رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
عەباس عراقچی، رایگەیاندوە، ئەگەر دەستپیشخەرییەکی دادپەروەرانە هەبێت بۆ کۆتایی هاتنی جەنگ پێشوازی لێدەکەن و جەختیشیکردوەتەوە، هێرشەکانیان تەنها تەنها بنکە و بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە دەکەنە ئامانج.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاندوە، ئامادەن لیژنەیەکی لێکۆڵینەوە لەگەڵ وڵاتانی ناوچەکە پێکبهێنین سەبارەت بەو ئامانجانەی، کە هێرشیان کراوەتە سەر و جەختیشیکردوەتەوە تەندروستی موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران زۆر باشەو سەرقاڵی بەڕیوەبردنی رەوشەکەیە.
ناوبراو دڵنیایی داوە، کە ئەوان تەنها بنکە و بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە دەکەنە ئامانج و ئەوەشیخستەڕوو کە ئەمریکا درۆنێکیان دروست کردوە بەناوی "لۆکاس" و هاوشێوەی درۆنەکانی ئێرانە و ئامانجەکانی وڵاتانی عەرەبی پێدەکاتە ئامانج.
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردوە، هیچ دەستپێشخەرییەکی دیاریکراو لە ئێستادا لەسەر مێزەکە نییە بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگەکە، بەڵام ئەگەر دەستپێشخەریی هەبێت بۆ کۆتایـی هاتنـی جەنگ بەشێوازێکی دادپەروەرانە پێشـوازی لێدەکـەن.
جەختیشیکردوەتەوە، گەروی هورمز کراوەیە و و تەنها بە رووی کەشتییەکانی ئەمریکا وهاوپەیامنەکانیدا داخراوە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاندوە، بەهۆی داخستنی گەروی هورمزەوە لەلایەن ئێرانەوە ژمارەیەک وڵات زیانیان بەرکەوتوە و دەبێت چارەسەری ئەو کێشەیە بکەین.، داواشی لە چەند وڵاتێک کردوە کەشتی جەنگی بنێر بۆ کردنەوەی گەروەکە.
سەرۆکی ئەمریکا لە پەیامێکیدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تروس، کە خۆی خاوەندارێتی دەکات نوسیویەتی؛ کۆمەڵێک وڵاتی کاریگەر، کە بەهۆی هەوڵەکانی ئێران بۆ داخستنی گەروی هورمز زیانیان بەرکەوتووە، کەشتی جەنگی رەوانەی ناوچەکە دەکەن.
ترەمپ ئاماژەی بەوە کرد، کە ئامانجی ئەم هەنگاوە هاوبەشە لەگەڵ ئەمریکا، دەستەبەرکردنی ئاسایشی رێڕەوە ئاوییەکان و بەکراوەهێشتنەوەی گەروی هورمزە.
سەرۆکی ئەمریکا جەختی لەوە کردەوە، کە هێزەکانیان توانای سەربازی ئێرانیان بە تەواوی پەکخستووە، بەڵام هێشتا مەترسی هێرشی درۆنی و مینڕێژکردن لەلایەن تارانەوە ماوە.
لە پەیامەکەیدا، دۆناڵد ترەمپ داوای لە وڵاتانی وەک چین، فەرەنسا، ژاپۆن و بەریتانیا کردوە بەشداری بکەن لە کۆتاییهێنان بەو هەڕەشانە و رایگەیاندوە، ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە بۆردومانکردنی کەناراوەکان و تێکشکاندنی هەر بەلەم و کەشتییەکی ئێرانی، کە بێتە ناو ئاوەکانەوە و ببێتە هۆی مەترسی.
لیندسی گراهامی سیناتۆری کۆمارییەکان پشتیوانی خۆی بۆ بڕیارەکەی سەرۆکی ئەمریکا دەربڕی سەبارەت بە گواستنەوەی جەنگ بۆ دورگەی خارک و هێرشکردنە سەر ئەو دورگەیە، کە بە شا دەماری ئابوری نەوت و گازی ئێران دادەنرێت.
