رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە شێخ مەقسود بە توندی ئەو دەنگۆیانە رەتدەکەنەوە کە باس لە بوونی تونێل دەکەن لەژێر نەخۆشخانەی "خالید فەجر" و داوای لیژنەی نێودەوڵەتی دەکەن بۆ ئاشکرکردنی راستییەکان.
ناوەندی راگەیاندنی ئاسایشی شێخ مەقسود لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی میلیشیاکانی حکومەتی دیمەشق دەداتەوە کە بانگەشەی ئەوە دەکەن "تونێل لەژێر نەخۆشخانەکەدا هەیە و شەڕی تێدا دەکرێت". ئاسایش جەخت دەکاتەوە کە ئەو قسانە دوورن لە راستییەوە و تەنها هەوڵێکە بۆ شێواندنی دۆخەکە.
راگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوە کردووە، میلیشیاکان دەیانەوێت بەم پاساوانە شەرعیەت بدەن بەو تاوانانەی بەرانبەر برینداران، ژنان و منداڵانی ناو نەخۆشخانەکە ئەنجامی دەدەن و دەیانەوێت لە لێپرسینەوەی ئەو هێرشە دڕندانەیە هەڵبێن کە ماوەی پێنج رۆژە بەردەوامە.
لەو چوارچێوەیەدا، ئاسایشی شێخ مەقسود داوا لە لیژنە سەربەخۆکانی مافی مرۆڤ و لایەنە نێودەوڵەتییەکان دەکات، سەردانی نەخۆشخانەکە بکەن و لە نزیکەوە دۆخەکە ببینن بۆ ئەوەی ڕاستییەکان بۆ جیهان ئاشکرا بێت.
شێخ مەقسود و ئەشرەفییە، دوو گەڕەکی گەورەی شاری حەلەبن، کە لە ساڵی 2001ـەوە تا ئێستا بە خۆڕاگری و بەرگرییان دژی هێرش و ستەمەکان ناسراون، وەک ئەوەی لە ساڵانی 2004، 2025 و ئێستاش لە 2026 دەیبینین. ئەمڕۆ جارێکی دیکە لەژێر هەڕەشەی هێرشی حکومەتی کاتیی سوریا و گروپە چەکدارەکانی سەر بە تورکیادان و بوونەتەوە بە سەردێڕی یەکەمی تەواوی هەواڵەکان. لێرەدا چیرۆکی ئەو مێژووە بەرگریکارانە و ئەو دوو گەڕەکە دەگێڕینەوە.
حەلەب؛ تابلۆیەک لە رەنگ و پێکهاتەی جیاواز:
حەلەب یەکێکە لە شارە دێرینەکان کە ژیان تێیدا بەردەوامە، وەک تابلۆیەکی نەتەوەیی، ئایینی و کولتوری دەبینرێت و سەدان ساڵە ناوەندێکی گرنگی ئابوریی سوریایە.
لەناو ئەم شارەدا، شێخ مەقسود و ئەشرەفییە پێگەیەکی تایبەتیان هەیە. بەپێی ئاماری ساڵی 2010 نزیکەی 800 هەزار کەسی تێدا ژیاوە، زۆرینەیان کوردن بەڵام عەرەب، تورکمان و ئەرمەنیشی تێدایە. شێخ مەقسود لەسەر گردێکی ستراتیژییە کە بەسەر زۆربەی شاری حەلەبدا دەڕوانێت، بۆیە لە ساڵانی سەرەتای قەیرانی سوریاوە هەموو هێزەکان هەوڵی کۆنترۆڵکردنیان داوە، بەڵام وەک هەمیشە و تا ئێستا. 10/1/2026تەنها شکستیان بۆ ماوەتەوە، شکستێک بە تامی کۆبانێ و داستانەکانی تری رۆژئاوا.
سەرەتای جوڵەکان (2001-2010)
چیرۆکی بەرگریی ئەم دوو گەڕەکە لە ساڵی 2001ـەوە دەستپێدەکات. لە 15ی شوباتی 2001، بۆ یەکەمجار لە ژێر دەسەڵاتی بەعسدا، دانیشتوانی شێخ مەقسود دژی پیلانگێڕی نێودەوڵەتی سەربە عەبدوڵا ئۆجەلان رژانە سەر شەقام و بەرەو شەقامی 20 رۆیشتن. ئەمە بوێرییەکی کەم وێنە بوو، کە بەهۆیەوە هەواڵگریی سوریا و هێزە ئەمنییەکان بە توندی وەڵامی خەڵکیان دایەوە و دەیان گەنجیان دەستگیرکرد و ئەشکەنجەیان دان، ئەمەش بووە سەرەتای بەرخودانێکی مێژووی کوردان، دژ بە نادادی و یەکسانی.
