کوردستان
دوای ئەوەی شەوی پێنجشەممە لە گەڕەکی شۆراوی شاری کەرکوک، ژن و مێردێک، لە ماڵەکەی خۆیاندا کوژران و ئۆتۆمبێل و سەرجەم کەلوپەلەکانیان دزرا، ھێزە ئەمنییەکانی کەرکوک ھەڵمەتێکیان بۆ دەستگیرکردنی تۆمەتباران دەستپێکرد، بە پێی زانیارییەکان یەکێک لە تۆمەتبارەکان دەستگیرکراوە کە بە ڕەگەز عەرەبە.
دامەزراندنی یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان بە مەبەستی کۆکردنەوەی توانای نوسەران و توێژەرانی بواری جینۆساید و ئەنفالە.
ڕۆژی ١٨-١١-٢٠٢١ لە شاری کەرکوک کۆنگرەی دامەزراندنی یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان سازکرا.
ئامانج لەم یەکێتیە برەودانە بە بواری نوسین و توێژینەوەی زانستی لە بواری دۆسیەکانی جینۆساید و پێشێلکاری مەترسیداری مافی مرۆڤە. تا پرسی جینۆسایدی کوردستان بکاتە پرسێکی جیھانی بە بەشداریکردن لە کۆنفرانس و کۆنگرە نێودەوڵەتیەکان و ناوەندە زانستی و ئەکادیمیەکان. ھەروەھا دروستکردنی پەیوەندیە لەگەڵ نوسەرانی جیھانی بواری جینۆساید و ناساندنی جینۆسایدی کوردستانە لە ناوەندە نێودەوڵەتیەکان و کۆکردنەوەی بەڵگەنامە و ئەرشیفکردنیانە لە ڕێگەی یەکێتی نوسەرانەوە.
ھەروەھا یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان ساڵانە کۆنفرانسی بەرفراوان ساز بدات بە بەشداری نوسەران و لێکۆڵەرانی بواری جینۆسایدی جیھانی. کۆنگرەکە بە دەنگدان دەستەی بەڕێوەبردن ھەڵبژارد و دەستەی بەڕێوەبردنیش سەرۆک و جێگر و سکرتێری ھەڵبژارد.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕایگەیاند، ئەمڕۆ ھەینی شەڕ لە نێوان خاوەنی گەراجێک و کاسبکارێک لەسەر ڕاگرتنی ئۆتۆمبێل ڕوویداوە و بەھۆی تەقەکردنەوە دوو کەس برینداربوون، دوای ڕووداوەکەش پۆلیس گەیشتووەتە شوێنی ڕووداوەکە و لێکۆلینەوە دەستێپێکردووە.
شەوی ڕابردووش لە شەقامی (١٠٠ مەتری) نزیک فڕۆکەخانە، دوو کەس لەسەر پارککردنی ئۆتۆمبێل لە گەراجی چێشتخانەیەک بوو بە شەڕیان و دوای بریندارکردنی یەکتر بە سەختی، ھەردووکیان گیانیان لە دەستدا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی فەرمانی دەست بەکاربوونی بۆ رەوەند مەلا مەحمود وەک لێپسراوی مەڵبەندی دووی کەرکوکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کە سنورەکەی ناوەندی شاری کەرکوکە دەرکرد، ھەروەھا بەھەمان فەرمان ھیوا عەبدوڵا ئەحمەد کرا بە لێپرسراوی مەڵبەندی ۱۷ ی رۆژئاوای کەرکوک کە سنوری قەزای دووبس و ناحیەکانی سەرگەران و شوان و کۆمیتەی کانی دوومەڵان دەگرێتەوە، ئاڤێستا محەمەدیش وەک لێپرسراوی مەڵبەندی ۱۸ ی رۆژھەڵاتی کەرکوک دەست بەکار دەبێت کە سنوری قەزای داقوق و ناحیەی لەیلان و تۆپ زاوا و قەرەھەنجیر دەگرێتەوە .
ئاڤێستا محەمەد لە لێدوانێکدا بە کوردسات نیوزی راگەیاند، گۆڕانکارییەکان و زیادکردنی دوو مەڵبەندی تر بۆ کەرکوک دەریدەخات کەرکوک لە ئەولەویەتی سیاسەتی یەکێتی نیشتمانی کوردستانە و کاردەکەن بۆ خزمەتکردنی ھەموو پێکھاتەکانی شارەکە.
