رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
دوای كشانهوهی شهڕڤانانی ههسهده زیندانی ئەقتان لە شاری رهققه، میدیاكانی سوریا چهندین تۆمهتیان ئاراستهی شهڕڤانان كردووه گوایه مێردمنداڵ و نهوجهوان لهزیندانهكان بوونه، بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر رایدەگەیەنێت، ئەو مێرمنداڵانە کە زیندانی کرابوون، لەلایەن هاووڵاتیانەوە سکاڵایان لەسەر تۆمارکرابوو هەروەها هەندێکیان لەلایەن داعشەوە بەکارهێنراون.
بەڕێوەرایەتی زیندانەکان لە خۆ بەڕێوەبەری باکور و رۆهەڵاتی سوریا لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، لە بەشێكی تایبەت لە زیندانی ئەقتان لە شاری رەقە کە ژمارەیەک منداڵی تێدا بووە، هەندێکیان لە تاوانکاریی جۆراوجۆر تێوەگلابوون و لەلایەن هاووڵاتیانەوە سکاڵایان لەسەر تۆمارکرابوو، هەروەها هەندێکی تریشیان لەلایەن داعشەوە بوونەتە قوربانی بەسەربازییکردن و بەکارهێنانیان.
ئاماژەی بەوەشکرد، بە لەبەرچاوگرتنی رەوشی ئەمنی، بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکان نزیکەی سێ مانگ پێش ئێستا ئەو منداڵانەی لە زیندانی منداڵانەوە گواستەوە بۆ زیندانی ئەقتان. لە ماوەی مانەوەیان لە زینداندا، مامەڵەی تایبەتیان لەگەڵدا کراوە کە گونجاو بوو لەگەڵ پێوەرە نێودەوڵەتییەکان.
بەڕێوەبەرایەتی زیندانەکان راشیگەیاند، بەرنامەی گشتگیری چاکسازییان بۆ دابینکرا کە ئامانج لێی راستکردنەوەی رەفتار و ئامادەکردنیان بوو لە رووی دەروونی و کۆمەڵایەتییەوە، هەروەها دڵنیابوون لە تێکەڵبوونیان بە شێوەیەکی دروست لەناو کۆمەڵگەدا دوای تەواوبوونی ماوەی زیندانیکردنیان.
ئەمەش لە کاتێکدایە، چەن پارچە ڤیدیۆیەک لە میدیاکانی سوریا بڵاوکراوەتەوە، گوایە هەسەدە زیاتر لە 100 مێرمنداڵی لە زیندانی ئەقتان زیندانیکردووە.
سوریا و ئیسرائیل لە تەواوكردنی رێككەوتنی ئەمنی نێوانیان نزیكدەبنەوە، كە بۆ 25 ساڵی داهاتوو بەرزاییەكانی جۆلان دەداتە ئیسرائیل.
بە پێی راپۆرتێك كە لەلایەن كەناڵی 24 نیوزی ئیسرائیل بڵاوكراوەتەوە، سوریا و ئیسرائیل لە تەواوكردنی بەندەكانی رێككەوتنێكی ئەمنی بە نێوەندگیری ئەمریكا نزیكبوونەتەوە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، بەپێی رێككەوتنەكە، دەبێت حكومەتی سوریا بەرزاییەكانی جۆلان بداتە ئیسرائیل بۆ ماوەی 25 ساڵ، هەروەها رێگا بدرێت بە كردنەوەی باڵیۆزخانەی ئیسرائیل لە دیمەشق تا كۆتایی ئەمساڵ.
ئەو كەناڵە لە زاری سەرچاوەیەكی سورییەوە ئاشكرایكردووە، دانوستانەكانی داهاتوو بە نێوەندگیری واشنتۆن دەتوانێت رێگا بۆ رێككەوتنی ئەمنی و هاوكاری فراوانتر لە نێوان هەردولا خۆش بكات.
هەر لە راپۆرتەكەدا هاتووە، كەسێكی نزیك لە ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا رایگەیاندووە، بڕیارە بەمزووانە لێپرسراوانی سوریا و ئیسرائیل لە پاریس جارێكی تر كۆببنەوە، بۆ كۆتاییهێنان بە وردەكارییەكانی رێككەوتنەكە.
ئەمەش، لە كاتێكدایە، ئیسرائیل چەندین جار رەتیكردووەتەوە هیچ بەشێك لە بەرزاییەكانی جۆلان بگەڕێنێتەوە بۆ سوریا.
