بەهۆی گیانلەدەستدانی کچێکی تەمەن 21 ساڵ لە کاتی ئەنجامدانی نەشتەرگەریدا لە هەولێر، وەزارەتی تەندروستیی هەرێم بڕیاریدا بە داخستنی یەکجارەکیی نەخۆشخانەکە و رەوانەکردنی ئیدارەی نەخۆشخانەکە و پزیشکە سەرپێچیکارەکان بۆ دادگا.

دوابەدوای گیانلەدەستدانی ژنێکی تەمەن 21 ساڵ لە نەخۆشخانەیەکی تایبەت لە شاری هەولێر، وەزارەتی تەندروستیی حکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا ئاشکرایکرد، لەدوای ئەنجامدانی بەدواداچوونی مەیدانی لەلایەن تیمەکانی پشکنینەوە، چەند پێشێلكارییەک دیاریکراون،یەکەمیان پزیشکی نەشتەرگەریەکە هیچ رێگەپێدانێکی کارکردنی لەو نەخۆشخانەیەدا نەبووە و ناوی لە لیستی میلاکی رێگەپێدراوی وەزارەتدا تۆمار نەکراوە.

وەزارەتی تەندروستی ئەوەشی خستەڕوو، نەشتەرگەریی فریاکەوتن لە شوێنێکدا ئەنجام دراوە کە بەشی فریاکەوتن و هۆڵی چاودێریی چڕی (ICU) لێنەبووە.

راشیگەیاند، هۆڵەکانی نەشتەرگەریی ئەو نەخۆشخانەیە لە سەرەتای مانگی حوزەیرانی ئەمساڵەوە بەهۆی پابەندنەبوون بە رێنماییەکان بە رەسمی لەلایەن وەزارەتەوە داخراون، بەڵام پزیشکی نەشتەرگەری، پزیشکی سڕکردن (بەنج) و ئیدارەی نەخۆشخانەکە بە شێوازی نارەسمی و نایاسایی چوونەتە ژوورەوە و نەشتەرگەرییان ئەنجام داوە.

وەزارەتی تەندروستی جەختی کردووەتەوە، بەپشتیوانیی یاسای ژمارە چواری ساڵی 2020 (تایبەت بە مافی نەخۆش) و پەیڕەوی ژمارە 16ـی ساڵی 2022، بڕیاری داخستنی یەکجارەکیی نەخۆشخانەکەی داوە و ئیدارەی نەخۆشخانەکە و ئەنجامدەرانی سەرپێچییەکەی رەوانەی دادگا کردووە بۆ وەرگرتنی رێکاری یاسایی.

وەهاب هەڵەبجەیی، بەڕێوبەری گشتیی دژەتیرۆر CTG، بە یاوەری ژمارەیەک لە ئەفسەرانی باڵای بەڕێوبەرایەتییەکە، سەردانی بارەگای دەزگای دژەتیرۆری عیراق ICTS لە شاری بەغداد کرد و لەلایەن  فەریق روکن زەید حوشی الموسوی، لێپرسراوی دەزگای دژەتیرۆری عێراق، پێشوازییان لێکرا.

مەبەستی سەردانەکە پیرۆزباییکردن بوو لە فەریق روکن زەید حوشی الموسوی، بەبۆنەی وەرگرتنی پۆستی بەرپرسی دەزگای دژەتیرۆری عیراق، لە دیدارەکەدا هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لە بەڕێوەبردنی ئەرک و بەرپرسیارێتییە نیشتیمانییەکانی.

لە دیدارەکەدا، هەردوو لا لەسەر پەرەپێدانی پەیوەندی و بەهێزکردنی هەماهەنگیی نێوان دژەتیرۆری هەرێمی کوردستان- CTG و دەزگای دژەتیرۆری عیراق - ICTS گفتوگۆیان کرد و جەختیان لەسەر فراوانترکردنی هاوکاریی ئەمنی، هەواڵگری و مەیدانی کردەوە.

