شاکار ئیبراھیم لە کۆمپانیای فۆنیکس تراڤڵ بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، بە ھۆکاری داخستنی زۆرێک لە بنکەی پێدانی ڤیزای تورکیا لەلایەن خۆپشاندەرانەوە، حکومەتی تورکیا بە شێوەیەکی کاتی پێدانی ڤیزای ڕاگرتوە.

ڕاشیگەیاند، بەڵام ئەو کەسانەی پێشتر ڤیزەیان وەرگرتوە دەتوانن گەشتەکانیان ئاسای ئەنجام بدەن.

دوێنی تۆپخانەکانی تورکیا ناوچەیەکی گەشتیاریان لە سنوری زاخۆ بۆردومان کرد و نۆ گەشتیار گیانیان لە دەستدا و چەند کەسێکیش بریندار بوون. 

بەپێی زانیارییەکانی نەخۆشخانەی ھیوا، رۆژانە ١٠ بۆ ١٢ نەخۆشی نوێ لە نەخۆشخانەکە تۆماردەکرێن و  ٢٥%ی ئەو کەسانەش سەردانی نەخۆشخانەی ھیوا دەکەن خەڵکی پارێزگاکانی تری عێراقن.

تەنھا لەئەمساڵیشدا ھەزار و ٦٧٩  نەخۆشی نوێ لە نەخۆشخانەکە تۆمارکراون. ھەروەھا ساڵی رابردووش ھەتاوەکو ئێستا ھەزار و ٦٨٨ نەخۆش تۆمار کراون، کۆی گشتی تووشبووە نوێکانیش لە ساڵی رابردوودا  ٣ ھەزار و ٨٠ کەس بووە .

بەھۆی دابیننەکردنی دەرمانیشەوە ماوەی نۆ مانگە ٢٠٠ نەخۆش چارەسەریان لە دەرەوە کڕیوە. 

سەرچاوەیەک لەسنوری نێوان ئێران و ھەرێمی کوردستان بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لەسەعات ٦ی بەیانی ئەمڕۆوە کۆماری ئیسلامی ئێران ئاوی زێی بچووکی گرتووەتەوە، ئەوەش راستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئاوی خواردنەوەی قەڵادزێ دەبێت .

ئەوەش لە کاتێکدایە کە رۆژی ١٤ی ئەم مانگەش بەھۆی گلدانەوەی ئاو لە بەنداوی کۆڵەسەی خۆرھەڵاتی کوردستان، ئێران ئاوی زێی بچووکی گرتووەتەوە و بەوەش گرفت بۆ پڕۆژەی ئاوی خاس کە ئاوی خواردنەوەی قەڵادزێ دابیندەکات دروستبوو. 

وەستا رەسوڵ لێپرسراوی مەڵبەندی پێشمەرگەی یەکێتی رایگەیاند، ھەموو ئەو فەرماندانەی لە کۆبوونەوەکە بەشدارن بەھۆی بەرزی پلە سەربازیەکانیان لە پەیکەربەندی ھێزەکاندا جێگەیان نەبووەتەوە و لە پەیکەربەندییەکی نوێ بەناوی ھێزی یەدەگ کە سەر بەھێزەکانی ٧٠ دەبن جێگەیان دەکرێتەوە.

وتیشی، ئەو فەرماندانە تێکۆشەری دێرینی یەکێتین و ڕۆڵی گرنگیان بینیوە لە ڕابردوودا لەناو ھێزی پێشمەرگەی کوردستان.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی نەھێشتنی ماددە ھۆشبەرەکان رایگەیاند/  رۆژی ٢٠ی ئەم مانگە، لەناو شارۆچکەی (بەحرکە) دەستیان بەسەر ٥٧٠ گرام ماددەی ھۆشبەر لە جۆری کریستاڵ و ٣٩٠ گرام حەشیش و ٣٠ گرام جامایکا و ٤٦ گرام حەبی ترامادۆڵدا گرتووە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، ٣ تۆمەتبار کە ماددەی ھۆشبەریان لە سنوری پارێزگای ھەولێر بڵاوکردۆتەوە و بازرگانیان پێوەکردووە، دەستگیرکراون .

سەرچاوەیەکی رەسمی لە وەزارەتی دەرەوەی سوریا رایگەیاند، لەسەر بنەمای مامەڵەی ھاوشێوە، دیمەشق بڕیاریدا پەیوەندییە دیبلۆماسییەکانی لەگەڵ ئۆکراین بپچڕێنێت.

سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکردووە، سوریا و ئۆکراین لە ساڵی ٢٠١٨ەوە پەیوەندییە دیبلۆماسییەکانیان راگرتووە، ئەوەش دوای ئەوەی ئۆکراین ڤیزای دیبلۆماتکارانی سوریای لە کییڤ نوێنەکردەوە و حکومەتی سوریاش کاری باڵیۆزخانەکەی لەو وڵاتە راگرت.

