موهەنەد ئیبراهیم پەیامنێری کوردسات نیوز لە رۆژئاوای کوردستان رایگەیاند، کەمێك پێش ئێستا مەزڵوم کۆبانی گەیشتووەتە دیمەشق و بڕیارە لەگەڵ ئەحمەد شەرع کۆببنەوە.

نوێدەکرێتەوە...

بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەریی خۆسەر ئیدانەی هێرشەکەی حومس دەکات و دەڵێت، ئەم روداوە دەرەنجامی ئەو کەشوهەوایەیە کە بە وتاری رقئامێز و هاندان پەروەردە دەکرێت.

ئیلهام ئەحمەد، بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەریی خۆسەر لە باکور و رۆژهەڵاتی سوریا، لە کاردانەوەی تەقینەوەکەی مزگەوتی ئیمام عەلی لە حومس رایگەیاند، ئەمە کارێکی تاوانکارییە و بە توندترین شێوە ئیدانەی دەکەن.

وتیشی: "ئەم روداوە بەڵایەکی لەناکاو نییە، بەڵکو دەرەنجامی ئەو کەشوهەوایەیە کە بە وتاری رقئامێز و هاندان، کۆمەڵگەکان دژی یەکتر دەوەستێنێتەوە".

ئیلهام ئەحمەد ئاماژەی بەوە کرد، ئەم جۆرە توندوتیژییە لە بۆشاییەوە نایەت، بەڵکو لایەنی تێکدەر دروستی دەکەن کە لە دابەشبوون و پشێویدا بەرەو پێشدەچن.

جەختیشی کردەوە کە بەرپرسیارێتیی هەمووانە وتاری توند رابگرن و هاووڵاتیان بپارێزن، چونکە "سوریا بە هاندان بونیاد نانرێتەوە، بەڵکو بە متمانە و ئاسایش دەبێت".

کۆمەڵەی پارێزەرانی ئازادی (OHD) داوادەکات "مافی هیوا" بۆ عەبدوڵڵا ئۆجەلان جێبەجێ بکرێت و هەمووان بۆ ئازادیی جەستەیی ئەو بەشداری خۆپیشاندانی ئامەد بکەن.

لقەکانی کۆمەڵەی پارێزەرانی ئازادی لە ئامەد، وان، ئیستەنبوڵ، ئەنقەرە و چەندین شاری دیکە، لە راگەیەندراوێکی هاوبەشدا پشتیوانییان بۆ خۆپیشاندانی "هیوا و ئازادی" دەربڕی کە بڕیارە 4ی مانگی داهاتوو لە گۆڕەپانی وێستگەی ئامەد بەڕێوەبچێت.

لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە: "دابینکردنی ئازادیی جەستەیی بەڕێز عەبدوڵڵا ئۆجەلان و جێبەجێکردنی مافی هیوا، مەرجی بنەڕەتیی ئاشتییەکی راستەقینە و بەردەوامە".

کۆمەڵەکە ئاماژەی بەوە کردووە، دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا سزای زیندانیی هەتاهەتایی بەبێ مافی ئازادبوون بە پێشێلکاریی قەدەغەکردنی ئەشکەنجە داناوە و داوای لە تورکیا کردووە یاساکانی هەموار بکاتەوە، بەڵام دوای 11 ساڵ هێشتا ئەنقەرە هیچ هەنگاوێکی نەناوە.

پارێزەرانی ئازادی داوا لە پەرلەمانی تورکیا دەکەن دەستبەجێ یاساکانی پەیوەست بە "مافی هیوا" هەموار بکاتەوە و کۆتایی بە گۆشەگیری بهێنێت.

دیمەشق وەڵامی هەسەدە دەداتەوە: واقیعی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا دابەشبوون قوڵ دەکاتەوە

وەزارەتی دەرەوەی سوریا رەخنەی توند لە ئیدارەی باکور و رۆژهەڵاتی سوریا دەگرێت و رایدەگەیەنێت، قسەکردن لەسەر یەکپارچەیی خاک لەگەڵ بوونی دامەزراوەی ئەمنی و سەربازیی جیاواز یەکناگرێتەوە.

