ئێزدییەکان ڕایانگەیاند، نیگەرانن لە ڕەوشی ئەمنی و کەمی خزمەتگوزاری شەنگال و دوای حەوت ساڵ، تاوەکو ئێستا بە پێی پێویست قەرەبوو نەکراونەتەوە و کارئاسانی نەکراوە بۆ گەڕانەوەیان بۆ سەر زێدی خۆیان.

"د. ڕەھێڵ فەرەیدون" بریکاری وەزارەتی تەندروستی ھەرێم بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لە چەند مانگی ڕابردوودا ھندستان ڕووبەڕووی شەپۆلێکی بەرفراوانی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسی کۆرۆنا بوویەوە و گەشتکردنی ھاوڵاتیان لە نێوان ھندستان و ھەرێم ڕاگیرا.

لە ئێستادا کە ئامارەکانی کۆرۆنا لە ھندستان کەمی کردووە، کونسوڵگەری ئەو وڵاتە داوایکردووە گەشتکردن و ھاتوچۆی ھاوڵاتیان لە نێوان ھەردوولا دەستپێبیکاتەوە، چونکە ژمارەیەک کرێکاری ھندستان لە شارەکانی ھەرێم کاردەکەن و لە ھەرێمیشەوە بە مەبەستی چارەسەر نەخۆش ڕەوانەی ھندستان دەکرێت.

وتیشی، وەزارەتی تەندروستی ھەرێم پێی ڕاگەیاندوون ھەڵسەنگاندن بۆ ڕەوشی تەندروستی ھەردوولا دەکەن و لە کۆبوونەوەکانی داھاتووی لیژنەی باڵای بەرەنگاربوونەوەی کۆرۆنا بڕیاری لە بارەوە دەدرێت.

وەزارەتی تەندروستی ھەرێم رایگەیاند، لە ٢٤ سەعاتی رابردوودا ٣١٤٩ کەسی تر توشی کۆرۆنا بوون و  ١٦ توشبووی تریش گیان لەدەستدا و ٧٩٧ توشبووش چاکبوونەوە.

ڕاگەیاندراوی ( ٢٤ ) کاتژمێری تایبەت بە نەخۆشی ڤایرۆسی کۆڕۆنای نوێ   COVID١٩               ژمارە ( ٥٢٤ )  

 ١. پشکنین: ( ١٦٥٦٩ پشکنینی نوێ)
• ( ٥٠٤٢) ھەولێر
• ( ٢٩١٣) سلێمانی
• ( ٧٩٥١) دھۆک
• ( ٨٥) ھەڵەبجە
• ( ٥٧٨) گەرمیان
• ( ٠) ڕاپەڕین
•
٢. تووشبوو: ( ٣١٤٩ تووشبووی نوێ)
• ( ٨٤٨) ھەولێر
• ( ٨١٣) سلێمانی
• ( ١٤٠٥) دھۆک
• ( ٣٦) ھەڵەبجە
• ( ٤٧) گەرمیان
• ( ٠) ڕاپەڕین
٣. چاکبوون: ( ٧٩٧ چاکبوون)
• ( ٢٨٦) ھەولێر
• ( ٣٢٩) سلێمانی
• ( ١٤٣) دھۆک
• ( ٣) ھەڵەبجە
• ( ٣٢) گەرمیان
• ( ٤) ڕاپەڕین
•
٤. مردن: ( ١٦ مردن)
• ( ٣) ھەولێر
• ( ٤) سلێمانی
• ( ٨) دھۆک
• ( ١) ھەڵەبجە
• ( ٠) گەرمیان
• ( ٠) ڕاپەڕین 