ئاژانسی فرانس پرێس لەسەر زاری سێ سەرچاوەی ئاگادارەوە بڵاویکردەوە، حکومەتی سوریا و هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رێککەوتون لەسەر درێژکردنەوەی ئەو ئاگربەستەی کە بڕیاربو ئەمشەو (شەممە) کۆتایی بێت، هاوکات ئەمریکا دەستی بە گواستنەوەی زیندانیانی داعش لە سوریاوە بۆ عیراق کردووە.
سەرەڕای ئەوەی هیچ راگەیەندراوێکی رەسمی لەلایەن هەردوولاوە بڵاونەکراوەتەوە، بەڵام دو سەرچاوە بە فرانس پرێس-یان راگەیاندووە، درێژکردنەوەکە "تا مانگێک" دەخایەنێت. سەرچاوەیەکی دیکەی کوردی ئاماژەی بەوەکردووە، ئاگربەستەکە درێژدەکرێتەوە "تا گەیشتن بە چارەسەرێکی سیاسی کە هەردولا رازی بکات".
سەرچاوەیەکی حکومەتی سوریا ئاشکرایکردووە، یەکێک لە هۆکارە سەرەکییەکانی درێژکردنەوەی ئاگربەستەکە، "تەواوکردنی پرۆسەی گواستنەوەی دەستبەسەرکراوانی رێکخراوی داعشە" لەلایەن ئەمریکاوە، کە ژمارەیان دەگاتە 7 هەزار کەس.
بەپێی وتەی دو بەرپرسی عیراقی، رۆژی چوارشەممە کاروانێکی 150 کەسی لە چەکدارانی داعش کە سەرکردەی دیار و ئەوروپییان تێدابوە، لە یەکێک لە زیندانەکانی حەسەکەوە گەیەندراونەتە عیراق.
ئاگربەستەکە لە چوارچێوەی لێکتێگەیشتنێکی فراوانتردایە بۆ تاوتوێکردنی داهاتوی تێکەڵکردنی دامەزراوە کوردییەکان لە پارێزگای حەسەکە لەگەڵ دامەزراوەکانی حکومەتی سوریا.
بەپێی رێککەوتنەکە، سوپای سوریا ناچێتە ناو سەنتەری شارەکانی حەسەکە و قامشلۆ و گوندە کوردییەکان، لەبەرامبەردا هەسەدە لە رێگەی نێوەندگیری ئەمریکییەوە پێشنیازی کردووە کە حکومەت ئیدارەی دەروازە سنورییەکان بکات و کاندیدی خۆی بۆ پۆستی یاریدەدەری وەزیری بەرگری و لیستی ناوی پەرلەمانتاران پێشکەش بکات.
بەهۆی گەمارۆی سوپای سوریا و گروپە چەکدارەکان و شەپۆلی سەرماوە، دۆخی کۆبانێ رۆژ بە رۆژ سەختتر دەبێت و لە روداوێکی دڵتەزێندا چوار منداڵ بەهۆی سەرماوە گیانیان لەدەستدا.
بەپێی زانیارییەکان، سەرجەم خزمەتگوزارییە گشتییەکانی وەک ئاو، کارەبا و ئینتەرنێت لە شارەکە بڕاون و ژیانی هاووڵاتیان بەهۆی کەمیی پێداویستیی رۆژانە و دەرمانەوە زۆر سەخت بووە.
ئەوەشخراوەتە رو، دوو منداڵیان ساوا بوون و تەمەنیان دوو مانگ و چوار مانگ بووە، دوانی دیکەش تەمەنیان دوو ساڵ و چوار ساڵ بووە.
هاوکات بەهۆی بەردەوامی گەمارۆکەوە، تیمە فریاگوزارییەکان ناتوانن بگەنە کۆبانێ و هاوکاریی مرۆیی پێشکەش بکەن.
ناوەندی راگەیاندنی هێزەكانی هەسەدە رایانگەیاند، یەكێك لە شەڕڤانەكانیان بەهۆی پێشێلكردنی بەها ئەخلاقی و سەربازییەكان لە ریزەكانیانی بەرەی جەنگ دوورخرایەوە و رەوانەی دادگای سەربازی كرا.
ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت كە شەڕڤانەكە وێنەی لەگەڵ تەرمی چەند چەكدارێكی سوریا گرتووە، كە لە كاتی بەرپەرچدانەوەی هێرشێكدا بۆ سەر گوندی خاروس لە باشووری كۆبانی لە لایەن شەڕڤانانی هەسەدەوە كوژرابوون.
هێزەكانی سوریای دیموكرات جەختیان كردەوە كە ئەم رەفتارە كارێكی تاكەكەسییە و گوزارشت لە پرەنسیپەكانی ئەوان ناكات.
