وەک هەنگاوێک بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی نێوان هێزەکانی سوریای دیموکرات و حکومەتی کاتی سوریا، دەیان زیندانی لە کۆبانێ ئازاد کران.

ئەمڕۆ، ئەنجومەنی دادوەریی کۆمەڵایەتی لە کۆبانی رایگەیاند، 66 زیندانییان لە زیندانی ناوەندیی شارەکە ئازاد کردووە.

پەیامنێری کوردسات نیوز لە رۆژئاوای کوردستان رایگەیاند، ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی ئەو رێککەوتنە دێت کە لە نێوان هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) و حکومەتی کاتی لە دیمەشق ئیمزاکراوە.

وتیشی، ئازادکراوەکان خەڵکی ناوچەکانی رەقە، دێرەزوور و جەزیرەن و ماوەی سزاکانیان جیاواز بووە.

لێپرسراوانی ئەنجومەنەکە ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەم کارە بۆ بەهێزکردنی ئاشتیی کۆمەڵایەتی، چەسپاندنی سەقامگیری و نیشاندانی پابەندیی لایەنەکانە بە دیالۆگ و لێکتێگەیشتن.

رەوشی ئاڵۆزی نێوان ئەمریکا و کۆماری ئیسلامی ئێران گەیشتووەتە قۆناغێکی یەکلاکەرەوە، کاتێک باس لە داهاتووی بەرنامە ئەتۆمییەکەی تاران دەکرێت، کەلێنێکی گەورە لە نێوان داواکارییەکانی واشنتۆن و پێشنیازەکانی تاراندا دەبینرێت، واشنتۆن بە چاوێکی گومانەوە سەیری هەنگاوەکانی ئێران دەکات و داوای هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتی و بێ مەرجی بەرنامەکە دەکات، لە بەرانبەردا تاران تەنها ئامادەیە بۆ سڕکردنێکی کاتی و سنوردار، ئەمەش وایکردووە کە رێگەکانی گەیشتن بە رێککەوتنێکی نوێ ئەستەمتر بن لە جاران و ناوچەکە لەبەردەم ئەگەرە جیاوازەکاندا بێت.

بەپێی ئەو زانیارییانەی لە ناوەندە سیاسییەکانەوە دەست ئاژانسەکانی هەواڵ کەوتووە، واشنتۆن کۆمەڵێک مەرجی قورسی خستووەتە بەردەم تاران کە سەرەکیترینیان هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتی بەرنامە ئەتۆمییەکەیە، ئەمریکییەکان داوا دەکەن ئێران 23 هەزار ئامێری سەنتەرفیوج رادەست بکات و 450 کیلۆگرام یۆرانیۆمی پیتێنراو بە رێژەی بەرز بداتە لایەنە نێودەوڵەتییەکان، جگە لەوەش، واشنتۆن فشار دەکات بۆ سنوردارکردنی مەودای موشەکەکان بۆ کەمتر لە 400 کیلۆمەتر و گەڕاندنەوەی کامێراکانی چاودێری بۆ ناوەندە ئەتۆمییەکان.

لە بەرانبەر ئەم داواکارییە توندانەدا، لایەنی ئێرانی پێشنیازی سڕکردنی پیتاندنی یۆرانیۆم بۆ ماوەی سێ بۆ پێننج ساڵ دەکات، تاران ئامادەیە تەنها بەشێک لە یۆرانیۆمە پیتێنراوەکەی رادەست بکات و ئەوەی تریش بۆ ئاستی 20٪ دابەزێنێت، بەڵام بە توندی داوای هێشتنەوەی ئامێرەکانی سەنتەرفیوج دەکات وەک گەرەنتییەک بۆ داهاتوو، ئێرانییەکان بەرنامە موشەکییەکەیان بە مافێکی سەروەریی خۆیان دەزانن و رەتیدەکەنەوە هیچ گفتوگۆیەکی لەسەر بکەن، ئەمەش نیشانەی جیاوازییەکی بنەڕەتییە لە پێناسەی ئامانجی کۆتایی دانوستانەکاندا کە لە نێوان هەڵوەشاندنەوە و سڕکردندا گیری خواردووە.