راپەڕینی 2004:
دوای ئەوەی رژێمی بەعس لە 12ـی ئازاری 2004 کۆمەڵکوژییەکەی قامیشلۆی ئەنجامدا، دانیشتوانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییەش وەڵامی بانگەوازی ڕاپەڕینیان دایەوە. هێزەکانی حکومەت هەردوو گەڕەکەکەیان گەمارۆ دا و قەدەغەی هاتووچۆیان سەپاند.
لە 16ی ئازاردا، لە ناوچەی "سێگۆشە"ی ئەشرەفییە هێزەکانی حکومەت بە گولـلەی راستەقینە تەقەیان لە مانگرتووان کرد، لە ئەنجامدا دوو گەنج بەناوەکانی (ئاری فەوز و جەلال ئیبراهیم) و ژنێک بەناوی (فەریدە ئەحمەد) شەهید بوون. خەڵک بە بەرد وەڵامیان دایەوە و ئەفسەرێکی پۆلیس کوژرا. لە 20ی ئازاری 2004دا بە هەزاران کەس رژانە سەر شەقامەکان و نەورۆزیان پیرۆز کرد، بەمەش هێزەکانی حکومەت ناچار بە پاشەکشە کران.
سەرەتای شۆڕش و هاتنە ئارای دۆخێکی نوێ:
ساڵی 2011، سوریا پێینایە قۆناغێکی نوێوە. هەرچەندە حەلەب درەنگ بەشداری لە خۆپیشاندانەکان کرد، بەڵام شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە پێشەنگەکان بوون، ژن و پیاو، گەنج و منداڵ، لە پێش هەمووانەوە دروشمیان دەوتەوە. لە ئەیلولی 2011 "ناوەندی رۆشنبیری و هونەری دیموکرات" کرایەوە، کە یەکەم دامەزراوەی کوردی بوو یاسای باری نائاسایی پوچەڵکردەوە. دواتر لە تشرینی یەکەمدا هەڵبژاردن کرا و ئەنجومەنی گەل بە سەرۆکایەتی "سینەم محەمەد" دامەزرا.
قۆناغی بەرگریی رەوا:
لە 14ـی کانونی دووەمی 2012، خەبات دێرک، یەکێک لە دامەزرێنەرانی یەپەگە لە نەخۆشخانەی ئەشرەفییە شەهید بوو. رێوڕەسمی بەخاکسپاردنی بوو بە خۆپیشاندانێکی گەورە. رژێم میلیشیاکانی "شەبیحە"ی بەردایە گیانی خەڵک. لە 10ی ئازاری 2012، گوڵێ سەلمۆ لەلایەن ئەو میلیشیایانەوە شەهید کرا. دوای ئەم رووداوە گەڕەکەکان لە شەبیحە پاککرانەوە و لە تەمموزی 2012دا لیوای شەهیدانی ئەشرەفییە و لیوای بەرگریی شێخ مەقسود دامەزران.
ساڵانی ئاگر و گەمارۆ (2013-2016):
ساڵی 2013 ساڵێکی سەخت بوو. گەڕەکەکان رووبەڕووی هێرشی دوولایەنە بوونەوە. لە نیسانی 2013 رژێم بە چەکی کیمیایی هێرشی کرد و ژمارەیەک هاووڵاتی شەهید و بریندار بوون. هاوکات گروپە چەکدارەکانی وەک "لیوای خالید حەیانی" دەستیان بە رفاندن و ئەشکەنجەی خەڵک کرد.
لە ساڵی 2016دا گەمارۆکان توندتر بوون. گروپەکانی وەک "جەیش ئیسلام" بە چەکی کیمیایی هێرشیان کردەوە و رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی پشتڕاستی کردەوە کە دەیان مەدەنی و منداڵ شەهید بوون. دواجار لە تشرینی دووەمی 2016 بە رزگارکردنی 6 گەڕەکی دیکە، گەمارۆکە شکێنرا.