راشیانگەیاند كە ئەوان پابەندن بە پێوەرە مرۆییەكان و كۆدی رەوشتی، بەتایبەت رێزگرتن لە شكۆی مردووان و پاراستنی بەها مرۆییەكان لە كاتی شەڕدا.
دوای ئەوەی بەهۆی گرژییەكانی رۆژئاوا و پەلامارە بەردەوامەكانی گروپە چەكدارەكانی سوریا، هێزەكانی سوریای دیموكرات لەو ناوچانە كشانەوە كە ئەو گرتووخانانەیان تێدایە تیرۆرستانی داعشیان تێدا زیندانیكراون و سوپای عەرەبیی سوریا دەستیان بەسەر گرتووخانەكاندا گرتووە، دوای ئەو روداوانەش بڕیاردرا بە گواستنەوەی نزیكەی حەوت هەزار زیندانی داعش بۆ گرتووخانەكانی عیراق، وتەبێژی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكاش دەڵێت، گواستنەوەی زیندانییەكان بۆ عیراق ماوەی چەند رۆژێكی كەم دەخایەنێت.
تیم هۆكینز وتەبێژی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا ناسراو بە سێنتكۆم دەڵێت، تیرۆریستەكانی داعش راستەوخۆ بە سەرپەرشتی سێنتكۆمدا دەگەیەنرێنە گرتووخانەكانی عیراق.
وەزارەتی جەنگیی ئەمریكاش رایگەیاند، ستایشی عیراق دەكەن كە رۆڵێكی پێشەنگ لە هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دژی داعش دەگێڕێت و لەخۆگرتنی دەستگیركراوانی داعشی گرتووەتە ئەستۆ.
دەشڵێت، هێشتنەوەی ئەو تیرۆریستانە لە گرتووخانەكانی عیراق كاتییە تا ئەو كاتەی وڵاتان هاووڵاتیانی خۆیان وەردەگرنەوە و لە وڵاتەكانیان و دادگاییان دەكەن.
لە چەند رۆژی رابردووشدا 150 تیرۆریستی داعش لە سوریاوە رادەستی عیراق كران كە بەشێكیان بیانین، ماركۆ رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریكا و تۆم باراك نێردەی تایبەتی ئەمریكاش بۆ سوریا، دەستپێشخەریی عیراق بۆ چاودێریكردنی ئەو تیرۆریستانە بەرز دەنرخێنن.
ماركۆ رۆبیۆ دەڵێت، ئەو هەوڵەی عیراق كارێكی ئازایانەیە و عیراق لە هێڵەكانی پێشەوەدایە بۆ روبەڕوبوونەوەی هەڕەشەكانی گروپی تیرۆرستی داعش بۆسەر هەموو وڵاتان.
تۆم باراكیش باس لەوە دەكات، ئەو هەڵوێستەی عیراق لەسەر ئاستی وڵاتانی ناوچەكە فراوانترین بەشدارییە لە بەهێزكردنی سەقامگیریی سوریا و رێگە بۆ ئاشتی و داهاتوویەكی گەشەسەندوو خۆش دەكات.
ئەگەرچی گواستنەوەی تیرۆریستانی دەستگیركراوی داعش بۆ عیراق لەلایەن شیكەرەوانی سیاسییەوە لێكدانەوەی جیاوازی بۆ دەكرێت، بەڵام دوایین لێدوانی تیم هۆكینز وتەبێژی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەكانی ئەمریكا ئەو ترسانە دەڕەوێنێتەوە و دەڵێت، هۆكاری گواستنەوەی ئەو تیرۆریستانە بۆ عیراق بۆئەوەیە دڵنیابنەوە لە شوێنێكی پارێزراودا زیندانی دەكرێن و رێگە بە هەڵاتنیان نادرێت.
ئیلهام ئەحمەد سوپاس و پێزانینی خۆی ئاڕاستەی گەلی کورد لە ناوخۆ و تاراوگە دەکات بۆ پشتیوانییەکانیان لە ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری و هێزەکانی لە سوریا.
لە پەیامێکدا ئیلهام ئەحمەد دەڵێت: "دەنگ، پشتیوانی و جوڵە سیاسی و میدیاییەکانی ئێوە، هێڵێکی بەرگریی راستەقینەی بۆ کەرامەتی گەلەکەمان و مافی ژیان لە ئازادی و ئاسایشدا دروستکرد".
هەروەها هانی کوردانی تاراوگە دەدات بە هەمان گوڕوتین بەردەوام بن تاوەکو مەترسیی جینۆساید لەسەر گەلی کورد کۆتایی دێت.
