رۆژهەڵاتی ناوەڕاست
حسێن ئایکۆڵ، رۆژنامەنوس و نوسەری دیاری تورکیا و داکۆکیکاری سەرسەختی مافەکانی کورد، کە ناوەندە میدیاییەکان بە "باپیرەی رۆژنامەگەریی ئازاد" ناوی دەبەن، کۆچی دوایی کرد.
لەیلا زانا، ژنە سیاسەتمەداری کورد لە پەیامێکی ماتەمینیدا بۆ کۆچی دوایی حسێن ئایکۆڵ رایگەیاند: "تەنانەت لە سەختترین بارودۆخ و رۆژە تاریکەکانیشدا، تۆ دۆستی گەلانی چەوساوە و ناسنامە و باوەڕە پەراوێزخراوەکان بوویت، لەپێش هەمووشیانەوە گەلی کورد".
لەیلا زانا لە پەیامەکەیدا ئەو رۆژنامەنوسە کۆچکردووەی بە "دەنگی زیندانەکان و شوێنکەوتووی راستییەکان" وەسف کردووە.
حسێن ئایکۆڵ کێ بوو؟
حسێن ئایکۆڵ (لەدایکبووی ساڵانی ١٩٥٠کان)، سەرەڕای ئەوەی بە رەچەڵەک تورک بوو، بەڵام یەکێک بوو لە دیارترین ئەو قەڵەمانەی ژیانی خۆی بۆ ئازادی رادەربڕین و پرسی کورد تەرخان کردبوو.
ئەو یەکێک بوو لە دامەزرێنەران و سەرنوسەرانی رۆژنامەی (ئۆزگور گوندەم - Özgür Gündem). لە ساڵانی نەوەدەکان و لەو سەردەمەی رۆژنامەنوسانی کورد تیرۆر دەکران، ئایکۆڵ وەک "سەرنوسەری ئێشکگر" کاری دەکرد و بەرپرسیارێتی یاسایی بڵاوکراوەکانی لە ئەستۆ دەگرت بۆ ئەوەی رۆژنامەکە دانەخرێت.
بەهۆی هەڵوێست و نوسینەکانییەوە، دەیان دۆسیەی لە دادگاکانی تورکیا لەسەر کرایەوە و ساڵانێکی زۆری لە زیندان بەسەر برد، بەڵام لە ناو زیندانیشدا بەردەوام بوو لە نوسین و داکۆکیکردن لە مافی زیندانیان، هەر بۆیە نازناوی "دەنگی زیندانەکان"ی پێ بەخشرا.
کۆچی دوایی حسێن ئایکۆڵ لە ناوەندە رۆشنبیری و سیاسییەکاندا بە لەدەستدانی "پشتیوانێکی راستگۆ و دۆستێکی بەوەفا" وەسف دەکرێت.
سەرچاوەکان لە وەزارەتی بەرگری تورکیا لە کۆتا کۆنفرانسی رۆژنامەوانی ساڵدا رایانگەیاند، ئەنکەرە لە نزیکەوە چاودێری دۆخی سوریا دەکات و پشتیوانی لە پرۆسەی تێکەڵبوونەوەی هێزەکان دەکات لە چوارچێوەی سوپای سوریادا.
وەزارەتی بەرگری تورکیا ئاماژەی بەوەکردووە، هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) بەردەوامن لە داواکاری بۆ لامەرکەزی و فیدراڵی و هەنگاو نانێن بۆ تێکەڵبوونەوە بە دەسەڵاتی ناوەندی، ئەمەش زیان بە سەقامگیری و یەکپارچەیی خاکی سوریا دەگەیەنێت.
سەرچاوەکان دەڵێن: "لەگەڵ حکومەتی سوریا لەسەر بنەمای (یەک دەوڵەت و یەک سوپا) هەماهەنگی دەکەین، ئەگەر حکومەتی سوریا بۆ یەکێتی و یەکپارچەیی دەستپێشخەری بکات، تورکیا پشتیوانی لێدەکات".
