دەزگای ئاسایشی هەرێم دەستگیرکردنی سێ بازرگانی مادەی هۆشبەری راگەیاند کە مادەی هۆشبەری جۆری 'ماریوانا'یان خستووەتەناو 'ڤەیپەوە.

دەزگای ئاسایشی هەرێم بڵاویکردەوە، بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی پارێزگای سلێمانی، لەدوای بەدواداچوون و کۆکردنەوەی زانیاری لە رۆژی 19ـی 8ـی 2026دا توانیان سێ بازرگانی ماددەی هۆشبەر لە سنوری پارێزگای سلێمانی دەستگیربکەن.

ئاماژەی بەوەشداوە، لەگەڵ دەستگیرکردنی تۆمەتباراندا، دەستیشگیراوە بەسەر بڕێکی زۆر مادەی هۆشبەر لە جۆری 'ماریوانا' بەشێوەی شل کرابوویە ناو ئامێری 'ڤەیپ'، بەمەبەستی بەکارهێنانی.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، مادەکان لە دەرەوەی وڵات هێنرابوونە هەرێمی کوردستان و لەئێستاشدا، تۆمەتباران بە مادەی 25 لە یاسای مادە هۆشبەرەکان و کارتێکارە ئەقڵییەکان راگیراون و لێکۆڵینەوە لەدۆسییەکانیان بەردەوامە.

وەزارەتی سامانە سروشتییەکان ئامادەیی خۆی بۆ رادەستی کردنی 50 هەزار بەرمیل نەوتەکە نیشان دەدات، لەبەرانبەر ئەوەدا بەغداد بەنزینی 450 دیناری دابینبکات.

ئەحمەد موفتی، بریکاری وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئامادەن 50 هەزار بەرمیلەکە رادەست بکەن و لەبەرانبەدا بەغداد بەنزینی 450 دیناری بۆ هەرێم دابین بکات.

وتیشی، ئەوان هەموو هەوڵێکیان بۆ ئەوەیە بەنزین بە نرخی پارێزگاکانی تری عیراق بگات بە هاووڵاتیان، بۆ ئەو مەبەستەش لەگەڵ بەغداد گەیشتووینەتە دوو چارەسەر.

ئەحمەد موفتی، ئەوەشی خستەڕوو، رێگەی یەکەمیان گێڕانەوەی 50 هەزار بەرمیل نەوتەکەیە و لەبەرانبەردا دابینیکردنی بەنزینی 450 دینار، رێگەی دووەمیشیان زیادکردنی نەوتی خاوە، بۆ ئەوەی هەرێم بتوانێت رێژەی بەرهەمهێنانی بەنزین زیاتر بکات.

سەرچاوەیەک تایبەت بە کوردسات نیوزی راگەیاند، سەرەڕای کۆتاییهاتنی ئەرکەکانی لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی، هێزە سەربازییەکانی ئەڵمانیا لە چەندین بواردا بەردەوام دەبن لە پاڵپشتیکردنی هێزەکانی پێشمەرگە.

سەرچاوەیەکی بەشدار لە رێوڕەسمی کۆتاییهاتنی ئەرکەکانی ئەڵمانیا لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی تایبەت بە کوردسات نیوزی راگەیاند، هێزە سەربازییەکانی ئەڵمانیا پلانیان هەیە بەردەوام بن لە هەرێمی کوردستان بۆ بەهێزکردنی تواناکانی هێزی پێشمەرگە، بەردەوامیدان بە دەرفەتی مەشق و راهێنان بە پاڵێوراوانی پێشمەرگە لە ئەڵمانیا و ئەنجامدانی بەرنامە دووقۆڵییەکان وەکو سەردان و کۆنفرانس.