لە روخانی بەعسەوە بۆ گەمارۆی 2026:
دوای گۆڕانکارییە گەورەکانی کۆتایی 2024 و ڕووخانی رژێمی بەعس لە کانونی یەکەمدا، قۆناغێکی نوێ دەستیپێکرد. شێخ مەقسود و ئەشرەفییە ئاسایشی خۆیان پاراست، رێگەیان نەدا داگیربکرێن و ناوچەکانی خۆیان پاراست.
لە 10ی ئازاری 2025، مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هەسەدە و ئەحمەد شەرع، سەرۆکی حکومەتی کاتی رێککەوتنێکیان ئیمزا کرد. بەپێی رێککەوتنەکە، کە لە 1ی نیسانی 2025 بۆ ئەم دوو گەڕەکە چووە بواری جێبەجێکردنەوە، ئاسایشی ناوخۆ لە گەڕەکەکان مانەوە و هەسەدە چەکە قورسەکانی کشاندەوە.
هێرشەکەی کانون (2026):
سەرەڕای رێککەوتنەکان، هێرش و هەڕەشەکان کۆتاییان نەهات. لە 6ی کانونی دووەمی 2026، گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی کاتی بە پاڵپشتی راستەوخۆی تورکیا، بە تانک و درۆن و چەکی قورس هێرشیان کردە سەر گەڕەکەکان.
لە ئەنجامی بۆردومانەکاندا، هەردوو نەخۆشخانەی عوسمان و شەهید خالید فەجر لەکارکەوتن. تا ئێستا 25 هاووڵاتی شەهید بوون و زیاتر لە 100ی دیکەش بریندارن.
لە بەرامبەر ئەم دۆخەدا، ئەنجومەنی گەلی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە 9ی کانونی دووەمی 2026 سەفەربەری گشتی راگەیاند و جەختیان کردەوە کە بەرگری لە گەڕەکەکانیان دەکەن. ئێستاش شەپۆلێکی ناڕەزایەتی لە کوردستان و جیهان دژی ئەو هێرشانە دروست بووە.
لە دواهەمین پێشهاتەکانیشدا، لە پاش گەمارۆدانی بەردەوامی هەردوو گەڕەکەکە و هێرشکردنی فراوانی سوپاکەی ئەحمەد شەرع، لە ئێستادا لە گەڕەکی شێخ مەقسود شەڕی کۆڵان بە کۆڵان بەڕێوە دەچێت و چەند شەڕڤانێک چالاکی فیداییان دژ بە ئەو هێزە ئەنجامدا.
عەلی لاریجانی، ئەمینداری ئەنجومەنی باڵای ئاسایشی نەتەوەیی ئێران هۆشداریدەدات لەوەی وڵاتەکەی لە دڵی جەنگدایە و جوڵەی خۆپیشاندەران بۆ دەستبەسەرداگرتنی چەک، هەوڵێکە بۆ هەڵگیرسانی شەڕی ناوخۆ.
لاریجانی لە لێدوانێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، لە دۆخێکی وەک ئێستادا کە وڵات لە جەنگدایە، دروستکردنی قەیرانی نوێ لۆژیکی نییە. روونیشیکردەوە، هێرشکردنە سەر بنکە سەربازی و ئەمنییەکان بە مەبەستی دەستکەوتنی چەک، نیشانەی مەترسیدارن و ئاماژەن بۆ هەوڵدان بۆ دروستکردنی شەڕی ناوخۆ.
ئەو بەرپرسە باڵایەی ئێران جەختی کردەوە کە دەزگا ئەمنییەکان و دادوەری "بەبێ چاوپۆشی" و بە توندی مامەڵە لەگەڵ هەر گروپێکی چەکدار دەکەن کە هەڕەشە لە ژیانی هاووڵاتیان و دامەزراوە حکومییەکان بکەن. هەرچەندە لاریجانی دانیناوە بە بوونی کێشەی ئابوری لە وڵاتەکەدا، بەڵام دەڵێت چارەسەر لە ئاژاوە و تێکدانی ئاسایشدا نییە.
لە لایەکی دیکەوە، ئەمیر سەعید ئیرەوانی، باڵیۆزی ئێران لە نەتەوە یەکگرتووەکان، لە نامەیەکدا بۆ ئەنجومەنی ئاسایش، ئەمریکا و ئیسرائیلی تۆمەتبار کرد بەوەی خۆپیشاندانە ئاشتیانەکانی ئێرانیان بەرەو "توندوتیژی و کاری تێکدەرانە" ئاڕاستە کردووە و دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆی وڵاتەکە دەکەن.
هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رەتیدەکەنەوە سوپای سوریا دەستی بەسەر بەشێکی زۆری گەڕەکی شێخ مەقسوددا گرتبێت و رایدەگەیەنن، ئەوەی باسی لێوە دەکرێت "چەواشەکارییە" و تەنها بۆ داپۆشینی شکست و تاوانەکانە.
ناوەندی راگەیاندنی ئاسایشی حەلەب لە راگەیەندراوێکدا وەڵامی وەزارەتی بەرگری سوریای دایەوە کە بانگەشەی کۆنتڕۆڵکردنی 90%ـی گەڕەکی شێخ مەقسودی کردبوو، ئاسایش دەڵێت: "ئەو هەواڵانە دوورن لە راستییەوە، لەسەر زەوی شەڕێکی سەختی کۆڵان بە کۆڵان لەگەڵ میلیشیاکانی حکومەتی دیمەشق بەردەوامە و زیانێکی گەورەیان پێگەیشتووە."
راگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، هاوتەریب لەگەڵ رووبەڕووبوونەوەکاندا، بۆردومانێکی چڕ بە تۆپ و تانک بۆ سەر گەڕەکەکە دەستیپێکردووە و بەشێوەیەکی سیستماتیک ژێرخانی ناوچەکە و نەخۆشخانەکان دەکرێنە ئامانج، کە مەبەست لێی بڵاوکردنەوەی ترسە لەنێو دانیشتواندا.
فەوزا یوسف، ئەندامی دەستەی سەرۆکایەتیی پەیەدە هۆشداریدەدات لە دۆخی مەترسیداری گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە و رایدەگەیەنێت، ئەوەی لەوێ روودەدات "تاوانی جەنگە" درهەق بە کورد.
ئەو بەرپرسەی پەیەدە لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاویکردۆتەوە، ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان هێشتا بەردەوامن و بە هەموو جۆرە چەکێک نەخۆشخانەی "شەهید خالید فەجر" دەکرێتە ئامانج، لە کاتێکدا دەیان برینداری تێدایە و ژیانیان لە مەترسیدایە.
فەوزا یوسف ئاماژەی بەوەشکردووە، لە هەردوو گەڕەکی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە تاوانی جەنگ ئەنجام دەدرێت و خەڵکی سڤیل و بێتاوان تەنها لەبەرئەوەی کوردن دەکوژرێن.
لە کۆتایی پەیامەکەیدا، ئەندامەکەی دەستەی سەرۆکایەتیی پەیەدە رەخنەی توند لە هەڵوێستی وڵاتان دەگرێت و دەڵێت: "هێشتا بێدەنگییەکی نێودەوڵەتی هەیە بەرامبەر ئەوەی روودەدات، بێدەنگییەکەتان ئێمە دەکوژێت".
تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ سوریا وردەکاریی کۆبوونەوەکەی لەگەڵ ئەیمەن سەفەدی، وەزیری دەرەوەی ئوردن لە عەممان ئاشکرا دەکات و رایدەگەیەنێت، واشنتۆن و عەممان جەخت لە کشانەوەی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە حەلەب دەکەنەوە.
باراک لە هەژماری خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاویکردەوە، لەو دیدارەدا گفتوگۆیان لەبارەی دۆخی حەلەب کردووە و پابەندبوونی خۆیان بۆ جێگیرکردنی ئاگربەست و زەمانەتکردنی کشانەوەی ئاشتیانەی هەسەدە لەو شارە دوپاتکردۆتەوە، ئەوەش وەک بەشێک لە جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ی ئازاری 2025.
نێردە ئەمریکییەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، هەردوولا لەسەر بەردەوامی هەماهەنگییەکان رێککەوتوون بۆ پاڵپشتیکردنی هەوڵەکانی حکومەتی سوریا لەپێناو پاراستنی سەروەری و یەکپارچەیی خاکی ئەو وڵاتە و پاراستنی مافی سەرجەم هاووڵاتیانی سوریا.
