وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند،گۆڕینەوەی پەیام لە نێوان تاران و واشنتۆن بەردەوامە، ئەو شتانەی دەگوترێن پێشبینین و نابێت گرنگییان پێ بدرێت.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران، لە رونكردنەوەیەكدا سەبارەت بە دواین پێشهاتەكانی هەوڵە دیپلۆماسییەكان بۆ كۆتاییهێنان بە جەنگ  رایگەیاند، گفتوگۆ و گۆڕینەوەی نامەكان لەگەڵ ئەمریكا هێشتا بەردەوامە، و ناتوانرێت هیچ بڕیارێكیان لەسەر بدرێت تا ئەو كاتەی دەگەنە ئەنجامێكی رون و دیاریكراو.

جەختی لەوەشكردەوە، هەر شتێك لە ئێستادا دەگوترێت تەنها پێشبینییە، و نابێت گرنگی پێ بدرێت تا ئەو كاتەی بابەتەكان بە تەواوی رون دەبنەوە.

لە لای خۆیەوە سەرۆكی ئەمریكاش رایگەیاند، رێككەوتنی ئێران مەرجی رونی تێدایە كە رێگری لێدەكات ببێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمی، هەروەها راشیگەیاندوە، رێككەوتنەكە وردەكاری درێژخایەن و بەهێز لەسەر لایەنە ئەتۆمییەكانی دیكەش لەخۆدەگرێت.

 

سەرلەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە، فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا (سێنتکۆم) رایگەیاند، کە هێزەکانیان لە ماوەی دوو رۆژی رابردوودا زنجیرەیەک هێرشی ئامانجداریان وەک بەرگریکردن لە خۆیان دژی چەند پێگەیەکی سەربازیی ئێران ئەنجامداوە. 

بە گوێرەی راگەیەندراوەکە، هێرشەکان شوێنەکانی رادار و ناوەندەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردنیان لە شاری 'گرۆگ' و 'دورگەی قشم' کردووەتە ئامانج، ئەمەش وەک وەڵامێکی خێرا بۆ کردەوە شەڕانگێزەکانی ئەم دواییەی ئێران.

بەگوێرەی راگەیەندراوەکەی سێنتکۆم، ئەم هێرشانەی رۆژانی شەممە و یەکشەممە لە وەڵامی خستنەخوارەوەی فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی ئەمریکی لە جۆری MQ-1 بووە لەلایەن ئێرانەوە، کە لەو کاتەدا لەسەر ئاوە نێودەوڵەتییەکاندا کاری دەکرد.

لە بەرپەرچدانەوەیەکی خێرادا، فڕۆکە جەنگییەکانی ئەمریکا توانیویانە سیستمی بەرگریی ئاسمانی ئێران، وێستگەیەکی کۆنترۆڵکردنی زەمینی و دوو فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی هێرشبەری تاکلایەنە تێکبشکێنن، کە مەترسییەکی ئاشکرایان بۆ سەر کەشتییە ئاوییەکانی ناوچەکە دروستکردبوو.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا جەختی لەوە کردووەتەوە کە لەم ئۆپراسیۆنانەدا هیچ ئەندامێکی خزمەتگوزاری هێزەکانی ئەمریکا بریندار نەبووە.

سێنتکۆم،هۆشداریشیداوە، کە سەرەڕای بوونی ئاگربەستی ئێستا، لە کاردانەوەی ئێران، واشنتۆن بەردەوام دەبێت لە گرتنەبەری سەرجەم رێوشوێنە پێویستەکان بۆ پاراستنی هێزەکان و بەرژەوەندییەکانی خۆی لە ناوچەکەدا.

سوپای ئیسرائیل دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنێكی بەرفراوانی لە باشوری لوبنان راگەیاند.

ئەفیخای ئەدرەعی، وتەبێژی سوپای ئیسرائیل رایگەیاند، لەگەڵ بەردەوامیی هێرشە ئاسمانییە چڕەكان، سوپای ئیسرائیل دەستپێكردنی ئۆپەراسیۆنێكی بەرفراوانی لە بەرزاییەكانی شەقیف و ناوچەی وادی سەلوقی باشوری لوبنان دەستپێكردووە بە ئامانجی تێكشكاندنی حزبوڵا و كۆنترۆڵكردنی ئەو ناوچانە.