شەڕڤانانی هەسەدە لە گرتووخانەی ئەقتان كشانەوە و سوپای سوریاش دەڵێت؛ ئەو كارەی هەسەدە هەنگاوی یەكەمە بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنەكەی 18ی ئەم مانگە.
بەرەبەیانی ئەمڕۆ شەڕڤانانی هەسەدە كە پاراستنی گرتووخانەی ئەقتانیان لە ئەستۆ گرتبوو، لە دەوروبەری گرتووخانەكە بەرەو كۆبانێ كشانەوە، بەمەبەستی رادەستكردنی بە حكومەتی دیمەشق، ئەوەش لە كاتێكدایە ژمارەیەكی زۆر لە تیرۆریستانی داعش لە گرتووخانەی ئەقتان زیندانیكراون، چەند رۆژێكیشە لەلایەن تیرۆرستان و گرپە چەكدارەكانەوە، گەمارۆ دراوە و بەردەوام پەلاماری گرتووخانەكەیان دەدا.
سوپای سوریاش لە راگەیەندراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، كشانەوەی هەسەدە لە گرتووخانەی ئەقتان، هەنگاوی یەكەمە بۆ جێبەجێكردنی رێككەوتنەكەی 18ی ئەم مانگە و وەزارەتی ناوخۆی سوریاش سەرپەرشتی گرتووخانەكە دەكات.
سیناتۆرێکی ئەمریکا دەڵێت: لەناو ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا کۆدەنگییەکی بەهێز هەیە بۆ ئەوەی کوردەکان بپارێزن.
لیندسی گراهام، سیناتۆری ئەمریکا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێسک بڵاویکردەوە، لە ئەنجومەنی پیرانی ئەمریکا نیگەرانییەکان لەبارەی رەوشی خراپی سوریا زیادیکردووە.
ئاماژەی بەوەشکرد، کۆدەنگی بەهێز هەیە بۆ پاراستنی ئەو کوردانەی کە لە شەڕی داعش هاوکارمان بوون و لەگەڵمان مانەوە.
گراهام ئەوەشی خستەڕوو، دەسەڵاتەکانی ئەنجومەنی پیران راستەقینەن، چاوەڕوان بن.
مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)، ئاشکرای کرد کە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی لەگەڵ ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا، ئەنجام داوە.
عەبدی رایگەیاند، سەرۆکی فەرەنسا پشتگیری و هاوکاریی خۆی بۆ هەوڵەکانی هەسەدە و لایەنەکان دەربڕی کە کار بۆ راگرتنی تەقە و گەڕانەوە بۆ رێڕەوی دایەلۆگ و دانوستان لە سوریا دەکەن، بە ئامانجی گەیشتن بە چارەسەرێکی هەمیشەیی کە خزمەتی بەرژەوەندیی گشتیی تەواوی ناوچەکە بکات.
هەروەها لە پەیوەندییەکەدا باس لە جێبەجێکردنی رێککەوتنەکانی پێشووی نێوان هەسەدە و حکومەتی سوریا کرا، لەگەڵ جەختکردنەوە لەسەر پێویستیی پاراستنی مافەکانی پێکهاتەکان.
مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە)، رایگەیاند کە کۆبوونەوەیەکی "بونیاتنەر و بەرهەمداریان" لەگەڵ تۆم باراک و ئەدمیراڵ براد کۆپەر، فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم)، لە هەرێمی کوردستان ئەنجام داوە.
عەبدی لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی X، ئاماژەی بەوە دا کە پشتگیریی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و سیاسەتی دۆناڵد ترەمپ بۆ پرۆسەی راگرتنی تەقە "جیددییە، گرنگیی خۆی هەیە و جێگەی پێشوازییە."
مەزڵوم عەبدی هەروەها جەختی لەسەر هەوڵەکانی تۆم باراک کردەوە بۆ گەڕانەوە بۆ دایەلۆگ و دانوستان لەنێوان هەسەدە و حکومەتی سوریا.
فەرماندەی گشتیی هەسەدە دووپاتی کردەوە کە بە "هەموو تواناوە، بە شێوەیەکی جیددی" کار دەکەن بۆ وەدیهێنانی یەکگرتنێکی راستەقینە و پاراستنی ئاگربەستی ئێستا.
ئاگربەست لەسەر کاغەز و شەڕ لەسەر زەوی، بەردەوامی پێشێکردنی رێککەوتنەکان لەلایەن سوریا و هێرش و پەلامارەکانی چەکدارانی دیمەشق بۆ سەر رۆژئاوای کوردستان.
