کوردستان
بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بەهەماهەنگی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری و دژەتیرۆری کەرکوکی سەربەوەزارەتی ناوخۆی عێراق و هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان توانیان لەسنووری پارێزگای کەرکوک و سلێمانی (سێ)تیرۆریست دەستگیربکەن و بەهەماهەنگی هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان و هاوپەیمانان-هێزی تایبەتی ئەمریکا کێوماڵی ناوچەی شوان ئەنجام بدەن.
دەزگای ئاسایشی هەرێم بڵاویکردوە، لەڕۆژی 2025/9/18بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی دەزگای ئاسایش هەرێم و بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری و دژەتیرۆری کەرکوکی سەربەوەزارەتی ناوخۆی عێراق بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش توانیان لەسنوری پارێزگای کەرکوک تیرۆریستێک دەستگیربکەن.
ئاماژەی بەوەشکردوە، دوای ئەنجامدانی لێکۆڵینەوە و دانپێدانانی تیرۆریست و لەسەر بنەمای زانیاری هەواڵگری ورد توانرا شوێنی دوو تیرۆریستی تر لەسنووری پارێزگای سلێمانی دەستنیشان بکرێت و بەهەماهەنگی هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان هەردوو تیرۆریست دەستگیرکران.
راشیگەیاند، لەماوەی رابردوودا چەکداری داعش بوون و لەئێستاشدا کاری رێکخراوەییان بۆ داعش کردوە و لەتۆڕە کۆمەڵایەتیەکان بیری توندڕەویان بڵاوکردوەتەوە و دوای کۆکردنەوەی زانیارییەکان لە 2025/9/21 بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بەهەماهەنگی هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان و هاوپەیمانان-هێزی تایبەتی ئەمریکا، توانیان لەسنووری ناوچەی شوان کێوماڵی بەرفراوان ئەنجام بدەن و چەندین شوێن و حەشارگەی تیرۆریستان لەناوبەرن.
بڵاویشیکردوە، لەئێستادا تیرۆریستان بەماددەی (2)ی تیرۆر راگیراون و لێکۆڵینەوە لەدۆسیەکانیان بەردەوامە.
ئەمڕۆ یەکشەممە 21ـی 9ـی 2025، بە سپۆنسەری دەزگای میدیایی کوردسات، گەورەترین کۆنسێرتی خێزانی لە هاوینەهەواری سەرچناری شاری سلێمانی بەڕێوەدەچێت.
لە کۆنسێرتەکەدا چەندین هونەری بەشدارن و هاووڵاتیان بە جۆشوخرۆشەوە روویان لە هاوینەهەواری سەرچنار کردووە.
وەفدێکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لە هەرێمی کوردستان سەردانی گرتوخانەی کانی گۆمەی کرد.
وەفدەکە ئەمڕۆ یەکشەممە 21ـی 9ـی 2025 بەسەرۆکایەتی د. مونا یاقۆ سەرۆکی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لە هەرێمی کوردستان سەردانی گرتوخانەی کانی گۆمەیان کرد لە شاری سلێمانی.
بەپێی راگەیەندراوی دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ لە هەرێم، وەفدەکە بەجیا سەردانی هەریەک لەلاهور جەنگی بورهان و پۆڵاد جەنگی بورهانی کردووە، هەروەها دواتر سەردانی زیندانیانی دیکەی رووبەڕووبوونەوەکەی لالەزاری کردووە.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، وەفدەکە بەدواداچونیان کردووە بۆ رەوشی تەندروستی و شوێنی مانەوەی زیندانیان بەگشتی تەندروستی سەرجەم زیندانیان باشەو کەسوکاریان سەردانیان دەکەن و ئەوانەی داوای پارێزەریان کردووە بۆیان دابینکراوە، ئەوەی داوای نەکردووە بەئارەزووی خۆی رەتیکردووەتەوە، هەروەها رێگەیان پێدراوە تەلەفۆن بۆ کەسوکاریان بکەن.
ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایدەگەیەنێت: هەموو رێکارەکان بۆ ئەنجامدانی رێکەوتنی سێ قوڵی لە نێوان هەرێم و بەغدا و کۆمپانیا نەوتییەکان کۆتاییهاتووە.
کاروان یاروریس بڕیاردەری فراکسیۆنی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق تایبەت بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، هەموو رێکارەکان بۆ ئەنجامدانی رێکەوتنی سێ قوڵی لە نێوان هەرێم و بەغدا و کۆمپانیا نەوتییەکان، بۆ هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان کۆتاییهاتووە.
وتیشی، رەشنوسی رێکەوتنەکەش ئامادەیە، تەنها ئیمزاکردنی هەر سێ لایەنەکەی ماوە، چاوەڕوانیش دەکرێت لە داهاتوویەکی نزیکدا رێکەوتنەکە لە بەغدا ئیمزا بکرێت.
کاروان یاروەیس ئاماژەی بەوەشکرد، گرفتی کۆمپانیا نەوتییەکان لەگەڵ حکومەتی عیراق یەکلایی بوەتەوە، دەربارەی دیاریکردنی دادگایەک بۆ یەکلایی کردنەوەی سکاڵاکان، لە نێوان دادگای بەریتانیا و دادگای عیراق، هەردوولا لەسەر دادگای پاریسی نێودەوڵەتی رێکەوتون.
سەبارەت بە بەرهەمهێنانی نەوت لە هەریمی کوردستان، ئەو ئەندامەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق ئەوەی خستەڕوو، بڕی بەرهەمهێنانی نەوت لە هەرێمی کوردستان 235 هەزار بەرمیلە لە رۆژێکدا، رێکەوتنەکە بەو جۆرەیە کە 50 هەزار بەرمیل بۆ پێداویستی ناوخۆی هەرێم گلدەدرێتەوە و 180 هەزاریشی لە نێوان سۆمۆ و کۆمپانیا نەوتییەکان دابەش دەکرێت.
دەشڵێت، رونکردنەوەکەی ئەنجومەنی دەوڵەت چارەسەر نیە و کۆتایی بە کێشەکان نەهێناوە، بۆیە دەرفەتێکی دیکەی داوەتە هەرێم و بەغداد بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکانی داهاتی نانەوتی لە رێگەی گفتوگۆوە.
دوو پێشنیاز لە ئارادەیە بۆ چارەسەرکردنی پرسی داهاتی نانەوتی، حکومەتی هەرێم دەبێت مانگانە 120 ملیار دینار رادەستی وەزارەتی دارایی عیراق بکات، یاخود دەبێت حکومەتی هەرێم پەنجا لەسەدای داهاتی گشتی بە نەوتی و نانەوتییەوە رادەستی عیراق بکات، "کاروان یاروەیس وا دەڵێت".
راشیگەیاند، پێشبینی دەکات حکومەتی هەرێمی کوردستان پێشنیازی یەکەم قبوڵ بکات و مانگانە 120 ملیار دینار وەکو داهاتی ناوخۆیی رادەستی حکومەتی عیراق بکات.
رێبوار تەها پارێزگاری کەرکوک، پێشوازی لە عیرفان سدیق، باڵیۆزی بەریتانیا لە عیراق و وەفدی یاوەری کرد.
لەو دیدارەدا کە هەردوو جێگری کارگێڕی و تەکنیکی پارێزگار و یاریدەدەری تەکنیکی ئامادەی بوون، گفتوگۆ کرا دەربارەی ئاسۆی هاوکاری هاوبەش لە نێوان هەردوو وڵات و کاریگەرییە ئەرێنییەکانی لەسەر کەرکوک، و کاریگەرییەکانی لەسەر پەرەپێدانی واقیعی ئابوری، زانستی و رۆشنبیری، و رووبەڕووبوونەوەی گۆڕانی کەشوهەوا کرا.
