جیهان
سێنتکۆم رایدەگەیەنێت: ئێران بە شێوەیەکی هەڕەمەکی موشەک ئاراستەی سەرانسەری ناوچەکە دەکات.
فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا 'سێنتکۆم' رایگەیاند، ئێران بەردەوامە لە هەڵمەتە موشەکییەکانی و بە شێوەیەکی هەڕەمەکی و بێسەروبەر موشەک دەگرێتە ناوچە جیاوازەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
سێنتکۆم ئاماژەی بەوەکردووە، ئەم هێرشە موشەکییانە هیچ ئامانجێکی سەربازیی روون ناپێکن و تەنها دەبنە هۆی تێکدانی سەقامگیری و دروستکردنی مەترسی بۆ سەر ژیانی هاووڵاتیانی مەدەنی لە وڵاتانی ناوچەکەدا.
هێزەکانی ئەمریکا جەخت دەکەنەوە، ئەرکەکانیان بەردەوامن بۆ لەناوبردنی ئەم هەڕەشانە، هەروەها ئاماژەی بەوەکردوە: "ئیرادەی ئێمە بۆ رووبەڕووبوونەوە لە هەموو کاتێک بەهێزترە."
ئەم لێدوانەی سێنتکۆم لە کاتێکدایە کە گرژییە سەربازییەکان لە نێوان ئەمریکا و ئێران گەیشتوونەتە ئاستێکی مەترسیدار و واشنتۆن جەخت لە پاراستنی هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکەدا دەکاتەوە.
پیت هێگسێس رایدەگەیەنێت: ئامانجیان لەم جەنگەدا لەناوبردنی تەواوی تواناکانی ئێرانە و جەختیش دەکاتەوە کە رێگە نادەن تاران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
پیت هێگسێس ، وەزیری بەرگریی ئەمریکا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تاران لە رابردوودا مەبەستی دانوستان نەبووە، بەڵکو تەنیا کاتی کوشتووە بۆ ئەوەی پەرە بە بەرنامە ئەتۆمییەکەی بدات.
هەروەها ئاماژەی بەوەکرد، ئێران سەرقاڵی دروستکردنی موشەک و درۆنی بەهێز بووە تەنیا بۆ ئەوەی پارێزگاری لە پەرەپێدانی چەکە ئەتۆمییەکانی بکات. لەبارەی قەبارەی هێرشەکانیشەوە، وەزیری جەنگ بە راشکاوی رایگەیاند، هێرشی زۆر کوشندەیان لە ناوخۆی ئێران داوە و بۆ هیچ یەکێک لەو هێرشانەش داوای لێبوردن ناکەن.
لە بەشێکی تری قسەکانیدا، ئامانجی سەرەکیی وڵاتەکەی لەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییەدا روون کردەوە و ئەوەی خستەڕوو، بەشێکی زۆری هێزی دەریایی و توانای موشەکیی ئێرانیان لە ناوبردووە.
ئاشکراشیکرد، هێرشەكان بۆسەر ئێران بۆ گۆڕینی سیستمی سیاسیی نەبووە و هیچ هێزێكمان لەسەر خاكی ئێران نییە .
ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم هۆشدارییەکی توند دەداتە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و رایدەگەیەنێت کە مەترسیی دزەکردنی تیشکی ئەتۆمی هەیە کە ببێتە هۆی چۆڵکردنی ناوچەی زۆر گەورە، هاوکات ئاشکرای دەکات کە پەیوەندییان لەگەڵ ئێران پچڕاوە.
لە وتارێکدا بۆ دانیشتنی تایبەتی ئەنجومەنی پارێزەرانی ئاژانسەکە، بەڕێوەبەری گشتیی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆم رایگەیاند کە بە وردی چاودێریی هێرشە سەربازییەکانی ئێران دەکەن بۆ سەر رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
ئاماژەی بەوە کرد کە سەنتەری رووداو و فریاگوزاریی ئاژانسەکە (IEC) کارایە و تیمێکی تایبەت خەریکی هەڵسەنگاندنی دۆخەکەن. بەپێی وتەکانی، تا ئێستا هیچ بەرزبوونەوەیەک لە ئاستی تیشکدانەوە لە وڵاتانی دراوسێی ئێران تۆمار نەکراوە، و هیچ ئاماژەیەکیش نییە بۆ پێکرانی وێستگە ئەتۆمییەکانی ئێران وەک بوشەهر و وێستگەی لێکۆڵینەوەی تاران.