سەبارەت بە دۆخی باشوری سوریاش، تۆم باراک دەڵێت، لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئوردن جەختیان لە جێبەجێکردنی نەخشەڕێگای کۆتاییهێنان بە قەیرانی سوەیدا کردۆتەوە، کە ئامانج لێی گەڕاندنەوەی سەقامگیرییە بۆ باشوری سوریا.
دەستەی ئۆپەراسیۆنەکانی سوپای سوریا راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و تیایدا هۆشداری دەداتە ئەو "چەکدارانە"ی لە گەڕەکی شێخ مەقسود لە شاری حەلەب ماونەتەوە، کە تاکە بژاردە لەبەردەمیاندا دانانی چەکەکانیانە.
لە راگەیەندراوەکەی وەزارەتی بەرگری سوریادا هاتووە، تاکە رێگە لەبەردەم چەکدارانی ئەو گەڕەکە ئەوەیە دەستبەجێ خۆیان و چەکەکانیان رادەستی نزیکترین خاڵی سەربازی بکەن، لە بەرامبەر ئەو کارەشدا سوپا زەمانەتی پاراستنی ژیان و سەلامەتییان دەکات.
سوپای سوریا لە بەشێکی تری راگەیەندراوەکەدا ئاماژەی بەوەکردووە، "هێزەکانیان دەستیان کردووە بە جێبەجێکردنی ئەرکەکانیان بۆ سەپاندنی سەروەری نیشتمانی و بە "حەزمەوە" مامەڵە دەکەن، هەروەها هەر سەرچاوەیەکی تەقەکردن وێران دەکەن بۆ ئەوەی ئارامی و سەقامگیری بۆ ناوچەکە و دانیشتوانەکەی بگەڕێننەوە."
ئەم راگەیەندراوەی وەزارەتی بەرگری سوریا لە کاتێکدایە کە ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، "گرووپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی کاتی بە تۆپی قورس ناوچەی دێر حافریان کردووەتە ئامانج و تۆپێک بەر ماڵی هاووڵاتییەک کەوتووە و بەهۆیەوە چەند هاووڵاتییەک شەهید بوون"
ئیدارەی خۆسەری باکور و رۆژهەڵاتی سوریا رایگەیاند، لەپێناو پاراستنی گیانی هاووڵاتیانی مەدەنی، پێشوازی لەو پێشنیازە دەکەن کە لەلایەن نێوەندگیرە نێودەوڵەتییەکانەوە کراوە بۆ گواستنەوەی هێزەکانیان لە گەڕەکی شێخ مەقسودەوە بۆ رۆژهەڵاتی فورات.
لە راگەیەندراوێکدا ئیدارەی خۆسەر ئاماژەی بەوەکردووە، پاراستنی مەدەنییەکان لە هەردوو گەڕەکی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە ئەولەویەتی کارەکانیانە، بۆیە بە ئەرێنی وەڵامی دەستپێشخەرییە نێودەوڵەتییەکەیان داوەتەوە بۆ گواستنەوەی هێزەکان بە شێوەیەکی ئارام.
سەبارەت بە مەرجەکانی جێبەجێکردنی ئەو پرۆسەیە، ئیدارەی خۆسەر جەختیکردۆتەوە، دەبێت زەمانەتی مانەوەی هێزێکی پاراستنی کوردی ناوخۆیی و ئەنجومەنێکی خۆجێیی بۆ دانیشتوانی ئەو دوو گەڕەکە بکرێت، ئەوەش وەک پابەندبوون بە "رێککەوتنی 1ی نیسان".
لەئەنجامی بۆردومانكردنی نەخۆشخانەیەكی گەرەكی شێخ مەقسود ژمارەیەك كارمەندی تەندروستی شەهیدبوون، ئاسایشی ناوخۆی حەلەبیش خستنە خوارەوەی فرۆكەیەكی بێفرۆكەوانی راگەیاند .
تیمی تەندروستی گەرەكی شێخ مەقسود بلاویكردەوە، چەكدارەكانی سوریا نەخۆشخانەی شەهید خالید فەجریان لە گەرەكی شێخ مەقسود بۆردومانكردووە و لە ئەنجامدا ژمارەیەك كارمەندی تەندروستی شەهیدبوون و زیاتر لە 10 كارمەندیش برینداربوون.
هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەبیش لەبارەی دواین پێشهاتە مەیدانییەكان رایگەیاند، فڕۆكەیەكی بێفڕۆكەوانیان لە شێخ مەقسود خستووەتە خوارەوە.