ناوچەکانی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا لە سەرەتای کانوونی دووەمی 2026ەوە، رووبەڕووی یەکێک لە مەترسیدارترین پەلاماری چەکدارانی سوریا بوەتەوە، لە کاتێکدا حکومەتی کاتی دیمەشق بەردەوامە لە بانگەشەکردنی زنجیرەیەک ئاگربەست و رێککەوتنی راگرتنی شەڕ لە رێگەی راگەیاندنەکانەوە، لەکاتێکدا لەسەر عەرزی واقع رێڕەوێکی پێچەوانە دەردەخەن کە بریتییە لە هێرشی بەردەوام، فراوانبوونی جوگرافیایی شەڕەکان، و پێشێلکردنی سیستەماتیکی هەموو ڕێککەوتنێک یان ئاگربەستێک یان لێکتێگەیشتنێک کە راگەیەندرا بوو.
روداوەکان چۆن دەستیپێکرد، کۆمەڵکوژی دژی گەلی کورد و خەڵکی ناوچەکە
4 ـی کانوونی دووەمی 2026، کۆبوونەوەیەک لە دوا ساتەکاندا شکستی هێنا
لە 4 کانوونی دووەمی 2026، وەفدێکی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا کۆبوونەوەیەکی رەسمیان لەگەڵ لێپرسراوانی حکومەتی کاتی ئەنجامدا بۆ تاوتوێکردنی دۆسیەی تێکەڵکردنی هێزە سەربازییەکان لە چوارچێوەی رێککەوتنی 10ـی ئازاری 2025، بەپێی سەرچاوەکانی بەڕێوەبەرایەتی خۆسەر، هەردوولا نزیکبوون لە ئیمزاکردنی رێککەوتنێکی سەرەتایی، بەڵام ئەسعەد شەیبانی وەزیری دەرەوەی حکومەتی کاتی، دەستوەردانی کرد، کۆبوونەوەکەی کۆتایی پێهێنا، هەروەها داوای لە وەفدی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی کرد کۆبوونەوەکە بەجێبهێڵن، پاشان بە وەفدی باکوور و رۆژهەڵاتی سوریای راگەیاند، کە کۆبوونەوەکە بەبێ هیچ رونکردنەوەیەک کۆتایی هاتووە.
ئەم پێشهاتە نیشانەیەکی روون بوو کە رێڕەوی سیاسی بە مەبەست لەلایەن سوریا پشت لە رێککەوتنەکان دەکرێت.
5-6 ـی کانوونی دووەم، کۆبوونەوەیەک لە پاریس لە نێوان دیمەشق و تەلئەبیب
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، لە 5 و 6 کانوونی دووەم، کۆبوونەوەیەک لە نێوان حکومەتی کاتی دیمەشق و ئیسرائیل لە پاریس ئەنجامدرا، هاوکات لەگەڵ جموجۆڵی سەربازی گوماناوی لە چەندین بەرە، کە شاری دێر حافر بۆردومان کرا، هاوکات چەکی قورس گواسترانەوە بۆ دەوروبەری گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە و بەنی زەید لە شاری حەلەب، و دامەزراوە مەدەنییەکان کرانە سەربازگە لە دەوروبەری ئەو گەڕەکانە.
6 کانوونی دووەم؛ هێرشەکان بۆ سەر شێخ مەقسود و ئەشڕەفیە
لە 6ـی کانوونی دووەمی 2026، چەکدارانی حکومەتی کاتی سوریا، بۆردومانێکی فراوانیان بۆ سەر گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە شاری حەلەب ئەنجامدا، بە بەکارهێنانی تانک و تۆپخانەی قورس و بە فڕۆکە بێفڕۆکەوانی تورکی.
بۆردومانەکە گەڕەکی نیشتەجێبوونی هاووڵاتیانی مەدەنی کردە ئامانج، کەبووە هۆی شەهیدبوون و برینداربوونی سەدان هاووڵاتی و ئاسایشی ناوخۆی حەلەب، هەروەها نەخۆشخانەکانی ئەو دوو گەڕەکە بۆردومان کران، ئەمەش پێشێلکارییەکی روونە بۆ یاسا نێودەوڵەتییە مرۆییەکان کە قەدەغەی کردووە دامەزراوە گرنگەکان بکرێنە ئامانج.
7 کانوونی دووەم؛ راگەیەنراوێکی رەسمی و هۆشداری لە تەقینەوەیەکی گشتگیر
لە 7ـی کانوونی دووەم، فەرماندەیی گشتی هێزەکانی سوریای دیموکرات راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا جەختیکردەوە کە شێخ مەقسود و ئەشرەفییە زیاتر لە 6 مانگە گەمارۆدراون، راشیگەیاند، هەسەدە لە حەلەب نییە، هەروەها جەختیکردەوە کە بانگەشەکانی حکومەتی کاتی دەربارەی "هەڕەشەی ئەمنی" بیانووە بۆ پاساودانەوە بۆ کۆمەڵکوژییەکان.