لە بەشێکی دیکەی قسەکاندا باس لە پەیوەندییەکانی تورکیا و ئەمریکا کراوە، بەتایبەت پرسی فڕۆکەی جەنگی F-35، لەوبارەیەوە بەرپرسانی وەزارەتی بەرگری تورکیا ڕایانگەیاندووە، تا ئەو کاتەی فڕۆکەی نیشتمانی (KAAN) دەخرێتە کار، بەردەوام دەبن لە زیادکردنی توانای هێزی ئاسمانی و کڕینی فڕۆکەی پێشکەوتوو.
تورکیا پێیوایە بە لابردنی سزاکانی "کاتسا"، هاوکارییەکان لەگەڵ پیشەسازی بەرگری ئەمریکا خێراتر دەبن، بۆیە کارکردن بۆ لابردنی سزاکان و دابینکردنی فڕۆکەی F-35 بەردەوامە.
ئێران لەبارەی هەڕەشەكانی ئەمریكا بۆ هێرشكردنە سەر وڵاتەكەی هاتە دەنگ
ئێران بە رەسمی داوای لە نەتەوە یەكگرتووەكان كرد كە هەڕەشەكانی سەرۆكی ئەمریكا بۆسەر وڵاتەكەی وەك پێشێلكارییەكی ئاشكرای یاسا نێودەوڵەتییەكان بناسێنێت.
عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران هەڕەشەكانی دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ئەمریكا بۆ بەكارهێنانی هێز بەرامبەر ئێران بە پێشێلكاریی دژ بە یاسا نێودەوڵەتییەكان و بنەماكانی نەتەوە یەكگرتووەكان ناوبردووە و لەنامەیەكدا بۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتیی و ئەمینداری گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكان داوای كردووە ئەو هەرەشانە وەك پێشێلكردنی یاسا نێودەوڵەتییەكان بناسێنرێت.
راشیگەیاندوە : ئێران بەپێی ماددەی 51ی جاڕنامەی نەتەوە یەكگرتووەكان مافی خۆپاراستنی رەوا بەكاردەهێنێت.
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئێران ئەو مافە بەپێی پێویستی و بەپێی قەبارەی هەڕەشەكانی بەكاردەهێنێت، ئەگەر سەروەریی وڵاتەكە یان گەل و بەرژەوەندییە باڵاكانی بكەونە مەترسییەوە.
پۆلیسی تورکیا رایگەیاند، لە ئۆپراسیۆنێکی سەرتاسەریدا زیاتر لە 350 گومانلێکراویان، بە گومانی ئەندامبوون لە رێکخراوی تیرۆرستی داعشدا دەستگیر کردوە، ئەمەش لە دوای ئەوە دێت، دوێنی لە ئۆپراسیۆنێکدا بۆ سەر خانوەیەک، کە ژمارەیەک چەکداری تێدابوو، لە ئەنجامدا سێ پۆلیسی و شەش چەکدار کوژران.
عەلی یەرلیکایا، وەزیری ناوخۆی تورکیا بە میدیاکانی وڵاتکەی راگەیاند، بەرەبەیانی ئەمڕۆ سێشەممە لە هەڵمەتێکی هەماهەنگیدا توانیویانە 357 تۆمەتبار لە 21 پارێزگای وڵاتەکەدا دەستگیربکەن.
ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردوە، وەک چۆن هەرگیز دەرفەتیان بەو کەسانە نەداوە، کە هەوڵدەدەن ئەو وڵاتە بە تیرۆر بخەنە ئەژنۆوە، لە داهاتووشدا هەرگیز دەرفەتیان پێنادەن.
ئەمە لە کاتێکدایە رۆژی دووشەممە لە گەمارۆیەکی هەشت کاتژمێری لە شاری یالۆڤا لە باکووری رۆژئاوای تورکیا، سێ ئەفسەری پۆلیس و شەش کەسی گومانلێکراوی چەکدار کوژران، ئەمە جگە لەوەی هەشت ئەفسەری تری پۆلیس و پاسەوانێک بریندار بوون.
ئۆجەلان دەڵێت، بەرپرسیارێتی سەرەكی لە داهاتوودا رێگریكردنە لە ململانێیەكی نوێی پێشبینیكراو و دەرئەنجامە نەگەڕاوەكانی.