لە کۆتایی دیدارەکە، سەرۆکی هەردوو دەزگای دژەتیرۆر، جەختیان لەسەر بەردەوامی و بەهێزکردنی پاڵپشتییەکان بۆ یەکدی کردەوە، بە مەبەستی نەهێشتنی مەترسییەکانی تیرۆر، پاراستنی ئاسایش و سەقامگیری و دابینکردنی ژینگەیەکی ئارام و پارێزراو لە هەرێمی کوردستان و سەرتاسەری عیراق.

جێی ئاماژەیە، هەردوو دامەزراوەی رووبەڕوبوونەوەی تیرۆر و هەواڵگری لە ماوەی تابردوودا پشتیوانێکی بەهێزی یەکتری بوون بە ئاڵوگۆڕی زانیاریی هەواڵگریی ورد و هەماهەنگیی ئەمنییان لەنێوان خۆیاندا هەبووە؛ هاوکارییەک کە رۆڵێکی گرنگی لە بەرەنگاربوونەوە و بنبڕکردنی گروپ و هەڕەشە تیرۆریستییەکان و دەستگیرکردنی داواکراوانی یاسا هەبووە.

حکومەتی هەرێمی کوردستان راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و تێیدا هاتووە، 33 گەنجی دیکەی کورد کە هەندێکیان رووبەرووی مەترسسی مردن بوونەتەوە، لە لیبیاوە دەگەڕێنرێنەوە هەرێم.

حکومەتی هەرێم رایگەیاند، ئەم گەنجانە بەهۆی کۆچی نایاساییەوە تووشی رەوشێکی سەخت ببوون و هەندێکیان بۆ ماوەی هەشت مانگ لە زیندانەکانی لیبیادا مابوونەوە و رووبەرووی مەترسییەکانی مردن بوونەتەوە.

لە راگەیەنراوەکەدا جەخت لەوەش کراوەتەوە، پێویستە گەنجان و خانەوادەکانیان خۆیان بپارێزن لە گرتنەبەری رێگای کۆچی نایاسایی بۆ وڵاتانی رۆژئاوا، چونکە ئەم جۆرە کۆچە دەبێتە هۆی پێشلێکردنی یاسای وڵاتانی دیکە و لێپرسینەوەی توندی یاسایی بەدوادا دێت.

هاوکات ئاماژەی بەوەشداوە، تاکو ئێستا حکومەتی هەرێم توانیویەتی 302 کۆچبەری نایاسایی لە رەوشە جیاوازە سەختەکانەوە رزگار بکات و بیانگەڕێننەوە بۆ هەرێمی کوردستان.

وەزیری نەوتی عیراق جەخت لە زیادکردنی ئاستی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوت دەکاتەوە و دەڵێت، پلانێکی نوێ بۆ پشتگیریکردنی بودجەی گشتیی عیراق دەستپێدەکات.

وەزارەتی نەوتی عیراق لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، باسم محەمەد، وەزیری نەوت سەرپەرشتی کۆبوونەوەی وەزارەتەکەی کردووە بە ئامادەبوونی بریکار و راوێژکار و بەڕێوەبەرە گشتییەکان، لە کۆبوونەوەکەدا جەختی لەپێکەوە کاردن کردووەتەوە بۆ زاڵبوون بەسەر کێشەکاندا.

لە کۆبوونەوەکەدا باسم محەمەد پێویستە تەواوی ئاستەنگەکانی بەردەم کەرتی نەوت چارەسەر بكرێن و ئاستی بەرهەمهێنان و هەناردەکردن زیاد بکرێت، بە مەبەستی پشتگیریکردنی بودجەی گشتیی دەوڵەت.

لە راگەیەنراوەکەدا هاتووە، وەزیری نەوت راسپاردەکانی سەرۆک وەزیران عەلی زەیدی گەیاندووەتە ئامادەبووان بۆ دابینکردنی پشتگیریی تەواو بۆ ستافی وەزارەت، بە ئامانجی جێبەجێکردن و خێراکردنی پڕۆژەکان لە وادەی دیاریکراوی خۆیاندا.