هاوكات سوپای ئیسرائیل كوژرانی سەربازێك و برینداربوونی چوار سەربازی تری لە باشووری لوبنان راگەیاند، تا ئێستاش ژمارەی سەربازە كوژراوەكانی ئیسرائیل لە دوای ئاگربەستەوە تا ئەمڕۆ گەیشتووەتە 13 سەرباز.

ئەم پەرەسەندنە سەربازییە كە لە باشوری لوبنان سەریهەڵداوە،، دەیان ساڵە هاوشێوەی نەبووە، لەكاتێكدا دانوستانە سەربازییە ڕاستەوخۆكانی لوبنان و ئیسرائیل لە پێنتاگۆن بەردەوامییان هەیە.

 

بارەگای "خاتەمولئەنبیا" بۆ گەشەپێدان لە ئێران، ئەمڕۆ شەممە، رایگەیاند، سەرجەم کەشتی و نەوتهەڵگرەکان کە بە رێڕەوە دەریاییەکاندا تێپەڕدەبن، پابەندن بە گرتنەبەری ئەو رێڕەوانەی لەلایەن دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە دیاری دەکرێن، جگە لە پێویستیی وەرگرتنی مۆڵەتی پێشوەختە لە هێزی دەریایی سوپای پاسداران.

بارەگاکە لە بەیاننامەیەکدا رونکردنەوەی داوە کە: سەرجەم کەشتی و نەوتهەڵگرەکان پابەندن بە تێپەڕبوون لەو رێڕەوانەی ئێران دەستنیشانیان دەکات، و دەبێت پێش تێپەڕبوونیان مۆڵەت لە هێزی دەریایی سوپای پاسداران وەربگرن.

هەروەها هۆشداری داوە لەوەی کە: هەر سەرپێچییەک لە بڕیارەکانی تێپەڕبوون لە گەروی هورمز، ئاسایشی تێپەڕبونی کەشتییە سەرپێچیکارەکان دەخاتە بەردەم مەترسییەکی جدییەوە، ئاماژەی بەوەش کردووە کە: هەر رێکارێک لەلایەن کەشتییە سەربازییەکانەوە بگیرێتەبەر بۆ دەستێوەردان لە بەڕێوەبردنی گەروەکە، دەبێتە هۆی ئەوەی بکرینە ئامانجی راستەوخۆ.

جەختیشیکردوە و دەڵێت: هێزە چەکدارەکانی ئێران بە توانایەکی تەواو و بە توندی گەروی هورمز بەڕێوەدەبەن، ئەمەش ئاماژەیە بۆ بەردەوامیی توندکردنەوەی رێکارە رێکخستنی و ئەمنییەکان لە یەکێک لە گرنگترین رێڕەوە دەریاییە ستراتیژییەکانی بازرگانیی نەوتی جیهاندا، کە بەشێکی زۆری هەناردەی وزەی ناوچەی کەنداوی پێدا تێپەڕدەبێت.

راوێژكارێكی رابەری باڵای ئێران دەڵێت، ترەمپ بە سەپاندنی گەمارۆ بەسەر بەندەرەكانی ئێراندا سێجارە ناپاكی لە دیبلۆماسی كردووە.

موحسن رەزایی راوێژكاری موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران رایگەیاند، وەك چۆن پێشبینی دەكرا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا بۆ سێیەمجار ناپاكی لە دیبلۆماسی كردووە.

وتیشی، سەپاندن و بەردەوامبوونی گەمارۆی دەریایی و نیشاندانی داواكاری زیادە و سەرەڕۆیانە لە دانوستانەكاندا، زیاتر ئەوەی سەلماند كە ترەمپ پیاوی دانوستان نییە و بەدوای ئامانجی ترەوەیە.

ئەو راوێژكارەی موجتەبا خامنەیی ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەمریكا بەر لە جەنگی 12 رۆژە و لە دانوستانەكانی ژنێف و لە ناوەڕاستی گفتوگۆكاندا هێرشی كردەسەر ئێران و ناپاكی كرد و ئەستەمە جارێكی تر متمانەی پێبكەنەوە.

مەسعود پزیشکیان، سەرۆککۆماری ئێران رایگەیاند کە وڵاتەکەی ئامادەیە بگاتە "چوارچێوەیەکی شەرەفمەندانە" کە ببێتە هۆی کۆتاییهێنان بە شەڕ و ئاڵۆزییەکان لە ناوچەکەدا.