عەبدوڵا ئۆجەلان رێبەری زیندانیكراوی پارتی كرێكارانی كوردستان "پەكەكە" پەیامێكی بەبۆنەی ساڵی نوێ بڵاوكردەوە و رایگەیاندووە، شەڕ رێگەی لە بەردەم كاولكاریی و هەڵوەشاندنەوەی كۆمەڵایەتی كردەوە، دیدی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتیش دەتوانێت رێگری لە شەڕ و پێكدادان بكات، ئەو دیدگایەش بنەمای ژیانێكی پێكەوەیی ئاشتییانە و ئازاد بنیات دەنێت.
دەشڵێت، بەرپرسیارێتی سەرەكی لە داهاتوودا رێگریكردنە، لە ململانێیەكی نوێی پێشبینیكراو و دەرئەنجامە نەگەڕاوەكانی.
لەبارەی سوریا و رۆژئاوای كوردستانیش ئۆجەلان ئاماژەی بەوەكردووە، لە سوریا ساڵانێكی زۆر عەقڵیەتی تاكپەرستی و نكۆڵیكردنی ناسنامە حوكمی كرد و نابێت بەردەوام بێت، راشیگەیاندووە، لە نێوان هەسەدە و حكومەتی دیمەشقدا رێككەوتنی 10ی ئادار ئیمزاكراوە، رێككەوتنەكەش ئەو داواكارییانە بەدیدەهێنێت كە هەموو نەتەوەكان پێكەوە خۆیان بەڕێوەببەن و جێبەجێكردنی رێككەوتنەكەش رێگە لە بەردەم ئاشتی دەكاتەوە و پێشی دەخات.
ئۆجەلان جەختیشیكردووەتەوە، زۆر گرنگە توركیا لەو پرۆسەیەدا رۆڵێكی ئاسانكەر و بونیاتنەری هەبێت و رێگە بۆ گفتگۆ بكاتەوە كە بۆ ئاشتی ناوچەیی و بەهێزكردنی ئاشتی ناوخۆییش گرنگە.
حكومەتی دانپێدانراوی یەمەن باری نائاسایی راگەیاند و داوا لە هێزەكانی ئیماراتیش دەكات لە ماوەی 24 سەعاتدا وڵاتەكەی بەجێبهێڵن.
رەشاد عەلیمی سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەمەن رایگەیاند، رێككەوتنی بەرگری هاوبەش لەگەڵ ئیمارات هەڵوەشایەوە و داواشی لە هێزەكانی ئەو وڵاتە كرد لە ماوەی 24 سەعاتدا یەمەن بەجێبهێڵن، چونكە رۆڵی ئیماراتییەكان بووەتە دژایەتیكردنی گەلی یەمەن.
سەرۆكی ئەنجومەنی سەركردایەتی یەمەن گەمارۆشی خستەسەر هاتووچۆی ئاسمانی و دەریایی و وشكانی بۆ 72 سەعات و باری نائاسایی بۆ ماوەی 90 رۆژ راگەیاند و ئەگەری درێژكردنەوەشی هەیە.
وتیشی، بە پشتیوانی هاوپەیمانی عەرەبی بە سەركردایەتی سعودیە بەهێزن و ئەو قەدەغەی هاتوچۆیەشی راگەیەنراوە ئەو بابەتانە ناگرێتەوە كە لەو هاوپەیمانییەوە هەناردە دەكرێن.
بڕیاری حكومەتی یەمەن لە دوای پێشڕەوی هێزەكانی سەر بە ئەنجومەنی راگوزەری باشور دێت، كە لەلایەن ئیماراتەوە پشتیوانی دەكرێن.
هاوپەیمانی عەرەبیش بە سەركردایەتی سعودیە هێرشێكی سنورداری كردە سەر بەندەری موكەلا و كەرەستەی سەربازیی دوو كەشتییان كردە ئامانج، كە لە ئیماراتەوە بەرەو یەمەن بەڕێكەوتبوون.
سعودیەش هیوای خواستووە ئیمارات پەیوەندییە دوو قۆڵییەكان بپارێزێت و رایگەیاند، پشتیوانی ئەبوزەبی لە ئەنجومەنی راگوزەریی لەگەڵ بنەماكانی هاوپەیمانی ناگونجێت.