وەزیری نەوت ئاماژەی بەوەشکرد، ئاڕاستەی ئەرکەکانیان لەم قۆناغەدا پشت بە هەڵسەنگاندنی بەردەوام دەبەستێت بۆ بەڕێوەبەرانی کۆمپانیا و فەرمانگەکان لەسەر بنەمای دەستپاکی و لێهاتوویی، جەختیشی لە بەردەوامیی هەوڵەکان کردەوە بۆ رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا دڵنیاییدا لەوەی شێوازی ئابوریی نوێ بۆ کەرتی پاڵاوتن و دابەشکردن دەستکاریی شایستە داراییەکانی فەرمانبەران ناکات و مافەکانیان "هێڵی سورە"، دەشڵێت ئەم شێوازە نوێیە بۆ ماوەی چوار مانگ دەخرێتە ژێر هەڵسەنگاندنەوە.

وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی عیراق رایگەیاند، ئاستی ئاوی روباری فورات شەش هێندەی ساڵی رابردوو زیادی كردووە. 

خالید شیمال، وتەبێژی وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی عیراق رایگەیاند، ئاستی ئاوی روباری فورات شەش هێندەی ساڵی رابردوو زیادیكردووە و تەنیا لە بەنداوی حەدیسە كۆگاكردنی ئاو گەیشتوتە 788 مەتر سێجا لە چركەیەكدا ،  لەكاتێكدا لە ساڵی رابردوودا لە بەنداوەكە كۆگای ئاو دەگەیشتە 129 مەتر سێجا.

وتیشی، زیادبوونی ئاستی ئاوی فوراتیش كاریگەری لەسەر زیادبوونی ئاوی حەبانیە هەیە و روبەرێكی زۆری دەریاچەكە ئاوی بۆ گەڕاوەتەوە. 

 بەپێی وتەی وتەبێژی وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی، پێشبینی دەكرێت لە ماوەی داهاتوودا ئاستی ئاو زیاتر ببێت بەهۆی بەفر  و باران بارین لە توركیا و سوریا 

واشنتۆن پشتیوانیی خۆی بۆ عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، و هەنگاوەکانی حکومەتی نوێ رادەگەیەنێت وپشتگیری لە هەوڵەکانی دەکات بۆ رێگریکردن لە ئەنجامدانی هێرش لە خاکی عیراقەوە بۆ سەر وڵاتانی تر.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند: عیراق بە سەرکردایەتیی عەلی زەیدی و بە هاوکاریی تەواو لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، دەستی بە رێڕەوێکی نوێ کردووە.

وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە: ترەمپ پشتیوانی لە روانگەی عەلی زەیدی دەکات بۆ دەستەبەرکردنی ئایندەیەکی گەشتر بۆ سەرجەم هاووڵاتییانی عیراق، هەروەها پشتگیری لە هەوڵەکانی سەرۆک وەزیران دەکات بۆ رێگریکردن لە ئەنجامدانی هێرش لە ناوخۆی عیراق یان لە خاکی عیراقەوە بۆ سەر وڵاتانی تر.

وەزارەتەکە جەختیشی کردەوە: ترەمپ پشتیوانیی تەواوی خۆی بۆ دیدگای سەرۆک وەزیران عەلی زەیدی دووپات کردووەتەوە بۆ بنیادنانی هاوبەشییەکی بەهێز و بەسوود لە نێوان عیراق و ئەمریکادا کە لە بەرژەوەندیی هەردوو لادا بێت.

دوای ئەو گرژییانەی دوێنێ لە غەززە رویاندا، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل دەڵێت، هێزەکانیان لە کەرتی غەززە ناکشێنەوە.

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە وتارێکی ڤیدیۆییدا لەناو خاکی غەززەوە رایگەیاند، سوپای ئیسرائیل لە کەرتی غەززە ناکشێتەوە و لە ئێستادا کۆنترۆڵی %60ـی رووبەری کەرتەکەی کردووە و ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی فراوانتر دەکات.