پارێزگاری کەرکوک جەختی لەسەر پەرۆشی ئیدارەی کەرکوک و ئەنجومەنی پارێزگاکە کردەوە بۆ کارکردن لەسەر پەرەپێدانی واقیعی ئابوری و گەشەپێدان و خزمەتکردنی هەموو هاووڵاتیانی کەرکوک لە چوارچێوەی رۆحی یەک تیمدا.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 کاتژمێری داهاتوودا، ئاسمان ساماڵ دەبێت لەگەڵ هەبوونی تۆزێکی کەم لە درەنگانی شەودا.
بەڕێوبەرایەتی کەشناسی هەرێم کەشی پێشبینیکراوی بۆ 48 کاتژمێری داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، ئەمڕۆ یەکشەممە ئاسمان ساماڵ دەبێت، بەڵام لەکاتەکانی درەنگانی شەودا ئەگەری تۆزێکی کەم هەیە لە کەشدا.
ئاماژەی بەوەشکردووە، پلەکانی گەرما کەمێک بەرزتر دەبنەوە بە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ.
کەشناسی هەرێم ئاشکراشیکردووە، سبەینێ دووشەممە پلەکانی گەرما یەک تا دوو پلە نزمتر دەبنەوە بە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.
مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان رایگەیاند، لە ماوەیەكی نزیكدا قەیرانی موچە چارەسەر دەبێت و سوپاسی خۆراگری مامۆستایانی كرد.
مەسرور بارزانی سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان لە زاخۆ زەنگی ساڵی نوێی خوێندنی لێداو، لە وتارێكیدا بەو بۆنەیەوە سوپاسی خۆراگری مامۆستایانی كرد، و رایگەیاند، سەرەڕای قەیرانی دارایی و ناخۆشیەكان و بێ مووچەیی، بەردەوام بوون لە خوێندن.
سەرۆك وەزیران راشیگەیاند، هیوای ئەوەشیخواست كە لە ماوەیەكی نزیكدا، ئەو قەیرانانە بەرەو كۆتایی بچن و ئەو كێشانە چیدی نەمێن و هەموو كەس و فەرمانبەران لە كوردستان، بە تایبەتی مامۆستایان، بەردەوام دەبن لە وەرگرتنی هەموو مافەكان و شایستە داراییەكانی خۆیان، وتیشی، حكومەتی هەرێمی كوردستانیش هەمیشە پشتیوانیان دەبین لەوەی هەر شتێكیان پێ بكرێت و قەرەبووی ئەو زەحمەتییەشیان بۆ بكەینەوە كە چەندین ساڵە بەهۆی قەیرانی داراییەوە رووبەروویان بۆتەوە.
كۆبوونەوەی ئەنجومەنی دەوڵەت کۆتاییهات و چاوەڕوان هەر ئەمڕۆ وەڵامی ئەنجومەنی دەوڵەت رەوانەی ئەمیندارێتی گشتی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بکرێت.
محەمەد عەبولرەحمان پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند، بەبێ ئامادەبوونی نوێنەرانی هەرێم، كۆبوونەوەی ئەنجومەنی دەوڵەت کۆتاییهات.
وتیشی، ئەمڕۆ وەڵامی ئەنجومەنی دەوڵەت رەوانەی ئەمینداری گشتی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق دەكرێت.
ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی خانمی یەکەمی عیراق و پارێزگاری سلێمانی و سەرپەرشتیاری مەڵبەندەکانی سلێمانی و چەمچەماڵ، زەنگی دەستپێکردنی ساڵی نوێی خوێندن لە هەرێمی کوردستان دەستیپێکرد و زیاتر لە 140 هەزار خوێندکاری نوێ دەست بە خوێندن دەکەن.
بەپێی ئامارە رەسمییەکانی وەزارەتی پەروەردەی حکومەتی هەرێم، هەموو ساڵێکی خوێندن زیاتر لە ملیۆنێک و 800 هەزار خوێندکار لە هەرێم دەخوێنن، هاوکات ژمارەی ئەو خوێندکارانە لە حەوت هەزار و 438 ناوەندنی خوێندن دەوام دەکەن.
