لە باڵەکایەتی دوو کەس بەهۆی روداوی هاتوچۆوە گیانیان لەدەستدا و شەشی تریش برینداربوون.

ئیسماعیل عوسمان پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، لە ئەنجامی روداوێکی سەختی هاتوچۆ کە هەڵدێرانی ئوتومبیلێک بووە بە هەشت سەرنشینەوە، دوو کەسیان گیانیان لە دەستداوە.

وتیشی، هەر بەهۆی روداوەکەوە شەش کەسی تریش برینداربوون و برینی یەکێکیان سەختە.

پەیامنێری کوردسات نیوز ئەوەشی خستەڕوو، روداوەکە لە گوندی گرتکی سنوری ناحیەی سمیلان بووە لە باڵەکایەتی.

وەزارەتی ناوخۆ رێنمایی نوێ سەبارەت پێدانی مۆڵەتی جامڕەشکردنی ئۆتۆمبێل دەردەکات و رایدەگەیەنێت؛ لەمەودوا تاکسی و بارهەڵگریش دەتوانن داواکاری مۆڵەتی جامڕەشکردن پێشکەش بکەن.

بەپێی ناوەڕۆکی ئەم رێنماییە تازەیە جگە لە رێژەکانی پێشوو لەمەودوا مۆڵەت دەدرێت بە ئوتومبێڵی جامڕەش بە رێژەی بە رێژەی سەروو 80.

هەر پێی رێنماییەکە هەموو هاووڵاتیان مافیان هەیە داوای مۆڵەتی جامڕەش بکەن وەکو ئوتومبێڵی تاکسی و بارهەڵگر و تەنانەت ئەو ئوتومبێلانەشی هەڵگری تابلۆی پارێزگاکانی دیکەی عێراقن بەو مەرجەی ئوتومبێلەکە بەناوی خۆیانەوە تۆمارکرابێت و دانیشتووی هەرێمی کوردستان بێت.

کلیک لێرە بکەو هەموو رێنماییەکان بخوێنەرەوە....

هاوپەیمانیی  (پێرل پێترۆلیەم) سەرسوڕمانی خۆی لە راگەیەندراوەكەی حكومەتی هەرێم دەردەبڕێت و تۆمەتی پێشێلكاریش رەتدەكاتەوە.

هەردوو كۆمپانیای (دانە گاز) و (نەفتی هیلال) كە بە هاوپەیمانیی  (پێرل پێترۆلیەم) ناسراون، لە راگەیەنراوێكدا سەرسوڕمانی خۆیان بەرانبەر راگەیەنراوەكەی حكومەتی هەرێمی كوردستان دەربڕییوە لە بارەی رێككەوتنی ناردنی غاز بۆ وەزارەتی كارەبای عیراق لە كەركوك، جەختیشیانكردووەتەوە، رێككەوتنەكە بەپێی مافە تایبەتەكانی گرێبەستكردنی كۆمپانیاكە بۆ بەبازاڕكردن كراوە.

هاوپەیمانییەكە ئاماژەی بەوەكردووە، حكومەتی هەرێم و وەزارەتی سامانە سروشتییەكان لە مانگی كانوونی دووەمی ئەمساڵەوە ئاگاداری تەواوی رێككەوتنەكە و ئامادەكارییەكانی بوون و مافی تایبەتی بەبازاڕكردنیش لە رێگەی رێكارە یاساییە نێودەوڵەتییەكانەوە سەلمێنراوە و پێویستی بە رەزامەندیی حكومەتی هەرێم نییە.

هاوپەیمانیی  (پێرل پێترۆلیەم) دەنگۆی پێشێلكردنی پابەندبوونەكانی رەتكردووەتەوە و دەڵێت، بەردەوامە لە دابینكردنی 655 ملیۆن پێ سێجا غازی رۆژانە بۆ هەرێم كە پێداویستییەكانی پڕدەكاتەوە و رێگەی پێدەدات كارەبا بە حكومەتی بەغداد بفرۆشێت، وێڕای ئەوەی حكومەتی هەرێم زیاتر لە سێ ساڵە پێدانی شایستە داراییەكانی هاوپەیمانییەكەی دواخستووە.