سیناتۆرە ئەمریکییەکە لە پەیامێکیدا لە ئێکس رایگەیاندوە، هەرکەسێک بتوانێت دورگەی خارک کۆنتڕۆڵبکات دەتوانێت جەنگەکە یەکلای بکاتەوە.
ناوبراو ئاماژەی بەوە کردوە، کە ئەم هەنگاوەی سەرۆکی ئەمریکا بوێرانە و کاریگەرە، دەبێتە هۆی کورتکردنەوەی ماوەی جەنگەکە، چونکە کەمجار رودەدات لە مێژووی جەنگەکاندا دوژمن یەک ئامانجی ستراتیژی لەو شێوەیەی هەبێت کە گۆڕانکاری بنەڕەتی لە ئەنجامی ململانێکاندا دروست بکات.
گراهام جەختیشی کردەوەتەوە، کە لەدەستدانی ژێرخانی نەوتی خارک بە واتای لەناوچونی ئابوری ئێران دێت و دەڵێت؛ "هەرکەسێک کۆنتڕۆڵی دوورگەی خارک بکات، کۆنتڕۆڵی چارەنووسی ئەم جەنگەی لەدەستدایە."
وەزیری بەرگری ئیسرائیل دەڵێت: جەنگی دژ بە ئێران گەیشتووەتە قۆناغێکی یەکلایکەرەوە و بەردەوام دەبن لە هێرشەکانیان.
ئیسرائیل کاتس، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل، لە کاتی هەڵسەنگاندنی بارودۆخی ئەمنیی وڵاتەکەی، پەیامێکی ئاراستەی تاران کرد و رایگەیاند کە ململانێکان گەیشتوونەتە ئاستێکی نوێ و ئەم پڕۆسەیەش تا ئەو کاتەی پێویست بێت بەردەوام دەبێت.
ئاماژەی بەوەکرد، تەنها گەلی ئێران دەتوانن کۆتایی بەم رەوشە بهێنن، ئەویش لە رێگەی "خەباتێکی بڕیاردەرانە" تا روخانی دەسەڵاتەکەیان.
کاتز ئەوەشی خستەروو، ئیسرائیل ئامادەیە بۆ بەردەوامبوون لە فشارە سەربازییەکانی تا گەیشتن بە ئامانجی کۆتایی.
ئەم لێدوانانە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە لەناو جەنگێکی بەرفراواندایە و هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر بنکە ستراتیژییەکانی ئێران بەردەوامییان هەیە.
ئێران 30 بنكەی كۆمپانیا تەكنەلۆژییەكانی ئەمریكا لە رۆژهەڵاتی ناوەراست وەك ئامانجی سەربازی دیاری دەكات و هەرەشەی دەستبەسەرداگرتنی سەروەت و سامانەكانیان لێ دەكات.
ئاژانسی تەسنیم بڵاویكردەوە، 30 بنكەی كۆمپانیاكانی ئەمازۆن، مایكرۆسۆفت و گووگڵ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەك ژێرخانی تەكنەلۆژیی دوژمن دیاریكراون. جەختی لەوەش كردەوە كە ئەم كۆمپانیایانە بەهۆی رۆڵیان لە پەرەپێدانی زیرەكی دەستكرد و خزمەتگوزاری سەربازی، بوونەتە ئامانجی نوێی ئێران.
هەمان سەرچاوە ئاماژەی بەوەكرد، زۆربەی ئەم ئامانجانە لە شارەكانی دوبەی و تەلئەبیب هەڵكەوتوون و بەشێكیان پێشتر رووبەڕووی هێرش بوونەتەوە. بەپێی زانیارییەكان، ئەم كۆمپانیایانە تۆمەتبار دەكرێن بەوەی لە رێگەی پڕۆژەی نیمبەسەوە كە پرۆژەیەكی هاوكاری هەواڵگری و سەربازییە هاوكاریی دەزگا هەواڵگرییەكانی ئیسرائیل دەكەن.