هەر بەپێی ئامارەکان، 148 هەزار مامۆستا لە ناوەندەکانی خوێندن وانە دەڵێنەوە و بۆ ئەمساڵی خوێندن 22 ملیۆن و 134 هەزار کتێبی نوێ چاپکراون و 500 ناونیشانی کتێب گۆڕانکارییان بەسەردا هاتووە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی دژەتیرۆر بەهاوبەشی لەگەڵ دەزگای دژەتیرۆری عیراق و هاوپەیمانان لە ئۆپراسیۆنێکدا تیرۆرستێکیان لە سنوری پارێزگای کەرکوک دەستگیرکرد.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی دژەتیرۆر بڵاویکردەوە، پاش بەدواداچوونی هەواڵگری ورد، هێزەکانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی دژەتیرۆر، بە هاوبەشی لەگەڵ هاوپەیمانان و دەزگای دژەتیرۆری عیراق، ئۆپەراسیۆنێکیان لە سنوری پارێزگای کەرکوک ئەنجامدا.
ئاماژەی بەوەشکردو، لە ئۆپەراسیۆنەکەدا توانراوە تیرۆرستێکی داواکراو دەستگیربکرێت کە پێشینەی کاری هەبووە لەناو ڕێکخراوی تیرۆرستی القاعیدە و دواتریش رێکخراوی تیرۆرستی داعش و هەتا کاتی دەستگیرکردنی کاری لۆجیستی و دابینکردنی پێداویستی بۆ ئەو رێکخراوە کردووە.
راشیگەیاندوە، تیرۆرستی داواکراو پاش دەستگیرکردنی، دەستبەجێ رادەستی یاساکراوە بەمەبەستی سزادانی.
بەهۆی روداوێکی هاتوچۆوە لە سەر رێگای کەلار- باوەنور کەسێک گیانی لەدەستدا.
بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی گەرمیان رایگەیاند، لە نزیک گوندی تازەدێ، ئۆتۆمبێلێک لە جۆری فۆرد فیگۆ کە بە ئاڕاستەی ناحیەی باوەنور رۆیشتوە کۆنترۆڵی لەدەستداوە و بەهۆیەوە شۆفێرەکەی گیانی لەدەستداوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، شۆفێری ئۆتۆمبێلەکە لە دایکبووی ساڵی 1996ە و لە ئێستادا تەرمەکەی رەوانەی پزیشکی دادوەری قەزای کەلار کراوە، هەروەها تیمەکانی پۆلیسی هاتوچۆش لێکۆڵینەوەکانیان لە شوێنی روداوەکە دەستپێکردوە، بەمەبەستی زانینی هۆکار و چۆنێتی روداوەکە.
كۆبوونەوەی سێ قۆڵی لە نێوان عیراق و هەرێم و كۆمپانیاكانی نەوت بەڕێوەدەچێت بە مەبەستی دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێمی كوردستان.
بڕیارە سبەینێ لە وەزارەتی نەوتی عیراق، كۆبوونەوەی نێوان هەردوو حكومەتی عیراق و هەرێم و كۆمپانیاكان بۆ ئیمزاكردنی رێككەوتنی سێ قۆڵی و دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنی نەوتی هەرێمی كوردستان ئەنجام بدرێت و ئەو ئاستەنگانەی لە نێوانیاندا ماوە بۆ لەبارەی هەناردەكردنەوەی نەوت چارەسەر بكرێن.
ئاژانسی رۆیتەرزیش بڵاویكردووەتەوە، عیراق و هەرێمی كوردستان لە چەند رۆژی داهاتوودا لەسەر دۆسیەی نەوت رێكدەكەون و هەناردەكردنی نەوتی هەرێم دەستپێدەكاتەوە.
بەپێی زانیارییەكانیش چاوەڕوان دەكرێت، لە 48 کاتژمێری داهاتوودا، بڕیاری كۆتایی لەسەر ئەو بابەتە بدرێت و رێككەوتنەكە لە نێوان وەزارەتەكانی نەوتی عیراق و سامانە سروشتییەكانی هەرێم و كۆمپانیاكانی نەوت ئیمزا بكرێت.