بە پێی زانیارییەکان لە کۆبوونەوەکەدا سەرۆکایەتی پەرلەمان و سەرۆکی فراکسیۆنەکان گفتوگۆ لەبارەی ھەڵوێستی لایەنەکان لەسەر کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردن و راپرسی ھەرێم و رەشنوسی دەستوری ھەرێم و ھەموارکردنەوەی یاسای ھەڵبژاردن دەکەن، تێبینی و پێشنیارەکان سەبارەت بەو بابەتانە گەڵاڵە دەکەن و ئاڕاستەی سەرۆکایەتی پەرلەمانی کوردستانی دەکەن.
لە ئێستادا کۆمسیۆنی باڵای ھەڵبژاردن و راپرسی ھەرێم ماوەی یاسای کۆتایی ھاتووە، پێویستە پەرلەمان بڕیار لەسەر چالاککردنەوەی ئەو کۆمیسیۆنە بدات و دەستەیەکی نوێ ھەڵبژێرێت.
سەبارەت بە یاسای ھەڵبژاردنیش، دەبێت بۆ ھەڵبژاردنی داھاتوو پەرلەمانی کوردستان، یاساکە ھەموار بکرێتەوە و بازنەکانی ھەڵبژاردن دیاریبکرێت، ھەروەھا کۆدەنگی نیشتمانی لەسەر رەشنوسی ھەرێمی کوردستان دروست بکرێت.
بەپێی ھەوالێکی میدیاکانی رۆژئاڤای کوردستان، بڕیارە ھەفتەی داھاتوو لوید ئوستن وەزیری بەرگری ئەمریکا سەردانی رۆژئاڤای کوردستان بکات بۆ بەسەرکردنەوەی ھێزەکانیان، لەوچوارچێوەیەشدا بڕیارە لە شاری حەسەکە لەگەڵ مەزڵوم کوبانێ فەرماندەی ھێزەکانی سوریای دیموکرات کۆببێتەوە.
ئەوەش لە کاتێکدایە ھەفتەی رابردووش جێگری یاریدەدەری وەزیری دەرەوەی ئەمەریکا بۆ کاروباری رۆژھەڵاتی ناوەڕاست و وەفدێکی باڵای وەزارەتی دەرەوە، سەردانی رۆژاڤایانکرد و لەگەڵ مەزڵوم کۆبانێ کۆبوونەوە.
سەبارەت بە سەرۆکی ئەنجومەنی باڵا و جێگرەوەی!
بڕیار بوو کۆبونەوەیەکی ئەنجومەنی باڵا و ھەڤاڵ بافڵ و چەند ئەندامێکی مەکتەبی سیاسی (١٧/١١/٢٠٢١) ئەنجام بدرێ. بە مەرام دەنگۆی ئەوە بڵاو کراوەتەوە گوایە، جێگری بەڕێز کۆسرەت رەسوڵ سەرۆکی ئەنجومەنی باڵا، لەو کۆبونەوەیەدا دادەنرێ.
یەکەم: بەندە، ھەتا وەڵامی راپۆرتەکەم سەبارەت بە ژەھرخواردکردنم، بە دانانی لیژنەی لێکۆڵینەوە نەدرێتەوە، لە ھیچ کۆبونەوەیەک و داوەتێکی سیاسی ئامادە نابم.
دووەم: ھەتا ھەڤاڵ کۆسرەت رەسوڵ زیندوو بێ، کە ھیوای چاکبونەوەو تەمەن درێژی بۆ دەخوازم، لە مۆراڵی من دوورە بیریش لەوە بکەمەوە جێگەی بگرمەوە. بۆیە تکایە ھەر پروپاگەندەیەک لەم بارەوە کرابێ، بە مەرام باسکراوە.. بڕیاری لەم جۆرە لە بەرنامەی من و ئەنجومەنی باڵای سیاسیدا نییە.
مەلا بەختیار
کەمال محەمەد وەزیری کارەبای ھەرێم لە لێدوانێکدا بۆ رۆژنامەنوسان رایگەیاند، چەند تەوەرێکی تایبەت بە کێشەکانی کارەبا لە نێوان ھەرێم عێراق گفتوگۆیان لەسەرکرا، بەتایبەت شوێنە ھاوبەشەکانی وەک قەزای شێخان و بەردەڕەش، بەڵێندراوە بە ھاوکاری ھەردوولا کێشەکان چارەسەر بکەن.
ھاوکات عادل کەریم وەزیری کارەبای عێراق بە وەکالەت رایگەیاند، ھەوڵدەدەن ھاوکارییەکانی بواری کارەبا پەرەپێدن، بە ھاوکاری ھەردولاش کێشەکان چارەسەر بکەن.