سیاسەتی نوێی واشنتۆن لەسەر بنەمای فشاری ئەوپەڕی داڕێژراوە و هەموو بژاردەکانی سەر مێز بە کراوەیی هێشتووەتەوە، بە ئامانجی ناچارکردنی تاران بۆ پاشەکشە، ئەگەر تاران لەسەر پەرەپێدانی بەرنامەکەی بەردەوام بێت، ئەگەری هێرشی سەربازیی بەهێز و فرەقۆناغ لە ئارادایە، بانکی ئامانجە ئەگەرییەکانی ئەمریکا زۆر فراوانە و نەک هەر دامەزراوە ئەتۆمییەکان، بەڵکو ناوەندەکانی توێژینەوە، بنکەکانی درۆن و موشەک، و تۆڕەکانی فەرماندەیی و کۆنتڕۆڵ و ناوەندەکانی جەنگی ئەلیکترۆنیش دەگرێتەوە، کە مەبەست لێی پەکخستنی تەواوەتی تواناکانی ئێرانە لە ئەگەری هەر پێکدادانێکدا.

لەکۆتاییدا، ئەو مەودا فراوانەی لە نێوان داخوازییەکانی واشنتۆن بۆ هەڵوەشاندنەوەی تەواوەتی و پێداگری تاران لەسەر سڕکردنی کاتی هەیە، ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە قەیرانی ئەتۆمی ئێران تەنها کێشەیەکی تەکنیکی نییە، بەڵکو ململانێیەکی ستراتیژیی قووڵە، تا ئەو کاتەی هەردوولا لەسەر ئەم دوو رێڕەوە جیاوازە بن، ئەگەری سەرهەڵدانی گرژیی زیاتر و رووبەڕووبوونەوەی سەربازی وەک مەترسییەکی بەردەوام دەمێنێتەوە، کە رەوشی ناوچەکە بەرەو ئایندەیەکی نادیار و پڕ لە مەترسی دەبات.

دوای پەلامارەكەی داعش بۆسەر رەققە كە بەهۆیەوە چوار چوار سەرباز كوژرانی، لە پەلامارێكی تریشدا لە دێرەزوور سەربازێكی تری سوپای سوریا كوژرا.

ئاژانسی هەواڵی سوریا بڵاویكردەوە، لە پەلامارێكی چەكداریدا بۆسەر بنكەیەكی سەربازیی سوپا لە شاری مەیادین لە رۆژهەڵاتی دێرەزوور، سەربازێكی سوپای سوریا كوژرا.

ئەو پەلامارەش چەند سەعاتێك لەدوای پەلامارەكەی داعش بۆسەر خاڵێكی پشكنین دێت لە رەققە، كە بەهۆیەوە چوار ئەندامی هێزە ئەمنییەكانی سوریا كوژران و وەزارەتی ناوخۆی ئەو وڵاتەش رایگەیاند، لەكاتی روبەڕوبوونەوەی پەلامارەكەدا یەكێك لە تیرۆریستەكانی داعش كوژراوە.

ئەمڕۆ هێلیکۆپتەرێکی هێزی سوپای ئێران لە پارێزگای ئەسفەهان کەوتەخوارەوە و بەهۆیەوە چوار کەس گیانیان لەدەستدا.

میدیاکانی ئێران بڵاویانکردەوە، هێلیکۆپتەرەکە لە کاتی مەشقێکی سەربازیدا لە ناو بازاڕی فرۆشتنی میوە و سەوزەی ناوچەی "دۆرچە" لە پارێزگای ئەسفەهان کەوتووەتە خوارەوە.

ئاماژەیان بەوەشکرد، جگە لە فڕۆکەوان و یاریدەدەری فڕۆکەوانەکە، دوو هاووڵاتیی مەدەنیش کە لە ناو بازاڕەکەدا بوون گیانیان لەدەستداوە، بەوەش کۆی قوربانییەکان گەیشتە چوار کەس.

ئاژانسی "ئیرنا" بڵاویکردەوە، کەوتنەخوارەوەکە بەهۆی "کێشەی تەکنیکییەوە" بووە و تیمەکانی فریاگوزاری توانیویانە ئەو ئاگرە کۆنتڕۆڵ بکەن کە لە ئەنجامی کەوتنەخوارەوەکە لە ناو بازاڕەکەدا دروستبووە.