لە كۆتایی راگەیەنراوەكەشدا هاتووە، بڕی 100 ملیۆن پێی سێجا غازی رۆژانە كە بۆ كەركوك دەنێردرێت، لە غازی زیادەی بەرهەمهێنراوی كێڵگەی "كۆرمۆر"ەوەیە لە رێگەی پرۆژەی "كۆرمۆر 250" بۆ بەهێزكردنی ئاسایشی وزە لە عیراق، جەختیشیكردووەتەوە لەسەر پابەندبوونی بە وەبەرهێنانی غاز لە هەرێمی كوردستان كە لە ساڵی 2007ەوە چوار ملیار دۆلاری تێپەڕاندووە بە مەبەستی خزمەتكردنی بەرژەوەندییەكانی هەرێمی كوردستان و سەرجەم عیراق.

جارێكی تر سەرۆك وەزیرانی عیراق بۆ سەردانی سعودیە بانگهێشت دەكرێت و دەڵێت،  رێگە نادەن خاكی عیراق بۆ هێرشكردنەسەر دراوسێكانی بەكاربهێنریت.

نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆك وەزیرانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، عەلی زەیدی سەرۆك وەزیران پێشوازی لە خالد بن عەلی حومەیدان سەرۆكی دەزگای هەواڵگریی گشتیی سعودیە و وەفدێكی ئەو وڵاتە كردووە و بەهێزكردنی ئاستی هەماهەنگی و هاوكاریی ئەمنیی بەپەلە لە نێوان هەردوو وڵاتدا تاوتوێكرا.

بەپێی راگەیەنراوەكە، سەرۆكی دەزگای هەواڵگریی گشتیی سعودیە نامەیەكی سەركردایەتیی وڵاتەكەی رادەستی سەرۆك وەزیرانی عیراق كردووە كە تێیدا جارێكی تر بە رەسمی بانگهێشتكراوە بۆ سەردانیكردنی ریاز.

لە كۆبوونەوەكەدا سەرۆك وەزیرانی عیراق جەختی لە قوڵكردنەوەی پەیوەندییەكان لەگەڵ سعودیە و پاراستنی سەروەری خاكی عیراق كردەوە و وتی، لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتی دەرستووریی و پابەندبوون بە پاراستنی دراوسێیەتی، رێگە بە هیچ لایەنێك نادرێت خاكی عیراق بۆ هێرشكردنە سەر دراوسێكانی بەكاربهێنرێت، هەردوولاش هاوڕابوون لەسەر گرنگیی بەردەوامیی ئاڵوگۆڕی زانیارییە هەواڵگرییەكان بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئاڵۆزییە ئەمنییەكان و دوورخستنەوەی ناوچەكە لە مەترسییەكان.

مقاومەی ئیسلامی لە عیراق وەڵامی داواكارییەكەی هادی عامری دەداتەوە و بڕیاریدا هێرشەكانی بۆسەر سعودیە و ئەمریكا دوابخات.

بەرەی مقاوەمەی ئیسلامی لە عیراق لە راگەیەنراوێكدا بڵاویكردەوە، لەسەر داوای هادی عامری ئەمینداری گشتیی رێكخراوی بەدر، بڕیاریانداوە هێرشەكانیان بۆسەر سعودیە و ئەمریكا دوابخەن، كە بڕیاربوو بەمنزیكانە ئەنجامی بدەن.

ئاماژەی بەوەشكردووە، خوێنی شەهیدان بەهیچ جۆرێك نەبووە و نابێتە كاڵا لە ململانێ سیاسییەكاندا و پێویستە ئەمریكا و هاوپەیمانەكانی لە ناوچەكەدا ئەوە بزانن خوێنی شەهیدان بنەمای خۆڕاگریی مقاوەمەی ئیسلامییە.