حەسەن رەحیم رێکخەری سێیەمین پێشانگای نێودەوڵەتی بۆ کتێب لە سلێمانی لە لێدوانێکدا بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، زیاتر لە ٢٠٠ ناوەندی چاپ و بڵاوکردنەوە لە ١٣ وڵاتەوە بەشدارییان لەو پێشانگەیە کردوە و زیاتر لە دوو ملیۆن کتێبیش ھێنراوەتە پێشانگەکە.
وتیشی، زیاتر لە ٣٨٠ ھەزار ناونیشان نمایشکراوە، تیمێکیش بۆ دۆزینەوەی ناونیشان و سەرچاوەکان بە ناوی "لێم بپرسە" بۆ ھاووڵاتیان ئامادەکراوە.
لەو دیدارەدا، گفتوگۆکرا لە بارەی بارودۆخی ناوخۆی حزب و ڕووداو و پێشھاتەکان، لەبەر ڕۆشنایی دوایین گۆڕانکارییەکانی سەرگۆڕەپانی سیاسی ھەرێم و عێراق.
لە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا، ئاماژە درا بە ئەرک و تێکۆشانی ئەمڕۆی کادر و ئەندامانی ڕێکخستنەکان، و جەخت کرایەوە کە پێویستە ھەنگاو بنرێت بە ئامانجی چالاککردن و ڕێکخستنەوەی ئۆرگانەکانی یەکێتی و خزمەتکردن بە ھاوڵاتیان لە ھەموو ئاستەکاندا.
ھاوکات بەشداربووانی ڕاپرسیەکە خراپی ڕەوشی ئابووی و سیاسی و کۆمەڵایەتی و کەمی خزمەتگوزارییەکان بە ھۆکاری سەرەکی کۆچکردنیان دەزانن.
سەبارەت بە مامۆستایانی وانەبێژیش وەزیری پەروەردە ڕایگەیاند، لەگەڵ وەزارەتی دارایی گەیشتوونەتە ڕێککەوتن لەسەر دەرکردنی ڕێنمایی ژمارە ١٤ی ساڵی ٢٠٢١ کە ئەوە تێڕوانین و چارەسەری حکومەتە بۆ ئەوەی ڕەوشی وانەبێژان بەرەو باشتر بەرن.
لە دیدارێکدا عەمید سالار سەرباری پێشکەشکردنی چەپکە گوڵی پیرۆزبایی، پوختەیەکی لە بارەی کاروبارەکانیان و ھەوڵەکانیان پێشکەشکرد بۆ خزمەتکردنی ھاوڵاتیان و کەمکردنەوەی ڕۆتین و ئاسانکاری پێویست بۆیان، ھاوکات ئاماژەی بە میکانیزمی کارکردنیان کردەوە کە کۆمەڵێک ئەفسەر و کارمەندی بە توانا و دڵسۆز کاروبارەکان بەڕێوەدەبەن.
لە بەرامبەردا شاناز ئیبراھیم ئەحمەد ھانیدان بۆ پێشکەشکردنی باشترین خزمەتگوزاری بۆ ھاوڵاتیان و کارئاسانیکردنی زیاتر بۆیان.
وتیشی، کاری ئەم بەرێوەبەرایەتیە جێی دەستخۆشییە بەو پێیەی خزمەتگوزارییەکی گرنگ پێشکەشی ھاوڵاتیان دەکات، لەمبارەیەوە داوای لێکردن کە زیاتر چاوکراوە بن و ھەموو ھەوڵێک بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ساختەکاری و خراپ بەکارھێنانی بەڵگەنامەکان، بگرنەبەر.
"ئاڤێستا محەمەد"یش وەک لێپرسراوی مەڵبەندی ۱۸ی ڕۆژھەڵاتی کەرکوک دەستبەکاردەبێت بە پێی ھەمان بڕیار کە سنوری قەزای داقوق و ناحیەی لەیلان و تۆپ زاوا و قەرەھەنجیر دەگرێتەوە. ئەم بڕیارە لە ڕۆژی ١٦-١١-٢٠٢١ بە ئیمزای بافڵ جەلال تاڵەبانی دەرچووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی فەرماندەیی ھێزەکانی لیوای یەکی پاراستنی سلێمانی، فەرماندەیی لیوای سێی بەرگری و فریاکەوتن و ھێزەکانی ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی بەسەرکردەوە و لە نزیکەوە دەستخۆشی لێکردن لە بەرامبەر راپەڕاندنی ئەرکەکانیان و رۆڵیان لە پاراستنی ئاسایش و ئارامیدا.