جێگری پێشوتری سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، كورد لە جەنگی دژی تیرۆردا قوربانیی زۆریداوە و نابێت واشنتۆن پێگەی كورد لەبەرچاو نەگرێت.

مایك پێنس، جێگری پێشوتری سەرۆكی ئەمریكا لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ بڵاوكراوەی (ناشناڵ ریڤیو) رایگەیاندوەە: سەركەوتنی حكومەتی سوریا بەندە بە پاراستنی پێگەی كورد و مەسیحی لە سوریا، بۆیە پێویستە ئەمریكا ئاستی قوربانیدانی كورد لە جەنگ  دژی داعش لەبەرچاو بگرێت.

پێنس ئاماژەی بەوەشکرد، دەبێت پێگەی كورد لە سوریا بە دەستور و بە بەشداریی راستەقینە لە حوكمڕانیی وڵاتەكەدا بپارێزرێت، ئەگەرنا ئاشتیی لە سوریا شكست دەهێنێت.

جێگری پێشوتری سەرۆكی ئەمریكا جەختی لەوەكردوەتەوە، ئەمریكا نابێت لە پێناو گۆڕانكاریی لە هاوسەنگیی هێز لە ناوچەكەدا، پشت لە كورد بكات و رۆڵیان وەك هاوپەیمانێك لە دژی تیرۆریستانی داعش لەبەرچاو نەگرێت.

سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل توندترین هۆشداری ئاراستەی ئێران دەکات و رایدەگەیەنێت؛ وڵاتەکەی بۆ هەموو سیناریۆیەکی جەنگ ئامادەیە.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە پەیامێکی ڤیدیۆییدا راستەوخۆ هەڕەشە لە ئێران دەکات و دەڵێت: ئەگەر تاران هەڵە بکات و هێرشمان بکاتە سەر، رووبەڕووی وەڵامێکی هێندە بەهێز دەبێتەوە کە پێشتر هاوشێوەی نەبووە.

ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەکرد، ناوچەکە لەناو رۆژانێکی زۆر ئاڵۆز و پڕ لە گۆڕانکارییە، بەڵام جەختیکردەوە کە هێزەکانیان لەوپەڕی ئامادەباشیدان و بۆ هەر جۆرە رووبەڕووبوونەوەیەک چاوەڕوانن.

ئەم لێدوانانەی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە کاتێکدایە کە چاودێرانی سەربازی هۆشداری دەدەن لە ئەگەری هەڵگیرسانی جەنگێکی راستەوخۆ و فراوان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.

هێزەکانی ئەمریکا، ئەمڕۆ دوشەممە، دەستیان بە پاشەکشە لە بنکەی "قەسرەک" کرد کە یەکێکە لە بنکە سەرەکییەکانیان لە باکوری رۆژهەڵاتی سوریا.

سەرچاوەیەکی کوردی بە ئاژانسی "فرانس پرێس"ی راگەیاندووە، پرۆسەی گواستنەوەی زرێپۆش و کەرەستە سەربازی و لۆجستییەکان لە بنکەی قەسرەکەوە کە بنکەی ناوەندیی هێزەکانی هاوپەیمانانە، بەرەو خاکی عیراق دەستیپێکردووە.

پەیامنێرانی ئاژانسەکە ئاماژەیان بەوە کردووە کە دەیان بارهەڵگری، هەڵگری ئۆتۆمبێلی زرێپۆش و ژوری پێشوەختە دروستکراو، بە یاوەری فرۆکەی جەنگی، بینراون کە بە رێگەی نێودەوڵەتی "M4"دا تێپەڕ دەبن. ئەم رێگەیە پارێزگای حەسەکە، کە بنکەی قەسرەکی لێیە، بە هەرێمی کوردستانەوە دەبەستێتەوە.

ئەم هەنگاوەی ئەمریکا دوای ئەوە دێت کە لە ماوەی دو هەفتەی رابردوودا دو بنکەی دیکەی سەربازیی خۆیان لە ناوچەکە چۆڵ کردبو.

