ئەوروپا و وڵاتانی كەنداو بە توندی ئیدانەی هێرشەكانی ئێران بۆسەر ژێرخانی ئیمارات دەكەن و بە هەڕەشەی دادەنێن بۆ سەر ئاساییشی ناوچەكە.

ئۆرسۆلا ڤۆن دێر لاین، سەرۆكی كۆمسیۆنی ئەوروپا رایگەیاند، هێرشەكانی ئێران بۆسەر ئیمارات قبوڵكراو نییە و پێشێلكارییەكی روونی یاسا نێودەوڵەتییەكانە.
ئیمانوێل ماكرۆنی سەرۆكی فەرەنساش دەڵێت: ئەو هێرشانە قبوڵكراو نین و پشتیوانی وڵاتەكەی خۆی بۆ ئیمارات و بەدیهێنانی ئاشتی و دووبارە كردنەوەی گەروی هورمز دووپاتكردەوە.

هاوكات لیندسی گراهام، سیناتۆری كۆمارییەكانی ئەمریكا ئاماژەی بەوەكردووە، هێرشی ئێران بۆ سەر ژێرخانی ئیمارات پێویستی بە وەڵامێكی خێرا هەیە.

هەریەك لە وڵاتانی میسر و بەحرەین و ئوردن و عومان و كوەیتیش، پاڵپشتی خۆیان دوپاتكردەوە بۆ هەر رێكارێكی ئیمارات كە بۆ پاراستنی سەروەریی خاكەكەی و دەستكەوتەكانی ئەنجامی بدات .

لە بەرامبەریشدا ئەو لایەنە سەربازییەی ئیڕان كە بەرپرسیارێتی هێرشەكەی گرتووەتە ئەستۆ هۆكاری هێرشەكە بۆ پلانەكەی ئەمریكا دەگەڕێنێتەوە بۆ دابینكردنی رێڕەوی سەلامەت لە گەروی هورمز و جەختی لەوەكردووەتەوە، دەبێت واشنتۆن كۆتایی بە بەكارهێنانی هێز لە پرۆسەی دیپلۆماسیدا بهێنێت و دەست لە سەركێشیە سەربازییەكانی هەڵگرێت.

دوای رووداوەكانی رۆژی دووشەممە، لێپرسراوانی ئەمریكا پێشبینی دەكەن ترەمپ لە ماوەی چەند رۆژێكدا رێگە بە دەستپێكردنەوەی هێرش بۆ سەر ئێران بدات. 

بەپێی راپۆرتێكی وۆڵ ستریت جۆرناڵی ئەمریكی، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا دەیویست خۆی لە شەڕ بەدوور بگرێت و لەوە زیاتر لە جەنگ  تێوەنەگلێت، بەڵام بەهۆی رووداوەكانی دوێنێ لێپرسراوانی ئەمریكا فشاری زیاتریان خستووەتەسەر بۆ ئەوەی فەرمان بكات بە دەستپێكردنەوەی هێرشەكان بۆ سەر ئێران.

هەروەها لیندسی گراهام سیناتۆری كۆمارییەكان كە پشتیوانی دەستوەردانی ئەمریكای لە ئێران كردووە وتویەتی، ئێران بە تەواوی ئاگربەستی پێشێل كردووە و كردەوەكانی نیشانی دەدەن كە وڵاتێك نییە لەگەڵ دیپلۆماسیەتدا بێت، بۆیە پێویستە ترەمپ بە هێرشێكی گەورە و بەهێز و بەئازار، بەڵام كورتخایەن وەڵام بداتەوە.  

خودی ترەمپ لە دوایین لێدوانیدا وتویەتی، لەگەڵ جەنگدا نییە بۆ سەر ئێران، بەڵام ناهێڵێت ببنە خاوەن چەكی ئەتۆمی، دەشڵێت ئێران كەشتیگەلی دەریایی و مووشەك و سەركردەشی نەماوە.

ئێران رایگەیاند، ئەمریكا هێرشی كردوەتە سەر دوو بەلەمی بچوك لە گەروی هورمز پێنج هاووڵاتی كوژراون.