مقاوەمەی ئیسلامی داوا لە لێپرسراوانی باڵای عیراقیش دەكات پێداچوونەوە بە سیاسەت و هەڵوێستەكانیاندا بكەن و دەشڵێت، سەروەری وڵات بە راگەیەندراوی شەرمنانە وەرناگیرێتەوە، بەڵكو بە گورزی ئەو نیشتمانپەروەرانە وەردەگیرێتەوە كە سازش لەسەر پیرۆزی خاك و كەرامەتی شەهیدان ناكەن.

ئەوەش لەدوای ئەوەدێت، هادی عامری ئەمینداری گشتی رێكخراوی بەدر لە پەیامێكی ڤیدیۆییدا داوای لە بەرەی مقاوەمەی ئیسلامی كرد هێرشەكانی بەرانبەر ئەمریكا و سعودیە رابگرێت.

ئەمینداری گشتی رێكخراوی بەدر داوا لە بەرەی مقاوەمە دەكات هەموو كاردانەوە و هێرشەكانی بەرانبەر ئەمریكا و سعودیە رابگرێت.

هادی عامری ئەمینداری گشتی رێكخراوی بەدر لە پەیامێكی ڤیدیۆییدا دەڵێت، لە رێگەی دیبلۆماسییەوە بە وردی بەدواداچوون بۆ مافی هەموو ئەو كەسانە دەكەن كە بەهۆی هێرشەكەی چەند رۆژی رابردووی ئەمریكا و سعودیەوە كوژران و برینداربوون.

عامری داوا لەسەرجەم گروپەكانی سەر بە بەرەی مقاوەمەی ئیسلامیش دەكات لە پێناو بەرژەوەندییە باڵاكانی عیراق، هێرش و كاردانەوەكانیان لە بەرانبەر ئەمریكا و سعودیە رابگرن.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا بۆ جاری هەشتەم هەڵوەشاندنەوەی تۆڕێكی دارایی نهێنیی ئاشكرا كرد كە سەدان ملیۆن دۆلاری بە نهێنی بۆ ئێران گواستووەتەوە.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا رایگەیاند، وەزارەتی گەنجینەی وڵاتەكە سزای نوێی بەسەر تۆڕێك لە كۆمپانیاكانی ئاڵوگۆڕی دراو و كۆمپانیا وەهمییەكانی ئێراندا سەپاندووە كە هاوكاریی ئێرانیان كردووە لە گواستنەوەی سەدان ملیۆن دۆلار بە نهێنی لە رێگەی سیستەمی دارایی نێودەوڵەتییەوە.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا راشیگەیاند، ئەو تۆڕە داراییەی كراوەتە ئامانج هاوكاری ئێرانی كردووە بۆ دەستگەیشتن بە داهاتەكانی نەوت و دەربازبوون لە سزاكانی ئەمریكا لە رێگەی بەكارهێنانی كۆمپانیای وەهمی و ئامرازی دارایی نهێنی بۆ سپیكردنەوەی پارە و گواستنەوەیان.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا، جەختی كردەوە، هەوڵەكانیان لە چوارچێوەی سیاسەتی دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمریكاوە دێت بە فشاركردنە سەر ئێران و لاوازكردنی سەرچاوە داراییەكانی ئێران و توانا سەربازییەكانی.

سەرۆک کۆماری تورکیا دەڵێت؛ رێککەوتنەکەمان لەگەڵ سعودیە و پاکستان هاوکارییە ئەمنی و بەرگرییەکان بەهێزتر دەکات.

رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆکی کۆماری تورکیا رایگەیاند، "رێککەوتنامەی مەککە بۆ بەرگریی هاوبەش" کە لەنێوان سعودیە، تورکیا و پاکستان ئیمزا کراوە، هەنگاوێکی ستراتیژییە بۆ بەهێزکردنی هاوکارییە ئەمنی و بەرگرییەکانی نێوان هەرسێ وڵات.