عەلی شەمخانی راوێژكاری رابەری باڵای ئێران رایگەیاند، وەڵامی توندی هەر دەستدرێژییەك دەدەنەوە، ئەگەر بكرێتە سەر وڵاتەكەیان.
شەمخانی لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس بڵاویكردەوە، ناتوانرێت توانای مووشەكی و بەرگری ئێران كۆنترۆڵ بكرێت و پێویستیان بە مۆڵەتپێدانی كەس نییە.
وتیشی، هەر دەستدرێژی و دوژمنكارییەك روبەڕووی ئێران ببێتەوە، وەڵامی توندی دەدەنەوە، ئەوەش وەك وەڵامێك بۆ هۆشدارییەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا كە وتبووی، ئەگەر ئێران هەوڵی خۆ پڕچەككردنەوە و بەهێزكردنەوەی بەرنامەی ئەتۆمی بدات، بەخێرایی لەناوی دەبەن.
پێشتریش، ئیسماعیل بەقائی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران وتبووی، تاران چاودێری جموجوڵەكانی ئیسرائیل دەكات و ئامادەباشی زیاتر دەكەن.
بە ئامادەبوونی ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا، لە رێوڕەسمێکدا لە دیمەشق دراوی نوێی سوریا راگەیەندرا، کە تێیدا وێنەی سەرکردەکان لابراوە و دوو سفر لە بەهاکەی کەمکراوەتەوە.
ئەمڕۆ لە کۆشکی کۆنگرەکان لە دیمەشق، بە ئامادەبوونی ئەحمەد شەرع و عەبدولقادر حوسریە، پارێزگاری بانک (بانقی) ناوەندیی سوریا، پەردە لەسەر دراوی نوێی وڵاتەکە لادرا.
سەرۆکی سوریا لە وتارێکدا رایگەیاند، گۆڕینی دراو ناونیشانە بۆ کۆتاییهاتنی قۆناغی رابردوو و دەستپێکی قۆناغێکی نوێ کە گەلی سوریا خوازیارییەتی.
ئەحمەد شەرع روونیکردەوە، لابردنی دوو سفر لە دراوە کۆنەکە مانای چاکبوونی راستەوخۆی ئابووری نییە، بەڵکو بۆ ئاسانکارییە لە مامەڵەکردندا، چونکە چاکبوونی ئابووری بەندە بە زیادکردنی بەرهەمهێنان و کەمکردنەوەی بێکاری.
سەبارەت بە دیزاینەکە، سەرۆکی سوریا ئاشکرای کرد: "شێوەی دراوە نوێیەکە گوزارشتە لە ناسنامەی نیشتمانی و دوورکەوتنەوە لە پیرۆزکردنی کەسایەتییەکان، بۆیە پەنامان بۆ هێما نیشتمانییەکان بردووە، چونکە کەسەکان دەڕۆن و دەگۆڕێن".
سەرۆکی سوریا داواشی لە هاووڵاتیان کرد تووشی شڵەژان نەبن و پەلە نەکەن لە گۆڕینەوەی پارە کۆنەکانیان، چونکە پرۆسەکە بەپێی خشتەیەکی کاتی دەبێت و پەلەکردن زیان بە بەهای لیرە دەگەیەنێت.
هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایگەیاند، هێزەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق دەوروبەری سەدی تشرینیان تۆپباران کردووە و سێ چەکداری هەسەدە بریندار بوون.
کەناڵی روناهی لە زاری هەسەدەوە بڵاویکردەوە، گروپە چەکدارەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق بە تۆپخانە و چەکی قورس دەوروبەری ناوچە نیشتەجێبووەکانی سەدی تشرینیان کردووەتە ئامانج.
بەپێی راگەیەندراوەکە، بەهۆی تۆپبارانەکەوە سێ چەکداری هەسەدە بریندار بوون.
کەتائیبی قەسام، باڵی سەربازیی بزووتنەوەی حەماس، بە رەسمی کۆتایی بە دەنگۆکان هێنا و هەواڵی کوژرانی وتەبێژە سەربازییەکەی پشتڕاست کردەوە.