ئاژانسی تەسنیمی ئێران بڵاویكردوەتەوە، ئەمریكا هێرشی كردووەتە سەر دوو بەلەمی بچووك لە گەروی هورمز كەلوپەلی خەڵكیان گواستووەتەوە، لە ئەنجامدا پێنج هاووڵاتی كوژراون.

سوپای پاسدارانیش رایگەیاندوە، ئەمریكا هیچ كەشتییەكی جەنگی نەكردوەتە ئامانج، بەهۆی ترسی لە چالاكی بەلەمەكانی سوپا، ێرشی كردوەتە سەر بەلەمی هاووڵاتییانی مەدەنی.

ئەوەش لە كاتێكدایە دوای دەستپێكردنی جەنگ دژی ئێران لە 28ی شوباتی رابردوو، لە 8ی نیسان بە نێوەندگیری پاكستان، ئاگربەست راگەیەنرا، لە 13ی نیسانیش ئەمریكا گەمارۆی خستووەتە سەر هاتوچۆیی دەریایی ئێران لە گەروی هورمز.

بە یارمەتی سوپای دەریایی ئەمریكا، دوو كەشتی بازرگانی بە ئاڵای ئەمریكاوە بە گەروی هورمزدا تێپەڕین، ئێرانیش رەتیدەكاتەوە.

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، كەشتییەكانی هێزی دەریایی ئەمریكا لە كەنداو خەریكی ئەنجامدانی ئەركەكانیانن بۆ پارێزگاری كردن لە كەشتییە بازرگانییەكان و گەڕاندنەوەی هاتوچۆی ئازاد لە گەروی هورمز.
سێنتكۆم راشیگەیاندووە، دوو كەشتی بازرگانی بە ئاڵای ئەمریكاوە بە گەروی هورمزدا تێپەڕیون، هەموو ئەو دەنگۆیانەشی ڕەتكردەوە كە باس لە پێكرانی كەشتییە جەنگییەكانیان بە موشەكی ئێرانی دەكەن.
ئاژانسی هەواڵی میهر لە زاری ئیدارەی پەیوەندییە گشتییەكانی سوپای ئێرانەوە رایگەیاند، هیچ كەشتییەكی بازرگانی یان نەوتهەڵگر بە گەروی هورمزدا تێنەپەڕیوە و دەنگۆی تێپەڕبوونی دوو كەشتی ئەمریكا دوورە لە راستییەوە.
ئاژانسەكە راشیگەیاندووە، هەر كەشتییەك بە پێچەوانەی رێنماییەكانی سوپای  دەریایی ئێرانەوە بیەوێت بە گەروی هورمزدا تێپەڕببێت روبەرووی مەترسی گەورە دەبێتەوە.

دوای 28 رۆژ لە ئاگربەستی ئێران و ئەمریكا، ئێران بە چەند مووشەكێك هێرشی كردەوە سەر كەنداو و وڵاتی ئیماراتی بە ئامانج گرت.
وەزارەتی بەرگری ئیمارات بڵاویكردەوە، بەرپەرچی هێرشێكی موشەكی ئێرانیان لە ئاسمانی وڵاتەكەی داوەتەوە.
ئاماژەی بەوەشداوە، لەلایەن سیستمی بەرگرییەوە چوار موشەكی كروزی ئێرانیان بە سەركەوتوویی لە ئاسمان تێكشكاندووە كە یەكێكیان كەوتووەتە ناو ئاوەكانی كەنداو.
وەزارەتی دەرەوەی ئیماراتیش رایگەیاند، مافی تەواویان لە وەڵامدانەوەی هێرشەكان هەیە وهیچ كەمتەرخەمییەك بۆ پارێزگاریكردن لە سەروەری و ئەمنیەتی وڵاتەكەیان ناكەن.
لای خۆیەوە حكومەتی خۆجێیی فویجەیرە لە ئیمارات رایگەیاند لە ئەنجامی هێرشە موشەكییەكان بۆسەر ناوچەی پیشەسازی فوجەیرە سێ هاوڵاتی هیندی بە سوكی برینداربوون و چارەسەری پێویستیان وەرگرتووە ئەوەش یەكەم جارە دوای راگەیاندنی ئاگربەست لە 7ـی نیسانی رابردوو هێرشی موشەكی بكرێتە سەر ئیمارات.

