بەهۆی بەرزبونەوەی پلەکانی گەرماوە، وەزارەتی تەندروستی هەرێمی کوردستان چەند رێنماییەکی بڵاوکردەوە و داوا لە هاووڵاتییان دەکات بۆ سەلامەتی خۆیان  پابەندی رێنماییەکان بن.

وەزارەتی تەندروستی داوا لە هاووڵاتیان دەکات لە کاتی چونە دەرەوەدا چەتر و چاویلكە و جل و بەرگی رەنگ كراوە بەكاربهێنن و دور بکەونەوە لە خواردنەوەی گازی و زۆرتەی بڕی ئاو بخۆنەوە.

رێنماییەکانی وەزارەتی تەندروستی هەرێم

* لە وەرزی گەرمادا تا دەكرێت لەماڵدا بمێنەرەوە.

* هەوڵ بدە لە كاتژمێر 10:00 تا 5:00 ی ئێوارە دەرمەچۆ.

* لەكاتی دەرچوون چەتر و چاویلكە و جل و بەرگی ڕەنگ كراوە بەكاربهێنە.

* ئەگەر نەخۆشی درێژخایەنت هەیە لەكاتی گەرمای تونددا دەرمەچۆ.

* دوور بكەوەرەوە لە خواردن و خواردنەوەی گازی و ساردەمەنیيەكان لە وەرزی گەرمادا.

*ئاو باشترین شلەیە بۆ پارێزگاریكردن لە ووشك بوونەوەی جەستەت.

بەڕێوەبەرایەتی گشتیی دژەتیرۆر  (CTG) رایگەیاند، لە ئەنجامی ئۆپەراسیۆنێکی هاوبەشی هەواڵگری لە نێوان بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی دژەتیرۆر، دەزگای دژەتیرۆری عیراق و دەزگای هەواڵگریی نیشتمانیی عیراق، ئەندامێکی رێکخراوی تیرۆریستیی داعش لە پارێزگای سلێمانی دەستگیر کرا.

بە گوێرەی زانیارییەکان، دەستگیرکراوەکە پێشتر چەندین پۆست و بەرپرسیارێتی لەناو ریزەکانی داعشدا لە ناوچە جیاوازەکان هەبووە.

ئاماژەیان بەوەشکردوە، راستەوخۆ بەشداریی لە ئەنجامدانی چەندین هێرشی تیرۆریستیدا کردووە بۆ سەر هاووڵاتییان و هێزە ئەمنییەکان.

دژەتیرۆری کوردستان راشیگەیاندوە،  دەستگیرکردنی ئەم چەکدارە بە پشتبەستن بە زانیاریی وردی هەواڵگری و لە چوارچێوەی هەماهەنگیی بەردەوامی نێوانیاندا بە سەرکەوتویی بەڕێوەچووە.

ئەمڕۆ، هەینی پاسێکی گەشتیاران لە کاتی چوونی بۆ هاوینەهەواری دوکان، لە نزیک گوندی کانی سارد و پێش بازگەی دوکان تووشی روداوی وەرگەڕان بوو.

بە گوێرەی زانیارییەکان، لە روداوەکەدا پێنج سەرنشینی پاسەکە بریندار بوون.

لای خۆیەوە، سامان نادر بەڕێوەبەری سەنتەری خێرای 122ی فریاگوزاری سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند؛ بەهۆی وەرگەڕانی پاسەکەوە پێنج سەرنشین برینداربوون، کە چواریان ژن و یەکێکیان پیاوە.

ناوبراو جەختیشی کردەوە، سەرجەم بریندارەکان بۆ وەرگرتنی چارەسەری پێویست رەوانەی نەخۆشخانەی دوکان کراون و سەرنشینەکانی تر سەلامەتن.

دەستەی فەرماندەییی هێزە چەکدارەکانی عیراق زنجیرەیەک بڕیار و رێنمایی نوێی لەبارەی رەوشی ئەمنی و سەربازیی وڵات دەرکرد. 

سەباح ئەلنەعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عیراق رایگەیاند، عەلی زەیدی، فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان ئاڕاستەی کردووە بە بەرزکردنەوەی ئاستی ئاگادارکردنەوە (ئامادەباشی) و ئامادەیی  تەواو لە سەربازگە و بنکە سەربازییەکاندا.

 هاوکات جەختی لەسەر جێبەجێکردنی پلانی هەواڵگریی پێشوەختە کردووەتەوە بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر هەوڵێک بۆ ئامانجگرتن یان بەزاندنی سنوورەکان.

لەلایەکی دیکەوە، وتەبێژی فەرماندەی گشتی ئاماژەی بەوە دا،  دەبێت پەلەبکرێت لە  دابینکردن و پڕچەککردنی تایبەت بە سیستەمەکانی رادار ودۆزینەوەی پێشوەختە و بەرگریی ئاسمانی.

 لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا  ئاماژەی بەوەکردوە،  پاراستنی ئاسایشی ناوخۆ بە تەواوی ئەرک و بەرپرسیارێتیی تایبەتی دامەزراوە سەربازی و ئەمنییەکانی دەوڵەتە.

ناوبراو جەختیشیکردوەتەوە، هەندێک لایەنی دەرەکی هەوڵدەدەن خاک و ئاسمانی عیراق بخەنە ناو هاوکێشە و حیساباتی ململانێکانەوە، بەڵام سیستەمە سەربازی و ئەمنییەکانی عیراق بە بەرزترین ئاستی رێخراوەی و ئامادەیییەوە مامەڵە لەگەڵ پێشهاتەکاندا دەکەن.

سعودیە رونكردنەوە لەسەر ئەو هێرشانە دەدات كە هەفتەی رابردوو بە هاوبەشی ئەمریكا كردیە سەر پێگەكانی حەشدی شەعبی لە عیراق و دەڵێت، ماوەیەكی زۆرە دانیان بەخۆیاندا گرتووە.

سەرچاوەیەكی باڵای سعودییە بە كەناڵی ئەخبارییەی سەر بە حكومەتی سعودی راگەیاندووە، ریاز پەرۆشی پەیوەندییەكانییەتی لەگەڵ حكومەت و گەلی عیراق و ئەو هێرشە ئاسمانییەش كە ئەنجامیداوە ئاڕاستەی گەل یان حكومەتی عیراق نەكراوە.

دەشڵێت، هێرشە ئاسمانییەكە تواناكانی ئەو گروپەی كردووەتە ئامانج، كە هۆكار بوون بۆ هەڕەشە لەسەر ئاسایشی شانشینەكە و بەئامانجگرتنی دامەزراوە مەدەنی و ئابوورییە گرنگەكانیی.

دووپاتیشیكردووەتەوە، هێرشە ئاسمانییەكە وەك وەڵامێكی ورد و سنووردار بووە و دوای بەكارهێنانی تەواوی رێكارە دیپلۆماسی و سیاسییەكان و دانبەخۆداگرتنی بێئەندازە لە مانگەكانی ڕابردوودا هاتووە.

بەوتەی سەرچاوە باڵاكەی سعودیە، گروپە چەكدارییەكان زیان بە بەرژەوەندییەكانی عیراق و پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیدا دەگەیەنن و خاك و تواناكانی دەكەنە ئامرازێك بۆ دەستدرێژیكردنە سەر وڵاتانی هاوسێی.

پێشتر سەباح نوعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عیراق، هێرشەكەی سعودیەی بە پێشێلكردنی سەروەریی وڵاتەكەی ناوبرد و داوای بەڵگەی ئەمنی لە ریاز كرد.

رۆژی چوارشەممەی رابردوو، سعودیە و ئەمریكا هێرشێكی ئاسمانی هاوبەشیان كردە سەر سەر بارەگاكانی حەشدی شەعبی لە حەوت پارێزگای عیراق و بەهۆیەوە زیاتر لە 20 چەكدار كوژران.

سەرچاوەیەک لە وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، ئاگرێک لە حەوزەکانی بەهەڵمبوونی نەوتی خام لە کێڵگەی نەوتی ئەحدەب لە پارێزگای واست کەوتووەتەوە و تیمەکانی بەرگریی شارستانی دەستبەجێ گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و لە هەوڵێ کۆنتڕۆڵکردنیدان

بەڕێوەبەری راگەیاندنی کێڵگەکە جەختی کردەوە، روداوەکە تاوەکو ئێستا هیچ زیانێکی گیانیی  نەبووە و کاریگەریشی لەسەر هەناردەکردنی نەوت نەبووە.

جەختیشیکردوەتەوە، هۆکاری ئاگرکەوتنەوەکە دیار نییە و دوای کۆنتڕۆڵکردنی لێکۆڵینەوە لە روداوەکە دەکەن.

توێژینەوەیەكی ئیسرائیلی ئاشكرایدەكات، بەكارهێنانی ژیریی دەستكرد لەلایەن تەلئەبیبەوە لە شەڕی غەززەدا، كوشتنی هاووڵاتییانی مەدەنی و ئاستی كاولكارییەكانی زیادكردووە.