بەهۆی چاکسازی لە بەرهەمهێنانی غاز، لە هەرێمی کوردستان بۆ ماوەی سێ رۆژ بەرهەمهێنانی کارەبا زیاتر لەهەزار و 600 مێگاوات کەمدەبێتەوە.
وەزارەتی لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، کۆمپانیای دانەغاز لە رۆژانی 20-21-22ـی ئەم مانگە دەست بە چاکسازیی ساڵانەی خۆی لە پرۆسەی بەرهەمهێنانی غاز دەکات بۆ ماوەی سێ ڕۆژ.
ئاماژەی بەوەشکردووە، بەهۆیەوە بڕی 300 ملیۆن پێ سێجا بەرهەمهێنانی گاز کەم دەبێتەوە، هاوکات توانای بەرهەمهێنانی وێستگەکانی کارەبا زیاتر لە هەزار و 600 مێگاوات كارەبا کەم دەبێتەوە.
راشیگەیاندووە، وەزارەتی کارەبا و وەزارەتی سامانە سروشتییەکان لەسەر هێڵ دەبن بۆ کۆنترۆڵکردن و کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی لەسەر بەشداربوونی کارەبا.
بەپێی پێشبینیەکانی کەشناسی بۆ 48 کاتژمێری داهاتوو، خۆڵبارین کۆتایی دێت و پلەکانی گەرما 2 بۆ 4 پلەی سیلیزی نزمتر دەبنەوە.
بەڕێوەبەرایەتی کەشناسی هەرێم پێشبینیەکانی بۆ 48 کاتژمێری داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاندووە، ئەمڕۆ ئاسمان ساماڵ دەبێت، لەگەڵ بەردەوامی بەرزبوونەوەی تۆز و خۆڵ تا کاتەکانی نیوەڕۆ و پاشان کەشەکە سەقامگیر دەبێت.
ئاماژەی بەوەشکردووە، پلەکانی گەرما 2 بۆ 4 پلەی سلیزی نزمتر دەبنەوە بە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ.
کەشناسی هەرێم ئاشکراشیکردووە، سبەینێ یەکشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت, لەگەڵ بوونی تۆزێکی کەم لە کەشدا، هاوکات پلەکانی گەرما نزیک دەبێتەوە لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر : 33 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 36 پلەی سیلیزی
دهۆک : 32 پلەی سیلیزی
ئامێدی : 29 پلەی سیلیزی
ئاکرێ : 32 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 34 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 33 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 33 پلەی سیلیزی
سۆران : 35 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 23 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 35 پلەی سیلیزی
سبەینێ ساڵی نوێی خوێندن لە هەرێمی کوردستان دەستپێدەکات، وەزارەتی پەروەردەش دەڵێت: نزیکەی دوو ملیۆن خوێندکار بەشدارن لە پرۆسەکە.
وەزارەتی پەروەردەی هەرێم رایگەیاندووە، تێکڕای ژمارەی خوێندکاران بۆ ساڵی خوێندنی 2025 بۆ 2026 ملیۆنێک و 954 هەزار خوێندکارن، هەروەها حەوت هەزار و 438 ناوەندی خوێندن لە سەرتاسەری هەرێمی کوردستان هەن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، 148 هەزار مامۆستا لە ناوەندەکانی خوێندن وانە دەڵێنەوە و 33 هەزار فەرمانبەریش لە ناوەندەکانی پەروەردە هەیە.
وەزارەتی پەروەردە ئاشکراشیکردووە، نزیکەی 140 هەزار خوێندکاری نوێ پەیوەندی بە ناوەندەکانی خوێندن کردووە.
ئەوەشی خستوەتەڕوو، بۆ ئەمساڵی خوێندن 22 ملیۆن و 134 هەزار کتێبی نوێ چاپکراون و گەیندراونەتە سەرجەم پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان.
بەپێی ئامارێکی وەزارەتی پەروەردە، تێکڕای خوێندکاران بۆ ساڵی 2024-2025 یەک ملیۆن و 755 هەزار خوێندکاربوونە.