بەڵام ئەوەی جێگەی نیگەرانییە، هەوڵەکان بۆ پەیوەندیکردن بە دەسەڵاتدارانی رێکخستنی ئەتۆمیی ئێرانەوە بێ وەڵام ماونەتەوە و پەیوەندییەکان پچڕاون، ئاژانسەکەش هیوادارە بە زووترین کات ئەو کەناڵە گرنگەی پەیوەندی دروست ببێتەوە.
بەڕێوەبەری ئاژانسەکە هۆشداریی دا کە جگە لە ئێران، چەندین وڵاتی تری ناوچەکە کە رووبەڕووی هێرش بوونەتەوە وەک ئیمارات، ئەردەن، سوریا، بەحرەین، عێراق، کوەیت، عومان، قەتەر و سعودیە، خاوەنی وێستگەی ئەتۆمی یان بەرنامەی بەکارهێنانی وزەی ئەتۆمین، ئەمەش هەڕەشەی سەر سەلامەتیی ئەتۆمی زیاتر دەکات و داوای دانبەخۆدادانی تەواوی لە پرۆسە سەربازییەکاندا کرد.
هاوکات ئاشکرای کرد کە بەشداریی لە دوایین گەڕی دانوستانەکانی جنێڤ کردووە بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێکی دیپلۆماسی، بەڵام بێئاکام بووە. لە کۆتاییدا جەختی کردەوە کە ناتوانن ئەگەری دزەکردنی تیشکی ئەتۆمی رەتبکەنەوە کە لێکەوتەی مەترسیداری دەبێت و رەنگە پێویست بە چۆڵکردنی ناوچەیەک بکات کە هێندەی شارە گەورەکان یان گەورەتریش بێت، بەڵام ئاژانسەکە ئامادەیە بۆ هەر حاڵەتێکی لەناکاو.
سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: 48 فەرماندەی باڵای ئێران لە یەک هێرشدا کوژراون.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە لێدوانێکدا رایگەیاند کە هێزەکانیان گورزێکی کوشندەیان لە سەرکردایەتی سەربازیی ئێران وەشاندووە.
ترەمپ ئاشکرایکرد، لە یەک هێرشی ورد دا، 48 فەرماندە و سەرکردەی باڵای ئێران کوژراون.
سەرۆکی ئەمریکا ئەم ئۆپەراسیۆنەی بە "سەرکەوتنێکی گەورە" بۆ ئاسایشی ناوچەکە و جیهان وەسف کرد.
هەرچەندە ترەمپ وردەکاری زیاتری دەربارەی شوێن و کاتی هێرشەکە نەخستە ڕوو، بەڵام جەختی لەوەکردەوە، سوپای ئەمریکا ئامادەی بەرپەرچدانەوەی هەر کاردانەوەیەک و پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆیەتی لە ناوچەکەدا
پیت هیگسێس، وەزیری جەنگی ئەمریکا، رایگەیاند، لەسەر فەرمانی راستەوخۆی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ، سوپای ئەمریکا ئۆپراسیۆنی هێرشی دژی ئێران دەستپێکردووە.
هیگسێس ئەم هەنگاوەی وەک "کوشندەترین و ئاڵۆزترین ئۆپراسیۆنی ئاسمانی لە مێژوودا" وەسف کرد و ئاماژەی بەوە دا کە ئەمە وەڵامێکە بۆ نیو سەدە لە سیاسەتەکانی تاران و شکستهێنانی هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە رێککەوتن.
ناوبرا جەختیکردوەتەوە، کە ئامانجی سەرەکی ئەم هێرشانە بریتییە لە لەناوبردنی تەواوەتی توانای موشەکی و هێزی دەریایی ئێران و رێگریکردن لە دەستڕاگەییشتنی ئەو وڵاتە بە چەکی ئەتۆمی بۆ هەمیشە..
وەزیری جەنگ هۆشدارییەکی توندی دایە تاران و رایگەیاند، کە ئەمریکا چیتر بەرگەی هەڕەشە بۆ سەر هاووڵاتییانی ناگرێت و "ئەم شەڕە دەبەنە قۆناغی کۆتاییەوە".