لە دەستپێکدا بافڵ جەلال تاڵەبانی سەردانی لیوای یەکی پاراستنی سلێمانی کرد و لەلایەن لیوا ڕوکن عومەر ساڵح، فەرماندەی لیوای یەکی پاراستنی سلێمانی و ژمارەیەک ئەفسەر و پلەدار پێشوازی لێکرا، لە کۆبوونەوەیەکدا وێڕای دەربڕینی سوپاس و پێزانینی بۆ ھێزەکانیان کە ڕۆڵی گرنگ دەگێڕن لە بەرقەرارکردنی ئاسایش و داواشی لێکردن وەک ھەمیشە ھاوکار و ھەماھەنگ بن بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی پێشێلکارانی یاسا.
ھەر لە سلێمانی بافڵ جەلال تاڵەبانی لیوا ڕەمەزان دێکۆنی، فەرماندەی لیوای سێی بەرگری و فریاکەوتنی بەسەرکردەوە و ستایشی پێشمەرگە قارەمانەکانی لیوای سێی بەرگری و فریاکەوتنی کرد کە لە جەنگی ڕووبەڕووبوونەوەی داعش ئازایانە لە سەنگەرەکاندا دەجەنگان، ئەمڕۆش بە ھەمان شێوە لە سنوورەکانی ناوچە کێشە لەسەرەکان ھاوشانی براکانی ترتان لە ھێزی پێشمەرگە لە ئەرکدان و ھەرێمەکەتان لە دەستی تیرۆر دەپارێزن.
لەلایەکی ترەوە بافڵ جەلال تاڵەبانی لە فەرماندەیی بە ئامادەبوونی ھیوا ئەحمەد، بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی سلێمانی و موقەدەم سەرخێڵ، سەرپەرشتیاری ھێزەکانی ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی سەردانی ھێزەکانی ئۆپراسیۆنی کرد، لە نزیکەوە یەکە و بەشەکانی ھێزەکانی ئۆپراسیۆنی ئاسایشی سلێمانی بەسەرکردەوە و سوپاس و دەستخۆشی پێگەیاندن لە بەرامبەر شەونخونی، ماندووبوون و ڕۆڵیان لە ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر و پاراستنی ئاسایش و ئارامی، پێی ڕاگەیاندن جێگای شانازین و چالاکی و خەمخۆریتان بۆ ھەرێمەکەتان سەلمێنەر و دەرخەری دڵسۆزیتانە بۆ خاک و گەلەکەتان.
ڕوونیشیکردەوە، لە ماوەی ڕابردوودا دەستگیرکردنی دەیان تیرۆریست و شکستپێھێنانی چەندین پیلان بۆ تێکدانی ئارامی لەلایەن ھێزەکانی دەزگای ئاسایش ئەوەمان پێدەڵێت مەترسی تیرۆر ماوە و پێویستە بەئاگاتر بن و بە پلانی نوێ و ستراتیژی ئەمنی تۆکمەترەوە خۆتان ئامادە بکەن و شکست بە ھەر مەرامێک بھێنن کە ئارامی و ژیانی خەڵک تێکبدات.
بافڵ جەلال تاڵەبانی لە میانی سەردان و کۆبوونەوەکاندا تەئکیدیکردەوە لە سەروەری یاسا و جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دەسەڵاتی دادوەری و ڕوونیکردەوە ھیچ کەسێک لەسەروو بڕیارەکانی دادگاوە نابێت و بە ھەموو ھێزمانەوە ڕووبەڕووی ئەو کەسانە دەبینەوە ژیان لە خەڵک تێکدەدەن و ئارامی دەشێوێنن، بۆیە نابێت چاوپۆشی لە پێشێلکارانی یاسا بکرێت.
دەرباز کۆسرەت ڕەسوڵ عەلی لە ڕێوڕەسمی چلەی ماتەمینی شەھید فەقێ شیخ وەسانی ڕایگەیاند، وەک یەکێتی کەموکوڕیان ھەیە و ناتوانن چاوپۆشی لەو کەموکوڕیانە بکەن، بەڵام بنەماڵەی شەھیدان و دڵسۆزانی یەکێتی دڵنیا دەکەنەوە، بە ھەر شێوەیەک بێت، چارەسەری کێشە و کەموکوڕییەکان دەکەن.
ئاماژەی بەوشکرد، گەورەترین سەروەرییە بۆ ئەوان کە بتوانن یەکێتی بپارێزن و گەشەی پێبدەن و بیکەنە جێی ئومێدی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان، جەختی لەوەشکردەوە کە گیانی تەبایی و لێبوردەیی دەکەنە ھەوێنی کارکردنیان بۆ ئێستا و داھاتوو و بە ھەموو توانایەکیشەوە ھەوڵ دەدەن خزمەتی زیاتری خەڵکی کوردستان بکەن.