نەعیم قاسم ئەمینداری گشتی حزبوڵا رایدەگەیەنێت، هیچ ئاگربەستێك لە لوبنان بوونی نییە و ئیسرائیل و ئەمریكا بەردەوامن لەسەر دوژمنكارییەكانیان.

نەعیم قاسم رایگەیاند، حزبوڵا لەگەڵ رێگەچارەی دیپلۆماسییە بۆ راگرتنی هێرشەكان، بەڵام لەگەڵ دانوستانی ناراستەوخۆن، چونكە دانوستانی راستەوخۆ سازشێكی بێ بەرهەمە و خزمەت بە بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل دەكات. 

دەشڵێت، لە لوبنان ئاگربەست بوونی نییە، بەڵكو دوژمنكاری ئەمریكا و ئیسرائیل بەردەوامی هەیە و هێڵی سور و ناوچەی پارێزراویش بوونی نییە و نابێت. 

نەعیم قاسم راشیگەیاند، بە بەرگریكردن و لێكتێگەیشتنی ناوخۆیی و سود وەرگرتن لە رێككەوتنی ئەمریكا و ئێران، دەتوانن ئەم قۆناغە تێبپەڕێنن. 

ئیسماعیل بەقایی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئەمریکا دەبێت فێری ئەوە بووبێت، کە ناتوانێت بە زمانی هەڕەشە و زۆر لەگەڵ ئێران بدوێت و هۆشداری دا کە تاران خۆی بە پارێزەری ئاسایشی گەروی هورمز دەزانێت.

بەقائی ئاماژەی بەوە کرد، کە ئاسایشی ناوچەکە پێش دەستێوەردانەکانی ئەمریکا پارێزراو بووە و ئێستاش هەر جۆرە هاتوچۆیەکی سەلامەت پێویستی بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی ئێران هەیە.

سەبارەت بە دانوستانەکان، ناوبراو رایگەیاند، کە وەڵامی ئەمریکایان لە رێگەی پاکستانەوە پێگەیشتووە، بەڵام جەختی کردەوە، کە واشنتۆن هەمیشە داواکاری بێسنوری هەیە.

ناوبراو ئاماژەی بەوەشکرد،  لە ئێستادا تاران تەنیا جەخت لەسەر راگرتنی تەواوەتی شەڕ دەکاتەوە و بابەتەکانی پەیوەست بە پرسی ئەتۆمی لەم قۆناغەدا تەنیا وەک پێشبینی میدیایی دەبینێت.

لە وەڵامی پەیامەکەی دۆناڵد ترەمپ سەبارەت بە هەنگاوی ئەمریکا بۆ کردنەوەی گەروی هورمز، فەرماندەی بارەگای ناوەندیی خاتەمئەلئەنبیا رایگەیاند، گەروەکە لە دەستی "هێزە چەکدارەکان"ی ئێراندایە و هۆشداریی دایە کەشتییە بازرگانییەکان و کەشتییە نەوتهەڵگرەکان.

بارەگای خاتەمولئەنبیا، دەڵێت؛ پێویستە کەشتییەکان  خۆیان لە "هەر کردارێک" بەدور بگرن بۆ تێپەراندنی گەروەکە بەبێ هەماهەنگی لەگەڵ هێزەکانیان، ئەگەر نا دەکرێنە ئامانج .

بارەگاکە جەختیکردوەتەوە،  هـەر هێزێكی بیانی بە تایـبەت سوپای ئەمریکا لە گـەروی هورمز نـزیـک بێتەوە دەیکەینە ئامانج و هێرشی دەکەنە سەر.

ئەمە لە کاتیكدایە، سەرۆکی ئەمریکا کردنەوەی تاکلایەنەی گەروی هورمز لە رۆژی دووشەممە راگەیاند، بەڵام ئێران ئەم کارەی بە “پێشێلکردنی ئاگربەست” ناوبرد.