پزیشکیان لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ شێخ تەمیم بن حەمەد ئال سانی، ئەمیری قەتەر، راشیگەیاند کە تاران کراوەیە بۆ هەر لێکتێگەیشتنێک کە پاڵپشتی لە پرۆسەی ئاشتی و سەقامگیری بکات، هاوکات ستایشی رۆڵی قەتەری کرد لەو ئاراستەیەدا.

ئەو جەختیشی کردەوە کە ئێران پابەندە بە دیپلۆماسی و گفتوگۆ، و بە هەر رێککەوتنێک کە رەچاوی بەرژەوەندییەکانی و رەهەندەکانی ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەیی بکات.

لای خۆشیەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رۆژی هەینی هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی سەر ئێران و گەروی هورمزی راگەیاند، ئەم هەنگاوەش لە میانەی هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە لێکتێگەیشتنێکی نوێ لەگەڵ تاراندا هات، دوای ئەوەی کۆبوونەوەیەک لە کۆشکی سپی تەرخانکرا بۆ تاوتوێکردنی رێڕەوی کۆتایی رێککەوتنەکە.

هەروەها ئەم راگەیاندنە بەستراوەتەوە بە ئاڵۆزییەکانی مەیدانی و ئاماژەکان بۆ ئەوەی واشنتۆن دەیەوێت گرژییەکان کەم بکاتەوە لە بەرانبەر پابەندبوونی ئێران سەبارەت بە گەروەکە و بەرنامە ئەتۆمییەکەی.

پشكنەری گشتی ئەمریكا رایگەیاند، بەهۆی كشانەوەی هێزەكانی سوریای دیموكرات لە رۆژهەڵات و باكوری سوریا بە تایبەت كەمپی هۆل مەترسی سەرهەڵدانەوەی رێكخراوی تیرۆرستی داعشی هەیە بە شێوەیەكی مەترسیدار.

پشكنەری گشتی ئەمریكا راپۆرتێكی لە بارەی رەوشی سوریاوە بڵاوكردوە و ئاماژەی بەوەكردووە، بەهۆی كشانەوەی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) لە كەمپی هۆل و رۆژهەڵات و باكوری سوریا وایكردووە هەڵاتنی بە كۆمەڵی ئەندامانی رێكخراوی داعش و خێزانەكانیان رویداوە. 

دەشڵێت، 15 هەزار بۆ 20 هەزار ئەندام و خێزانی داعش بەهۆی پشێویەكانی سوریا دەرفەتیان قۆستوەتەوە و رایانكردووە و تێكەڵ بە كۆمەڵگە بوون و نادیارن. 

راشیگەیاند، زیاتر لە هەزار و 500 ئەندامی داعش لە زیندانی شەدادی لە نزیك حەسەكە هەڵاتوون و ئەمەش هەڕەشەیەكی مەترسیدارە و دەرفەتێكی زێڕینە بۆ داعش بۆ رێكخستنەوەی ریزەكانی لە بیابانەكانی سوریا و سەر سنوری عیراق. 

 

 

ماڵپەڕی ئەكسیۆس رایگەیاند، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا، ڕەشنووسی ڕێككەوتنێكی ئاشتی بۆ كۆتاییهێنان بە شەڕی نێوان وڵاتەكەی و ئێرانی ئاڕاستەی چەند هاوپەیمانێكی كردووە، لەوانەش ئیسرائیل.

ئەكسیۆس دەڵێت، ڕەشنووسەكە مەرجی كردنەوەی گەرووی هورمز لە ماوەی 30 ڕۆژدا، هەڵگرتنی گەمارۆی سەر بەندەرەكانی ئێران و ئازادكردنی 12 ملیار دۆلار لە داراییە سڕكراوەكانی تاران لەخۆدەگرێت، لەبەرانبەر دەستپێكردنی دانوستانی 60 ڕۆژە لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەكەی ئێران لەژێر چاودێری ئاژانسی نێودەوڵەتیدا.

لای خۆیەوە جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاندووە، لایەنەكان لە رێككەوتن نزیكن، بەڵام هێشتا ناكۆكی لەسەر داڕشتنی بڕگەكانی پیتاندنی یۆرانیۆم ماوە.