چەند ھەفتەیەک لەمەوبەریش حکومەتی سوریا بە رەسمی دانینا بە سەربەخۆی ھەردوو ھەرێمی دۆنیتسک و لۆھانسکی ئۆکراین، لەبەرامبەر ئەو ھەنگاوەشدا، ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین کۆتایی بە پەیوەندییەکانی وڵاتەکەی و سوریا ھێنا. لەسەر بنەمای مامەڵەی ھاوشێوە، وەزارەتی دەرەوەی سوریا بڕیاریدا پەیوەندییە دیبلۆماسییەکانی لەگەڵ ئۆکراین بپچڕێنێت.

لە دیدارێکدا کە ھەریەک لە د.سەباح ھەورامی، بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستی سلێمانی و د.یاد نەقشبەندی، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ھیوا و ژمارەیەک لە پزیشکانی نەخۆشخانەکە ئامادەیبوون، شاناز ئیبراھیم ئەحمەد لە کێشە سەرەکییەکانیانی پرسییەوە و پشتیوانیی تەواوی خۆی بۆ چارەسەرکردنیان دووپات کردەوە و راشیگەیاند: نیگەرانین لەو دۆخەی رووبەڕووی نەخۆشخانەی ھیوا بۆتەوە کە ھیوایە بۆ ھەمووان، بۆیە لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان گفتوگۆ دەکەم تا کێشەکانتان بە زوویی چارەسەر بکرێت، چونکە نەخۆشخانەکە گەورەترین خزمەت پێشکەش بە ھەمووان دەکات.

وتیشی: "پێویستە ئەو داھاتەی کە لە سندوقی کۆمەک بۆ نەخۆشی شێرپەنجە دیاریکراوە و لە بانک ھەڵدەگیرێت، بۆ ھیچ سێکتەر و بوارێکی دیکە خەرج نەکرێت، تەنانەت زۆر گرنگە بە پلانێک ھەوڵی زیادکردنی سەرچاوەکانی داھاتی سندوقەکەش بدرێت".

لای خۆیانەوە، بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستی سلێمانی و بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ھیوا، سوپاسگوزاریی خۆیان بۆ ھەوڵە دڵسۆزانە و بەردەوامەکانی شاناز ئیبراھیم ئەحمەد دەربڕی و ھاوکاری و پشتیوانییەکانی بۆ کەرتی تەندروستی بە گشتی و نەخۆشخانەی ھیوا بەتایبەتی بە گرنگ ناوبرد کە ئێستا دووچاری کێشە بۆتەوە.

وەزارەتی تەندروستی لە راگەیەندراوێکدا دەڵێت، ھەردوو بەڕێوەبەرایەتی گشتی تەندروستی دھۆک و ھەولێرمان ڕاسپاردووە بۆ پاڵپشتیکردنی تەواوی چارەسەرکردنی برینداران و ئامادەیی بۆ ھەر پێداویستیەکی پزیشکی و ئەمبوڵانس و پزیشکانی پسپۆڕ.

لەبارەی ئاماری قوربانیانی بۆردومانەکە، وەزارەتی تەندروستی دەڵێت، ٨ گەشتیار گیانیان لەدەستداوە پێش گەیشتن بەنەخۆشخانە ھەموویان گەنج و منداڵن. 

دەشڵێت یەکێک لەوانەی گیانی لەدەستداوە منداڵێکی یەک ساڵانە و ھەروەھا کوژراوەکان پێکھاتوون لە چوار کچ و چوار کوڕ.

راشیگەیاند، ٢٦ کەس بریندار بوون و ٦ کەس لەوانەی بەھۆی بۆردومانەکەوە بریندار بوون پێویستیان بە نەشتەرگەری ھەیە و بۆیان ئەنجام دەدرێت.

بەپێی راگەیەنراوێکی وەزارەتەکە، کاتژمێر ٧ی بەرەبەیانی رۆژی ١٩ی ئەم مانگە، ئۆپەراسیۆنی ھاوبەشی نێوان ھێزەکانی پێشمەرگە و ھێزە ئەمنییەکانی ناوەندی، لە ناوچەی چیای قەرەچوغ دەستیپێکردووە و دوو رۆژی خایاندووە، ئاماژە بەوەشکراوە، ئامانجی ئۆپەراسیۆنەکە پاککردنەوەی تەواوەتی بەشی رۆژئاوا و باشوری رۆژئاوای زنجیرە چیای قەرەچوغ بووە لە تیرۆریستان.

وەزارەتی پێشمەرگە راشیگەیاندووە، لەرێگەی فڕۆکە جەنگیەکانەوە توانراوە چەند مۆڵگە و ئەشکەوتێک خاپور بکەن، کە تیرۆریستان وەک شوێنی حەوانەوە بە کاریان ھێنابوو.