لایخۆشیەوە، فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم)  رایگەیاند، ئەمڕۆ دوشەممە، بە بەشداری 15هەزار سەرباز و زیاتر لە 100 فڕۆکەی جەنگی دەستدەکەن بە جێبەجێکردنی  ئۆپراسیۆنی پرۆژەی ئازادی لە گەروی هورمزدا.

ماڵپەڕی ئەکسیۆس بڵاویکردەوە کە دەسپێشخەرییە نوێیەکەی پەیوەست بە گەرووی هورمز مەرج نییە تەنیا یاوەریکردنی راستەوخۆی کەشتییە بازرگانییەکان بێت لەلایەن کەشتییە جەنگییەکانی ئەمریکاوە ئەم زانیارییانە لە کاتێکدایە کە هێزە دەریاییەکانی ئەمریکا لە نزیک ناوچەکە دەبن بۆ رێگریکردن لە سوپای ئێران لە هێرشکردنە سەر ئەو کەشتییە بازرگانییانەی بە گەرووەکەدا تێدەپەڕن

ئەکسیۆس ئاماژەی بەوەش کردووە کە هێزی دەریایی ئەمریکا زانیاری ورد دەداتە کەشتییە بازرگانییەکان لەبارەی باشترین رێڕەوە دەریاییەکان لەناو گەرووی هورمزدا ئەم هەنگاوە بە تایبەتی بۆ ئەوەیە کە کەشتییەکان لەو ناوچانە دوور بکەونەوە کە مینی دەریاییان تێدا چێنراوە تاوەکو بە سەلامەتی و بەبێ مەترسی گەشتەکانیان ئەنجام بدەن

ئەم جموجۆڵە نوێیەی واشنتۆن لە چوارچێوەی هەوڵەکانیدایە بۆ پاراستنی ئاسایشی دەریاوانی و رێگریکردن لە هەر پەککەوتنێکی زیاتری بازرگانی جیهانی و وزە کە بەهۆی ئاڵۆزییەکانی ناوچەکەوە دروست بووە هێزە ئەمریکییەکان لە ڕێگەی چاودێری ورد و دابینکردنی زانیاری هەواڵگرییەوە دەبنە قەڵغانێک بۆ کەشتییە بارهەڵگرەکان بەبێ ئەوەی پێویست بکات بە شێوەیەکی فیزیکی لە تەنیشت هەموو کەشتییەکەوە بن

فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم)  رایگەیاند، ئەمڕۆ دوشەممە، بە بەشداری 15هەزار سەرباز و زیاتر لە 100 فڕۆکەی جەنگی دەستدەکەن بە جێبەجێکردنی  ئۆپراسیۆنی پرۆژەی ئازادی لە گەروی هورمزدا.

سێنتکۆم راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە  و تێیدا هاتووە؛ لەمڕۆوە هێزەکانیان دەستیان کردوە بە جێبەجێکردنی ئۆپراسیۆنێکی تایبەت بەناوی پڕۆژەی ئازادی، کە بە فەرمانی راستەوخۆی سەرۆکی ئەمریکا راگەیەندراوە و ئامانجی سەرەکیی گەڕانەوەی ئازادیی هاتوچۆی کەشتییە بازرگانییەکانە لە گەروی هورمزدا.

ئەم هەنگاوەی ئەمریکا لە کاتێکدایە کە گەروی هورمز یەکێکە لە گرنگترین رێڕەوە دەریایییەکانی جیهان و بەپێی زانیارییەکانی سێنتکۆم، نزیکەی یەک لەسەر چوارەمی بازرگانیی نەوتی جیهان کە لە ڕێگەی دەریاوە دەگوازرێتەوە، لەگەڵ بڕێکی زۆر لە سووتەمەنی و پەین لەم گەروەوە تێپەڕ دەبن، هەر بۆیە پاراستنی ئاسایشی ئەم ناوچەیە وەک هەنگاوی یەکەمی ئابوری دەبینرێت.