9 کانوونی دووەم؛ بەردەوامی هێرشەکان بۆ سەر گەڕەکەکانی حەلەب
لە 9ـی کانوونی دووەم، چەکدارانی حکومەتی کاتی بەردەوام بوون لە هێرشە دڕندەکانیان بۆ سەر گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە و بەنی زەید، بە بەکارهێنانی تانک و تۆپخانە و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان، و کۆمەڵکوژییان لەو گەڕەکانەدا ئەنجامدا.
10 کانوونی دووەم؛ هاتنە ناوەوەی فڕۆکەی تورکی بۆ هێرشکردنە سەر ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی کورد.
لە 10 کانوونی دووەم، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی تورکی لە جۆری ئاکنجی، خاڵێکی سەربازی لە کێڵگەی سەورە لە باشووری تەبقە کردە ئامانج. هاوکات، ڕفاندنی دەیان هاوڵاتی مەدەنی لە شێخ مەقسود و ئەشڕەفیە و دەستپێکردنی هەڵمەتێکی تۆمەتی درۆ دەربارەی بڕینی ئاو لە وێستگەی بابیری لە ڕۆژهەڵاتی حەلەب تۆمارکرا.
11-12 کانوونی دووەم: فراوانکردنی بازنەی هێرشەکان بەرەو دێر حافر و مەسکەنە
لە 11 و 12ـی کانوونی دووەم، چەکدارانی حکومەتی سوریا هێرشی چڕیان بۆ سەر دێر حافر، و مەسکەنە، و بەنداوی تشرین دەستپێکرد، کە تێیدا تۆپخانە، و فڕۆکەی خۆکوژی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی تورکی لە جۆری بەیرەکدار و ئاکنجیان بەکارهێنا، هاوکات ناوچەکانی هاووڵاتیان و دامەزراوە مەدەنییەکان و باڵەخانەی پۆستەی دێر حافر، و گوندەکانی: قشڵە، و شێخ حەسەن، و مەحشیە بۆردومان کران، هێرشەکان بە چەکی قورس بۆ سەر ئەو ناوچەیە بە درێژایی رۆژی 13ـی کانوونی دووەم بەردەوام بوو.
14 کانوونی دووەم؛ بە ئامانجکردنی ژێرخانی ئابووری بە شێوەیەکی پیلان بۆ داڕێژراو
لە 14ـی کانوونی دووەم، چەکدارانی دیمەشق کارگەی شەکر لە دێر حافریان بۆردومان کرد، بە شێوەیەکی بەردەوام بەنداوی تشرین و هەروەها شاری مەسکەنەیان چوار جار بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کردە ئامانج،هەروەها پەلامار و هێرشەکانیان بۆ گوندی بوعاسی لە باشووری تەبقە چڕکردەوە.
15-16 کانوونی دووەم؛ بۆردومانی هەڕەمەکی و راگواستنی زۆرەملێ
لە 15 و 16ـی کانوونی دووەم، هێرشەکان بۆ سەر شاری دێر حافر بەردەوام بوون، و بە فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی بۆمبڕێژکراو گەڕەکە نیشتەجێبووەکان کرانە ئامانج، بە مەبەستی راگواستنی دانیشتووانەکەی.
17 کانوونی دووەم؛ پێشێلکردنی رێککەوتنی کشانەوە و دەستپێکردنی پێکدادانی فراوان
سەرەڕای رێککەوتنێک بە سەرپەرشتی نێودەوڵەتی هەسەدە بڕیاریدا لە دێر حافر و مەسکەنە بکشێتەوە، چەکدارانی سوریا پێش تەواوبوونی کشانەوە چوونە ناو شارەکان، و هێرشیان کردە هێزەکانی سوریای دیموکرات، ئەمەش بووە هۆی سەرهەڵدانی پێکدادان لە مەسکەنە و دبسی عەفنان و کێڵگەی سەورە و دەوروبەری رەسافە، لەگەڵ فراوانکردنی هێرشەکان بۆ سەر تەبقە.
18 کانوونی دووەم؛ فراوانکردنی هێرشەکان بۆ دێرەزور
لە 18ـی کانوونی دووەم، چەکدارانی سوریا هێرشیان کردە سەر غەرانیج، و ئەبو حەمام، و کشکیە، و زەیبان، و تەیانە لە گوندەکانی رۆژهەڵاتی دێرەزور، لەگەڵ بەردەوامیدان بە هێرشەکان لە شاری رەققە و گوندەکانی و کۆبانێ.