ئاماژەی بەوەشکردوە، کە هێزەکانی ئەمریکا بە تەواوی "ئازاد کراون" بۆ پێکانی ئامانجە ستراتیژییەکان و پاراستنی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکا لە ناوچەکەدا.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، لە وتارێکی ڤیدیۆییدا دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی "فراوان و بەردەوام"ـی دژی ئێران راگەیاند.
دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، ئامانجی هێرشەکانیان "پاراستنی ئەمریکییەکانە و بەڵێنی دا کە "بەرنامە موشەکییەکەی ئێران بە تەواوی بسڕێتەوە.
ئەوەشی خستەڕوو، ئێران بۆ چەندین ساڵ هێرشی کردووەتە سەر ئامانجەکانی ئەمریکا و دروشمی "مەرگ بۆ ئەمریکا"ی بەرزکردووەتەوە، ئێستا واشنتۆن ئەمریکا کار دەکات بۆ ئەوەی تاران چیتر هەڕەشەیەکی ئەتۆمی نەبێت.
سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوەشکرد، سوپای پاسداران دەبێت چەکەکانیان دابنێن، ئەگەرنا لەناویان دەبەن، هەروەها پێویستە ئێران فێری ئەوە بێت کە ناتوانێت ئاڵەنگاری ئەمریکا بکات.
راشیگەیاند، ئەمریکا پشتگیری لە گەلی ئێران دەکات و کاتی ئازادی نزیک بووەتەوە.
سەرۆکی ئەمریکا جەختی لەوەشکردەوە، ئێران نابێتە خاوەنی بۆمبی ئەتۆمی و لە دانوستانەکاندا ئێران تەنها كاتی بە فیڕۆدا.
ترەمپ راشیگەیاند، بەرنامەی موشەكی و هێزی دەریایی ئێران لەناو دەبەن و داوا لە هاووڵاتیانی ئێران دەكەات لەماڵەكانیان نەیەنە دەرەوە.
سەرۆکی ئۆکراین ئامادەیی وڵاتەکەی نیشان دەدات بۆ وەرگرتنی چەکی ئەتۆمی لە هاوپەیمانە ئەوروپییەکانی، روسیاش هۆشداریی توند دەدات و دەڵێت: "ئەم هەنگاوە جیهان بەرەو کارەسات دەبات."
ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی "سکای نیوز" رایگەیاند؛ ئەگەر پاریس و لەندەن بڕیاری پێدانی چەکی ئەتۆمی بە وڵاتەکەی بدەن، ئەو "بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە" پێشوازی لەو هەنگاوە دەکات. زیلینسکی ئاماژەی بەوەکرد، تا ئێستا هیچ پێشنیازێکی رەسمی لەو شێوەیەی پێنەگەیشتووە، بەڵام بۆ پاراستنی ئۆکراین ئامادەیە ئەو جۆرە چەکانە وەربگرێت.
ئەم لێدوانانەی زیلینسکی دوای ئەوە دێت کە دەزگای هەواڵگریی دەرەوەی روسیا ئاشکرای کرد؛ هەریەک لە فەرەنسا و بەریتانیا تاوتوێی بژاردەی پڕچەککردنی ئۆکراین بە چەکی ئەتۆمی یان "بۆمبی پیس" دەکەن، ئەوەش دوای تێکچوونی رەوشی بەرەکانی جەنگ و نەمانی هیوا بۆ سەرکەوتنی سەربازیی کیێڤ.
لەلایەکی دیکەوە، ئەنجومەنی فیدراڵیی روسیا ئەم هەوڵانەی بە "پیلانگێڕییەکی نایاسایی" وەسف کرد کە دەبێتە هۆی هەڵگیرسانی کارەساتێکی گەورە لە جیهاندا. ڤالێنتینا ماتڤینکۆ، سەرۆکی ئەنجومەنەکە رایگەیاند؛ ئەم پلانانە ئاسایشی کیشوەری ئەوروپا تێکدەدەن و داوای لێکۆڵینەوەی نێودەوڵەتی لە نێوان نەتەوە یەکگرتووەکان و ئاژانسی وزەی ئەتۆمی کرد.