سەرچاوەیەکی بەرپرس لە وەزارەتی دەرەوەی سوریا بە ئاژانسی سانای راگەیاند، جەختکردنەوەی بەردەوام لەسەر یەکپارچەیی سوریا پێچەوانەی ئەو واقیعەیە کە لە باکور و رۆژهەڵاتی وڵات هەیە، چونکە دامەزراوەی ئیداری و ئەمنی و سەربازی لە دەرەوەی چوارچێوەی دەوڵەت هەن و بە جیا بەڕێوەدەبرێن.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوە کردووە، قسەکردن لەسەر تێکەڵکردنەوەی دامەزراوەکان تەنیا لە چوارچێوەی لێدوانی تیۆریدا ماوەتەوە و هیچ هەنگاوێکی جێبەجێکردنی بۆ نەنراوە، ئەمەش گومان دەخاتە سەر جددییەتی پابەندبوون بە رێککەوتنەکەی 10ی ئازار.

سەبارەت بە دۆسیەی سەربازی و نەوت، دیمەشق دەڵێت: "بوونی هێزی چەکدار لە دەرەوەی سوپای سوریا و بەستنەوەیان بە دەرەوە، سەروەریی وڵات پێشێل دەکات، هەروەها تا ئەو کاتەی داهاتی نەوت نەچێتە بودجەی گشتییەوە، قسەکردن لەسەر ئەوەی نەوت موڵکی هەمووانە، بێ متمانەیە".

وەزارەتی دەرەوەی سوریا پێیوایە ئەو لامەرکەزییەی ئێستا باسی لێوە دەکرێت، لە چوارچێوەی ئیداری دەرچووە بەرەو لامەرکەزیی سیاسی و ئەمنی، کە ئەمەش هەڕەشەیە بۆ سەر یەکپارچەیی دەوڵەت.

ئەم لێدوانانە لە کاتێکدان کە بەبەردەوامی هەسەدە دوپاتی دەکاتەوە کە ئەوان لەگەڵ سوریایەکی یەکگرتوودان و بەردەوامن لە گفتوگۆکان بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 10ـی ئازار.

فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایگەیاند، بۆ تێکەڵکردنەوەی هێزە سەربازییەکان گەیشتوونەتە لێکتێگەیشتن و جەخت دەکاتەوە کە دەبێت چارەسەر لە سوریا لامەرکەزی بێت.

مەزلوم کۆبانێ، فەرماندەی گشتیی هەسەدە لە میانی بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەی دەستەی راوێژکاری بۆ پشتیوانیی لیژنەی دانوستان لە باکور و رۆژهەڵاتی سوریا، باسی لە رێککەوتنەکەی 10ی ئازار کرد و رایگەیاند، سەبارەت بە تێکەڵکردنەوەی هێزە سەربازییەکان بەپێی بەرژەوەندیی گشتی، گەیشتوونەتە لێکتێگەیشتنی هاوبەش.

وتیشی: "پێمانوایە چارەسەر لە سوریا دەبێت لامەرکەزی بێت و خەڵکی ناوچەکە خۆیان ئیدارەی ناوچەکانیان بدەن لە چوارچێوەی دەستووردا".

مەزڵوم کۆبانێ ئاماژەی بەوە کرد، پرسە دەستوورییەکان کاتیان دەوێت بۆ ئەوەی بگەنە چارەسەرێک هەموو سوریا بگرێتەوە، بەڵام لە بابەتە سەرەکییەکاندا بۆچوونەکان لێک نزیکن.

