کاروان ستونی، وتەبێژی رەسمیی حەج و عومرەی کوردستان رایگەیاند کە شەوی رابردوو (14/15ی ئەیلوولی 2026) عومرەکارێکی کورد بەناوی (محەمەد حەسەن)، کە تەمەنی سەروو 65 ساڵە و خەڵکی کەلارە، لە سعودیە کۆچی دوایی کرد.

وتەبێژی حەج و عومرە ئاماژەی بەوەش دا: ئەم عومرەکارە دوای بەجێگەیاندنی سوونەتی عومرە، لە رێگەی نێوان مەدینە بۆ عەرعەر کۆچی دوایی کردووە.

جەختیشی کردەوە کە بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی حەج و عومرە لە رێگەی نووسینگەی کەلارەوە بەردەوام لەسەر هێڵ بووە بۆ پێشکەشکردنی ئاسانکارییەکان، لەسەر داواکاریی کەسوکارەکەشی کە لە گەشتەکەدا لەگەڵیدابوون، تەرمەکەی لە سعودیە رەوانەی کەلار دەکرێتەوە.

بەمەش ئەم رووداوە دەبێتە دووەم حاڵەتی کۆچی دوایی عومرەکارانی کورد لە وەرزەکانی عومرەی ئەمساڵی 2026دا.

سەرۆك بافڵ جەلال تاڵەبانی لەسەر بانگهێشتی رەسمی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، گەیشتە تاران و لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای ئەو وڵاتە كۆدەبێتەوە.

لەسەر بانگهێشتی رەسمی عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران، بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان گەیشتە تاران و بڕیارە چەندین كۆبوونەوە لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای ئەو وڵاتە ئەنجام بدات.

پێشتریش ئیسماعیل بەقایی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند: سەردانەكەی سەرۆكی یەكێتی بۆ تاران لە چوارچێوەی راوێژكارییە بەردەوامەكانی نێوان ئێران و عیراق و هەرێمی كوردستاندایە بۆ فراوانكردنی پەیوەندییەكانی نێوانیان و پتەوكردنی ئاشتی و سەقامگیریی لە ناوچەكەدا.

وتیشی: بافڵ جەلال تاڵەبانی لە تاران زنجیرەیەك دیدار و كۆبوونەوە لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای ئێران ئەنجام دەدات بۆ تاوتوێكردنی ئەو پرسانەی جێی بایەخی هاوبەشن، دیارترینیان ئابووری و ئاسایشی سنوورەكان.

سبەی سەعات 10ی بەیانی ئەنجومەنی وەزیران کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ساز دەکات و تێیدا سێ تەوەری سەرەکی تاوتوێ دەکرێن.

بەپێی بەرنامەی کاری کۆبوونەوەکە، تەوەری یەکەم تایبەت دەبێت بە ئامادەکارییەکان بۆ دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندنی 2026-2027، کە لەلایەن وەزیرانی پەروەردە و خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستییەوە دەخرێتە روو.

لە تەوەری دووەمدا، وەزیری پلاندانان هەڵسەنگاندن بۆ بڕیارەکانی حکوومەتی عیراق سەبارەت بە ئەنجامەکانی سەرژمێریی گشتیی ساڵی 2024 دەکات. لەم بڕگەیەدا کاریگەریی ئەنجامەکانی سەرژمێری لەسەر دیاریکردنی رێژەی پشک و شایستە دارایی و دەستوورییەکانی هەرێمی کوردستان، شانبەشانی هەڵوێست و هەنگاوەکانی داهاتووی حکوومەتی هەرێم تاوتوێ دەکرێن.

تەوەری سێیەم و کۆتایی تایبەتە بە پرسی دارایی، تێیدا وەفدی باڵای دانوستانکار ئەنجامی دوا گفتوگۆکانیان لەگەڵ بەغداد بۆ گەڵاڵەکردنی رەشنووسی پرۆژەیاسای بودجەی گشتیی عیراق بۆ ساڵی 2027 و هەوڵەکان بۆ جێگیرکردنی شایستە دارایییەکان و رۆڵی نوێنەرانی هەرێمی کوردستان لەو پرسەدا دەخەنە روو.

وەزارەتی پەروەردەی عیراق بڕیاری دا دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندنی (2026-2027) دواپاش بخات بۆ رۆژی یەکشەممە، 11ی تشرینی یەکەمی 2026، لە شوێنی ژوانی پێشوو کە 20ی ئەیلوول بوو.