هاوکات، دیمیتری مێدڤێدێڤ ، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایشی روسیا هۆشدارییەکی توندی ئاراستەی وڵاتانی رۆژئاوا کرد و ئاشکرایکرد؛ ئەگەر تەکنەلۆژیای ئەتۆمی بگاتە دەستی کیێڤ، مۆسکۆ ناچار دەبێت چەکی ئەتۆمی لە دژیان بەکاربهێنێت، لێپرسراوانی روسیا جەخت دەکەنەوە کە هەر هەنگاوێکی لەو شێوەیە وەک "هێرشێکی راستەوخۆی هاوبەش" بۆ سەر خاکی روسیا هەژمار دەکرێت.
لە هەنگاوێکی نوێدا، سەرۆکی کۆریای باکور وەک پاداشتێک بۆ دڵسۆزییان، نوێترین جۆری چەکی نیشانەشکێن دەبەخشێتە فەرماندە و لێپرسراوانی باڵای وڵاتەکەی و کچەکەشی لە مەیدانی تەقەکردن دەردەکەوێت.
دوای کۆتاییهاتنی کۆنگرەی پارتی کرێکارانی دەسەڵاتدار، کیم جۆنگ ئون، رێبەری کۆریای باکور، کۆمەڵێک تفەنگی نیشانەشکێنی (قەناس) ـی نوێی پێشکەش بە ژمارەیەک لە لێپرسراوانی باڵای حکومی و سەربازیی وڵاتەکەی کرد.
ئاژانسی هەواڵی رەسمی کۆریای باکور بڵاویکردەوە؛ کیم جۆنگ ئون ئەم دیارییانەی وەک هێمایەک بۆ "متمانەی رەها" و پێزانین بۆ ماندووبوونی ئەو لێپرسراوانە لە پێنج ساڵی رابردوودا بەخشیویانە، هاوکات، میدیا رەسمییەکانی ئەو وڵاتە وێنەی کچە هەرزەکارەکەی کیم جۆنگ ئون بڵاوکردەوە کە چاکەتێکی چەرمیی هاوشێوەی باوکی پۆشیوە و لە مەیدانی راهێناندا سەرقاڵی تەقەکردنە، ئەمەش جارێکی تر دەنگۆکانی سەبارەت بە ئامادەکردنی ئەو کچە وەک سەرۆکی داهاتووی وڵات گەرم کردووەتەوە.
لە لایەکی دیکەوە، کۆنگرەی پارتەکە گۆڕانکاریی نوێی لە پۆستە باڵاکاندا بەخۆوە بینی؛ کیم یۆ جۆنگ، خوشکە دەستڕۆیشتووەکەی کیم، پلەکەی بەرزکرایەوە بۆ بەڕێوەبەری کاروباری گشتی لە لیژنەی ناوەندی، کە ئەمەش ئاماژەیە بۆ فراوانبوونی دەسەڵاتەکانی لە سەرپەرشتیکردنی کاروبارە ناوخۆیی و کارگێڕییەکاندا.
دیمەنە بڵاوکراوەکان ئەوەش نیشان دەدەن کە خوشکی کیم و لێپرسراوە باڵاکان بەو چەکە نوێیانەی پێیان دراوە، مەشقی نیشانەشکێنییان ئەنجامداوە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە کۆریای باکور بەردەوامە لە نمایشکردنی هێز و بەهێزکردنی ریزەکانی ناوخۆی پارتە دەسەڵاتدارەکەی.
گەورەترین و نوێترین کەشتیی فڕۆکەهەڵگری جیهان بە ناوی "جێراڵد فۆرد" گەیشتە کەناراوەکانی ئیسرائیل، ئەوەش دوای ئەوەی هێزی دەریایی ئەمریکا جەختی لە ئامادەباشیی تەواوی کەشتییەکە کردەوە بۆ هەر ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی.
رۆژی هەینی، ئاژانسی رۆیتەرز دیمەنی نزیکبوونەوەی کەشتیی "جێراڵد فۆرد"ی لە کەناراوەکانی ئیسرائیل بڵاوکردەوە. هێزی دەریایی ئەمریکا وێڕای راگەیاندنی ئامادەباشی کەشتییەکە، هەموو ئەو دەنگۆیانەشی رەتکردەوە کە باس لە بوونی کێشەی تەکنیکی یان پەککەوتنی بەشێک لە کارەکانی دەکەن. ئەم جموجۆڵە دەریاییە هاوکاتە لەگەڵ بڵاوبوونەوەی وێنەی مانگە دەستکردەکانی کۆمپانیای (MizarVision)ی چینی، کە تێیدا جێگیرکردنی 11 فڕۆکەی جەنگیی جۆری (F-22 Raptor)ی ئەمریکی لە بنکەی ئاسمانیی "عۆڤدا" لە ناو خاکی ئیسرائیل نیشان دەدەن.