راشیگەیاندوە، چەكدارانی سوریا بە چەكی قورس تۆپبارانی ناوەندی دێرحافر و باشوری دەروازەی دێرحافریان لە كانتۆنی تەبقا كردوە.
هاوكات ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامیی عەلەوی لە سوریا سەبارەت بە رەوشی حەلەب رایگەیاندووە، ئەوەی رودەدات شێوازێكی رێكخراو و مەترسیدارن لە توندوتیژی، پێكهاتە رەسەنەكانی سوریا دەكاتە ئامانج.
راشیگەیاندووە، پشتیوانی كوردەكان دەكەن بۆ روبەڕوبوونەوەی ئەو دەستدرێژییانە.
سەرۆكایەتی ئەنجومەنی ڕۆحانی درووزیش، پشتیوانی خۆی بۆ كورد دەربڕیوە و دەڵێت، هێرشەكان هەوڵێكن بۆ گۆڕینی دیمۆگرافی و ئەنجامدانی كۆمەڵكوژی.
داواش لە وڵاتانی جیهان و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەكات رۆڵیان هەبێت لە راگرتنی ئەو دەستدرێژییانە بۆ سەر كەمینەكان.
هاوکات کەمێک پێش ئێستا سوپای سوریا ئاشکرایکرد، ئۆپراسیۆنی پاککردنەوەی گەڕەکی شێخ مەقسود رادەگەنین بۆ نەهێشتنی هەسەدە لە گەڕەکەکە.
جێگەی ئاماژەیە، چەکدارانی سوریا هێرشەکانی چڕتر کردوەتەوە و بە چەندین چەکی قورس و جۆراوجۆر هێرشەکانی بۆ سەر گەڕەکی شێخ مەقسود دەستپێکردووە و شوێنی نیشتەجێبوونی هاووڵاتیانی مەدەنی بە ئامانج دەگرێت.
ئەندامێکی فەرماندەیی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب دەڵێت: بە هەموو توانامانەوە بەرگری دەکەین و بە هێج شێوەیەک گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە چۆڵ ناکەین.
زیاد حەلەب ئەندامی فەرماندەیی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب لە میانی بەشداریکردنی لە گەشتی سەعات هەشتی هەواڵەکانی کوردسات نیوز رایگەیاند، ماوەی چوار رۆژە چەکدارانی سوریا بەشێوەیەکی دڕندانە هێرشەکانیان بۆ سەر گەڕەکە کوردنشینەکان دەستپێکردووە و هاووڵاتیانی مەدەنی بە ئامانج دەگرن.
وتیشی، چەکدارانی سوریا ناوچە هەستیارەکانیان بۆردومان کردووە و لە ئێستادا کێشەی کەمییەکی زۆری دەرمان و تەندورستیمان هەیە.
زیاد حەلەب ئەوەشی خستەڕوو، لە رێگەی سیاسەت و گفتوگۆی ئاشتییانەوە، ئێمە ئامادەین بۆ گفتوگۆ لەگەڵ حکومەتی کاتی سوریا بۆ بەڕێوەبردنی هەموو گەڕەکەکانی حەلەب پێکەوە،
ئاشکراشیکرد، چەکدارانی سوریا هەموو چەکێکی قورس بەکاردەهێنن و ژیانی هاووڵاتیانی سڤیلیان خستووەتە مەترسییەوە، هەروەها چەکدارانی سەر بە حکومەتی سوریا دژی هەموو یاسا نێودەوڵەتییەکان بەردەوامن لە هێرشەکانیان بۆ سەر ئەو گەڕەکانە.
ئەو ئەندامەی فەرماندەیی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی حەلەب ئاماژەی بەوەشکرد، ئێمە وەکو ئاسایشی ناوخۆ بەردەوام دەبن لە بەرگریکردن و تا کۆتایی دەمێننەوە و شەڕ دەکەن.
"تۆڵەی شەهیدانی ئەشرەفییە و شێخ مەقسود بە سەرکەوتن دەسێنینەوە، زیاد حەلەب وا دەڵێت".
ئەندامێكی فەرماندەیی گشتیی هەسەدە دەڵێت، هێرشەكانی سەر گەڕەكەكانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە بە بەرچاوی رای گشتییەوە ئەنجام دەدرێت.