ئەم هەڕەشانەی ئێران نیشانەی قۆناغێكی نوێی ململانێی نێوان تاران و واشنتۆنە كە تێیدا كەرتی تەكنەلۆژیا و زانیارییەكان دوای 15 رۆژ لە جەنگ راستەوخۆ دەبنە بەشێك لە رەوشە سەربازییەكانی ناوچەكە.
رۆژنامەی فایننشاڵ تایمزی بەریتانی بڵاویکردوەتەوە، ئاستی تێپەڕبوونی نەوت بە گەروی هورمزدا بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە و گەیشتووەتە 600 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا.
ئاماژەی بەوەشکردوە، بەپێی خەمڵاندنەکانی بانکی(گۆڵدمان ساکس)، ئەم رێژەیە دابەزینێکی مەترسیدارە بەراورد بە رەوشی ئاسایی، کە پێشتر رۆژانە زیاتر لە 19 ملیۆن بەرمیل نەوتی پێدا تێدەپەڕی و ئەو بڕە یەکسان بوو بە کۆی گشتی بەرهەمهێنانی نەوتی ئەمریکا.
ئەم پاشەکشە گەورەیە لە کاتێکدایە کە گرژییە سەربازییەکان لە ناوچەکەدا کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆیان لەسەر جووڵەی وزە و بازاڕەکانی جیهان دروست کردووە.
بەپێی راپۆرتێکی رۆژنامەی وۆل ستریت جۆرناڵ، کە پشتی بە لێدوانی بەرپرسانی ئەمریکی بەستووە ئەمریکا هێزێکی دەریایی تایبەت و یەکەیەکی هەواڵگریی سەر بە هێزەکانی "مارینز" بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەنێرێت.
بەگوێرەی زانیارییەکانی رۆژنامەکە، پیت هیگسێت، وەزیری بەرگری ئەمریکا، رەزامەندی لەسەر داوایەکی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا (سێنتکۆم) دەربڕیوە بۆ پێکهێنانی گروپێکی دەریایی و وشکاوەکی ئاست بەرز، کە لە چەندین کەشتی جەنگی و نزیکەی پێنج هەزار سەربازی مارینز پێکدێت.
رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەش کردووە، کە بەشێک لەو هێز و کەرەستە جەنگییانە پێشتر گەیشتوونەتە ناوچەکە.
ئەم جوڵە سەربازییە لە کاتێکدایە کە گرژییەکان لە لوتکەدان و لە 28ی شوباتەوە ئۆپەراسیۆنێکی بەرفراوان لەلایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە دژی ئێران دەستیپێکردووە، کە تێیدا هێرشی مووشەکی و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە نێوان لایەنەکاندا بەردەوامە و مەترسییەکانی ناسەقامگیری لە سەرتاسەری ناوچەکەدا زیاتر بووە.
لە کاتێکدا ئاڵۆزییە سەربازییەکانی ناوچەکە بەردەوامن، بەرپرسانی هیندستان رایانگەیاند،کە لە گفتوگۆدان لەگەڵ ئێران بۆ رێگەدان بە تێپەڕبوونی 23 کەشتیی نەوتهەڵگر وغازی سروشتی (LNG) کە لەناو ئاوەکانی کەنداو گیریان خواردووە.
رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ لە زاری دووو بەرپرسی هیندستانەوە بڵاویکردوەوە و لەگەڵ ئێراندا لە گفتوگۆدان بۆ تێپەربونی 23 کەشتی نەوتهەڵگر و غازی سروشتی وڵاتەکەیان بە گەروی هورمزدا، ئەمەش لەدوای، کە هێرشە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران بوونە هۆی پەککەوتنی هاتوچۆی دەریایی لە گەروە ستراتیژییەکەدا.
سوبراهمانیان جایشانکار، وەزیری دەرەوەی هیندستان، پەیوەندییەکی تەلەفۆنیی لەگەڵ عەباس عێراقچی هاوتا ئێرانییەکەی ئەنجامداوە بۆ گەرەنتی کردنی "رێڕەوێکی ئارام" بۆ ئەو کەشتیانە.