بەپێی گشتاندنێکی فەرمیی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی پەروەردەی گشتی و ئەهلی و بێگانە کە رەزامەندیی وەزیری لەسەرە، هۆکاری دواخستنەکە دەگەڕێتەوە بۆ تەواوکردنی رێکارەکانی تاقیکردنەوەکانی خولی دووەمی پۆلە کۆتایی نەهاتووەکان (ناپۆل)، لەگەڵ ئامادەکاریی تەواو بۆ ساڵی نوێی خوێندن و بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما لەم ماوەیەدا.

وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماژە بەوە دەکات کە پابەندە بە دابینکردنی تەواوی پێداویستیی ناوخۆ لە بەرهەمە نەوتییەکان و پڕکردنەوەی هەر کەلێنێک لە رێگەی هاوردەکردنی بڕی زیاتر لە دەرەوە.

سەلیم رکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەی رەسمی رایگەیاند: کۆبونەوەی زیاتر کراوە بۆ دابینکردنی بارەگۆڕی نوێ لە هەردوو بەرهەمی بەنزین و گازاویل، پێشبینیش دەکرێت تا کۆتایی ئەم هەفتەیە ئەو بارانە بگەن، بە مەبەستی زیادکردنی بڕی بەردەست لە بازاڕەکاندا و وەڵامدانەوەی داواکارییە روو لە زیادبووەکان.

وتەبێژی وەزارەت روونیشی کردەوە، ئەم رێکارانە لە چوارچێوەی پلانی وەزارەتدان بۆ دەستەبەرکردنی بەردەوامیی دابینکردنی سووتەمەنی بەپێی ئاستی راستەقینەی داواکاری و بەکاربردن.

جەختیشی کردەوە: وەزارەت بەردەوامە لە بەدواداچوون بۆ ئاستی بەرهەمهێنانی ناوخۆ و پڕکردنەوەی هەر کەمییەک لە رێگەی هاوردەکردن لە کاتی پێویستدا، بە شێوازێک کە تەواوی وەڵامی پێداویستییەکانی هاوڵاتییان بداتەوە.

وەزارەتی خوێندنی باڵا ئەمڕۆ سێشەممە رایگەیاند کە دوو زانکۆی عیراقی چوونه‌تە ناو ریزبەندیی شەنگهای بۆ پسپۆڕییە ئەکادیمییەکان.

حەیدەر عەبد زەهد، بریکاری وەزارەتەکە لە راگەیەندراوێکدا باسی لەوە کرد کە چوونی دوو زانکۆی عیراقی بۆ ناو ریزبەندیی جیهانیی شەنگهای دەستکەوتێکی ئەکادیمیی گرنگە و دەربڕی هەوڵە بەردەوامەکانە بۆ بەرزکردنەوەی ئاستی زانکۆکانی عیراق و بەهێزکردنی ئامادەییان لە گۆڕەپانی ئەکادیمیی نێودەوڵەتیدا.

بریکاری وەزارەت ئاماژەی بەوەش دا کە ئەم دەستکەوتە بەرهەمی روانگەی زانکۆ عیراقییەکانە بەرەو کوالێتی و جیاوازی و کێبڕکێی جیهانی، هاوکات وەرگێڕانی کرداریی هەوڵی سەرکردایەتیی زانکۆکان و مامۆستایان و توێژەرانە لە دروستکردنی دامەزراوەی ئەکادیمیی شیاو بۆ ئامادەیی و کێبڕکێ لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی.

سەبارەت بە پسپۆڕییەکان، روونیکردەوە لە بواری توێژینەوەدا، زانکۆی عەینی عیراقی لە پسپۆڕیی (ئەندازیاری / سەرچاوەکانی ئاو) و زانکۆی وارسی ئەنبیا لە پسپۆڕیی (زانست و ئەندازیاریی وزە) چوونه‌تە ناو ریزبەندەکەوە.

ئەم ریزبەندییە پشت بە نۆ پێوەری زانستی و ئەکادیمی دەبەستێت کە زانیارییەکانی لە ماڵپەڕی(ماڵپەڕی وێب ئۆف ساینس / کلاریڤەیت وەردەگرێت؛ کە یەکێکە لە دیارترین و باوەڕپێکراوترین سەرچاوەکانی زانیاریی زانستی لە ڕووی وردییەوە.

جەختیشی لەسەر گرنگیی بەردەوامیی هەوڵە توێژینەوەیی و ئەکادیمییەکان کردەوە بۆ بەهێزکردنی زیاتری پێگەی زانکۆ عیراقییەکان لە ریزبەندییە جیهانییەکاندا.

حوسیەكان یەمەن رایانگەیاند، 54 هێرشی نوێیان بۆ سەر سعودیە ئەنجامداوە و ژێرخان و بنكەی سەربازی ئەو وڵاتەیان كردوەتە ئامانج. 