سیپان حەمۆ، ئەندامی فەرماندەیی گشتیی هێزەكانی سوریای دیموكرات"هەسەدە"پەیامێكی ڤیدیۆیی بڵاوكردەوە و رایگەیاند، لە شەشی ئەم مانگەوە هێرشێكی دڕندانە دژی گەڕەكەكانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە بە بەرچاوی رای گشتییەوە ئەنجام دەدرێت و بێ دەنگیشی لێ دەكرێت.
وتیشی، وەك هەسەدە پابەندن بە رێككەوتنی یەكی نیسان، لەو گەڕەكانە كشاونەتەوە و ئەنجوومەنێكی مەدەنی و هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ ئەركی بەڕێوەبردن و پاراستنیان گرتەدەست.
راشیگەیاند، هیچ كەس و لایەنێك ئەو مافەی نییە خەڵكی ئەشرەفییە و شێخ مەقسود لە ناوچەكە دووربخاتەوە و رەوانەی ناوچەكانی دیكەیان بكات، دانیشتوانەكە خاوەنداریی لە ماڵ و حاڵی خۆیان دەكەن و پیلانەكانی دوژمن تێكدەدەن.
سوپای سوریا دەڵێت: گەڕەکی شێخ مەقسود ناوچەیەکی سەربازیی داخراوە و قەدەغەی هاتوچۆ تا کاتێکی نادیار دەستپێدەکات.
سوپای سوریا رایگەیاند لە سەعات 6:30ـی ئێوارەوە قەدەغەی هاتوچۆی تەواو لە گەڕەکی شێخ مەقسود دەستیپێکردووە تا کاتێکی نادیار.
ئاماژەی بەوەشکرد، ئاگاداری هاووڵاتیانی مەدەنی ئەو گەڕەکە دەکەن کە لە پەنجەرەکان دوربکەونەوە و بچنە نهۆمی خوارەوەی باڵەخانەکان.
سوپای سوریا راشیگەیاند، دەبێت هاووڵاتیان خۆیان بەدوور بگرن لە پێگەكانی هێزەكانی سوریای دیموكرات.
هاوکات ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، هێزەکنیان گردبونەوەیەکی گەورەی چەکدارانی دیمەشقی هێرشبەریان کردە ئامانج لە دەوروبەری گەڕەکی شێخ مەقسودو زیانی گیانیان پێگەیاندن.
ئاشکراشیکرد، بۆردومان و هێرشەکانی چەکدارانی سوریا بۆ سەر هەموو ناوچە نیشتەجێبووەکانی شێخ مەقسوب بەردەوامە.
لێپرسراوی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر دەڵێت: پاپەندی رێککەوتنەکانین لەگەڵ حکومەتی سوریا، بەڵام دیمەشق لەرێی هێرشکردنە سەر حەلەب هەوڵی کۆتاییهێنان بە رێککەوتنەکە دەدات.
ئیلهام ئەحمەد لێپرسراوی پەیوەندییەکانی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەری باکور و رۆژهەڵاتی سووریا رایگەیاند، پابەندی رێككەوتنەكانین لەگەڵ حكومەتی سووریا و هەوڵی جێبەجێكردنیان دەدەین، دەشڵێت؛ ئیدارەی خۆسەر پابەندی ئەو رێككەوتنەیە كە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی سوریا ئیمزای كردووە.
وتیشی، دیمەشق لەرێی هێرشكردنە سەر حەلەب هەوڵی كۆتاییهێنان بە رێككەوتنەكە دەدات، هەروەها ئێمە پەرۆشی ئاشتی و چارەسەركردنی كێشەكانین.
ئیلهام ئەحمەد راشیگەیاند، تا ئەم ساتە حكومەتی دیمەشق ئینكاری دەكات و چارەسەری ناوێت، هاوکات پەیوەندیی پچڕ پچڕ و سست لەگەڵ حكومەتی دیمەشقدا هەیە.
ئەوەشی خستەڕوو، ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا رۆڵی نێوەندگیر دەگێڕێت.
هێرش و بۆردومانەکانی چەکدارانی سوریا بۆ سەر گەڕەکە کوردنشینەکان بەردەوامە، ئاسایشی ناوخۆی حەلەبیش دەڵێت: دوو هێرشمان تێکشکاندووە.
ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، دوو هێرشی چەكدارانی سوریامان بۆسەر گەڕەكی شێخ مەقسود تێكشكاند.