سەبارەت بە دەروازەکان و سامانە سروشتییەکان، فەرماندەی گشتیی هەسەدە ئاشکرای کرد، پێشکەوتن هەیە لە دروستکردنی دیدگایەکی هاوبەش بۆ دەروازە و سنوورەکان و سامانە سروشتییەکانیش (نەوت و گاز) هی هەموو سورییەکانن.

میدیاکانی ئیسرائیل ئاشکرایان کرد، ئەمریکا و لایەنە نێوەندگیرەکان گەیشتوونەتە رێککەوتن بۆ کردنەوەی دەروازەی رەفەح بە هەردوو ئاڕاستەدا و رادەستکردنی ئیدارەکەی بە دەسەڵاتی فەلەستین.

دەستەی پەخشی ئیسرائیل بڵاویکردەوە، تێگەیشتنێکی نوێ لە نێوان ئەمریکا و نێوەندگیرەکان دروست بووە کە بەپێی ئەوە دەروازەی رەفەح دەکرێتەوە و دەسەڵاتی فەلەستین بەشداری لە بەڕێوەبردنیدا دەکات.

هاوکات کەناڵی 13ی ئیسرائیل لە زاری سەرچاوەکانەوە رایگەیاند، ستیڤ ویتکۆف، نێردەی ئەمریکا لایەنەکان و بزووتنەوەی حەماسی ئاگادار کردووەتەوە کە گواستنەوە بۆ قۆناغی دووەمی رێککەوتنی ئاگربەست لە سەرەتای ساڵی داهاتوو و لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا دەستپێدەکات.

بەپێی میدیاکان، حکومەتی ئیسرائیل تێبینی لەسەر ئەم هەنگاوە هەیە و دەیەوێت لە کۆبوونەوەی داهاتووی بنیامین نەتەنیاهوو و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا یەکلایی بکرێتەوە، بەتایبەت کە ئیسرائیل مەرجی چەککردنی حەماس و رادەستکردنەوەی تەرمی بارمتەیەکی هەیە.

ئەمە لە کاتێکدایە بەپێی پلانی ترەمپ بۆ ئاگربەست، دەبوو رۆژانە 600 بارهەڵگری هاوکاری بچێتە غەززە، بەڵام هێشتا ئیسرائیل رێگری دەکات و پرۆسەکە بە خاوی بەڕێوەدەچێت.

سعودیە هۆشداریدا لە جوڵە سەربازییەکانی ئەنجومەنی کاتی لە حەزرەمەوت و مەهرە و رایگەیاند، جوڵەکان تاکلایەنە بوون و بێ هەماهەنگی کراون، بۆیە دەبێت بەپەلە هێزەکانیان لەو دوو پارێزگایە بکشێننەوە.

وەزارەتی دەرەوەی سعودیە لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرای کرد، جوڵە سەربازییەکانی ئەنجومەنی کاتی لە حەزرەمەوت و مەهرە بەبێ رەزامەندیی ئەنجومەنی سەرکردایەتی و هەماهەنگیی هاوپەیمانان کراون، ئەمەش بووەتە هۆی گرژییەکی بێ پاساو.

راگەیەندراوەکە ئاماژەی بەوە کردووە، سعودیە لەگەڵ ئیمارات و سەرۆکی ئەنجومەنی سەرکردایەتیی یەمەن هەوڵی هێورکردنەوەی دۆخەکە دەدەن و تیمێکی سەربازیی هاوبەش رەوانەی عەدەن کراوە بۆ رێکخستنی کشانەوەی هێزەکانی ئینتیقالی بۆ شوێنەکانی پێشوویان.

سعودیە دووپاتیشی کردەوە، چاوەڕوانن ئەنجومەنی کاتی بەرژەوەندیی گشتی لەبەرچاو بگرێت و بەپەلە هێزەکانی لەو دوو پارێزگایە بکشێنێتەوە و رادەستی هێزەکانی قەڵغانی نیشتمان و دەسەڵاتی خۆجێیی بکات.