ئیسماعیل بەقایی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کۆنگرەی رۆژنامەوانیی هەفتانەیدا رایگەیاند، تاران خەریکی کۆکردنەوە و داڕشتنی کۆتا دیدگا و پێشنیارەکانیەتی بۆ رێککەوتنی ئەتۆمی و هیوادارن لە دو بۆ سێ رۆژی داهاتودا خولێکی دیکەی گفتوگۆکان دەستپێبکات.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوە هەمو ئەو دەنگۆیانەی رەتکردەوە کە باس لە "رێککەوتنی کاتی" دەکەن و وتی: "رێککەوتنی کاتی هیچ بنەمایەکی نییە و تەنها پێشبینی میدیاییە." ئاماژەی بەوەش کرد کە ئێران بەدوای دابینکردنی مافە نەتەوەییەکانی و لابردنی سزاکانە و هەر تێگەیشتنێک قبوڵ دەکەن کە ئەو ئامانجانە بپێکێت.

سەبارەت بە هەڕەشە سەربازییەکانی ئەمریکا هاوکات لەگەڵ گفتوگۆکان، بەقایی وتی: "ئەگەر هەڕەشەکان ببنە جەنگ، جەنگاوەرانی ئێمە وەڵامیان دەبێت و هێزەکانمان بە چاوی کراوەوە 24 سەعات ئامادەی بەرگرین." جەختیشی کردەوە کە دیپلۆماتکارانی ئێران بەبێ گوێدانە ئەو هەڕەشانە بەردەوام دەبن لە پاراستنی بەرژەوەندییەکانی وڵات، بەڵام ئەگەر هەست بکەن لایەنی بەرانبەر فێڵ دەکات، هەڵوێستی گونجاو وەردەگرن.

بەقایی ئاماژەی بەوە کرد کە بڕیارەکەی پەرلەمانی ئێران بۆ ناساندنی هێزە ئەوروپییەکان وەک "تێرۆریست" وەک پەرچەکردارێک بوە دژی هەنگاوەکەی یەکێتی ئەوروپا. رایگەیاند کە لەمەودوا "نەفەس و روانینی ئێمە بۆ هێزە ئەوروپییەکان لە ناوچەکەدا دەگۆڕێت و وەک تێرۆریست مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت."

لەبارەی ئەگەری قبوڵکردنی چاودێریی وردتری ئاژانسی ئەتۆمی، وتەبێژەکەی وەزارەتی دەرەوە دوپاتیکردەوە کە جێبەجێکردنی "پرۆتۆکۆڵی زیادکراو" کارێکی ئارەزومەندانەیە و تەنها کاتێک ئەنجام دەدرێت کە لە بەرانبەردا "دەستکەوتی ملموس" لە لابردنی سزاکاندا هەبێت.

سەبارەت بە ناساندنی رەسمی حکومەتی تالیبان لە ئەفغانستان، بەقایی وتی کە پەیوەندییەکان لەسەر بنەمای رێزی متقابل بەردەوامن و کێشە هاوبەشەکانی وەک ئاو و مادە هۆشبەرەکان و ناەمنی تاوتوێ دەکەن، بەڵام پرسی ناساندنی رەسمی بابەتێکی سیاسی و سەروەرییە و هەر کاتێک بڕیاری لەسەر بدرێت رادەگەیەنرێت.

• بەدر ئەلبوسەعیدی، وەزیری دەرەوەی سەڵتەنەتی عومان، بە رەسمی رایگەیاند کە خولی نوێی گفتوگۆکانی نێوان تاران و واشنتن بڕیارە رۆژی پێنجشەممەی داهاتوو لە شاری ژنێڤ سویسرا بەڕێوە بچێت.
• وەزیری دەرەوەی عومان لە تویتێکدا ئاماژەی بەوە کردووە کە "پاڵنەرێکی ئەرێنی" هەیە لە لایەن هەردوولاوە بۆ ئەوەی هەنگاوی زیاتر بنێن بەرەو کۆتاییهێنان و واژۆکردنی رێککەوتنی کۆتایی.
  
  ئەم راگەیاندنەی عومان، کە هەمیشە وەک نێوەندگیرێکی سەرەکی لە نێوان تاران و واشنتن کار دەکات، ئومێدێکی زۆری بۆ هێوربوونەوەی ئەو گرژییە سەربازییانە دروست کردووە کە لە چەند رۆژی رابردوودا ناوچەکەی گرتووەتەوە.