پاسەوانی سنووریی هیندستانیش بە خاوەن کەشتییەکانی راگەیاندووە، کە ئامادەن پاراستنیان بۆ دابین بکەن و لە کاتی گەیشتنیان بە بەندەرەکانی هیندستان و چاوەڕوان دەکرێت یەکەم کاروانی ئەم کەشتیانە لە کۆتایی ئەم هەفتەیەدا دەست بە تێپەڕین بکەن.
بەهۆی گرژییەکانی ناوچەکە و بەردەوامی شەڕ وڵاتی کوەیت، لەبارەی ئاهەنگەکانی هاوسەرگیریەوە راگەیەندراویکی بڵاوکردوەتەوە و تێیدا هاتووە؛ هەموو بۆنە وئاهەنگێکی هاوسەرگیری لە هۆڵەکاندا قەدەغەیە تا کاتێکی نادیار.
وەزارەتی کاروباری کۆمەڵایەتی لە دەوڵەتی کوەیت، بڕیارێکی نوێی دەرکردوە و کە ئەنجامدانی هەموو جۆرە ئاهەنگ و بۆنەیەکی هاوسەرگیری لەو هۆڵانەی، کە سەر بە وەزارەتەکەن رادەگیرێت تا کاتێکی نادیار.
وەک ئاماژەیان پێکردوە، ئەم بڕیارە لە چوارچێوەی رێکارە خۆپارێزییەکانی وەزارەتی ناوخۆدایە بۆ پاراستنی ئاسایش و سەلامەتی گشتی دراوە و لە رێکەوتی دەرچوونی راگەیەندراوەکە تا کاتێکی نادیار کاری پێدەکرێت.
هەروەها وەزارەتەکە داوای لەو کەسانە کردووە، کە پێشتر هۆڵیان گرتوە و دەیانەوێت هەڵیبوەشێننەوە، سەردانیان بکەن بۆ تەواوکردنی رێکارە یاساییەکان و وەرگرتنەوەی مافەکانیان.
وڵاتی کوەیت داواش لە هاووڵتییانی دەکات، پابەندبن بەو رێنمایی و رێکارە خۆپارێزییانەی، کە لەلایەن لایەنی پەیوەندیدارەوە دەرچووە بە مەبەستی پاراستنیان.
لە یەکەم پەیامیدا، وەک رێبەری باڵای ئێران موجتەبا خامنەیی رایگەیاند، بنکەکانی دوژمن لە ناوچەکە ئامانجیان کۆنترۆڵکردنی وڵاتەکانیانە و پێشنیاز دەکەن وڵاتانی ناوچەکە بنکەکانی ئەمریکا دابخەن.
موجتەبا خامنەی رایگەیاندوە، گەروی هورمز بە داخراوی دەمێنێتەوە و هەوڵەکان بۆ دابەشکردنی ئێرانیان شکست پێهێناوە.
لە پەیامەکەدا جەختیشیکردوەتەوە دەستبەرداری خوێنی شەهیدەکانیان نابن و تۆڵەیان دەکەنەوە و بونی هاووڵاتییانی وڵاتەکەشی لە گۆڕەپانەکەدا بە تایبەت لە رۆژی قودسدا دەبێتە گورزێکی کەمەرشکێن بۆ دوژمن.
لەبەشێکی دیکەی پەیامەکەیدا، کە تەلەفیزیۆنی رەسمی ئێران بڵاویکردوەتەوە دەڵێت؛ باوەڕیان بە دۆستایەتی لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ هەیە، بەڵام ناچارن بەردەوام بن لە بەئامانجگرتنی بنکەکانی ئەمریکا لەو وڵاتانە.
جەختیشیکردوەتەوە، کە لە بنکەکانی دوژمنەوە هێرشیان کراوەتە سەر و ئەوانیس ناچاربوون وەڵامیان بدەنەوە.