ئەو سەرچاوەیە ئاماژەی بەوەش کرد، ئەڵمانیا لە بواری لۆجستی و پاراستن و پەرەپێدانی ژێرخانی سەربازی، پزیشکی و پاڵپشتیکردنی ژێرخانی سەنتەرە پزیشکییەکان، هەروەها مەشقی سەربازیی پێشکەشکردنی راوێژ، پاڵپشتی لە راهێنەران و سەرپەرشتیارانی مەشق، پاڵپشتی هێزەکانی پێشمەرگە دەکات

ئەم پاڵپشتییانەی ئەڵمانیا لە کاتێکدایە کە ناوچەکە بە رەوشێکی ئەمنیی هەستیار و ئاڵۆزدا تێپەڕدەبێت، و وەزارەتی پێشمەرگەش داوای لە ئەمریکا و وڵاتانی هاوپەیمان کردووە بەردەوام بن لە پشتیوانییەکانیان بۆ پاراستنی سەقامگیری لە هەرێمی کوردستان و ناوچەکەدا.

راوێژكاری دارایی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، مانگانە عیراق پێویستی بە نزیكەی هەشت ملیۆن دینار هەیە و نزیكەی 40 ملیۆن كەس سودمەندن لە موچەی دەوڵەت. 

مەزهەر محەمەد ساڵح، راوێژكاری دارایی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، تێچوی موچەی مانگانەی عیراق حەوت ترلیۆن و 700 ملیار دینارە و 10 ملیۆن فەرمانبەران و خانەنشین و چاودێری كۆمەڵایەتی وەردەگرن و هەر موچەیەك لەلایەن دەوڵەتەوە خەرج دەكرێت بە شێوەیەك سەیر دەكرێت كە بژێویی چوار ئەندامی خێزان یان سوودمەند دابین دەكات، بەمەش نزیكەی 40 ملیۆن هاووڵاتیی عیراقی لە موچەی دەوڵەت سوودمەند دەبن.

وتیشی، نرخی نەوت لە بودجە لە نێوان 50 بۆ 60 دۆلار جێگری دەكرێت و بەرهەمهێنانی نەوتی عیراق دەگاتە سێ ملیۆن بەرمیل لە رۆژێدا و لە ئێستادا عیراق خاوەنی 78 ملیار دۆلار یەدەگی دراوی بیانی هەیە. 

دەشڵێت، قەرزی ناوخۆی عیراق لە نێوان 12 بۆ 14 ترلیۆن دینار دەبێت. 

سەرۆكی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق رایگەیاند، گەندەڵی مەترسیدارترین ئاستەنگە لە بەردم دەوڵەتدا و حكومەت لە جەنگێكی سەختدایە بۆ بنبڕكردنی.

عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق لەگەڵ سەرۆك و ئەندامانی لیژنەی دەستپاكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق كۆبووەوە و رایگەیاند، گەندەڵی مەترسیدارتین ئاستەنگە لەبەردەم دەوڵەتدا لەمڕۆدا و حكومەت لە جەنگدایە بۆ نەهێشتنی لەگەڵ لەناوبردنی سەرچاوەكانیشی.

سەرۆك وەزیرانی عیراق جەختی لە گرنگی یەكخستنی هەوڵەكان كردەوە لە نێوان هەردوو دەسەڵاتی یاسادانان و جێبەجێكردندا بۆپاڵپشتیكردنی رێكارەكانی روبەڕوبوونەوەی گەندەڵی لە دۆزینەوەی ئەو كەسانەی تێوەگلاون. 

وتیشی، گەندەڵی لە زیادڕەویكردن لە خەمڵانی تێچووی پرۆژەكانەوە دەستپێدەكات.

سەرۆك وەزیرانی عیراق باسی لەوەشكرد، حكومەت كاردەكات لەسەر پەیڕەوكردنی وردبینی پێشوەختە و دوای تەواوبوونی پرۆژەكان بە مەبەستی كەمكردنەوەی بەفیڕۆدان و پاراستنی سامانی گشتی.

لە هەڵمەتێکی لادانی زێدەڕۆیی لە بەغداد گرژی دروستبوو، لەئەنجامدا ئەفسەرێکی پۆلیس کوژرا و چوار کارمەندی تریش برینداربوون.