محەمەد شیاع سودانی، سەرۆکوەزیرانی عیراق، پێشوازی لە تۆم باراک، باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا و نێردەی تایبەتی وڵاتەکەی بۆ کاروباری سوریا کرد. لە کۆبوونەوەکەدا، پەرەپێدانی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و دۆخی گشتیی ناوچەکە تاوتوێ کرا.

وەک ئەوەی نووسینگەی راگەیاندنی سودانی و تۆم باراک بڵاویانکردووەتەوە خاڵە سەرەکییەکانی کۆبوونەوەکە بریتی بوون لە:

سەقامگیریی سوریا: هەردوولا جەختیان لە گرنگیی سەقامگیرکردنی دۆخی سوریا کردەوە وەک بەشێکی سەرەکی لە ئاسایشی ناوچەکە. تۆم باراک کۆبوونەوەکەی بە "بەرهەمدا" وەسف کرد و ئاماژەی بەوە دا کە ئامانجەکانی عیراق بۆ بونیاتنانی داهاتوویەکی سەروەر، هاوتەریبە لەگەڵ پلانی سەرۆکی ئەمریکا بۆ ئاشتی لە ناوچەکەدا.

رێگری لە گرژییەکان: باس لە پێویستیی پەنابردن بۆ دیالۆگ و ڕێگە دیپلۆماسییەکان کرا بۆ رێگریکردن لە تەقینەوەی دۆخی ناوچەکە.

هاوکاریی ئابووری: هەردوولا دەرفەتەکانی هاوکاریی ئابووری و پشتگیریکردن لە گەشەپێدانی گشتگیریان وەک بنەمایەک بۆ سەقامگیریی درێژخایەن تاوتوێ کرد.

پەیامی سودانی: سەرۆکوەزیرانی عیراق لە کۆبوونەوەکەدا جەختی لەسەر پێویستیی چارەسەرکردنی ریشەیی کێشە قووڵەکانی ناوچەکە کردەوە، نەک تەنیا چارەسەری کاتی. سودانی رایگەیاند کە پێویستە رێگری لە هەر جۆرە دەستدرێژی و پێشێلکارییەک بۆ سەر سەروەریی وڵاتان و گەلانی ناوچەکە بکرێت.

ناتانیاهۆ دەڵێت، كار بۆ دروستكردنی هاوپەیمانییەك دەكات بە مەبەستی روبەڕوبوونەوەی میحوەرە رادیكاڵەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، كار بۆ دامەزراندنی سیستمێكی گشتگیر لەشێوەی هاوپەیمانییەكی شەش لایەنە لە دەوروبەر یاخود ناوەوەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەكات، بۆ روبەڕوبوونەوەی میحوەرە رادیكاڵییەكانی ناوچەكە لەنێویاندا شیعە و سوننە.

وتیشی، ئامانج لە هاوپەیمانییەكە بینینی ئامانج و ئاستەنگەكانە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە دیدێكی هاوبەش و هەنگاونانی پێویست لەبارەیانەوە.

بڕیاریشە بەمنزیكانە ئەنجومەنی جەنگیی ئیسرائیل بە سەرۆكایەتی ناتانیاهۆ كۆببێتەوە بۆ تاوتوێكردنی دوایین پێشهاتەكانی بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران.

ئێران خۆی بۆ هەموو ئەگەرەکان ئامادەکات و سەرۆک کۆماری ئەو وڵاتەش دانوستانەکانیان لەگەڵ ئەمریکا بە ئەرێنی وەسف دەکات.

مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران، لە نوێترین لێدوانیدا سەبارەت بە پەیوەندییەکانی تاران و واشنتن رایگەیاند، وڵاتەکەی پابەندە بە پاراستنی ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکەدا، بەڵام هاوکات چاودێری وردی هەنگاوەکانی ئەمریکاش دەکەن.

سەرۆک کۆماری ئێران ئاشکرایکرد، لە خولەکانی ئەم دواییەی دانوستانەکاندا چەندین پێشنیازی کردەیی لەنێوان هەردوولادا گۆڕدراونەتەوە.