بۆ جێبەجێکردنی ئەم پڕۆژەیە، ئەمریکا هێزێکی گەورەی سەربازیی ئامادە کردوە کە پێکهاتووە لە 15 هەزار سەرباز و ژمارەیەکی زۆر کەشتی جەنگی و زیاتر لە 100 فڕۆکەی جەنگیی جێگیر لە وشکانی و دەریا، هەروەها سیستەمە پێشکەوتوەکانی فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی فرەمەبەست لەخۆ دەگرێت.

لە لایەکی ترەوە، سێنتکۆم دەسپێشخەرییەک بەناوی پێکهاتەی ئازادیی دەریایی راگەیاندوە، ئامانج لەم هەنگاوە دروستکردنی هەماهەنگییەکی بەهێزتر و گۆڕینەوەی زانیارییە لە نێوان هاوپەیمان و شەریکە نێودەوڵەتییەکاندا، تاوەکو بە شێوەیەکی بەکۆمەڵ روبەڕووی هەر هەڕەشەیەک ببنەوە،کە مەترسی بۆ سەر ئاسایشی گەشتیاریی نێودەوڵەتی دروست دەکات.

بەهۆی داخستنی گەروی هورمز، لە مانگی نیساندا كوەیت نەیتوانیوە تەنها یەك بەرمیل نەوت هەناردەی دەرەوە بكات.

سەكۆی تانكەر تراكەرز كە چاودێریی جوڵەی كەشتییەكان دەكات رایگەیاندووە، لە مانگی نیساندا كوەیت نەیتوانیوە هیچ بڕە نەوتێك هەناردەی دەرەوە بكات، هۆكاری سەرەكیش داخستنی گەروی هورمزە و بووەتە كێشەیەك لە ناوچەكەدا كە لە دوای جەنگی كەنداوەوە لە ساڵی 1991ـەوە هاوشێوەی نەبووە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بەشێوەیەكی گشتی، بەهۆی داخستنی گەروی هورمزەوە كوەیت و قەتەر و بەحرەین و عیراق زۆرترین زیانیان بەركەوتووە و هەناردەی نەوتیان لە گەروی هورمزەوە پەكی كەوتووە.

سەرۆكی پەرلەمانی ئێران رایگەیاند، رابەری باڵای وڵاتەکەیان داوایكردووە لە دانوستانەكاندا باسی دۆسیەی ئەتۆمی نەكرێت.

ئەندامێكی لیژنەی ئاسایشی نیشتمانی لە پەرلەمانی ئیران لە زاری محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمان و تیمی دانوستانكاری ئێرانەوە رایگەیاند، موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران داوای لە وەفدی دانوستانكاری وڵاتەكەی كردووە لە هیچ دانوستانێكدا باس لە دۆسیەی ئەتۆمی وڵاتەكەیان نەكەن.

وتیشی، بنەمای دانوستانەكانی ئیسلامئاباد بە مۆڵەتی راستەوخۆی رابەری باڵای وڵاتەكەیان بووە، بەبێ مۆڵەتی ئەویش، هیچ دانوستانێك لەڕووی شەرعی و یاساییەوە ئەنجامنادرێت.

قالیباف ئاماژەی بەوەشداوە، لە قۆناغی جەنگدان و بڕیارەكانیش بەپێی زانیارییە نوێیەكان و لەژێر چاودێریی رابەردا نوێدەكرێنەوە، بڕیاری كۆتاییش هەر لای ئەوە و هەمووانیش پابەندی دەبن.

لە چوارچێوەی جێبەجێکردنی رێککەوتن و تێکەڵبوونەوەی هێزەکانی هەسەدە لەگەڵ سوپای سوریادا، دیمەشق ئەمڕۆ 30 دیلی دیکەی هەسەدەی ئازادکرد.