19 کانوونی دووەم؛ راگەیاندنی ئاگربەست لەسەر کاغەز و بەردەوامیدان بە هێرشەکان لەسەر زەوی
سەرەڕای راگەیاندنی راگرتنی ئاگربەست لەلایەن ئەحمەد شەرع سەرۆکی سوریاوە لە 19 کانوونی دووەم، چەکدارەکانی سوریا هێرشی توندیان کردە سەر عەین عیسا، و شەدادی، رەققە بەتایبەتی لە دەوروبەری هەردوو زیندانی ئەلقەتان و شەدادی، کە هەزاران چەکداری دەستگیرکراوی داعشی تیادا بوو.
هەروەها چیای کازوان لە باشوری حەسەکە لەلایەن فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی تورکیاوە بۆردومان کرا، هەروەها هێرشکرایە سەر دەوروبەری تەل تەمر و زەرگان لە گوندەکانی حەسەکە و هێرشەکان بۆ سەر شاری کۆبانێ بەردەوام بوون.
20 کانوونی دووەم؛ ئاگربەستی سەعات 8ـی ئێوارە و پێشێلکارییەکان بەردەوامن
لە 20 کانوونی دووەم، شەرع ئاگربەستێکی نوێی راگەیاند کە بۆ ماوەی 4 ڕۆژ بەردەوام دەبێت بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی تێکەڵکردنی هەسەدە لەنێو سوپای سوریا، بەڵام بۆردومانەکان بۆ سەر شارۆچکەی زەرگان و تەل تەمر لە گوندەکانی حەسەکە بەردەوام بوو، هەروەها هێرشەکان بۆ سەر شاری کۆبانێ بەردەوام بوون و تا ئێستاش گەمارۆکان بەردەوامن بۆ سەر ئەو شارە.
ئاگربەست وەک رووپۆشێک بۆ هێرشکردنەسەر کورد و هەسەدە
ئەمڕۆ ئیدارەی خۆسەر راگەیەنراوێكی لەبارەی رەوشی رۆژئاوای كوردستان بڵاوكردەوە و دەڵێت: پابەندین بەو ئاگربەستەی كە راگەیەنراوە بەڵام چەکدارانی سوریا رێککەوتن پێشێل دەکەن.
ئاماژەی بەوەشکرد، کۆبانێ ئەو شارەی شەڕی جیهانی کرد، لە ئێستادا لەلایەن چەکدارانی سوریاوە گەمارۆ دراوە و ئاو و كارەبا و خزمەتگوزاری لێبڕدراوە.
هاوکات، هەسەدە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لە ئێستادا گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق بە چەکی قورس زیندانی ئەقتان لە باکوری رەققە بۆردومان دەکەن و بە تانک گەمارۆیان داوە.
زیندانی ئەقتان ژمارەیەک لە زیندانیکراوی داعشی تێدایە و لەلایەن هەسەدەوە و یەپەژەوە پارێزگاری لێدەکرێت، لە ئێستادا بەهۆی هێرشەکانی سوریاوە مەترسی لەسەر هەڵاتنی داعشەکان دروستکردووە.
لە حەلەبەوە بۆ دێرەزور، و لە رەققەوە بۆ حەسەکە و کۆبانێ و تەبقە، ئەو هێرشانەی چەکدارانی سوریا لەکاتی ئاگربەستدا، پیشانی جیهانی دەدات، تەنها بۆ هێرشکردنە سەر گەلی کوردە و هیچ ئاشتی و رێککەوتنێکی ئاگربەستی بە دواوە نییە، ئەمەش لە کاتێکدایە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بێدەنگن لەو زوڵمە گەورەیەی لە رۆژئاوای کوردستان بەرانبەر بە کورد دەکرێت.
ئیدارەی خۆسەر راگەیەنراوێكی لەبارەی رەوشی رۆژئاوای كوردستان بڵاوكردەوە و دەڵێت: پابەندین بەو ئاگربەستەی كە راگەیەنراوە بەڵام چەکدارانی سوریا رێککەوتن پێشێل دەکەن.
ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا رایگەیاند، كۆبانێ كە بەرگری لە هەموو جیهان كرد ئێستا ئاو و كارەبا و خزمەتگوزاری لێبڕدراوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشی چەكدارانی سوریا و گەمارۆدانی بۆ شكاندنی ئیرادەی خەڵكی كۆبانێیە .