پزیشکیان ئاماژەی بەوەش کرد کە "ئاماژەی هاندەر و ئەرێنی" لە گفتوگۆکاندا بەدی کراون، کە هیوا بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان دروست دەکەن.

سەرەڕای لایەنی دیپلۆماسی، مەسعود پزیشکیان جەختی لەسەر لایەنە ئەمنییەکە کردەوە و رایگەیاند، بە وردی چاودێری هەموو کردەوە و جوڵەکانی ئەمریکا دەکەین.

ئەوەشی خستەڕوو، ئێران هەموو ئامادەکارییەکی پێویستی بۆ هەر ئەگەر و سیناریۆیەک کردووە کە بێتە پێشەوە.

ئەم پەیامەی پزیشکیان لە کاتێکدایە کە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ رێگریکردن لە پەرەسەندنی ململانێکان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەردەوامن و تاران دەیەوێت لە رێگەی دیپلۆماسییەوە هاوسەنگییەک لە نێوان مافە ئەتۆمییەکانی و دوورکەوتنەوە لە جەنگ دروست بکات.

تاران لە رێگەی دیپلۆماسییەوە پەیام بۆ واشنتۆن دەنێرێت کە تەنیا رێگەی چارەسەرکردنی مەترسییەکان و گۆڕینی رەوشەکە پەنابردنە بۆ رێککەوتنی سیاسی.

عەباس عیراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران بۆ کەناڵی (CBS)ی ئەمریکی رایگەیاند، رەنگە رۆژی پێنجشەممە لە ژنێف لەگەڵ ویتکۆف کۆببێتەوە و جەختی لەوەش کردەوە کە بەرنامە ئەتۆمییەکەیان بەپێی رێککەوتنە نێودەوڵەتییەکان بە تەواوی ئاشتییانەیە.

عراقچی ئاماژەی بەوەکرد کە کۆکردنەوەی هێزی سەربازی لە لایەن واشنتۆنەوە ناتوانێت فشار بخاتە سەر تاران و تەنیا دیپلۆماسی رێگەی گونجاوە بۆ چارەسەری هەر نیگەرانییەک، هەروەها جەختی لە مافە رەسمییەکانی وڵاتەکەی لە پەیماننامەی قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمی کردەوە.

ئەم لێدوانانەی وەزیری دەرەوەی ئێران لە کاتێکدایە کە هەوڵەکان بۆ گۆڕینی رەوشەکە و رەوینەوەی مەترسییەکانی تر لە ناوچەکەدا چڕکراونەتەوە.

محەمەد ترکو، وەزیری پەروەردەی حکومەتی سوریا و بە یاوەریی وەفدێکی باڵا گەیشتە پارێزگای حەسەکە و لەلایەن نورەدین ئەحمەد، پارێزگاری حەسەکەوە پێشوازی لێکرا.

لە کۆبوونەوەیەکدا هەردوولا رەوشی کەرتی پەروەردە و فێرکردنیان لە سنوورەکە تاوتوێ کرد، تەوەرێکی سەرەکیی دیدارەکە تایبەت بوو بە ئامادەکارییەکانی بەڕێوەچوونی تاقیکردنەوەکانی بڕوانامەی بنەڕەتی و ئامادەیی، بە مەبەستی دابینکردنی ژینگەیەکی گونجاو بۆ خوێندکاران.

لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، هەردوولا جەختیان لە جێبەجێکردنی مەرسومی رەسمی ژمارە 13 کردەوە کە تێیدا زمانی کوردی وەک زمانێکی نیشتمانی ناسێنراوە بۆ ئەوەی لە خوێندنگە حکومییەکاندا بخوێندرێت.

میدیاکانی تورکیا بڵاویانکردوەتەوە، رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا، هۆشداریی داوە لە بڵاوبوونەوەی زانیاریی چەواشەکارانە سەبارەت بە سوودمەندبوونی عەبدوڵا ئۆجەلان، رێبەری زیندانیکراوی پەکەکە، لە "مافی هیوا" و جەختیکردوەتەوە دەنگۆی ئازادکردنی عەبدوڵا ئۆجەلان راست نییە.