موجتەبا خامنەیی دوپاتیکردوەتەوە، لە تۆڵەسەندنەوەی ئەو تاوانانەی، کە دوژمن ئەنجامی داوە، بە تایبەت کۆمەڵکوژی قوتابخانەی میناب درێغی ناکەن و بنکەکانی ئەمریکا لە ناوچەکە دەکەنە ئامانج
ئەمڕۆ پێنجشەممە، وەزارەتی تەندروستی ئیسرائیل رایگەیاند، لە ماوەی 24 سەعاتی رابردوودا 179 کەس لە نەخۆشخانە خەوێندراون و ژمارەیەکیان رەوشی تەندروستیان سەختە، بەبێ خستنە رووی ئاماری گیان لەدەستدان دەشڵێت؛ نزیکەی سێ هەزار هاووڵاتی بریندارن.
وەزارەتی تەندروستی ئیسرائیل لە راگەیەندراوێکی بڵاویکردوەتەوە، تێیدا هاتووە؛ کۆی ژمارەی بریندارەکان (ئیسرائیلییەکان) لە سەرەتای دەستپێکردنی شەڕی دژی ئێرانەوە گەیشتووەتە دوو هەزار و 745 کەس، 85 کەسیان تا ئێستا لوژێر جاودێری تەندروستیدان و چارەسەر وەردەگرن
ئاماژەیان بەوەشکردوە، لە24 سەعاتی رابردوودا 179 بریندار لە نەخۆشخانە خەوێندراونو ژمارەیەکیان رەوشی تەندروستیان سەختە.
ئەوەشیان خستوەتەڕوو، ژمارەیەک لەو بریندارانە لەکاتی ئاگادارکردنەوەی بونی مەترسی موشەک و راکردنیان بۆ پەناگەکان برینداربوون .
رۆژنامەی وۆڵ ستریت جۆرناڵ لە نوێترین راپۆرتیدا رایگەیاندوە، سەرەڕای هەڵگیرسانی جەنگ و ئاڵۆزییەکان لە ناوچەکە، ئامارەکان دەریدەخەن، کە ئێران توانیویەتی کۆنترۆڵی گەرووی هورمز بکات و ئاستی هەناردەکردنی نەوتەکەی تەنانەت بۆ زیاتر لە قۆناغی پێش جەنگ بەرز بکاتەوە.
رۆژنامکە ئاماژەی بەوەکردوە، لە کاتێکدا وڵاتانی تری کەنداو وەک سعودیە و عیراق بەدەست دۆزینەوەی رێگەی جێگرەوە بۆ دەربازبوون لەو گەرووە دەناڵێنن، ئێران بە هاوکاری "کەشتیگەلە سێبەرەکان" و کڕیارە چینییەکان، رۆژانە بە تێکڕا 2.1 ملیۆن بەرمیل نەوت هەناردە دەکات.
ئەمەش وەک هێڵێکی ڕزگارکەری دارایی بۆ تاران دادەنرێت لە کاتێکدا لەلایەن ئەمریکا و ئیسرائیلەوە ڕووبەڕووی هێرشی توند بووەتەوە.
سوپای پاسدارانی ئێران هەڕەشەی توندی ئاراستەی هەر کەشتییەک کردووە، کە بیەوێت بەبێ رەزامەنی ئەوان بە گەرووەکەدا تێپەڕێت، ئەمەش بووەتە هۆی ترس لای کۆمپانیاکانی گواستنەوەی دەریایی و بەرزبوونەوەی نرخی نەوت بۆ زیاتر لە 92 دۆلار، هەرچەندە دواتر نرخەکان کەمێک دابەزین.
رۆژنامەکە ئەوەشی خستوەتەڕوو، زۆربەی ئەو کەشتییانەی ئێستا بە سەلامەتی بە گەرووەکەدا تێپەڕ دەبن، ئەو کەشتییە چینییانەن کە لە رێگەی بێتەلەوە خۆیان بە "دۆستی ئێران" دەناسێنن یان ئەو تانکەرانەن، کە ئاڵای وڵاتانی تر بەکاردەهێنن بۆ خۆدزینەوە لە سزاکانی ئەمریکا.