بەپێی هەواڵێکی بەپەلەی کەناڵی "الحدث"، کەمێک لەمەوبەر کەتائیبی قەسام لە راگەیەندراوێکدا کوژرانی "ئەبو عوبەیدە"، وتەبێژی سەربازیی هێزەکانیانی راگەیاند.
ئەم راگەیەندراوە دوای ماوەیەک لە بێدەنگی و بڵاوبوونەوەی دەنگۆی جیاواز دێت لەسەر چارەنووسی ناوبراو، کە لەلایەن سوپای ئیسرائیلەوە بە ئامانج گیرابوو.
میدیاکانی تورکیا بڵاویانکردوەتەوە، لە روبەڕوبونەوەی پۆلیس و ژمارەیەک گومانلێکراوی سەر بە رێکخراوی داعش لە ناوچەی یالۆڤا لە باکوری رۆژئاوای وڵاتەکە، حەوت ئەفسەری پۆلیس تورکیا بریندارن.
ئەمڕۆ دوو شەممە، کەناڵی دەوڵەتی تورکیا، تی ئاڕ تی بڵاویکردەوە، لە ناوچەی یالۆڤا لە باکووری رۆژئاوای تورکیا لە کاتی شەڕ و پێکدادانێکدا لەگەڵ کەسانێک، کە گومانی ئەوەیان لێکراوە داعشبن ، حەوت ئەفسەری پۆلیسی تورکیا بریندار بوون.
بە گوێرەی زانیارییەکان، پۆلیسی شاری یالۆڤا ئۆپەراسیۆنێکی دەستپێکردووە وخانویەکیان کردووەتە ئامانج، کە گومانیان هەبوە ئەندامانی داعشی تێدا بوو بێت، لەکاتی هەڵکوتانە سەر خانوەکە، روبەڕوبونەوەی چەکداری دروست بوە و حەوت پۆلیس بریندار بوون.
میدیاکانی تورکیا، تا ئێستا لەبارەی رەوشی تەندروستی پۆلیسە بریندارەکانەوە هیچ زانیارییەکیان بڵاونەکردوەتەوە، هەروەها ئاماژەیان بە ژمارەی چەکدارەکان و چارەنوسی ئەوانیش نەکردوە.
جارێکیتر عەلەوییەکانی سوریا دەستیان بە خۆپیشاندان کردەوە و داوای مافی چارەی خۆنوسین و جیابونەوە لە سوریا دەکەن، لە خۆپیشاندانەکاندا، گرژی دروست بوو لەگەڵ هێزە ئەمنییەکانی سوریا و تەقەیان لەیەکتری کرد، بەهۆیەوە کوژراو و بریندار هەیە.
ئەمڕۆ یەکشەممە، دوابەدوای "دەسەڵاتی باڵای مەعنەوی کۆمەڵگەی عەلەوییەکان" و سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامی عەلەوییەکان، بۆ خۆپیشاندان لە ناوچەی کەناراوەکانی سوریا، سەدان خۆپیشاندەر لە شارەکانی لازقییە و تەرتوس لەژێر دروشمی "چارەی خۆنوسین" رژانە سەر شەقامەکان و گرژی و ئاڵۆزی دروستبوو لە نێوان هێزەکانی حکومەتی سوریا و چەکدارەعەلەویەکان.
میدیا عەرەبییەکان بڵاویانکردوەتەوە، لە خۆپیشاندانی عەلەوییەکاندا، لە تەرتوس و لازقییە، هێزەکانی حومەتی سوریا و چەکدارە عەلەوییەکان روبەڕووی یەکتری بونەتەوە.
بە گوێرەی زانیارییەکان و ئەو گرتە ڤیدیۆیانەی لە تۆڕەکۆمەڵایەتییەکان بڵاوکراونەتەوە تا ئێستا، جەگە لە برینداربون، ژمارەیەک هاووڵاتی مەدەنی کوژراون ولە بەرانبەریشدا یەکێک لە سەربازەکانی حکومەتی سوریاش کوژراوە و تا ئێستا کوژرانی سێ کەس و برینداربونی زیاتر لە 50 کەس پشتراستکراوەتەوە.