کەشتیی جێراڵد فۆرد بە پێشکەوتووترین سیستمی بەرگری و هێرشبەر لە جیهاندا دادەنرێت و رەوانەکردنی بۆ ناوچەکە وەک پەیامێکی هێز و پشتیوانیی واشنتۆن بۆ ئیسرائیل لێکدەدرێتەوە. جێگیرکردنی فڕۆکە جەنگییە جۆری "ڕاپتۆر"ەکانیش لە بنکە ئاسمانییەکان، بەشێکە لە ستراتیژی نوێی ئەمریکا بۆ بەهێزکردنی باڵی سەربازیی خۆی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە کاتی هەر ئەگەرێکی نەخوازراودا.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بەهۆی تێکچوونی باری ئەمنی و زیادبوونی مەترسییەکان، بڕیاری دا بە کشاندنەوەی ئەو کارمەندانەو خێزانەکانیان، کە ئەرکیان بەپەلە نییە.
رۆژی 26ـی شوبات، واشنتۆن فەرمانی بە کارمەندە لاوەکییەکانی حکومەت و خێزانەکانیان کرد کە خاکی ئیسرائیل جێبهێڵن. باڵیۆزخانەی ئەمریکا هۆشداری داوە کە رەنگە لە هەر کاتێکدا گەشتکردنی کارمەندەکانی بۆ ناوچە جیاوازەکان، بەتایبەت قودس و کەرتی رۆژئاوا قەدەغە بکات. هەروەها داوا لە هاوڵاتیانی ئەمریکی کراوە تاوەکو گەشتە ئاسمانییە بازرگانییەکان بەردەوامن، ئەو وڵاتە جێبهێڵن.
ئەم بڕیارەی ئەمریکا دوای زنجیرەیەک رووداوی ئەمنی لە ناوچەکە دێت و هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی گرژییەکانی نێوان ئیسرائیل و گروپە چەکدارەکان، و گرژییە بەردەوامەکان لەگەڵ ئێران.
وەزارەتی بەرگریی ئەفغانستان رایگەیاند، لە ئەنجامی زنجیرە ئۆپەراسیۆنێکی هێزەکانیان لەسەر "هێڵی دیورەند"ـی سنوری، زیانێکی زۆری گیانییان بە سوپای پاکستان گەیاندووە.
بەپێی راگەیەنراوێکی وەزارەتی بەرگریی ئەفغانستان، 55 سەربازی سوپای پاکستان لە رووبەڕووبوونەوەکاندا کوژراون و هێزەکانیان توانیویانە دەستبەسەر دوو پێگەی سەرەکی و 19 خاڵی سەربازیی سوپای پاکستاندا بگرن.
لەلایەکی تریشەوە، وەزارەتەکە گیانلەدەستدانی 8 سەرباز و برینداربوونی 11 کەسی تری لە ریزەکانی هێزە ئەمنییەکانی ئەفغانستان پشتڕاستکردەوە.
ئەم پەرەسەندنانە لەکاتێکدایە، کە ناوچە سنوورییەکانی نێوان هەردوو وڵات ماوەیەکە ئاڵۆزیی توند بەخۆیانەوە دەبینن.
كۆمیسیۆنی ئەوروپا هۆشداری لە پەككەوتنی كەرتی گواستنەوە دەدات و داوای 500 هەزار شۆفێری نوێ لە وڵاتانی دەرەوە دەكات.
رالۆكا ماریان، بەڕێوەبەری كەرتی گواستنەوە و رێگاوبانی سەر بە كۆمیسیۆنی ئەوروپا رایگەیاند، وەك چارەسەرێكی كردەیی بۆ روبەڕووبوونەوەی قەیرانی كەمیی 500 هەزار شۆفێر، كە بەهۆی پیربوونی هێزی كار و كەمیی گەنجانەوە دروست بووە، لە ئێستادا سەرنجیان لەسەر ئەوە یە شۆفێری بارهەڵگر و پاس لە وڵاتانی دەرەوەی یەكێتیی ئەوروپاوە بهێننە ناو بازاڕی كاری كیشوەرەكە.