دوای ئەوەی رایگەیاندبوو "هەگیز لە غەززە ناکشێنەوە و لە باکورەکەی نیشتەجێ دەبین"، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل لە قسەکانی پاشگەز بووەوە و رایگەیاند، حکومەت نیازی دروستکردنی کۆمەڵگەی نیشتەجێبوونی نییە.

ئیسرائیل کاتز، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل لە مەراسیمێکدا رایگەیاندبوو، هەرگیز لە تەواوی کەرتی غەززە ناکشێنەوە و لە باکوری کەرتەکە کۆمەڵگەی نیشتەجێبوون دروست دەکەن، بەڵام دوای چەند سەعاتێک لەو لێدوانە، لە راگەیەندراوێکدا روونکردنەوەی دا.

بەپێی راگەیەندراوەکە کە رۆژنامەی "هائارەتس" بڵاویکردووەتەوە، کاتز پاشگەز بووەتەوە و دەڵێت: "حکومەت نیازی نییە کۆمەڵگەی نیشتەجێبوون لە غەززە دروست بکات و بوونی لیوای ناحال لەوێ تەنیا بۆ مەبەستی ئەمنییە".

لێدوانەکانی پێشووی کاتز مشتومڕی زۆری لێکەوتەوە، چونکە پێچەوانەی لێدوانەکانی بنیامین ناتانیاهوو، سەرۆک وەزیران و بڕگەکانی پلانی دۆناڵد ترەمپ بوو بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی غەززە، کە جەخت لە کشانەوەی وردەوردەی سوپای ئیسرائیل دەکاتەوە.

هێزەکانی ئاسایشی حەلەب ئاماری قوربانییانی شەڕ و بۆردومانەکانی سەر گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیەی بۆ کوردسات نیوز ئاشکرا کرد.

هێزەکانی ئاسایشی حەلەب بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە کاتی بەرگریکردن لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە و رووبەڕووبوونەوەی هێرشی گروپە چەکدارەکانی سەر بە "حکومەتی کاتی"، 10 کارمەندی هێزەکانیان بریندار بوون.

ئاماژەی بەوەشکرد، هەر بەهۆی هێرش و بۆردومانەکانەوە ژنێک شەهید بووە و 19 هاووڵاتی مەدەنی دیکە بریندار بوون.

وەفدی ئیمراڵی دەم پارتی لەگەڵ وەزیر دادی توركیا و سەرۆكی پەرلەمان كۆدەبێتەوە، بڕیارە چوارشەممەش كۆمیسیۆن بۆ نووسینەوەی راپۆرتی هاوبەشی لایەنەكان كۆببێتەوە.

ئەمڕۆ وەفدی ئیمراڵی دەم پارتی لە چوارچێوەی كۆبوونەوەكانی بۆ پڕۆسەی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتی، لەگەڵ یڵماز تونچ وەزیری داد و نوعمان كورتوڵموش سەرۆكی پەرلەمانی توركیا كۆدەبێتەوە.

فەتی یڵدز جێگری سەرۆكی پارتی نەتەوەپەرستی توركیا "مەهەپە"ش رایگەیاند، كۆمیسیۆنی پشتیوانی و برایەتی رۆژی چوارشەممە كۆدەبێتەوە، بۆ نووسینەوەی راپۆرتی هاوبەشی لایەنەكان لەسەر ئاشتی.

وتیشی، لە كۆبوونەوەكەدا گفتوگۆ لەسەر درێژكردنەوەی ماوەی كاركردنی كۆمیسیۆنەكە دەكرێت، لەبەرئەوەی 31ی ئەم مانگە وادەی كاركردنی كۆتایی دێت.

ئاماژەی بەوەشكردووە، كۆبوونەوەكان تائێستا بەرهەمداربوون و هیواداریشن راپۆرتێكی باش لەسەر پرۆسەكە ئامادە بكرێت.
 