جەختیشی کردەوە، تێککەوتنەکە پشتبەستووە بە پرەنسیپی بەرپەرچدانەوەی بەکۆمەڵ و ئامانجی هیچ وڵاتێک نییە، بەڵکو بۆ پاڵپشتیکردنی ئاشتی و سەقامگیرییە لە ناوچەکەدا.

ئەردۆغان لە پەیامێکدا لە هەژماری رەسمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "X" بڵاویکردەوە، بە وەڵامدانەوەی بانگهێشتی محەمەد بن سەلمان شازادەی جێنشینی سعودیە، بەشداریی لە کۆبوونەوەیەکی لووتکەدا کردووە لەگەڵ شەهباز شەریف سەرۆک وەزیرانی پاکستان، کە ئەنجامەکەی ئیمزاکردنی رێککەوتنامەی مەککە بۆ بەرگریی هاوبەش بووە.

سەرۆکی تورکیا ئاماژەی بەوەشکرد، رێککەوتنەکە بەشدار دەبێت لە بەهێزکردنی هاوکارییە ئەمنی و بەرگرییەکانی نێوان هەرسێ وڵات و پەرەپێدانی پڕۆژەی هاوبەش لە بوارەکانی پیشەسازیی بەرگریدا، لەگەڵ پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی رووبەڕووبوونەوەی تیرۆر، بەشێوەیەک ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەکە دەپارێزێت.

ئەوەشی خستەڕوو، رێککەوتنەکە پشتبەستووە بە پرەنسیپی بەرپەرچدانەوەی بەکۆمەڵ.

سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، جەنگی وڵاتەکەی لەگەڵ ئێران بەرەو کۆتایی دەچێت و تاران ناتوانێت بۆ ماوەیەکی درێژتر لەسەر جەنگەکە بەردەوام بێت.

لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەنووسان دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەکرد، پێشبینی دەکات جەنگەکە زۆر بەخێرایی کۆتایی پێبێت و وتی، "پێم وانییە ئێران بتوانێت بۆ ماوەیەکی درێژ لەسەر ئەم رەوشە بەردەوام بێت".

ئەم لێدوانانەی ترەمپ لە کاتێکدایە کە ئاژانسی هەواڵی "سی ئێن ئێن" بڵاویکردووەتەوە، سوپای ئەمریکا بەشێکی زۆری کۆگاکانی موشەکی دوورهاوێژی لەم جەنگەدا بەکارهێناوە کە چووەتە شەشەمین مانگی خۆیەوە.

لەلایەکی دیکەوە و لە وەڵامی پرسیارێکدا سەبارەت بە رەوشی کۆگاکانی چەک و تەقەمەنی، ترەمپ جەختیکردەوە، وڵاتەکەی خاوەنی بڕێکی زۆری چەکی بەهێزە و لە ئیستادا سەرقاڵی دروستکردنی کارگەی نوێن بۆ بەرهەمهێنانی زیاتری موشەک.

لەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی و رەوشی ناوچەکەوە، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، گفتوگۆکان لەسەر گەروی هورمز بە باشی بەڕێوەدەچن و خۆی راستەوخۆ بەشدارە لە نەخشەرێگای دانوستانەکاندا.

ئەوەش لە کاتێکدایە، تاران رایگەیاندووە، ئێران سوورە لەسەر ئەوەی کۆنتڕۆڵی بەشێک لە گەروەکەی لەدەستدا بێت و وەک رێڕەوێکی نێودەوڵەتی کراوەی پێش جەنگەکەی لێنەیەتەوە.

جێی ئاماژەیە، شارەزایانی ئابوری هۆشیاری دەدەن؛ داخرانی گەروی بووەتە هۆی بەرزبوونەوەی بەرچاوی نرخی سوتەمەنی و کەلوپەل لە بازاڕەکانی جیهاندا و فشارێکی زۆری خستووەتە سەر ئابوری جیهانی.