لە ڕووی سەربازییەوە، فەرماندەکانی هێزی دەریایی سوپای پاسداران هۆشدارییان داوە کە هەر هەوڵێکی ئەمریکا بۆ پاسەوانیکردنی کەشتییە بازرگانییەکان، بە توندترین شێوە و لە رێگەی موشەک و درۆنی خۆکوژەوە وەڵام دەدەنەوە و هەر ئەمڕۆش دوو کەشتی کرانە ئامانج و میدیاکانی ئێران وێنەکەیان بڵاوکردەوە.
شارەزایانی کەرتی وزە پێیان وایە تەنها رێککەوتنی ئاگربەست یان دەستێوەردانی سەربازیی راستەوخۆ دەتوانێت دۆخی گەرووەکە بۆ وڵاتانی تری بەرهەمهێنەری نەوت ئاسایی بکاتەوە، چونکە لە ئێستادا تەنها تاران و هاوپەیمانە بازرگانییەکانی سوودمەندی سەرەکین لەم چەقبەستووییە ستراتیژییە.
ئیسرائیل سووربوونی خۆی لەسەر درێژەدان بە ئۆپەراسیۆنە سەربازییە هاوبەشەکانی لەگەڵ ئەمریکا دژی ئێران راگەیاند، وەزیری بەرگریی ئیسرائیلیش دەڵێت؛ تا ئەو کاتەی پێویست بێت جەنگەکە بەردەوام دەبێت.
یسرائيل کاتس، وەزیری بەرگریی ئیسرائیل، ئەمڕۆ رایگەیاند گورزە ئاسمانییەکان زیانی زۆر کوشندەیان لە هێزە ئەمنییەکانی ئێران داوە و "ئەم ئۆپەراسیۆنە هیچ سنورێکی کاتیی نییە، رۆژ لە دوای ڕۆژیش، بەردەوام دەبین تا هەموو ئامانجەکانمان دەپێکین."
وەزیری بەرگریی ئیسرائیل ئاماژەی بەوەشکرد، "بەردەوامیی ئەم گورزانە هەلێک بۆ گەلی ئێران دەڕەخسێنێت تا ڕاپەڕن بکەن و ئەم ڕژێمە لابدەن، کە لە کۆتاییدا ئەوە پەیوەستە بە بڕیاری خۆیانەوە."
لە لایەکی دیکەوە، ئاژانسی "رۆیتەرز" لە زاری لێپرسراوانی باڵای ئیسرائیلەوە بڵاویکردەوە، هێشتا هیچ گەرەنتییەک نییە کە جەنگەکە ببێتە هۆی روخانی حکومەتی تاران، بەتایبەت کە تا ئێستا نیشانەی راپەڕینی جەماوەری دەرنەکەوتووە.
هەرچەندە دۆناڵد ترەمپ ئاماژەی بەوە کردووە ،جەنگەکە بەمزووانە کۆتایی دێت، بەڵام هەڵسەنگاندنەکانی ئیسرائیل نیشانی دەدەن واشنتۆن هێشتا نزیک نییە لە دەرکردنی فەرمانی راگرتنی شەڕ.
بەپێی راپۆرتێکی ماڵپەڕی "زە مۆنیتەر"، هەواڵگریی ئیسرائیل هەستی بە بوونی ناکۆکی لە ناو ئیدارەی ترەمپ کردووە سەبارەت بە ئاسۆی بەردەوامبوونی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان.
ئێران هەڕەشەی بەئامانجگرتنی ناوەندە ئابوری و بانکەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل لە ناوچەکەدا دەکات، ئەوەش وەک وەڵامدانەوەیەک بۆ ئەو هێرشانەی شەوی رابردوو کە بانکێکی تاران کراوەتە ئامانج.
بارەگای 'خـ.ـاتـ.ـم الأنبـ.ـياء' لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ناوەدنە ئابورییەکان و بانکەکانی سەر بە ئەمریکا و ئیسرائیل لە ناوچەکە بە ئامانج دەگرن.