پەیامنێری کوردسات نیوز لە رۆژئاوای کوردستان رایگەیاند، لە گرژی و شەڕ و ئاڵۆزییەکانی نێوان هەسەدە و چەکدارانی سەر بە دیمەشقدا، 300 شەڕڤان شەهید بوون و 1070ـی دیکەش بە دیل گیران.
ئاماژەی بەوەشدا، دوای رێککەوتنی 29ـی کانونی دووەمی ئەمساڵ، بە چوار قۆناغی جیاجیا و تائێستا 700 دیل لەو 1070 دیلە ئازادکراون.

ئەوەشی روونکردووەتەوە، هەسەدەش لە بەرامبەردا 700 دیلی حکومەتی دیمەشقی رادەستکردووەتەوە و حکومەتیش لە بەرانبەردا ئەمڕۆ 3ـی 5ـی 2026 30 دیلی دیکەی هەسەدەی ئازادکرد کە حەوتیان ژنەشەڕڤانن.

دەزگای هەواڵگری سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، کە مەودای مانۆڕی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە دۆسیەی ئەتۆمی ئێراندا زۆر تەسک بووەتەوە، ئەمەش بەهۆی کەڵەکەبوونی چەندین زانیاری مەیدانی و دیپلۆماسی فشارخێنەر.

ئەو دەزگایە لە بەیاننامەیەکدا کە ئەمڕۆ یەکشەممە لە "ئێکس" بڵاویکردەوە، ئاماژەی بەوە کردووە کە دیمەنی ئێستا لەژێر کاریگەری چەند هۆکارێکی سەرەکیدایە، لەوانە:

-کۆتاییهاتنی مۆڵەتی ئێران بۆ هەڵگرتنی ئەو گەمارۆیەی لەلایەن پێنتاگۆنەوە سەپێنراوە.

-گۆڕانکارییەکی بەرچاو لە تۆنی دەربڕینی چین، رووسیا و وڵاتانی ئەوروپی بەرامبەر هەڵوێستی ئەمریکا.

-ناوەڕۆکی ئەو نامەیەی دۆناڵد ترەمپ ئاراستەی کۆنگرێسی کردووە، لەگەڵ دانپێدانانی واشنتۆن بە کۆمەڵێک مەرجی ئێران وەک بنەمایەک بۆ دانوستان.

بەیاننامەکە گەیشتووەتە ئەو ئەنجامەی کە ئەم زانیارییانە تەنها یەک خوێندنەوەیان بۆ دەکرێت: دەبێت ترەمپ لە نێوان پرۆسەیەکی مەحاڵ یان رێککەوتنێکی خراپ لەگەڵ ئێران یەکێکیان هەڵبژێرێت، هەروەها جەختی کردەوە کە مەودای بڕیاردانی ئەمریکا "بەرەو سنوورداربوون چووە".

لەلایەکی دیکەوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە هێڵە گشتییەکانی رێککەوتنێکی لەگەڵ ئێران پێ گەیشتووە، بەڵام چاوەڕێی داڕشتنە وردەکەی دەکات.

ترەمپ جەختیشی کردەوە کە بژاردەی دەستپێکردنەوەی هێرشەکان هێشتا لەسەر مێزە "ئەگەر تاران هەڵسوکەوتی خراپ بکات".

موجتەبا زارعی، ئەندامی لێژنەی ئاسایشی نەتەوەیی لە ئەنجومەنی شوورای ئێران، لە زاری محەمەد باقر قالیباف، سەرۆکی تیمی دانوستانکارەوە رایگەیاند کە موجتەبا خامنەیی، رێبەری ئێران، داوای کردووە لە کاتی دانوستانەکاندا باسی دۆسیەی ئەتۆمی نەکرێت.

زارعی لە هەژمارەکانی خۆی لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان نووسیویەتی: تێگەیشتنی تایبەتی من لە کۆبوونەوەم لەگەڵ محەمەد باقر قالیباف ئەوەیە کە چاکەی دنیا و قیامەت لە گوێڕایەڵی وەلی فەقێدایە، کە ئێستا ئایەتوڵڵا سەید موجتەبا خامنەیییە.