•
 
ئاماری گشتی:
کەرەنتین ھاوڵاتی ٢١٨٧١ (٢١٨٧١ دەرچوو)
پشکنین ٢٥٠٥٣٧٩ (٨٥٢١٥٨ ھەولێر، ٦٢٥٦١٩ سلێمانی، ١٠١٠٤٦٧ دھۆک، ١٧١٣٥ ھەڵەبجە)
تووشبوون ٢٤٠٨٧٩ (٧٠٥٢٤ ھەولێر، ٧٧٣٤٩ سلێمانی، ٨٨٨٧٨ دھۆک، ٤١٢٨ ھەڵەبجە)
چاکبوون ٢٠١٩٨٠ ( ٥٧٧٠٠ ھەولێر، ٦٤٣٠٦ سلێمانی، ٧٦٢٥٣ دھۆک، ٣٧٢١ ھەڵەبجە)
لەژێر چارەسەر  ٣٤٠٦٥ (١١٥٢١ ھەولێر، ١٠٨٦٧ سلێمانی، ١١٤٣٢ دھۆک، ٢٤٥ ھەڵەبجە)
مردن ٤٨٣٤ (١٣٠٣ ھەولێر، ٢١٧٦ سلێمانی، ١١٩٣ دھۆک، ١٦٢ ھەڵەبجە)

بۆ زانیاری زیاتر سەردانی داشبۆردی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بکەن لەم لینکە (https://gov.krd/coronavirus/dashboard/).
وێڕای دەستخۆشی بۆ پزیشکان و کارمەندانی تەندروستی و ھەموو تیمەکانی پزیشکی کە لە ئەرکدان، جەخت دەکەینەوە ھاووڵاتیان پابەندبن بە ڕێنماییەکانی تەندروستی و دورکەوتنەوە لە شوێنی قەڵەبالغ و دانانی ماسک و وەرگرتنی ڤاکسین، وە لەکاتی پێویستدا پەیوەندی بکەن بە ھێڵی گەرمی ژمارە ( ١٢٢ ). 
 
 وەزارەتی تەندروستی       
حکومەتی ھەرێمی کوردستان    
٣ی ئاب ٢٠٢١

بەڕێوەبەرایەتی نەھێشتنی مادە ھۆشبەرەکان لە ھەرێم رایگەیاند، دەستیان گرتووە بەسەر ٢٦ ھەزار و ٣٢ شیت حەبی جۆراو جۆر لەگەڵ ٧ ھەزار و ١٩٠ دەرزی جۆراوجۆر، کە بەشێکیان ھۆشبەربوون، لەگەڵ دەستگیرکردنی ٥ تۆمەتبار کە ئەو حەب و دەرزییەیان بەشێوەی قاچاغ دەیان ھێنایە ھەرێمی کوردستان.
لە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەدا ھاتووە، رۆژی ٢ی ئەم مانگەش لە ناحیەی خەلیفان، ٩ ھەزار و ٣٨٤ حەپی ھۆشبەر و قاچاغ دەستیان بەسردا گیراوە، ھاوکات تۆمەتبارێکیش کە کاری فرۆشتنی حەبی ھۆشبەر بووە دەستگیرکراوە.

"کامیل قەزاز"بریکاری وەزارەتی کارەبا لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، ڕۆژانە ژمارەی ھاوبەشانی کارەبا زیاتر دەبێت، لە ساڵی ٢٠١٧ تا ئێستا ٢٠٠ ھەزار ھاوبەش زیادبووە و لە ملیۆنێک و ٥٠٠ ھاوبەشەوە گەیشتۆتە ملیۆنێک و ٧٠٠ ھاوبەش.
سەبارەت بە قەرزی ھاوبەشانی کارەباش ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، چەند پێشنیارێک بۆ وەرگرتنەوەی قەرزی کارەبا کراوە، یەکێک لەوانە پێشنیاری ئەنجومەنی پارێزگاکانە،کە لە پارەی پاشەکەوتی مووچە لە حساب بانکییەکان وەربگیرێتەوە،  پێشنیارێکی تریش قیستی درێژخایەنە، بەڵام تا ئێستا ھیچ بڕیارێکی رەسمی لەبارەی قەرزەکانەوە نەدراوە.
راشیگەیاند، ئەو ھاوبەشانەی کارەبا کە کرێی کارەبا قەرزدارن، دەتوانن بە سەردانکردنی فەرمانگەکانی کارەبا قەرزەکانیان بە قیست بدەنەوە، بەڕێوەبەرە گشتییەکانی کارەباش دەسەڵاتیان ھەیە قەرزەکانی ھاوبەشانی کارەبا بکەن بە ١٢ قیست.