جەختیشی کردەوە، حکومەتەکەی هەوڵ دەدات کەرتەکە بکاتە ناوچەیەکی داماڵدراو لە چەک تا هیچ مەترسییەک بۆ سەر ئیسرائیل دروست نەکات.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل ئاماژەی بە دەستگیرکردنی سەرکردەیەکی بزووتنەوەی حەماس کرد و وتی: "دوێنێ لێپرسراوی هەواڵگریی حەماسمان دەستگیرکردووە و بێگومان زانیاریی گرنگی لێوەردەگرین".

لەلایەکی ترەوە، یسرائیل کاتز، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل رایگەیاند، %70ـی رووبەری کەرتی غەززە وێران بووە و هیچ تونێل و ژێرخانێکی تێدا نەماوە، بە تەواویش لەژێر کۆنترۆڵی هێزەکانی ئیسرائیلدایە.

لە بەرانبەردا، بزووتنەوەی حەماس لە راگەیەنراوێکدا داوای لە نێوەندگیرەکان کردووە زۆرترین فشار بخەنە سەر حکومەتی ئیسرائیل بۆ راگرتنی پێشێلکارییەکانی لە غەززە و پابەندکردنی بە جێبەجێکردنی رێککەوتنی ئاگربەست.

راوێژکاری موجتەبا خامنەیی رایدەگەیەنێت، ئێران ستراتیژییەکی نوێ لە جەنگ و رووبەڕووبوونەوەی گەمارۆ ئابورییەکان پەیڕەو دەکات.

موحسین رەزایی، راوێژکاری موجتەبا خامنەیی لە پەیامێکدا کە ئاراستەی ئەمریکای کردووە رایگەیاند، ئەو هەوڵانەی واشنتن دەیدات رزگاری ناکات لەو رەوشەی تێیکەوتووە و لە ئاینده‌یه‌كی نزیكدا دەردەکەوێت، کە ستراتیژییە نوێیەکەی تاران توانای رووبەڕووبوونەوەی فشارەکانی هەیە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، وڵاتەکەی ستراتیژییەکی نوێ لە جەنگ و دیپلۆماسی و رووبەڕووبوونەوەی گەمارۆ ئابوورییەکان پەیڕەو دەکات.

ئەم لێدواش لە کاتێکدایە، شەوی رابردوو سوپای ئەمریکا رایگەیاند، چەندین ئامانجی سوپای پاسدارانیان بۆردومان کرد، لەوانە سیستمی بەرگریی ئاسمانی و بنکەی دەریایی و ناوەندیی پەیوەندییەکان، لە بەرانبەریشدا، سوپای پاسداران رایگەیاند، بە موشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان هێرشیانکردووەتە سەر پێگەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە.

هەریەك لە كوەیت و ئوردن و بەحرەین رایانگەیاند، بەرپەرچی هێرشی چەند موشەك و فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی ئێرانیان داوەتەوە.

لە وەڵامی هێرشەكانی ئەمریكا بۆسەرباشوری وڵاتەكەی دورگەی لارك و گەروی هورمز ئێران هێرشیكردە سەر  بنكە سەربازیەكانی ئەمریكا  لە بەحرەین و كوەیت و ئوردن.

سوپای پاسداران بڵاویكردەوە، بە موشەكی بالیستی بنكەیەكی ئەمریكایان لە ئوردن كردوتە ئامانج و لە بەرامبەردا هێزە چەكدارەكانی ئوردن رایگەیاند، بەرپەرچی10 موشەكی بالیستی ئێرانیان داوەتەوە، سێ موشەكیش لە ناوچەی چۆڵدا كەوتوونەتە خوارەوە و هیچ زیانێكی گیانیان لێنەكەوتووەتەوە.

هاوكات، هێزی بەرگری ئاسمانی بەحرەین رایگەیاند، چەند هێرشێكی ئاسمانی و درۆنی ئێرانیان پوچەڵكردووەتەوە كە خاكی وڵاتەكەیانی كردبووە ئامانج.

لە لایەكی ترەوە، سوپای كوەیت رایگەیاند، بەرپەرچی هێرشی چەند فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانی ئێرانیان داوەتەوە كە لە ئاسمانی وڵاتەكەیاندا سوڕاونەتەوە.