لە ناوخۆی ئێرانیشدا، موجتەبا خامنەیی، ڕێبەری باڵا داوای یەكڕیزی كردوەو ڕایگەیاندووە، ئەمریكا و ئیسرائیل دەیانەوێت وڵاتەكەیان چۆك پێدابدەن.

 

سوپای پاسدارانی ئێران رایدەگەیەنێت، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا، 24 كەشتیی جۆراوجۆر، دوای وەرگرتنی مۆڵەت و بە هاوئاهەنگی و دابینكردنی ئاسایش لەلایەن هێزی دەریایی سوپای پاسدارانەوە، لە گەرووی هورمز تێپەڕیون.

لە ڕاگەیەندراوەكەدا كە ئاژانسی ئیسنا بڵاویكردووەتەوە، جەخت لەوە كراوەتەوە، كۆنترۆڵی زیرەكانەی گەرووی هورمز بە دەسەڵات و بەهێزییەوە لە لایەن سوپای پاسدارانەوە بەردەوامە. 
هۆشداری توندیشی داوە كە هەر جۆرە دەستدرێژی و سەرپێچییەك لەم ڕێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەدا، بە توندی و بە لێدانی كوشندە وەڵام دەدرێتەوە.

لای خۆیەوە عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لەگەڵ هاوتا عومانیەكەی تاوتوێی رەوشی گەرووی هورمز و بەڕێوەبردنی دواڕۆژی ئەم ڕێڕەوە ئاوییە ستراتیژییەیان كرد و جەختی كردەوە كە تاران پێشوازی لە راوێژكاری و گفتوگۆ لەگەڵ سەرجەم وڵاتانی هاوسێ دەكات.

 

موجتەبا خامنەیی دەڵێت: ئەمریكا و ئیسرائیل هەوڵدەدەن دووبەرەكی لە ناوخۆی ئێران دروست بكەن و داوای چارەسەركردنی كێشە ئابورییەكانی وڵاتەكەشی دەكات.

موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران لە پەیامێكدا كە لە تەلەفزیۆنی رەسمی وڵاتەكەی بڵاوكرایەوە، رایگەیاند، پیلانی دوژمن دوای شكستە سەربازییەكانیان، دروستكردنی دووبەرەكی و لێكترازانە بۆئەوەی گەلی ئێران ملكەچ بكەن، وتیشی، ئەمریكا و ئیسرائیل دەیانەوێت لە رێگەی فشارە ئابورییەكان و گەمارۆی میدیاییەوە سەقامگیریی ئێران تێكبدەن.

موجتەبا خامەنیی داوای لە پەرلەمانی ئێرانیش كردووە بە هەماهەنگی لەگەڵ حكومەت، سەرنجی تەواو بخەنە سەر چارەسەركردنی كێشە ئابورییەكانی ئێران و باشتركردنی بژێوی خەڵك، جەختیشیكردووەتەوە، دەبێت بەرژەوەندییە نیشتمانییەكان بخرێنە سەروو بەرژەوەندییە حزبی و سیاسییەكان و هەمووان كار بكەن بۆ پاراستنی یەكڕیزی نیشتمانی.

بۆردومانی چڕی ئیسرائیل بۆ سەر پێگەکانی حزبوڵا لە باشور و باکوری لوبنان  بەردەوامە و سوپای ئیسرائیلیش دەڵێت؛ 135 ئامانجی حزبوڵایان بۆردومان کردووە.

سوپای ئیسرائیل رایگەیاند،هێزی ئاسمانی وڵاتەکەیان توانی شانەیەکی تیرۆریستی لەناو ببات لە کاتی بەجێهێشتنی سەکۆیەکی هاویشتنی موشەکی سەر بە رێکخراوی حزبوڵا لە شاری سوری لوبنان.

ئاماژەی بەوەشکرد، هێزی ئاسمان لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا، زیاتر لە 135 ئامانجی رێکخراوی حزبوڵای لە سور، بیقاع و باشوری لوبنان بۆردومان کردووە.

سوپای ئیسرائل ئەوەشی خستەڕوو، نزیکەی 15 سەکۆی هاویشتنی موشەک کە لەلایەن چەکدارانی رێکخراوەکەوە کە بۆ ئاڕاستەکردنی موشەک بەرەو رووی هێزەکانیان و هاووڵاتیانی دەوڵەتی ئیسرائیل بەکاردەهێنران، کرانە ئامانج. جگە لەوەش، کەمپێکی مەشق و راهێنانی چەکدارانی حزبوڵا لە ناوچەی بیر ئەلتەل لە بیقاع بۆردومان کرا.