شانەی راگەیاندنی ئەمنیی عیراق ئاشکرایکرد، لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکێکی رەسمیدا بۆ لادانی زێدەڕۆیی نیشتەجێبوون لە ناوچەی 'دۆرە' لە باشوری بەغداد، هێزە ئەمنییەکان و مەفرەزەکانی خزمەتگوزاری رووبەڕووی تەقەکردن بوونەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئەنجامی دەستڕێژی گلولەکەدا، بەڕێوەبەری بەشی پۆلیسی ئەمیندارییەتی بەغداد، کە پلەی عەمیدە کوژرا، هەروەها چوار کەسی دیکە برینداربوون کە پێکهاتوون لە کارمەندێکی پۆلیسی فیدراڵی، دوو کارمەندی پۆلیسی ئەمیندارییەتی و موچەخۆرێکی ئەمندارییەتی بەغداد.

لەلایەکی ترەوە، بە فەرمانی فەرماندەی ئۆپراسیۆنەکانی بەغداد، هێزە ئەمنییەکان گەمارۆیەکی توندیان بەسەر ناوچەکەدا سەپاندووە و دەروازەکانیان داخستووە، لە ئۆپراسیۆنێکی کێوماڵکردنی فراواندا تا ئێستا کەسێکی تۆمەتبار دەستگیرکراوە و گەڕان بەدوای تاوانبارانی تردا بەردەوامە.

وەزارەتی پەروەردەی سوریا بڕیاری ژمارە 2068ی دەرکرد، کە تێیدا گۆڕانکاریی مێژوویی لە سیستمی پەروەردەی وڵاتەکەدا دەکات و زمانی کوردی بە رەسمی دەخاتە ناو پڕۆگرامی خوێندن.

 وەزارەتی پەروەردەی سوریا رایگەیاند، زمانی کوردی وەک 'زمانێکی نیشتمانی' لە خوێندنگە حکومی و تایبەتەکانی ئەو ناوچانەی رێژەیەکی بەرچاوی کوردنشینن، دەخوێندرێت.

بەشێک لە دەقی بڵاوکراوەی بڕیارەکەی وەزارەتی پەروەردەی سوریا:

1. قۆناغەکانی خوێندن: بڕیارەکە هەموو قۆناغەکانی خوێندن دەگرێتەوە و زمانی کوردی دەبێتە بەشێکی سەرەکی لە پڕۆگرامی خوێندن.
2. کاتی وانەکان و نمرە: هەفتانە سێ وانە بۆ زمانی کوردی تەرخان دەکرێت و نمرەی ئەم وانەیە وەک نمرەی وانەکانی عەرەبی و ئینگلیزی لە کۆنمرەی کۆتایی هەژمار دەکرێت.
3. خوێندن بە زمانی کوردی: لە قۆناغی گواستنەوەدا (بۆ ساڵی یەکەم)، خوێندکاران سەرپشک دەکرێن لەوەی وانەکانی وەک مێژوو، جوگرافیا و فەلسەفە بە زمانی عەرەبی یان کوردی بخوێنن.
4. ئامادەکارییەکان: وەزارەت 'سەنتەری نیشتمانیی بۆ پەرەپێدانی مەنهەجەکان'ـی راسپاردووە بۆ دانانی پەرتوکی تایبەت بە زمانی کوردی، هەروەها مامۆستایانی خاوەن بڕوانامە و شارەزا لە زمانی کوردی دادەمەزرێندرێن.
5. ئەم بڕیارە لە 27ـی 8ـی 2026ـەوە دەرچووە و مەبەست لێی پاراستنی مافی پێکهاتەکان و بەهێزکردنی یەکێتیی نیشتمانییە لە سوریا.

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران رایدەگەیەنێت؛ وڵاتەکەی لە ناوەڕاستی جەنگێکی ئابوریی هەمەلایەنەدایە و داوا لە حکومەت دەکات چاککردنی بژێویی خەڵک و رەخساندنی هەلی کار بخاتە سەرووی کارەکانییەوە.

محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی پەرلەمانی ئێران و گەورە دانوستانکاری وڵاتەکە رایگەیاند، ئێران لە ئێستادا رووبەڕووی "جەنگێکی ئابوریی هەمەلایەنە" بووەتەوە، بەڵام جەختی کردەوە بە هەوڵەکانی حکومەت و خۆڕاگریی گەلەکەیان دەتوانن بەسەر نەیارەکانیاندا سەربکەون.

قالیباف لە وتارێکدا لەبەردەم پەرلەمانی وڵاتەکەی ئاماژەی بەوەکرد، لە سایەی لێکەوتەکانی جەنگ و زیادبوونی فشارە دەرەکییەکان، پێویستە حکومەت چاککردنی ئاستی بژێوی، بەرزکردنەوەی توانای کڕین، رەخساندنی هەلی کار بۆ گەنجان و دەستەبەرکردنی ئاسایشی ئابوری بخاتە سەرووی کارەکانییەوە، وتیشی، نەیارانی تاران هەوڵیان داوە لێکترازانی ناوخۆیی دروست بکەن و توانای ناوخۆیی ئێران لاواز بڕوانن.

ئەم لێدوانانەی قالیباف لە کاتێکدایە کە ئەمریکا هەڕەشەی توندکردنەوەی سزاکانی کردووە بۆ روخاندنی رژێمی تاران، ئەمەش دوای تێپەڕبوونی نزیکەی شەش مانگ بەسەر هەڵگیرسانی جەنگ و یەکەم هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران لە 28ی شوباتی رابردوودا.

شایەنی باسە لە سەرەتای جەنگەکەوە لە کۆتایی شوباتدا، ئێران بە کردەیی گەروی هورمزی داخستووە کە پێنجیەکی بەرهەمی نەوت و گازی شلی جیهانی پێدا تێپەڕ دەبێت، لە بەرانبەردا ئەمریکا گەمارۆی خستووەتە سەر بەندەرەکانی ئێران، ئەم پەرەسەندنانەش لە کاتێکدان ئێران هەفتانەیە لە دانوستاندایە لەگەڵ عوممان و جەخت دەکاتەوە گەروی هورمز بە داخراوی دەمێنێتەوە تا ئەو کاتەی واشنتۆن پابەند دەبێت بە لێکتێگەیشتنەکانی ناوەڕاستی حوزەیران بۆ هەڵگرتنی گەمارۆ و سزادانە ئابورییەکان.

سەرۆک کۆماری ئێران جەختی لەسەر هەڵوێستی وڵاتەکەی بەرانبەر پەرەسەندنی گرژییەکان کردەوە و دەڵێت، بەرگریکردن لە سەروەریی ئێران مافێکی رەوا و یاساییە و تاران بەکردەیی ئەو مافەی بەکارهێناوە.

مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران رایگەیاند، وڵاتەکەی لە پێگەی لاوازییەوە رووبەڕووی روداوەکان نابێتەوە و بە باشی دەزانێت چۆن بەرگری لە خۆی بکات، ئاشکراشیکرد کە لە کاتێکدا دانوستانەکان لەگەڵ واشنتۆن لە ئارادا بوون، ئەمریکا و ئیسرائیل جەنگیان بەسەر ئێراندا سەپاندووە.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا جەختی کردەوە: "ئێمە دەستپێشخەری جەنگ نەبووین، بەڵام بە توندی لە بەرانبەر دەستدرێژکاراندا وەستاوینەتەوە." هەروەها بەرگریکردن لە دۆزی فەلەستین و رەتکردنەوەی داگیرکاریی بە ئەرکێکی سەرەکیی وڵاتەکەی وەسف کرد.

لە کۆتاییدا، سەرۆکی ئێران داوای لە وڵاتانی ئیسلامی کرد، بەڵێن بدەن ئاسایشی یەکتر تێکندەن و سەرپەرشتیکردن و بەڕێوەبردنی ئاسایشی ناوچەکە بە دەستی خۆیان بێت.