 

لە حەلەب ئاگربەست راگەیەنرا و مەسەدەش داوا لە هەموو لایەنەكان و حكومەتی دیمەشق دەكات، كار بكەن بۆ پاراستنی هاووڵاتیان و چەسپاندنی ئاگربەست.

ئەنجومەنی سوریای دیموكرات "مەسەدە" راگەیەنراوێكی لەبارەی شەڕ و پێكدادانەكانی هەردوو گەڕەكی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە لە حەلەب بڵاوكردەوە و رایگەیاند، روداوەكە پێشێلكارییەكی رونی رێككەوتنەكانە و هەر جۆرە پێشێلكارییەكیش لەو رێككەوتنانە كاریگەری نەرێنی لەسەر هەموو هەوڵەكان دەبێت كە ئامانجیان چەسپاندنی ئارامی و رێگریكردنە لە دروستبوونی گرژی و ئاڵۆزی.

ئاماژەی بەوەشكردووە، داوا لە هەموو لایەنەكان بەتایبەتیش حكومەتی دیمەشق دەكات، پابەندی رێككەوتنە ئیمزاكراوەكان بێت و بەرژەوەندی باڵای نیشتمانیی سوریا لە پێشینەی كارەكانی بێت و بۆ پاراستنی هاووڵاتیان و چەسپاندنی ئاگربەست كار بكات.

ئاخین نوجان فەرماندەی هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ لە گەڕەكەكانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیەی حەلەب لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، هێزەكانی ئاسایشی ناوخۆ بە تەواوی پابەندن بە ئاگربەست و بەردەوامن لە كاركردن بۆ پاراستنی سەقامگیری و بەردەوام بەدوای چارەسەری ئاشتیانەدا دەگەڕێن.
ئێوارەی دوو شەممە لە گەڕەكەكانی ئەشرەفیە و شێخ مەقسود لە حەلەب، پێكدادانی قورس لەنێوان هێزەكانی ئاساییشی ناوخۆی رۆژئاوای كوردستان و گروپە چەكدارەكانی سەر بە وەزارەتی بەرگری سوریا رویدا و بەهۆیەوە ژنێك كوژرا و 17 هاووڵاتی تریش برینداربوون.

 

هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) لە راگەیەندراوێکدا ئەو تۆمەتانەی رەتکردەوە کە گوایە هێزەکانیان گەڕەکەکانی شاری حەلەبیان کردبێتە ئامانج و رایانگەیاند، "گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق" بەرپرسیارن لەو هێرشانە.

لە راگەیەندراوەکەی هەسەدەدا هاتووە، هێزەکانیان پێشتر و بەپێی رێککەوتنی 1ی نیسان، پێگەکانی خۆیان رادەستی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ (ئاسایش) کردووە و هیچ جموجوڵێکی سەربازییان لەو ناوچانەدا نییە.

هەسەدە جەخت دەکاتەوە کە بەرپرسیارێتییەکە دەکەوێتە ئەستۆی "ئەو گروپە پەرتەوازانەی سەر بە حکومەتی دیمەشق" کە لە ماوەی چوار مانگی رابردوودا بە گەمارۆدانی گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە و ئەنجامدانی هێرشی بەردەوام، بە ئەنقەست قەیرانیان دروست کردووە.

هەسەدە ئاماژەی بەوەشکردووە، ئەو موشەکانەی ئاراستەی گەڕەکەکانی حەلەب دەکرێن، لە پێگەی ئەو گروپانەوە هەڵدەدرێن و ئامانجیان "تێکدانی ئاسایش و نانەوەی پشێوییە".

لە کۆتایی راگەیەندراوەکەدا هاتووە، ئەو گروپانە بە بەکارهێنانی تانک و تۆپخانە هێرشەکانیان بۆ سەر گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە چڕتر کردووەتەوە، کە ئەمەش "بەرزبوونەوەیەکی مەترسیدارە و هەڕەشە لە ژیانی هاووڵاتیانی مەدەنی و سەقامگیریی ناوچەکە دەکات".