یەحیا سەریع وتەبێژی حوسییەكانی یەمەن لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا 54 هێرشیان لە ناو خاكی سعودیە ئەنجامداوە و بنكەی سەربازی خەمیس لە باشوری وڵاتەكە و سیستمی رادار و بەرگری و تەقەمەنی ئەو وڵاتەیان كردوەتە ئامانج لە بەرانبەر هێرشی سعودیە بۆ سەر ئەو گروپە لە یەمەن. 

دەسەڵاتدارانی سعودیە رایانگەیاند، حوسییەكان ژێرخانی مەدەنی وڵاتەكەیان كردوەتە ئامانج و سێ كەس كوژراون و چەند كەسێكیش برینداربوون. 

ئاماژەیان بەوەشكردووە، بە توندی وەڵامی ئەو هێرشانەی حوسییەكان دەدەنەوە و بێ دەنگ نابن. 

مۆحسین رەزایی، سکرتێری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نیشتمانیی ئێران رایگەیاند، تاوەکو مەرجەکانی ئێران جێبەجێ نەکرێن، هیچ دانوستانێک لەگەڵ واشنتۆن ناکرێت.

رەزایی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "ئێکس" وەڵامی سەرۆکی ئەمریکای دایەوە و هۆشداری دا لە سەرگەرمبوون بە دژایەتیی ئاماژەکانی ترەمپ کە لە نێوان رەتکردنەوەی دانوستان و ئامادەیی بۆ دیالۆگدا دەهات و دەچوو.

رەزایی جەختی لەسەر گۆڕانی هاوکێشەکانی پەیوەست بە نەوت و گەروەکان کردەوە و ئاماژەی بەوە دا کە سەرگەردانی بۆ کۆنتڕۆڵکردنی لێکەوتەکان رێگری لە روداوەکانی داهاتوو ناکات، هەروەها دووپاتی کردەوە کە بێ جێبەجێکردنی مەرجەکانی ئێران هیچ دانوستانێک لە ئارادا نییە.

ئەم وەڵامەی ئێران دوای ئەوە هات کە دوێنێ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندبوو ئێران دەستبەجێ و بەپەلە دەیەوێت رێککەوتن لەگەڵ واشنتۆن ئیمزا بکات، ئاماژەی بەوەش کردبوو کە خۆی بڕیار دەدات ئایا ئەمریکا بەشداری لەو دانوستانانەدا دەکات یاخود نا.

زیان و تێچوی جەنگی ئەمریکا ئاشکرا دەکرێت، زۆربەی بنکەکانی ئەمریکا زیانیان پێگەیشتوە و جەنگەکەش زیاتر لە 33 ملیار دۆلار لەسەر ئەمریکا کەوتوە.

کەناڵی فۆکس نیوز بە پشتبەستن بە راپۆرتێکی نوێی پشکنەری گشتیی پێنتاگۆن بڵاویکردەوە، تێچووی جەنگی ئێران زیاتر لە 33 ملیار دۆلار لەسەر ئەمریکا کەوتوە.

لە راپۆرتەکەی فۆکس نیوزدا هاتووە؛ تێچوی جەنگی ئێران 33.4 ملیار دۆلارە و 22.3 ملیاری تەنها بۆ بەکارهێننای چەک و 3.7 ملیاریش زیانی تێکشکاندنی ئامێڕ و فڕۆکەکانی ئەمریکایە.

ئەمە جگە لە زیانی 184 ملیۆن دۆلاری کە بەر دامەزراوە دیپلۆماسییەکانی ئەمریکا لە عراق، کوێت، عەرەبستانی سعودی و ئیمارات کەوتووە.

راپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەکات هێرشەکانی ئێران زیانی گەورەی بە  بنکەکانی ئەمریکا لە هەشت وڵاتی ناوچەکە گەیاندووە و دەیان فڕۆکەی تێکشکاندووە یان زیانپێگەیاندوون.

بە گوێرەی زانیارییەکان؛زیانەکانی ئەمریکا بەم شێوەیەیە؛

-چوار فڕۆکەی F-15E

-حەوت فڕۆکەی سووتەمەنیبەخشی KC-135

-یەک فڕۆکەی F-35A

-یەک فڕۆکەی A-10

-30روبەری بێفڕۆکەوانی MQ-9

 پێنتاگۆنیش هۆشیاری داوە کە بەکارهێنانی زۆری موشەک بووەتە هۆی کورتهێنانی ستراتیژی لە کۆگاکان و دەرکەوتنی کەموکوڕی لە زنجیرەی بەرهەمهێنانی چەکی وڵاتەکەدا.