سەرۆك مام جەلال لە 6ی نیسانی 2005 دوای هەڵبژاردنی لەلایەن ئەنجومەنی نیشتمانی عیراقەوە  پۆستی سەرۆك كۆماری عیراقی پێدرا و لە 11-11-2010 بەزۆرینەی دەنگ جارێكی دیكە بە سەرۆك كۆمار بۆ خولی دووەم هەڵبژێردرایەوە.

بە هەڵبژاردنەوەشی سەرۆك مام جەلال بووە یەكەم سیاسی كورد لەمێژووی عیراقدا كە پۆستی سەرۆكی وڵات لەئەستۆ بگرێت، هەروەها یەكەم سەرۆك كۆماری هەڵبژێردراوە لەلایەن ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لەمێژووی ئەو وڵاتەدا لەبیستەكانی سەدەی رابردوودا و یەكەم سەرۆك كۆماری عیراقە كە لەژێر دەستوری نوێی عیراقدا هەڵبژێردرابێت.

سەرۆک مام جەلال، كوڕی حسامەدین كوڕی نورەڵڵای تاڵەبانی رێكەوتنی 12ی تشرینی دووەمی ساڵی 1933 لەگوندی كلكانی بناری چیای كۆسرەت لەدایك بووە سەرەتای منداڵی هەر لەو گوندە دەبێت، پاشان باوكی دەبێتە رێبەری تەكیەی تاڵەبانی لەكۆیە لەماڵەوە دەچنە ئەوێ و خوێندنی سەرەتای لەو شارە تەواو دەكات، قۆناغی ئامادەی لەكەركوك و هەولێر تەواو دەكات.

مام جەلال لەتەمەنی لاوێتیدا تێكەڵی كاری سیاسی دەبێت، لەمانگی شوباتی ساڵی 1953 سەرپەرشتی سازدانی یەكەمین كۆنگرەی یەكێتی قوتابیان دەبێت و هەر لەو كۆنگرەیەدا بەسكرتێری گشتی ئەو رێكخراوە هەڵدەبژێردرێت و هەر لەهەمان ساڵدا دەبێتە یەكێك لەدامەزرێنەرانی یەكێتی لاوانی دیموكراتی كوردستان و ساڵانی 1953 بۆ 1955 دەبێتە سكرتێری لاوانی دیموكرات، ساڵی 1959 كۆلێژی یاسا لەبەغدا تەواو دەكات.

سەرۆك مام جەلال لە18ی كانوونی یەكەمی ساڵی 2012 لەبەغداد رەوشی تەندروستی ناجێگیر بوو، لەدوای ئەو نەخۆشكەوتنەی مام جەلال عیراق و گەلەكەی رووبەڕوی كێشەی گەورە بوونەوە، تەنانەت پەیوەندییەکانی نێوان هەرێم و عیراق بەتەواوی تێكچوو، تا دواتر لە 3-10-2017 سەرۆك مام جەلال لەنەخۆشخانەیەكی شاری بەرلینی ئەڵمانیا دڵە گەورەكەی لەلێدان كەوت.

حەوت پزیشکی کورد لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی پلەی یەکەمیان بەدەست هێنا و لەلایەن کۆمکاری عەرەبییەوە خەڵات دەکرێن.

بڕیارە ئەمڕۆ، لە باڵەخانەی سەرەکیی کۆمکاری وڵاتانی عەرەبی، ئاهەنگی دەرچوون و ڕێزلێنان بۆ دەرچووە یەکەمەکانی خولی ساڵی 2025ی ئەنجومەنی عەرەبی بۆ پسپۆڕییە تەندروستییەکان بەڕێوە بچێت.

بەپێی نووسراوێکی رەسمی ئەنجومەنی عەرەبی، لە کۆی گشتیی دەرچووانی سەرجەم پسپۆڕییە پزیشکییەکان لەو وڵاتانەی بەشداریی کۆمکارەکە دەکەن، تەنها 52 پزیشکی پسپۆڕ هەڵبژێردراون بۆ بەشداریکردن لەو ئاهەنگەدا، ئەوەش دوای ئەوەی لە کۆتایی خوێندن و راهێنانی پزیشکیی پێنج ساڵەی خۆیاندا توانیویانە پلەی یەکەم بەدەست بهێنن.

جێگەی شانازییە کە لەو رێوڕەسمە تایبەتەدا، حەوت پزیشکی کورد بەشداری تێدا دەکەن، دوای ئەوەی لە پسپۆڕییە جیاوازەکانی خۆیاندا لەسەر ئاستی وڵاتانی عەرەبی توانیویانە پلەی یەکەم بەدەست بهێنن و سەرکەوتنێکی گەورە تۆمار بکەن.