ماریان ئاماژەی بەوەشكرد، چارەسەری ئەو قەیرانە پێویستی بە ئاسانكاری یاسایی و پێوەرێكی یەكگرتوو هەیە بۆ وەرگرتنی شۆفێرانی وڵاتانی سێیەم، هاوكات پێویستە هەوڵ بدرێت ژنان و گەنجانی ناوخۆی ئەوروپاش رابكێشرێنە ناو مەیدانەكەوە.
سێرگی لافرۆف، وەزیری دەرەوەی روسیا رایگەیاند، کە وڵاتەکەی هیچ پێویستییەک نابینێت بۆ دیاریکردنی کاتێکی دیاریکراو بە مەبەستی گەیشتن بە رێککەوتن بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی ئۆکراین.
ناوبراو بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاندوە، مۆسکۆ "پەلەی نییە" لە کۆتاییهێنان بەو ململانێیەی کە ئەوان هۆکاری دەتپێکردنی نین.
ئەم لێدوانانەی لافرۆف لە کاتێکدایە کە وەفدی هەردوولا لە جنێف کۆبوونەوەی جیاواز لەگەڵ بەرپرسانی ئەمریکا ئەنجام دەدەن، لە چوارچێوەی هەوڵەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بۆ خێراکردنی پرۆسەی ئاشتی و کۆتاییهێنان بە جەنگی روسیا و ئۆکراین.
لە لایەکی دیکەوە، دمیتری پێسکۆڤ، وتەبێژی کۆشکی کرێملین ئاماژەی بەوە کردوە، کە هێشتا زووە بۆ هەر پێشبینییەک دەربارەی ئەنجامی گفتوگۆکان و رەتیکردەوە هیچ کۆبوونەوەیەک لە نێوان ڤلادیمێر پۆتین و ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی سازبکرێت تا ئەو کاتەی دانوستانکاران دەگەنە قۆناغی کۆتایی و ئیمزاکردنی رێککەوتنەکە.
بەپێی بەڵگەنامە دادوەرییەکان، وەزارەتی گەنجینەی ئەمریکا داواکارییەکی حکومەتی ڤەنزوێلای بۆ دابینکردنی تێچووی یاسایی بەرگریکردن لە سەرۆک "نیکۆلاس مادۆرۆ" رەتکردەوە، کە لە ئێستادا لە ویلایەتە یەکگرتووەکان دەستبەسەرە.
باری پۆلاکی پارێزەری مادۆرۆ، ئاشکرای کردووە، کە نوسینگەی کۆنترۆڵکردنی سەرمایە بیانییەکان (OFAC) لە 9ی کانوونی دووەمی 2026دا سەرەتا مۆڵەتی وەرگرتنی پارەی لە حکومەتی کاراکاس پێداون، بەڵام تەنها دوای سێ سەعات بە شێوەیەکی کتوپڕ پەشیمان بونەتەوە و رێگریان لە وەرگرتنی تێچووەکە کردووە، لە کاتێکدا مۆڵەتی هاوسەرەکەی، سیلیا فلۆریس، وەک خۆی ماوەتەوە.
پارێزەرەکە ئەم هەنگاوەی بە پێشێلکردنی دەستووری ئەمریکا و مافی تۆمەتبار بۆ دیاریکردنی پارێزەر ناوبردووە و داوای گەڕاندنەوەی مۆڵەتەکەی کردووە.
ئەمەش دوای ئەوە دێت کە لە ٣ی کانوونی دووەمی رابردوو، ئەمریکا لە هێرشێکی بەرفراواندا مادۆرۆ و هاوسەرەکەی بە تۆمەتی "تیرۆری پەیوەندیدار بە ماددە هۆشبەرەکان" دەستگیرکرد و گواستیانەوە بۆ ئەمریکا، سەرۆکی فەنزوێلا و هاوسەرەکەی نکۆڵی لە تاوانەکە دەکەن و لە دادگای نیویۆرک رایانگیاند بێ تاوانن و تا ئێستا کەیسەکەیان یەکلای نەبوەتەوە.
ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراین لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، پرسی دانوستانەکانی داهاتووی بۆ کۆتاییهێنان بە هێرشەکانی روسیا بۆ سەر وڵاتەکەی تاوتوێ کرد.
لەو پەیوەندییەدا کە ستیڤ ویتکۆف و جارید کۆشنەری زاوای ترەمپ ئامادەی بوون، زیلینسکی سوپاسی ئەمریکای کرد بۆ رۆڵی نێوەندگیری لەو گفتوگۆیانەی کە روسیایشی تێدایە و رایگەیاند کە بڕیارە ئەمڕۆ پێنجشەممە لە جنێڤ گەڕێکی نوێی گفتوگۆکانی نێوان ئەمریکا و ئۆکراین دەستپێبکات.
زیلینسکی ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم زستانە بەهۆی هێرشەکانی روسیاوە قورسترین وەرز بووە بۆ وڵاتەکەی و باسیان لە ئامادەکارییەکان بۆ کۆبوونەوەی داهاتووی نێوان هەردوو لایەنی روسی و ئەمریکی کردووە کە بڕیارە لە سەرەتای مانگی 3دا بەڕێوەبچێت، هەرچەندە لایەنی روسی هێشتا وادەکەی پشتڕاست نەکردووەتەوە.
سەرۆکی ئۆکراین هیوای خۆی بۆ ئەنجامدانی کۆبوونەوەیەک لەسەر ئاستی سەرۆکەکان دەربڕی و جەختی کردەوە کە ترەمپ پشتیوانی خۆی بۆ ئەو بیرۆکەیە نیشانداوە، هاوکات کۆشکی سپیش ئەنجامدانی پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەی پشتڕاستکردەوە بەبێ ئەوەی وردەکاری زیاتر ئاشکرا بکات.
وتەبێژێکی دامەزراوەی خێرخوازیی گەیتس، بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندوە، کە بیڵ گەیتس دامەزرێنەری کۆمپانیای مایکرۆسۆفت، لە کۆبوونەوەیەکی گشتی لەگەڵ کارمەندانی دامەزراوەکەیدا بڕیاریداوە "بەرپرسیارێتی تەواوی کارەکانی" سەبارەت بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ جێفری ئێپستین، سەرمایەداری کۆچکردوو و تاوانباری سێکسی، بگرێتە ئەستۆ.
ئەم لێدوانانە دوای راپۆرتێکی ڕۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" هات، کە تێیدا ئاماژە بەوە کرابوو گەیتس داوای لێبووردنی لە کارمەندەکانی کردووە و دانی بەوەدا ناوە، کە بەسەربردنی کات لەگەڵ ئێپستین و تێوەگلانی بەرپرسانی دامەزراوەکە لەو کۆبوونەوانەدا "هەڵەیەکی گەورە" بووە.
هەروەها بیڵ گەیتس داوای لێبووردنی لەو کەسانەش کردووە، کە بەهۆی هەڵەکەی ئەو تووشی کێشە بوون.
لەلایەکی دیکەوە، گەیتس دانی بەوەدا ناوە کە پەیوەندی سۆزداری لەگەڵ دوو ژنی روسی هەبووە، کە دواتر ئێپستین ناسیونی، بەڵام ئاماژەی بەوە کردووە کە ئەوان قوربانیی دەستی ئێپستین نەبوون.
سەبارەت بەو وێنانەی کە لەگەڵ چەند ژنێک بڵاوکراونەتەوە، گەیتس دانیبەوەداناوە، کە ئەوانە یاریدەدەرانی ئێپستین بوون و بە داواکاری ئەو وێنەی گرتووە، جەختیشیکدوەتەوە کە "هیچ کاتێکی لەگەڵ قوربانییەکان (ژنانی دەوروبەری ئێپستین) بەسەر نەبردووە.
بەپێی زانیارییەکان و بەڵگەنامەکانی وەزارەتی داد، گەیتس و ئێپستین چەندین جار پێکەوە کۆبوونەتەوە بۆ تاوتوێکردنی پڕۆژە خێرخوازییەکان، بەڵام گەیتس جەختی کردووەتەوە کە پەیوەندییەکەی تەنها لە چوارچێوەی کاردا بووە.