لای خۆیەوە وەزارەتی ناوخۆ رایگەیاندوە، ژمارەیەک سەربازیان برینداربوون "دوای ئەوەی لە لازقیە و جەبلە لەلایەن پاشماوەکانی رژێمی ئەسەدەوە هێرشیان کراوەتە سەر".
گەرچی وەزارەتی ناوخۆی سوریا دەڵێت کۆنتڕۆڵی رەوشەکیان کردوە، بەڵام بە گوێرەی گرتە ڤیدیۆییەکان، خۆپیشاندان و روبەڕوبوەنەوە بەردەوامی هەیە.
دوای بانگەوازی مەرجەعی باڵای عەلەوییەکان بۆ "مافی چارەی خۆنووسین"، سەدان کەس لە شارەکانی کەناراوەکانی سوریا خۆپیشاندانیان کرد و گرژی لە نێوان لایەنگرانی غەزال و حکومەت دروست بوو.
دوای ئەوەی شێخ غەزال غەزال، سەرۆکی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامیی عەلەوی و مەرجەعی باڵای عەلەوییەکان داوای خۆپیشاندانی کرد، سەدان کەس لە لازقیە و تەرتوس رژانە سەر شەقامەکان و دروشمی "مافی چارەی خۆنووسین"یان بەرزکردەوە و داوای ئازادکردنی زیندانییەکانیان کرد.
لە شاری لازقیە گرژی لە نێوان خۆپیشاندەرانی لایەنگری غەزال و لایەنگرانی حکومەتی سوریا دروست بوو، هێزە ئەمنییەکان بە چڕی بڵاوەیان پێکرا و بەربەستێکی مرۆییان لە نێوان هەردوو لادا دروست کرد بۆ رێگری لە پێکدادان.
لە بەرامبەردا، کەسایەتی و پیاوماقوڵانی ناوچەی قەدموس لە تەرتوس رەتیدەکەنەوە بچنە ژێر باری هیچ داواکارییەک بۆ دابەشکردنی سوریا یان جیابوونەوەی فیدراڵی.
ئەم خۆپیشاندانانە دوای تەقینەوەکەی مزگەوتی حومس دێت کە 8 کوژراوی لێکەوتەوە و ترس و دڵەڕاوکێی لە ناوچەکانی کەناراوی سوریا زیاد کردووە.
بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل بۆ پێنجەمجار لەمساڵدا سەردانی ئەمریکا دەکات و لە فلۆریدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ کۆدەبێتەوە، تەوەری سەرەکیش جەنگی غەززە و دۆسیەی ئەتۆمیی ئێران دەبێت.
بڕیارە ئەمڕۆ یەکشەممە، ناتانیاهۆ بە فڕۆکەی "باڵی سەهیۆن" و لەرێگەی ئاسمانێکی پارێزراوەوە بگاتە فلۆریدا، بۆ ئەوەی لە مەترسیی بڕیاری دەستگیرکردنی نێودەوڵەتی دوور بێت.
بەپێی میدیاکان، ناتانیاهۆ دەیەوێت بزانێت پلانی ترەمپ بۆ چەککردنی غەززە چییە، چونکە ئیسرائیل ئەوەی کردووەتە مەرجی چوونە قۆناغی دووەمی ئاگربەست، هاوکات خێزانێکی بارمتە ئیسرائیلییەکان لەگەڵ خۆی دەبات تا فشار لە ترەمپ بکەن.
سەبارەت بە ئێران، ناتانیاهۆ داوای رێککەوتنێک دەکات کە تێیدا پیتاندن سفر بێتەوە و فشارە ئابوورییەکان توندتر بکرێن، هەروەها دەیەوێت ئەمریکا پاڵپشتیی لێدانی بەرنامەی موشەکیی ئێران بکات، سەرەڕای ئەوەی ترەمپ رایگەیاندووە پێشتر ئەو بەرنامەیەی "لەناوبردووە".
چاودێران هۆشداری دەدەن کە ئەم داواکارییانەی ناتانیاهۆ لەگەڵ سیاسەتی "یەکەمجار ئەمریکا"ی ترەمپ یەکناگرێتەوە، چونکە بنکە جەماوەرییەکەی ترەمپ دژی جەنگی نوێن، بەڵام هاوکات بەخشەرە گەورەکانی کەمپەینەکەی لایەنگری ئیسرائیلن.