د. زاریا شێروان مەحمود/ پزیشکی پسپۆڕی ئافرەتان و مناڵبوون

د.هێرش قادر حەمەدئەمین/ پزیشکی پسپۆڕی هەناو

د.هێلین بورهان دەروێش/ پزیشکی پسپۆڕی پێست

د.هەورین عوسمان نوری/ پزیشکی پسپۆڕی بێ هۆشکاری

د.عومەر لوقمان سیامەند/ پزیشکی پسپۆڕی نەخۆشیە دەرونییەکان

د.عەلی ئیبراهیم حەسەن/ پزیشکی پسپۆڕی نەشتەرگەری میزەڕۆ

د.بەیار عەبدوڵا ئەحمەد/ پزیشکی پسپۆڕی وردی نەشتەرگەری میزەڕۆی مناڵان

چاوەڕوان دەكرێت لە ناوەڕاست و كۆتایی هەفتەی داهاتوودا لیستی موچەی مانگی 11 موچەخۆرانی هەرێم بۆ وەزارەتی دارایی عیراق بنێردرێت.

بەپێی دوایین زانیارییەكانی دەست كوردسات نیوز كەوتووە، هێشتا بەشێك لە وەزارەت و بەڕێوەبەرایەتییەكان لیستی موچەی مانگی 11 یان نەكردووەتە ناو سیستمی پەیڕۆڵەوە، كە بریتین لە پۆلیسی دارستان، وەزارەتی پەروەردە، بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاو و ئاوەڕۆكان، بەڕێوەبەرایەتی گشتی وەرزش، بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ژمێركاریی.

 پەیامنێری كوردسات نیوز لە هەولێر راشیگەیان ئەگەر ئەو دامەزراوانە ئەمڕۆ لیستی موچە داخڵی  سیستمی پەیڕۆڵەوە بكەن ، ئەوا سبەینێ پێنجشەممە لیستەكە رەوانەی وەزارەتی دارایی دەكرێت و لەوێش دەبێت وردبینی بۆ بكرێت، دواتر رەوانەی وەزارەتی دارایی عیراق دەكرێت، ئەگەر داخڵكردنی لیستی ئەو وەزارەت و بەڕێوەبەرایەتییانەش بۆ ناو سیستمی پەیڕۆڵ بكەوێتە رۆژی یەكشەممەوە، ئەوا تا وردبینی دەكرێت، ناردنی بۆ وەزارەتی دارایی عیراق دەكەوێتە ناوەڕاست و كۆتایی هەفتەی داهاتووەوە.

نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق و مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، لە پەراوێزی کارەکانی کۆنگرەی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ کەشوهەوا (COP31) کە لە ئەنتاڵیای تورکیا بەڕێوەدەچێت کۆبوونەوە.

نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆک کۆماری عیراق دەڵێت، باس لە پەیوەندییەکانی نیوان هەردوو وڵات و کۆتاییهێنان بە گرژییەکانی ناوچەکە کراوە.

بەپێی راگەیەندراوەکە، سەرۆک کۆماری ئێران، هەوڵەکانی عیراقی بۆ کۆتاییهێنان بە گرژییەکانی ناوچەکە بەرز نرخاندووە.

 دادگای تێهەڵچوونەوەی رەسافە لە بەرژەوەندیی دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی عیراق بڕیاریدا بە ناچارکردنی کۆمپانیای کۆڕەک تلیکۆم بە دانەوەی ئەو قەرزانەی لەسەریەتی.

دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی عیراق رایگەیاند، دوای ئەوەی تانەیان لە بڕیارە سەرەتاییەکانی دادگای تێهەڵچوونەوەی رەسافە دابوو، چونکە ناچارکرابوون پابەندبوون بە بڕگەکانی گرێبەستەکەیان لەگەڵ ئەو کۆمپانیایە، ئێستا دادگا بڕیاری لە بەرژەوەندیی دەستەکەیان داوە.

لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، هەڵوەشاندنەوەی حوکمەکە بەو مانایەیە کە کۆمپانیای کۆڕەک چیتر ناتوانێت پشت بەو بڕیارە بەراییە هەڵوەشاوەیە ببەستێت بۆ ناچارکردنی دەستەکە بە جێبەجێکردنی بڕگەکانی ڕێککەوتنەکە و

دەبێت پابەند بێت بە دانەوەی ئەو قەرزە داراییانەی کە کەوتوونەتە ئەستۆی.

ئەوەشی ئاشکرا کرد، دەستەی ڕاگەیاندن و گەیاندن پابەندن بە جێبەجێکردنی یاساکان و بڕیارەکانی دادگا و رێکخستنی کەرتی گەیاندن، بە جۆرێک کە بەرژەوەندیی گشتی دەستەبەر بکات.

نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە 10ـی 11ـی 2026، بەسەرۆکایەتی وەفدێکی رەسمی بەرەو تورکیا بەڕێکەوت بۆ بەشداریکردن لە کۆنفرانسی کەشوهەوای نەتەوە یەکگرتووەکان (COP31) کە لە ئەنتاڵیا بەڕێوەدەچێت.

نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆک کۆمار دەڵێت، بەشداری سەرۆک کۆمار لە کۆنفرانسەکەدا پابەندبوونی عیراق دووپات دەکاتەوە لەپاڵپشتیکردنی هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بەئامانجی کەمکردنەوەی دەردانی گازە ژەهراوییەکان و پاراستنی ژینگە و خێراکردنی گواستنەوە بۆ وزەی پاک.