بەپێی راپۆرتە رۆژنامەوانییەکانی تورکیا، سەرۆک کۆماری تورکیا رێنمایی راوێژکار و بەرپرسانی پارتەکەی کردووە،کە بە روونی بۆ هاووڵاتیانی روون بکەنەوە، کە هیچ جۆرە هەموارکردنەوەیەکی یاسایی  تایبەت بە کەسیک ئەنجام نادرێت و دەنگۆی ئازاد کردنی ئۆجەلانیش دورە لە راستییەوە.

ناوبرا جەختیشیکردوەتەوە، "شتێکی لەو شێوەیە نابێت" و دەبێت زۆر وریای ئەو تێگەیشتنە هەڵانە بن، کە لە ناوەندەکاندا دروست بووە، دڵنیابن  دەوڵەت هەنگاوی تایبەت بۆ کەسێکی دیاریکراو نانێت.

لەبارەی رێکەوتنەکەشیانەوە بۆ چەکدانانی پەکەکە، ئاماژەی بەوەکردوە،  تەنها باس لە چوارچێوەیەکی گشتی بۆ "تورکیایەکی بێ تیرۆر" و رەوشی ئەو چەکدارانە دەکرێت کە چەک دادەنێن.

ئەمە لە کاتێكدایە، لە چەند رۆژی رابردودا سەرۆکی بۆردی سیاسەتی یاسایی سەرۆکایەتیی کۆماری تورکیا و  ر‌اوێژکاری رەجەب تەیب ئەردۆغان، پشتیوانیی خۆی بۆ لێدوانێکی فەتی یڵدز، جێگری سەرۆکی گشتیی مەهەپە لەبارەی "مافی هیوا" بۆ زیندانیان دەربڕی و ر‌ایگەیاند، "عەبدوڵڵا ئۆجالانیش دەکەوێتە چوارچێوەی ئەو زیندانیانەدایە.

ئاژانسی هاوار بڵاویکردوەوە، شەوی رابردوو سوریا، شەوێژی خوێناوی و پڕ لە ترس و ئاڵۆزیی بەڕێکردوە و 11 تاوان و روداوی ئەمنی جۆراوجۆر تۆمارکراوە.

بە گوێرەی زانیارییەکانی ئاژانسەکە، لە پارێزگای حومس، زنجیرەیەک کارەساتی یەک لەدوای یەک رویاندا؛ لەوانە گیانلەدەستدانی منداڵێک بەناوی "بەرا‌ء" بەهۆی شێلانی لەلایەن ئۆتۆمبێلێکی ئەمنییەوە، هەروەها  کوژرانی گەنجێک بەناوی "قەیس خەدوور" لەناو دوکانەکەیدا.

یەکێکی تر  لە دڵتەزێنترین روداوەکان، خۆکوشتنی کچە گەنجێک بوو بەناوی "جولیا ئەلسالم" کە دوای رفاندنی باوکی و بینینی گرتە ڤیدیۆییەکانی ئەشکەنجەدانی، خۆی لە باڵکۆنی ماڵەکەیان فڕێداوەتە خوارەوە.

ئاژانەسە ئاماژەی بەوەکردوە، توندوتیژییەکان روویان لە هێزە ئەمنییەکان و میدیاکارانیش کردووە؛ لە گوندەکانی رەقە و ناوچەی سلۆک، چوار کارمەندی ئەمنی و سەربازی لە ئەنجامی هێرشی چەکداری کوژران.

هەروەها دۆزینەوەی تەرمی رۆژنامەنووس "عەلا محەمەد"، لە ماڵەکەی خۆیدا، کە شوێنەواری فیشەک بە جەستەیەوە بوە، روداوێکی تری شەوی رابردی سوریا بووە.

ئەم شەپۆلە نوێیەی توندوتیژی لە پارێزگاکانی دێرەزور، حومس و رەقە، نیشانەیەکی مەترسیدارە بۆ تێکچوونی زیاتری باری ئەمنی و بێدەسەڵاتی لایەنە پەیوەندیدارەکان لە پاراستنی گیانی هاووڵاتیان و جڵەوکردنی ئەو پاشاگەردانییە ئەمنییەی باڵی بەسەر سوریادا کێشاوە.