ئاشکرابوونی هەواڵی لێدانی تونێلێکی نهێنی بە درێژایی 5 کیلۆمەتر لەژێر بازاڕی گەورەی تاران، پرسیاری زۆری بەدوای خۆیدا هێناوە کە چۆن لە شوێنێکی قەرەباڵغی وادا کەس بەو هەموو خۆڵەی نەزانیوە؟
ماڵپەڕی فەرارۆ بڵاویکردەوە، لەژێر سێ سەرای بازاڕی گەورەی تاران کە رۆژانە 10 هەزار کەس تێیدا هاتوچۆ دەکەن و هەزار دوکانی تێدایە، تونێلێکی 5 هەزار مەتری بەشێوەیەکی نایاسایی لێدراوە.
راپۆرتەکە بەسەرهاتەکە دەچوێنێت بە فیلمی (Shawshank Redemption) و دەپرسێت: "ئایا ئامێری ئەم کەسانە تەنیا چەکوش بووە؟ ئایا کارێکی لەم شێوەیە لە دڵی شارێکی قەرەباڵغدا بە بێدەنگی دەکرێت؟".
بەپێی راپۆرتەکە، لێدانی ئەم تونێلە مەترسییەکی گەورەی بۆ سەر ئابووری، پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و گرنگتر لە هەموویان گیانی خەڵک دروستکردووە، بە تایبەت کە رەنگە کاریگەریی لەسەر درزبردنی دیوارەکان و پایەکانی دەوروبەری هەبووبێت.
هاوکات وەفدی هاوبەشی شارەوانی و داواکاری گشتیی تاران دوای سەردانکردنی بازاڕەکە رایانگەیاند، لەژێر سێ بازاری سەرەکی (ئازادی، نادری و زیبا) تونێل لێدراوە و پایەکانی باڵەخانەکان بۆش کراون بۆ دروستکردنی دوکان و کۆگای نایاسایی.
سەرۆکی رێکخراوی بەڕێوەبردنی قەیرانەکانی تارانیش ئاشکرای کرد، تونێل و هەڵکۆڵینەکان بەبێ رەچاوکردنی مەرجەکانی سەلامەتی کراون و سەقفی تونێلەکان خوار بوونەتەوە و ستوونەکان درزیان بردووە، لەکاتێکدا رۆژانە 5 بۆ 6 هەزار کەس لەو شوێنە هاتوچۆ دەکەن.
سەرۆک کۆماری ئێران رایدەگەیەنێت، ئەو بە تەنیا ناتوانێت کێشەکانی وڵات چارەسەر بکات، بەڵام بە یەکڕیزی دەتوانن بەسەر سزا و فشارەکاندا زاڵ بن.
مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ماڵپەڕی خامنەیی رایگەیاند: "چەندین جار وتوومە "من" ناتوانم، بەڵکو "ئێمە" دەتوانین، کێشەکانی وڵات بەو شێوەیە نین کە من بە تەنیا بتوانم چارەسەریان بکەم".
وتیشی: "بە یەکگرتوویی دەتوانین بەسەر کێشەکان و سزا و فشارەکاندا زاڵ بین، ئەگەر لەگەڵ یەکتر بین مەحاڵە دوژمنان بتوانن داگیرمان بکەن".
سەرۆک کۆماری ئێران ئاماژەی بەوە کرد، ئەمریکا پلان دادەڕێژێت بۆ ئەوەی لە ماوەی 36 مانگی داهاتوودا ئێران بڕوخێنێت، لەکاتێکدا پێشتر دەیانوت لە 12 رۆژدا دەڕوخێت، بەڵام ئەگەر یەکگرتوو بن، تەنانەت دوای 36 هەزار ساڵیش ناتوانن ئەو کارە بکەن.
پزیشکیان جەختیکردەوە، ئەگەر ئێران و وڵاتانی دراوسێ یەکگرتوو بن، ئەمریکا ناتوانێت وڵاتانی ناوچەکە بەو شێوەیە ئیستیغلال بکات.