توێژینەوەیەكی زانستی نوێی زانكۆی كراوەی ئیسرائیل ئاشكرایكردووە، بەكارهێنانی ژیریی دەستكرد بەشێوەیەكی بەرفراوان لەلایەن ئیسرائیلەوە لە شەڕی غەززەدا، بەشێوەیەكی بەرچاو كوشتنی هاووڵاتییانی مەدەنیی فەلەستینی زیاد كردووە و ئاستی كاولكارییەكانی شارەكانی كەرتی غەززەی بەرزتر كردووەتەوە.
ئاماژەی بەوەش كردووە، تا ئێستا لێپرسراوانی ئیسرائیل هیچ روونكردنەوەیەكیان لەبارەی مەترسییەكان و دەرئەنجامەكانی ئەو پڕۆسەیە نەداوە.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، ئیسرائیل لە سەرچاوەی جیاوازەوە زانیاریی دەربارەی كەسەكان و شوێنەكان كۆدەكاتەوە و بە ژیریی دەستكرد تێكەڵیان دەكات، دواجاریش بۆ دیاریكردنی ئامانجە هەواڵگرییەكان بەكاریدەهێنێت بەتایبەت لەڕێگەی هێرشە ئاسمانییەكانەوە.

روونیشی كردووەتەوە، ئیسرائیل لەڕێی ژیریی دەستكردەوە شێوازی بەرهەمهێنانی زانیاری گۆڕیوە و تێچووی دیاریكردنی ئامانجەكانی كەم كردووەتەوە، بەڵام ئەوەش بووەتە هۆی هەڵە و شكست لە پێكانی وردی ئامانجەكان.

سعودیە رونكردنەوە لەسەر ئەو هێرشانە دەدات كە هەفتەی رابردوو بە هاوبەشی ئەمریكا كردیە سەر پێگەكانی حەشدی شەعبی لە عیراق و دەڵێت، ماوەیەكی زۆرە دانیان بەخۆیاندا گرتووە.

سەرچاوەیەكی باڵای سعودییە بە كەناڵی ئەخبارییەی سەر بە حكومەتی سعودی راگەیاندووە، ریاز پەرۆشی پەیوەندییەكانییەتی لەگەڵ حكومەت و گەلی عیراق و ئەو هێرشە ئاسمانییەش كە ئەنجامیداوە ئاڕاستەی گەل یان حكومەتی عیراق نەكراوە.

دەشڵێت، هێرشە ئاسمانییەكە تواناكانی ئەو گروپەی كردووەتە ئامانج، كە هۆكار بوون بۆ هەڕەشە لەسەر ئاسایشی شانشینەكە و بەئامانجگرتنی دامەزراوە مەدەنی و ئابوورییە گرنگەكانیی.

دووپاتیشیكردووەتەوە، هێرشە ئاسمانییەكە وەك وەڵامێكی ورد و سنووردار بووە و دوای بەكارهێنانی تەواوی رێكارە دیپلۆماسی و سیاسییەكان و دانبەخۆداگرتنی بێئەندازە لە مانگەكانی ڕابردوودا هاتووە.

بەوتەی سەرچاوە باڵاكەی سعودیە، گروپە چەكدارییەكان زیان بە بەرژەوەندییەكانی عیراق و پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیدا دەگەیەنن و خاك و تواناكانی دەكەنە ئامرازێك بۆ دەستدرێژیكردنە سەر وڵاتانی هاوسێی.

پێشتر سەباح نوعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عیراق، هێرشەكەی سعودیەی بە پێشێلكردنی سەروەریی وڵاتەكەی ناوبرد و داوای بەڵگەی ئەمنی لە ریاز كرد.

رۆژی چوارشەممەی رابردوو، سعودیە و ئەمریكا هێرشێكی ئاسمانی هاوبەشیان كردە سەر سەر بارەگاكانی حەشدی شەعبی لە حەوت پارێزگای عیراق و بەهۆیەوە زیاتر لە 20 چەكدار كوژران.

لیژنەی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی غەززە رایگەیاند، ئامادەن بۆ سەركردایەتیكردنی كەرتی غەززە.

لیژنەی نیشتمانی بۆ بەڕێوەبردنی غەززە لە راگەیەنراوێكدا پێشوازی لە گۆڕانكارییەكانی ئەم دواییەی پەیوەست بە نەخشەی رێگا كرد و جەختیكردەوە كە تەواو ئامادەیە بۆ گرتنەئەستۆی بەرپرسیارێتییەكانی لە بەڕێوەبردنی كەرتی غەززەدا.

ئاماژەی بەوەشدا، ئەو پەرەسەندنانە هەنگاوێكی گرنگن بەرەو قۆناغی یەكلاكەرەوە بۆ گەلی فەڵەستین لە غەززە، وتیشی، لیژنەكە لە ماوەی مانگەكانی رابردوودا ئامادەكاری دامەزراوەیی و كارپێكردنی فراوانی ئەنجام داوە.

راشیگەیاند، كارەكان بەگوێرەی پلانەكەی دۆناڵد ترەمپ بۆ غەززە و  ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەكگرتووەكان بەڕێوەدەچن، بە ئامانجی پێشكەشكردنی بەڕێوەبەرییەكی كارا و شەفاف لەسەر بنەمای یەك دەسەڵات، یەك یاسا، و یەك سیستەمی ئەمنی.