هەروەها لە زاری قالیبافەوە دەڵێت: بنەمای دانوستانەکانی ئیسلام ئاباد بە مۆڵەتی رێبەری شۆڕشی ئیسلامی بووە، چونکە بەبێ مۆڵەتی رابەری ئێران، هیچ دانوستانێک لە رووی شەرعی و یاساییەوە گرێ نادرێت.

قالیباف ئاماژەی بەوەش کردووە: من هەرگیز خۆبەخش نەبووم بۆ دانوستان یان بەرپرسیارێتی دانوستان لەگەڵ دوژمنی ئەمریکی، بەڵام دوای بڕیارە یەکگرتووەکانی ناو پایەکانی دەسەڵات، ئەرکی خۆم جێبەجێ کرد بۆ بەرگری لە دەستکەوتەکانی دەسەڵات و خوێنی ئیمامی شەهید و شەهیدان و گەل و جەنگاوەرانی ئێران و ئیسلام. دەشمزانی قسە و باس دروست دەبێت، بەڵام دەبوو ناوبانگی خۆم بخەمە گرەو.

لە درێژەی قسەکانیدا هاتووە: جگە لە مۆڵەتی دانوستان، ناوەڕۆکی دانوستانەکانیش لە چوارچێوەی ئەو مۆڵەتەدا بووە کە رابەری شۆڕشی ئیسلامی رایگەیاندووە، کاتێک لایەنی ئەمریکی ویستی بچێتە ناو باسێکی پسپۆڕانە دەربارەی دۆسیەی ئەتۆمی، پێیان وترا کە دەستەی دانوستانکار لەلایەن رابەرەوە قەدەغە کراوە بچێتە ناو وردەکارییە پسپۆڕییەکانی ئەو بابەتە، لەمەودوا بڕیار لەم بوارەدا تەنها لە دەسەڵاتی رابەردایە، بەڵام دەبێت بزانین کە ئێمە لە دۆخی جەنگداین و بڕیارەکان بەپێی نوێترین زانیارییەکان و لەژێر سەرپەرشتی ئەودا بەردەوام دەستکاری و باشتر دەکرێن، ئاشکرایە کە بڕیاری کۆتایی لای رابەرە و هەمووان پێی پابەندن.

هەروەها ئاماژەی بەوە کردووە کە "بۆ رێزگرتن لە مۆڵەتی رابەر، پێش چوونە ناو ئیسلام ئاباد، شەخسی خۆم رێگریم کرد لە ئامادەبوونی سەرۆکی رێکخراوی وزەی ئەتۆمیی کۆماری ئیسلامی لە ناو پێکهاتەی تیمی دانوستانکاردا.

لە کۆتاییدا جەختی کردەوە: حزبوڵڵا و گەلی لوبنان یەکێکن لە مەرجەکانی چوونە ناو قۆناغی ئاگربەست، جگە لەوەی ئەمە فەرمانی رابەر بوو، هەموومان لەسەر ئەمە کۆک بووین، تەنانەت دکتۆر پزیشکیان لە کۆبوونەوەکەدا وتی: جیاکردنەوەی حزبوڵڵا قبوڵ ناکەین، چونکە ئەم کارە ترسنۆکی و بێنامووسییە.

یاریدەدەری وەزیری بەرگری سوریا رایگەیاند، لە چوارچێوەی رێككەوتنی دیمەشقدا، چوار لیوای هەسەدە تێكەڵی سوپای سوریا كراون.

سیپان حەمۆ یاریدەدەری وەزیری بەرگری سوریا رایگەیاندووە، پرۆسەی تێكەڵكردنی هەسەدە لەگەڵ سوپای سوریا و تەواوكردنی پێكهاتەكەی، بەرەوپێشونی باشی بەخۆوە بینیوە و تا ئێستاش بە رەسمی چوار لیوای هەسەدە لەگەڵ سوپای سوریا تێكەڵكراون.

دەشلێت، قۆناغی داهاتوو بریتی دەبێت لە تەواوكردنی هەیكەلی ڕێكخراوەیی سوپا و یەكخستن و جێگیركردنی هێزەكان و كۆتاییهێنان بە بڵاوبونەوەی گروپە چەكدارەكان.