هاوکات لە شەوی رابردوودا، هێزی ئاسمانی هێرشی کردە سەر نزیکەی 15 ژێرخانی سەربازی کە لەلایەن چەکدارانی حزبوڵاوە بەکاردەهێنران.

بەهۆی پێشێلكردنی ئاگربەست لە لایەن ئەمریكاوە و بەكارهێنانی زمانی هەڕەشە بەرانبەر  ئێران و  عومان، وەزارەتی دەرەوەی ئێران داوای هەڵوێستی یاسایی لە ئەنجومەنی ئاسایش دەكات.

ئیسماعیل بەقائی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، هێرشە سەربازییەكانی ئەمریكا بۆ سەر بەندەر عەباس پێشێلكردنی ئاشكرای سەروەری نیشتمانی و یاسا نێودەوڵەتییەكانە.

 وتیشی، پێویستە ئەنجومەنی ئاسایش بەرپرسیارێتی یاسایی خۆی لە بەرانبەر ئەم دەستدرێژییانە هەڵبگرێت بۆ لێپرسینەوە لە هێرشبەران.

ئاماژەی بەوەشكرد، واشنتۆن چەندین جار ئاگربەستی پێشێل كردووە و رەوشی كەشتیوانی لە كەنداو خستووەتە مەترسییەوە. هەروەها جەختی لەوە كردەوە كە تاران بەپێی مادەی 51ی نەتەوە یەكگرتووەكان مافی بەرگری لە خۆی هەیە و هاوسۆزی خۆشی بۆ وڵاتی عومان لە بەرانبەر هەڕەشەكانی لێپرسراوانی ئەمریكا دەربڕی.

هێزەکانی کوەیت و ئەمریکا چەند هێرشێکی موشەکی و درۆنیی ئێرانیان لە ناوچەکە پووچەڵکردەوە، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکاش رایدەگەیەنێت، هێزەکانیان لەوپەڕی ئامادەباشیدان بۆ بەرپەرچدانەوەی هەر هێرشێک.

بەگوێرەی راگەیەندراوێکی فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم'، سەعات 10:17ـی شەوی رابردوو، ئێران موشەکێکی بالیستی ئاڕاستەی خاکی کوەیت کردووە، بەڵام لەلایەن هێزەکانی بەرگریی کوەیتەوە لە ئاسماندا تەقێندراوەتەوە، سێنتکۆم ئەم هەنگاوەی تاران بە "پێشێلکارییەکی زەقی رێککەوتنی ئاگربەست" لە قەڵەم دەدات.

ئەم هێرشە موشەکییە سەعاتێک دوای ئەوە دێت، کە هێزەکانی ئێران پێنج درۆنی خۆکوژیان لە نزیک گەرووی هورمز جێگیر کردبوو، کە مەترسیی راستەوخۆیان لەسەر هێڵەکانی گواستنەوەی دەریایی دروستکردبوو، بەڵام سەرجەمیان لەلایەن هێزەکانی ئەمریکاوە تێکشکێندران، هاوکات هێزەکانی ئەمریکا توانیویانە لە ناوچەی بەندەر عەباس، پێش هاویشتنی، دەست بەسەر شەشەمین درۆنی هێرشبەردا بگرن و لەناویدا بەرن.

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا جەختی کردووەتەوە کە لەگەڵ هاوبەشە هەرێمییەکانیان لە ناوچەکە بە هۆشیارییەوە چاودێری رەوشەکە دەکەن و بەردەوام دەبن لە پاراستنی هێز و بەرژەوەندییەکانیان لە بەرانبەر ئەوەی بە "دەستدرێژیی بێ پاساوی ئێران" ناویان بردووە.

دوای لێدوانەكانی ترەمپ لەبارەی رێككەوتن لەگەڵ ئێران، لێپرسراوانی تاران جەخت لە پاراستنی مافە ئەتۆمییەكان و سەروەریی گەروی هورمز دەكەنەوە.

ئیبراهیم عەزیزی لێپرسراوی لیژنەی ئاسایشی نیشتمانی لە پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، تاران بە هیچ شێوەیەك لەسەر هێڵە سوورەكانی سازش پاشەكشە ناكات، كە بریتین لە مافی پیتاندنی یۆرانیۆم و دەسەڵاتی تەواو بەسەر گەروی هورمزدا.