ئاسۆحەوێزی وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ھەرێم بە کوردسات نیوزی رایگەیاند ، ٢٠% بۆ ٢٥% پشکنینەکانی کۆرۆنا پۆزەتیڤن ئەوەش بە واتای ئەوە دێت کە ھەرێم لە لێواری رەنگی سوری کۆرۆنادا.
وتیشی،  بڕیارەکانی لیژنەی رووبەرووبوونەوەی کۆرۆنا کاریگەریان ھەبووە لەسەر کەمبوونەوەی تووشبووانی کۆرۆنا بەڵام وەک پێویست ھاووڵاتیان پابەندی رێکارەکانی خۆپارێزی لە کۆرۆنا نابن.

حازم گۆران، بەڕێوەبەری گشتیی خانەنشینی ھەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، پێشتر لە رێگەی دابەشکردنی فۆڕمێکەوە بەدواداچوونمان بۆ خانەنشینی پلە باڵاکان کردووە و ئەو فۆڕمەش بە سەرجەم پلە باڵاکان پڕدەکرێتەوە لە وەزارەتی پێشمەرگەش ئەوانەی پلەدارن و خانەنشین کراون.

باسی لەوەشکرد، ئەو فۆڕمەی دابەشکراوە زیاتر لە ١٥٠٠ فۆڕم بووە و تا ئێستا ژمارەیەکی زۆریان گەڕاوەتەوەەو چاوەڕوان گەڕانەوەی سەرجەم فۆڕمەکان دەکەن.

ئاشکراشیکرد، بەردەوام کۆبوونەوەمان ھەیە لە بارەی خانەنشینی پلە باڵاکان و ھەر کەسێک بەدەر لە یاسا خانەنشین کرابێت دەگەڕێنرێتەوە بۆ سەر کارەکەی پێشتری و خانەنشینی ھەڵدەوەشێتەوە.

د. کەمال وەرتی، بەڕێوەبەری گشتی باج و دەرامەتەکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، لە ئێستادا لێخوشبوون بۆ ھیچ کۆمپانیایەک نەماوە لە پێدانی باج و ئەوانەشی پێشتر لێخۆش بوونیان بۆ کرابوو سەرجەمیان ھەڵوەشاوەتەوە جگە لەوانەی بەپێی یاسا دیاریکراون.

باسی لەوەشکرد، ژمارەیەک لەو کۆمپانیایانەی پێشتر لێخوش بوونیان ھەبوە و لە ئێستادا لێخوشبونەکانیان ھەڵوەشاوەتەوە سکاڵایان کردبوو لە دادگا بەڵام سکاڵاکانیشیان ھەڵوەشاوەتەوە.

بەڕێوەبەری گشتی باج و دەرامەتەکانی حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئەوەشی ئاشکرا کرد، ھەر کۆمپانیایەک باجی ناڕاست پێشکەش بکات و ئاشکرا بکرێت دەدرێتە دادگاو بۆ ئەوەش ساڵی رابردوو ١٥٠ کۆمپانیا دراونەتە دادگاو ٣٠٠ کۆمپانیاش غەرامە کراون.

مەزڵوم کۆبانێ فەرماندەی گشتی ھەسەدە لە کۆبوونەوەی ساڵانەی ھێزەکانی سوریای دیموکرات رایگەیاند، بە مەبەستی گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ زێدی خۆیان ئامادەن لەگەڵ ھەموو لایەنەکاندا گفتوگۆ بکەن، بە حکومەتی دیمەشقیشەوە. 

داوای لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتیش کرد، پشتگیری گەڕانەوەی ئاوارەکان بکەن بۆ ئەوەی ھەسەدە ئەرکی شکستپێھێنانی داعش جێبەجێ بکات.

وتیشی، بەھۆی ھێرشەکانی تورکیا بۆ سەر باکور و خۆرھەڵاتی سوریا ڕوبەڕووی ئاستەنگ بوونەتەوە، بەڵام لەگەڵ ھاوپەیمانەکانیان توانیویانە روبەڕووی ئەو ئاستەنگانە ببنەوە. 
مەزڵوم کۆبانێ ھۆشداریشیدا لە مەترسی گەڕانەوەی داعش بۆ ناوچەکانی باکور و خۆرھەڵاتی سوریا. 