لە راگەیەنراوەکەدا، هۆشدارییەکی بەپەلە ئاڕاستەی دانیشتووانی ناوچەکە کراوە کە لەو دامەزراوە ئابوری و بانکییانە دووربکەونەوە، بە هیچ شێوەیەک لە مەودای کەمتر لە یەک کیلۆمەتر لەو شوێنانەدا ئامادە نەبن، چونکە وەک ئامانجی سەربازی مامەڵەیان لەگەڵدا دەکرێت.
ئەم هەڕەشەیەی تاران دوای ئەوە دێت کە میدیاکانی ئێران بڵاویانکردەوە، لە هێرشە ئاسمانییەکانی شەوی رابردووی ئەمریکا و ئیسرائیلدا، بانکێک لە تاران کراوەتە ئامانج و بەهۆیەوە ژمارەیەک لە کارمەندانی بانکەکە گیانیان لەدەستداوە.
سەرۆک کۆماری ئێران دەڵێت: هێرشی وڵاتەکەی لە چوارچێوەی بەرگریدایە و تەنها ئەو شوێنانە دەکرێتە ئامانج کە لێیەوە هێرشدەکرێتە سەر خاکەکەیان.
مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ شێهباز شەریف، سەرۆک وەزیرانی پاکستان، پەیامێکی ئاڕاستەی وڵاتانی ناوچەکە کرد و رایگەیاند، ئێران هیچ مەبەستێکی نییە بۆ ململانێ و پێکدادان لەگەڵ وڵاتانی دراوسێ و ناوچەکە.
پزیشکیان جەختی لەوەکردەوە، هێرشەکانی وڵاتەکەی تەنها لە چوارچێوەی مافی بەرگری رەوا دایە و دەڵێت: "تەنها ئەو بنکە و شوێنانە دەکرێنە ئامانج کە لەوێوە هێرش دەکرێتە سەر خاکی ئێران".
ئاماژەی بەوەشکرد، ئەگەر کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی رێگری لە دەستدرێژییە سەربازییەکان نەکات، ئاسایشی جیهانی تووشی شڵەژان و ناسەقامگیری دەبێت.
دوای هێرشە موشەکییەکانی ئێران بۆ سەر ئیسرائیل، لێپرسراوانی ئێران باس لە تێکشکانی سیستمی بەرگریی ئیسرائیل و دروستبوونی دڵەڕاوکێ لە تەلئەبیب دەکەن.
عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند، بنیامین ناتانیاهۆ نایەوێت جیهان ئەو راستییە ببینێت کە چۆن هێزە چەکدارەکانی ئێران سزای ئیسرائیلیان داوە.
عراقچی ئاماژەی بەوەکردووە، بەپێی ئەو راپۆرتانەی لە مەیدانی جەنگەوە پێیان گەیشتووە، موشەکەکانی ئێران وێرانکارییەکی گشتگیریان ناوەتەوە و هێزەکانی ئیسرائیلیان تووشی شڵەژان و دڵەڕاوکێ کردووە،
جەختیشی لەوەکردەوە کە "ئەمە تەنها سەرەتایە".
لەلایەکی دیکەوە، سوپای پاسدارانی ئێران وردەکاری نوێی هێرشەکانی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، شەپۆلی 37ـی ئۆپەراسیۆنی "بەڵێنی راستەقینەی چوار" بۆ ماوەی سێ سەعات بەردەوام بووە. لەو هێرشانەدا بۆ یەکەمجار زۆرترین ژمارەی موشەکی جۆری "خوڕەمشەهەر" کە بە موشەکی زەبەلاح و "قورسی بێوێنە" دادەنرێن، بە شێوەیەکی فرەچین و چڕ ئاڕاستەی بنکەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل کراون.
ئەمش لەکاتێکدایە، میدیا جیهانییەکان وەک "فرانس24" ئاماژە بەوە دەکەن کە سوپای ئیسرائیل پەخشی راستەوخۆی ئاسمانی و وێنەگرتنی شوێنی کەوتنی موشەکەکانی لە نزیک بنکە ئەمنییەکان قەدەغە کردووە، ئەوەش وەک هەوڵێک بۆ شاردنەوەی قەبارەی ئەو زیانانەی بەر ناوچە هەستیارەکان کەوتوون.