ئیدارەی خۆسەر ئەوەشی خستەڕوو، داوای پشتیوانیی لە كوردانی هەر چوار پارچەی كوردستان و جیهان دەكەین بەردەوام بن لە پشتیوانیكردنمان.
سوپای ئیسرائیل بە ئامانجگرتنی 4 دەروازەی سنوری لە نێوان سوریا و لوبنان راگەیاند كە لەلایەن حزبوڵاوە بۆ گواستنەوەی چەك بەكاردەهێنرێت .
سوپای ئیسرائیل رایگەیاندووە ، لە ناوچەی هەرمل بۆردومانی 4 دەروازەی سنوریی نێوان سوریا و لوبنانیان كردوە كە حزبوڵا بەكاریهێناون بۆ گواستنەوەی چەك و كەرەستەی جەنگیی، هاوكات لە بۆردومانێكیشدا لە ناوچەی سەیدا لە باشوری لوبنان گەورە بازرگانێكی چەك كوژراوە كە چەكی بۆ حزبوڵا دابینكردووە .
سەرباری راگەیاندنی ئاگربەست لە لوبنان كە لە مانگی 11 ی ساڵی 2024 ەوە راگەیەندراوە ، بەڵام بۆردومانەكانی ئیسرائیل بۆ سەر پێگەكانی حزبوڵا لە لوبنان بەردەوامە ، تا ئێستاش هێزەكانی ئیسرائیل لە 5 ناوچەی لوبنان نەكشاونەتەوە كە تەلئەبیب بە ناوچەی ستراتیژیی ناویان دەبات .
پزیشكانی بێ سنور هۆشداری دەدان لە بەردەوامی هێرشەكانی گروپە چەكدارەكانی نزیك لە حكومەتی سوریا بۆ باكور و رۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە.
رێكخراوی پزیشكانی بێسنور لە راگەیەنراوێكدا هۆشداریدا لە دەرئەنجامەكانی هێرشەكانی گروپە چەكدارەكانی نزیك لە حكومەتی سوریا بۆ سەر باكوری رۆژهەڵاتی ئەو وڵاتە و دووپاتی كردەوە كە هەزاران هاووڵاتی مەدەنی ناچاربوون لە وەرزی زستاندا هەڵبێن و ئاوارە ببین و رووبەڕووی كەمیی شوێنی مانەوە و گەرماو و خزمەتگوزارییە سەرەتاییەكان بوونەتەوە.
رێكخراوەكە ئاماژەی بەوەشكردووە، پەناگە كاتییەكانی قامیشلۆ و دێریك كە زۆرجار لە قوتابخانە و مزگەوتەكانن، خۆیان بەدەست ژێرخانی ناتەواوەوە دەناڵێنن و پێداویستی پێویستیان نییە بۆ جێگیركردنی ژمارەیەكی زیاتری ئاوارە، ئەمەش قەیرانە مرۆییەكانیان گەورەتر دەكات.
پزیشكی بێ سنور دووپاتی كردەوە، كە بەپەلە هاوكاریە مرۆییەكانیان گەیاندوەتەوە ئەو ناوچانە، هەروەها كلینیكێكی پزیشكی گەڕۆكیشیان لە شاری دێریك دامەزراندووە بۆ دابینكردنی چاودێری تەندروستی پێویست بۆ ئاوارەكان.
فەرماندەی ناوەندیی سوپای ئەمریکا (سێنتکۆم) لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ سەرۆکی سوریا، داوایکرد هێزەکانی حکومەت پابەندی ئاگربەست بن لەگەڵ هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) و رێگری لە گواستنەوەی زیندانییانی داعش نەکەن.
تیم هۆکینز، وتەبێژی سێنتکۆم رایگەیاند، ئەدمیراڵ براد کوپەر، فەرماندەی سێنتکۆم ئەمڕۆ 21ـی کانونی دووەم پەیوەندی بە ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریاوە کردووە.
بەپێی راگەیەندراوەکە، کوپەر داوای لە شەرع کردووە پابەندبن بە ئاگربەست لەگەڵ هەسەدە و پشتیوانی لە گواستنەوەی زیندانییانی داعش بکەن لە سوریاوە بۆ عیراق.
فەرماندەکەی ئەمریکا پلانی سێنتکۆمی بۆ سەرۆکی سوریا روونکردووەتەوە سەبارەت بە گواستنەوەی نزیکەی 7000 زیندانیی داعش بە شێوەیەکی رێکخراو و پارێزراو، داواشی کردووە هێزەکانی سوریا و هێزەکانی دیکە خۆیان لە هەر کارێک بەدوور بگرن کە ببێتە هۆی تێکدانی ئەو پرۆسەیە.