 

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، ئێوارەی ئەمڕۆ پێکدادانەکان بەشێوەیەکی توند لەنێوان هێزەکانی حکومەت و هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ (ئاسایش) لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە شاری حەلەب دەستیپێکردووەتەوە و چەکی قورس بەکاردەهێنرێت.

بەپێی زانیارییەکانی روانگەی سوری، هێزەکانی حکومەت بە موشەکی هاوەن و دۆشکە گەڕەکەکانی شێخ مەقسود و ئەشرەفییەیان کردووەتە ئامانج و شەڕی راستەوخۆ لە چەند میحوەرێکەوە بەردەوامە، ئەوەش دۆخێکی ترس و دڵەڕاوکێی لای دانیشتووانی ناوچەکە دروستکردووە.

روانگەی سوری ئاشکرایکردووە، بەهۆی بۆردومان و شەڕەکانەوە تا ئێستا 7 بریندار گەیەندراونەتە نەخۆشخانەی "رازی" لە حەلەب، کە دووانیان کارمەندی بەرگریی شارستانین.

سەبارەت بە رەوشی رێگەوبانەکان، روانگەی سوری جەختی کردووەتەوە کە بەهۆی نیشانەشکێن و توندی شەڕەکەوە، ژمارەیەک رێگەی ستراتیژی لە شارەکە داخراون، لەوانە:

• رێگەی غازی عەنتاب – حەلەب (لە دیوی بازنەی لێرامون).

• رێگەی حەلەب – لێرامون.

• رێگەی لێرامون – ناوچەی پیشەسازی.

• رێگەی سریان – ئەشرەفییە.

• رێگەی ناوچەی پیشەسازی – جەندول.

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ هۆشداری داوەتە هاووڵاتیان کە بەهۆی پچڕانی رێگەکانەوە، بەهیچ شێوەیەک بەرەو رێگەی "کەمپی حەندەرات" نەڕۆن، هاوکات ئاماژەی بەوەکردووە شەڕەکە تا ئێستا بەردەوامە و مەترسی فراوانبوونی زیاتری لێ دەکرێت.

لە ئێستادا پێکدادان و شەڕێکی توند لە میحوەرەکانی هەردوو گەڕەکی شێخ مەقسود و ئەشرەفییە لە شاری حەلەب لەنێوان هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ و هێزەکانی حکومەتی سوریا بەردەوامە.

بەپێی زانیارییەکانی موهەنەد ئیبراهیم پەیامنێری کوردسات نیوز لە رۆژئاوا، شەڕەکە دوای ئەوە دروستبووە کە گرژییەکان پەرەیانسەندووە، ئەوەش دوای ئەوەی کەمێک لەمەوبەر گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق هێرشیان کردە سەر بازگەیەکی ئاسایش لە بازنەی شیخان و بووە هۆی برینداربوونی دوو کارمەندی ئاسایش.

 

لە ئەنجامی هێرشێکی گروپە چەکدارەکانی سەر بە وەزارەتی بەرگریی حکومەتی دیمەشق بۆ سەر بازگەیەکی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە "بازنەی شیحان" لە حەلەب، دوو کارمەندی ئاسایش بریندار بوون.

هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ - حەلەب لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، ئەم هێرشە "بەردەوامییەکی روونی ئەو پەرەسەندنە ئەمنییە بێ کۆنترۆڵانەیە" کە مەترسییە بۆ سەر ئاسایشی شارەکە و ژیانی مەدەنییەکان، هاوکات دەری دەخات حکومەتی دیمەشق توانای کۆنترۆڵکردنی گروپە چەکدارەکانی خۆی نییە.

لە راگەیەندراوەکەدا ئاسایشی حەلەب جەختی کردووەتەوە: "حکومەتی دیمەشق بە بەرپرسیاری تەواوی ئەو دەستدرێژییانە دەزانین".