ئاماژەی بەوەشکرد، هێرشەكان لەلایەن چەكدارانی گروپەكانی عەمشات و نورەدین زەنكی و حەمزاتەوە ئەنجام دران.
ئاسایشی ناوخۆی حەلەب ئەوەشی خستەڕوو، چەكدارانی سوریا بەچڕی بۆردومانی گەڕەكی شێخ مەقسود دەكەن.
تۆم باراک رایگەیاند، ئەمریکا بە نیگەرانییەکی زۆرەوە چاودێریی روداوەکانی گەڕەکەکانی ئەشرافییە و شێخ مەقسود لە حەلەب دەکات، داواش لە هەموو لایەنەکان دەکات دانبەخۆیاندابگرن و نەرمی بنوێنن و پاراستنی گیانی هاووڵاتییانی مەدەنی و موڵک و ماڵیان لە سەرووی هەموو شتێکەوە دابنێن و جەختیشدەکاتەوە بە زوویی کۆتایی بە ناکۆکی و شەڕ بهێنرێت.
نێردەی ترەمپ بۆ سوریا، پەیامێکی لە ئێکس بڵاوکردوەتەوە و دەڵێت؛ لە ماوەی سێزدە مانگی رابردوودا، سوریا هەنگاوی مێژوویی ناوە بەرەو سەقامگیری، ئاشتەوایی نیشتمانی، و ئاوەدانکردنەوە، ئەوەش دوای چەند دەیەیەک لە ململانێی وێرانکەر.
تۆم باراک نوسیویەتی؛ گفتوگۆ سەرنجڕاکێشەکان، کە ئەم هەفتەیە لەگەڵ نوێنەرانی ئیسرائیل ئەنجامدران، هەنگاوێکی سەرەکییە بەرەو ئاشتییەکی فراوانتری ناوچەیی، ئەمەش جەخت لە پابەندبوونی بەردەوامی سوریایە بە شکاندنی بازنەی توندوتیژی، ئازار، و تاوانکاری کە زیاتر لە نیو سەدەیە تووشی نەتەوەکەی بووە.
نێردەی ترەمپ داوایەکی بەپەلە ئاڕاستەی سەرکردایەتی حکومەتی سوریا، هێزەکانی سوریای دیموکرات (SDF)، دەسەڵاتە خۆجێییەکان لە ناوچە کوردییەکان و هەموو لایەنە چەکدارەکان دەکات، کە دەستبەجێ دەست لە دوژمنایەتی هەڵبگرن، گرژییەکان کەم بکەنەوە و پابەند بن بە کەمکردنەوەی ئاڵۆزییەکان.
ئاماژەی بەوەشکردوە، داهاتووی حەلەب و سوریای بە گشتی، هی خەڵکەکەیەتی و دەبێت لە رێگەی هێمنانەوە، نەک توندوتیژی، دابڕێژرێت ئەوان لەگەڵ هاوپەیمانانیان و بەرپرسەکانی ناوچەکە، ئامادەن بۆ ئاسانکاریکردن لە هەوڵەکان بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و دەرفەتێکی نوێ بە سوریا و خەڵکەکەی بدەن بۆ هەڵبژاردنی رێگەی گفتوگۆ لە جیاتی ناکۆکی.
ژمارەی قوربانیانی مەدەنی لەحەلەب لە زیادبوندایە و ئاسایشی ناوخۆی ئەو شارەش كوشتنی 13 چەكداری سوریای راگەیاند.
ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، توانیویانە شكست بەهێرشێكی چەكدارانی سوریا بۆسەر هەردو گەرەكی شێخ مەقسود وئەشرەفسیە بهێنن 13 چەكدار بكوژن و دوو چەكداریش بەدیل بگرن و دوو زرێپۆش تێكبشكێنن درۆنێكی بەیرەقداری توركیاشیان خستوەتەخوارەوە.
سەبارەت بە ژمارەی قوربانییەكانیش، ئاسایشی ناوخۆی حەلەب رایگەیاند، لە ئەنجامی هێرشی چەكدارانی سوریا 12 هاولاتی مەدەنی كوژراون و 64 هاولاتی دیكەش برینداربوون ، لە ئەنجامی بۆردومانكردنی شارۆچكەی دێرحافریش شەش هاوڵاتی شەهید بوون و چەند كەسێكیش برینداربوون.