییەکانی دانیشتوی دەرەوەی وڵات و لایەنگرانی کۆماری ئیسلامی و شیعەکانی عیراق بە ئارەزووی خۆیان ملیۆنان دۆلار هاوکاریی دارایی و کەرەستەیان پێشکەش کردووە و ئامادەییان دەربڕیوە بۆ هاوکاریکردنی زیاتریش.

هەروەها رایگەیاند، کە کەمپینێکی نوێ دەستیپێکردووە بۆ تەرخانکردنی هاوکارییەکان بەرەو ئاوەدانکردنەوەی نەخۆشخانەی ئەندیمەشک کە لە سەدا 80ی زیانی پێگەیشتووە.

عراقچی وتویەتی،  وەزارەتی دەرەوە لە هەماهەنگیی بەردەوامدا دەبێت لەگەڵ گومرک و مانگی سور بۆ ئاسانکاری لە هاوردەکردنی دەرمان و کەلوپەلی پزیشکی بۆ ناو وڵات.

بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ، بەرهەمهێنەرانی وزە لە کەنداو دەگەنە ئەو دەرئەنجامەی، کە کۆنترۆڵی ئێران بەسەر گەروی هورمزدا دەبێتە رەوشێکی هەمیشەیی و نەگۆڕ.

رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەکردوە،  وڵاتانی ناوچەکە ناچار بوون بچنە ژێر باری "واقیعێکی نوێ" لەو رێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەدا؛ ئەگەرچی هەناردەکارانی نەوت و گاز ناڕازین بەرانبەر ئەو رێککەوتنەی بۆ دووبارە کرانەوەی گەروەکە لە ئارادایە.

وۆڵ ستریت جۆرناڵ دەڵێت؛ وڵاتانی کەنداو رازینین لە واقیعی نوێی گەروی هورمز، کە لەژێر دەسەڵاتی ئێراندایە، بەڵام وەک کەمتری زیان لەبەرچاوی دەگرن، تەنانەت ئەگەر ببێتە هۆی پەکخستنی بەردەوامی هەناردەی نەوت و گاز و دروستکردنی ئاستەنگ بۆ دابینکردنی وزەی جیهانیی.

مەترسیی سەرەکیی وڵاتانی کەنداو لەوەدایە، کە جێگرەوەی قبوڵنەکردنی ئەم رەوشە گەڕانەوەیە بۆ جەنگی کراوە، کە بە بڕوای ئەوان دەرئەنجامەکانی زۆر خراپتر دەبن.

رۆژنامەکە ئەوەشیخستوەتەڕوو، ئەم رەوشە ئاڵۆزە دەریڕەخات، کە چۆن جەنگەکە بووەتە هۆی سەرهەڵدانی ئێرانێکی نوێ کە هەژمونی بوەتە هۆی مەترسی بۆ ئاسایشی وزەی جیهانی بێ هیچ بژارەیەکی تر.