بەپێی راگەیەندراوی نووسینگەی سەرۆک کۆمار، لە سەردانەکەدا هەریەک لە د.موسەنا ئەلتەمیمی، وەزیری سەرچاوەکانی ئاو، سروە عەبدولواحید، وەزیری ژینگە و ژمارەیەک لە ئەندامانی ئەنجومەنی نوێنەران، یاوەری سەرۆک کۆماری عیراق دەکەن.

لە کەشێکی پڕ لە گرژیی ئەمنی و ناکۆکیی قوڵی سیاسیدا، 26ـەمین خولی پەرلەمانی ئیسرائیل 'کەنێسێت' بە سوێندخواردنی سەرجەم ئەندامەکانی دەستی بە کارەکانی کرد.

پێگەی ئیسرائیل تایمز بڵاویکردەوە، دەستپێکی ئەم خولەی پەرلەمانی ئیسرائیل، بە ئامادەبوونی کەسوکاری قوربانییانی 7ـی ئۆکتۆبەر لەناو پەرلەمان، دەستیپێکرد و لە دەرەوەی باڵەخانەی پەرلەمانیش، لایەنگرانی حزبە راستڕەوەکان خۆپیشاندانیان لە دژی بەشداربوونی لایەنە عەرەبەکان لە حکومەتی نوێی ئیسرائیلدا دەکرد.

ئاماژەی بەوەشداوە، لە ناوەوەی هۆڵی پەرلەمان، هەر 120 ئەندامەکەی کەنێسێت یەک بە یەک سوێندی یاساییان خوارد و سکرتێری گشتیی کەنێسێت بەرەسمی خولی26ـەمی پەرلەمانی راگەیاند.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، دەستپێکردنی ئەم خولەی کەنێسێتی ئیسرائیل لەنێوان گرژییەکانی شەقام و برینەکانی 7ـی ئۆکتۆبەر لە ناوەوەی هۆڵەکەدا، ئاماژەیەکی روونە بۆ ئەوەی کە گۆڕەپانی سیاسیی ئیسرائیل بەرەو قۆناغێکی پڕ لە ئاڵۆزی، پەرتەوازەیی و چەقبەستوویی زیاتر سەبارەت بە چارەنووسی دەسەڵات و پێکهێنانی حکوومەتی داهاتوو، هەنگاو دەنێت.

لە ئیزمیری تورکیا تەقینەوە لە کارگەیەکی دروستکردنی ئاسن و پۆڵادا رویداوە، قوباد تاڵەبانی پەیامێکی هاوخەمی ئاڕاستەی سەرۆک کۆماری تورکیا و کەسوکاری قوربانییەکان کردووە.

قوباد تاڵەبانی پەیامێکی هاوخەمی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی X بڵاوکردووەتەوە و تێیداهاتووە، هاوخەمی قوڵی خۆم ئاڕاستەی سەرۆک ئەردۆغان و بنەماڵەی قوربانیانی تەقینەوەکەی 'کارگەی پۆڵای HABAŞ' دەکەم کە لە ئیزمیر رویدا.

قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشداوە، لەم کاتە سەختەدا پشتیوانیی خۆمان بۆ تورکیا دووپات دەکەینەوە و هیوای چاکبوونەوە بۆ بریندارەکان دەخوازین.

پەیامەکەی قوباد تاڵەبانی لە کاتێکدایە، دوێنێ ئەردۆغان لە وتارێکی تەلەڤزیۆنیدا لە رایگەیاند، لە کارگەی 'هاباش' لە پارێزگای ئیزمیر لە تورکیا، ئاگرکەوتەوە و بەو هۆیەشەوە 17 کەس گیانیان لەدەستدا و 13 کەسی دیکەش برینداربوون کە دووانیان لەژێر چاودێریی چڕدان.

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایدەگەیەنێت، سزاکانی ئەمریکا، ئێران سست دەکەن و پێویست بە هێرشی سەربازیی فراوان بۆ سەر ئەو وڵاتە ناکات.

مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لە پەراوێزی بەڕێوەچوونی کۆبوونەوەی (G7) لە پاریس کە تایبەتە بە وەزیرانی دەرەوەی وڵاتانی ئەندام تێیدا رایگەیاند، گەمارۆ ئابووری و دەریاییەکانی واشنتۆن بۆ سەر تاران ئەوەندە کاریگەر بوون، پێویست بە ئەنجامدانی هێرشی سەربازیی فراوان ناکات، هاوکات مەرجەکانی ئێستای ئێران بۆ رێککەوتن رەتدەکاتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، وڵاتەکەی هاوپەیمانەکانی ئاگادارکردووەتەوە، کە سزا و گەمارۆ دەریاییەکانی ئەمریکا ئابووریی ئێرانی سست کردووە بە جۆرێک، کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا پێویستی بە ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی دژ بە ئێران نابێت.

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا راشیگەیاند، سزا ئابوورییەکانی ئەمریکا بۆ سەر ئیران بە تێپەڕبوونی کات قورستر دەبن، بەڵام واشنتۆن هێشتا دەرگای کراوەیە بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی راستەقینە.