وتیشی، قسەكانی دۆناڵد ترەمپ نابێتە هۆی گۆڕینی هەڵوێستی وڵاتەكەی، ترەمپیش رەتیكردەوە هیچ ئاسانكارییەك بۆ سزاكان بكرێت، جەختیشیكردەوە، گەروی هورمز نابێت لەژێر كۆنترۆڵی هیچ لایەنێكدا بێت.

سوپای پاسدارانی ئێران ئەمڕۆ پێنجشەممە رایگەیاند، لە وەڵامی هێرشێکی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بۆ سەر دەوروبەری فڕۆکەخانەی بەندەر عەباس لە باشوری ئێران، بنکەیەکی ئاسمانیی هێزەکانی ئەمەریکایان کردووەتە ئامانج.

بەپێی راگەیەنراوێکی سوپای پاسداران، بەرەبەیانی ئەمڕۆ فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی هێرشبەری ئەمەریکی خاڵێکیان لە دەوروبەری فڕۆکەخانەی بەندەر عەباس کردووەتە ئامانج، لە بەرانبەردا هێزەکانی ئێران وەڵامیان داوەتەوە و ئەو بنکە ئاسمانییەیان کردووەتە ئامانج کە فڕۆکەکان لێوەی ئاڕاستەکراون.

لە کاتێکدا سوپای پاسداران وردەکاری زیاتری لەبارەی شوێنی بنکە ئاسمانییەکە و قەبارەی زیانەکان ئاشکرا نەکردووە، راپۆرتە میدیاییەکان باس لە بەرزبوونەوەی گرژییە سەربازییەکان لە ناوچەی کەنداو دەکەن.

هاوکات لەگەڵ ئەم پێشهاتانە، میدیا نێودەوڵەتییەکان بڵاویانکردەوە، سیستمەکانی بەرگریی ئاسمانیی کوەیت، رووبەڕووی هێرشێکی موشەکی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بوونەتەوە.

ئەم گرژییە نوێیە لە کاتێکدایە، کە گرژییەکانی نێوان واشنتۆن و تاران لە پەرەسەندنی بەردەوامدان و هەردوولا بەردەوام یەکتر بە ئەنجامدانی هێرش و جووڵەی ئەمنی لە ناوچەکە تۆمەتبار دەکەن.

ئەو هەژماری بانكیەیی ترەمپ لە بانكی نێودەوڵەتی بۆ ئاوەدانكردنەوەی غەززە دروستیكردوە ، بەتاڵە و یەک دۆلاریشی  تێدا نییە.

 رۆژنامەی (فاینانشال تایمز)ـی بەریتانیا ئاشكرایكردووە، ئەو سندوقەی بانكی نێودەوڵەتی بۆ ئەنجومەنی ئاشتی، کە دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمریكا دروستیكردووە بۆ ئاوەدانكردنەوەی غەززە ، تا ئێستا هیچ پارەیەكی پێ نەگەیشتووە و بەتاڵە.

رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەکردوە،  سەرەڕای ئەوەی بەڵێنی نێودەوڵەتی بە بەهای 17 ملیار دۆلار لەلایەن ئەمریكا و چەند سەركردەیەكی جیهانییەوە دراوە بۆ ئاوەدانکردنەوەی غەززە، بەڵام  تا ئێستا یەک دۆلاریش نەخراوەتە ئەو سندوقەوە.

وتەبێژی ئەنجومەنەكەش رایگەیاندووە، هەندێك كۆمەك و بەخشین وەرگیراون، بەڵام لە رێگەی بانكی نێودەوڵەتیەوە نەبووە، بەڵكو راستەوخۆ خراونەتە ناو هەژمارێكی سەر بە ئەنجومەنەكە لە بانكی "جی پی مۆرگانە". 

بەپێی پلانەكەی ترەمپ بۆ غەززە چەند قۆناغێك لەخۆدەگرێت وەك داماڵینی چەكی حەماس، كشانەوەی هێزەكانی ئیسرائیل و پاشان دەستپێكردنی ئاوەدانكردنەوە، بەڵام راپۆرتەكە جەخت دەكاتەوە، كە تا ئێستا هیچ پێشكەوتنێكی بەرچاو لەو بوارانەدا نەكراوە و بەڵێنەكان نەبونەتە پڕۆژەی راستەقینە.