وتیشی، ١٠ ھەزار تیرۆریستی داعش لە زیندانەکانی ھەسەدەن، پێویستە نەتەوە یەکگرتووەکانیش رێگە بدات کۆمەڵگای نێودەوڵەتی چارەسەرێک بۆ ئەو دیلانە بدۆزێتەوە.

عەمید کاوە غەریب فەرماندەی پۆلیسی کەرکوک بە کوردسات نێوزی راگەیاند، پاڵپشت بەزانیارییەکی ھەواڵگری، ھێزێکی تایبەتییان توانیویانە لەناو شاری کەرکوک ئەو گەورە تیرۆریستە دەستگیر بکەن.

وتیشی، ئەو گەورە تیرۆریستە بەرپرسی گواستنەوەی تیرۆریستان و تەقینەوەکانی داعشە لەنێوان کەرکوک و جەزیرە.

ئومێد ئەحمەد وتەبێژی وەزارەتی کارەبای ھەرێم رایگەیاند، وەزارەتی کارەبا رۆژانە ٣٥٠٠ تا ٣٦٠٠ مێگاوات کارەبا بەرھەم دەھێنێت، بەڵام خواست لەسەر کارەبا دەگاتە ٥٠٠٠ مێگاوات، بەو ھۆیەشەوە رۆژانە ١٤ بۆ ١٥ سەعات کارەبای نیشتیمانی دابەش دەکرێت. 

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، خەرجی مانگانەی کارەبا لە ھەرێمی کوردستان ٨٥ ملیۆن دۆلارە و  ئەو قەرزەشی لە ماوەی ساڵانی رابردوو کەوتەسەر ھاوبەشانی کارەبا دەکرێت بە قیست، بۆ ئەوەی بتوانن قەرزەکانیان بدەنەوە. 

وتەبێژی وەزارەتی کارەبای ھەرێم روونیشیکردەوە، یەکێک لە ھۆکارەکانی بەرزی خواست لەسەر کارەبا، ئەو ئامێرانەی کارەبایە کە بەبێ تێپەڕبوون بە کوالێتی کۆنترۆڵ ھاوردەی ھەرێم دەکرێن و بۆ کارکردنیان کارەبایەکی زۆریان پێویستە.

ساسان عەونی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزاری ھەرێم رایگەیاند، مانگانە ٧٠ ملیۆن مەتر سێجا ئاو بۆ ھاوڵاتیان دابین دەکرێت و حکومەتی ھەرێم ساڵانە ٣١١ ملیار دینار بۆ دابینکردنی ئاوی خاوێن خەرج دەکات و لەمساڵیشدا ١ ملیۆن و ٥٠٠ ھەزار دیناری بۆ بەرەنگاربوونەوەی وشکەساڵی و کەمئاوی تەرخان کردووە. 

ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، رۆژانە ٢٤٠ ملیۆن دینار بەھۆی بەفیڕۆدانی ئاوی خاوێن بەھەدەر دەدرێت و ساڵانەش ئەو بڕە پارە دەگاتە ٩٠ ملیار دینار.

سکرتاریەتی ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتیی لە رونکردنەوەیەکدا بۆ ئەندام و لایەنگران و سەرجەم دەزگا میدیاییەکان و میدیاکارانی یەکێتی رایگەیاندووە، رۆژانە لە چەند شوێنێک بە ناوی سەرچاوەیەکی لە ئەنجومەنی سەرکردایەتی یەکێتی راگەیەندراو و لێدوان بڵاودەکرێتەوە، ئەوانە ھیچ پەیوەندییەکان بە ئەنجومەنی سەرکردایەتییەوە نییە.

ئاماژەی بەوەشکردوە، وەک ئەنجومەنی سەرکردایەتی ھەر راگەیەنراوێکیان ھەبێت لە کەناڵە رەسمییەکانەوە بڵاویدەکەنەوە.