دەقی راگەیەندراوەکەی ئەنجومەنی وەزیران:

ڕاگەیەندراوێک لە ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستانەوە

تۆپبارانکردنی ھاوینەھەواری پەرەخێ لە سنووری دەرکار لە ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ لە لایەن ھێزەکانی تورکیاوە، بە توندی شەرمەزار دەکەین، کە بە داخەوە بووە ھۆی شەھید و برینداربوونی ژمارەیەک ھاووڵاتی گەشتیار. پرسە و سەرەخۆشی لە بنەماڵەی شەھیدەكان دەكەین و ھیوای چاكبوونەوەی خێراش بۆ بریندارەکان دەخوازین. 

لەماوەی رابردوودا، هەرێمی کوردستان چەندین جار لە ناوخۆ و دەرەوەی عێراق، کراوەتە ئامانج و زیانی گیانی و ماددی بەر هاووڵاتییانمان کەوتووە. پێویستە حکومەتی فیدرال و کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی، بە شێوەیەکی کاراتر ،ھەوڵی ڕێگریکردن لە دووبارە بوونەوە و کۆتاییهێنان بەم دەستدرێژیانە بدەن.

پێکدادانی هێزەکانی تورکیا و چەکدارانی پەکەکەش لە ناوچە سنوورییەکانی هەرێم، بووەتە سەرچاوەی هەڕەشە و مەترسیی بەردەوام بۆ سەر هاووڵاتییانمان، بۆیە جارێکی دیکەش داوا دەکەین، ھەرێمی کوردستان، لە کێشە و ململانێ ناوچەییەکان دوور بخرێتەوە، بۆ ئەوەی چیتر ھاووڵاتییانی بێ تاوان، نەبنە قوربانی .

ئەنجومەنی وەزیرانی ھەرێمی کوردستان
20 ی تەمموزی 2022

لە راگەیەندراوەکەی سەرۆکی ھەرێمی کوردستاندا ھاتووە، حکوومەتی فیدراڵیی عیراق دەبێ ھەموو ڕێکارێکی پێویست بگرێتە بەر بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەو تاوانانە و لە خاکی عیراقەوە ھەڕەشە لە ئاسایشی وڵاتانی دراوسێ نەکرێت.

دەقی راگەیەندراوەکەی نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان:

زۆر بە توندی سەرکۆنەی تاوانی بۆمببارانکردنی ئەمڕۆی سنووری زاخۆ دەکەین کە بووە ھۆی گیانلەدەستدانی ژمارەیەک ھاووڵاتی و گەشتیاری سڤیلی ناوچە جیاکانی عیراق و برینداربوونی ژمارەیەکی دیکەیان.

دووبارەبوونەوەی بۆمبباران و بەردەوامیی شەڕ و پێکدادانی سوپای تورکیا و چەکدارانی پەکەکە لە سنوورەکان، بە تەواوی ڕەتکراوە و قبووڵنەکراوە و ئاسایش و سەقامگیریی ھەرێمی کوردستان و سنووری نێودەوڵەتیی عیراقی شێواندووە، ھەروەھا بووەتە ھۆی چۆڵکردنی سەتان گوند و دێھاتی ناوچەکە.

پرسە و سەرەخۆشیی قووڵمان ئاراستەی خێزان و کەسوکاری قوربانییان دەکەین و ھاودەرد و ھاوخەمیانین، ھیوای زووچاکبوونەوە بۆ برینداران دەخوازین. نەخۆشخانە و لایەنە پەیوەندارەکانی ھەرێمی کوردستان ھەموو یارمەتی و خزمەتگوزارییەکی پێویست پێشکەش بە بریندار و بەرکەوتووان دەکەن.

سوپای تورکیا و چەکدارانی پەکەکە دەبێ شەڕ و پێکدادان ڕابگرن و چیتر نەبنە ھۆکاری کوشتن و وێرانکاری لە ناوچە سنوورییەکان و شەڕ و بەڵای خۆیان لە یەخەی خەڵکی ھەرێمی کوردستان بکەنەوە. حکوومەتی فیدراڵیی عیراقیش دەبێ ھەموو ڕێکارێکی پێویست بگرێتە بەر بۆ ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی ئەو تاوانانە و لە خاکی عیراقەوە ھەڕەشە لە ئاسایشی وڵاتانی دراوسێ نەکرێت.

نێچیرڤان بارزانی
سەرۆکی ھەرێمی کوردستان
٢٠٢٢/٧/٢٠

دەقی راگەیەندراوەکەی پەرلەمانی کوردستان:

بە داخەوە جارێکی دیکە بە ھۆی لێکەوتەکانی بەردەوامی شەڕ و پێکدادانەکانی تورکیا و پەکەکە لە ناوچە سنورییەکان، و بە ھۆی تۆپبارانی سوپای تورکیاوە بۆ سەر ھاوینەھەواری پەرەخی سنوری دەرکار لە ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ، ژمارەیەک ھاووڵاتی شەھید بوون و ژمارەیەکی دیکەش بریندار بوون.

پەرلەمانی کوردستان وێڕای بە توندی ئیدانەکردنی ئەم تۆپبارانەی سوپای تورکیا، داوا لە حکومەتی فیدراڵی عێراق دەکەین بە پێی یاسا و عورفی نێودەوڵەتی بە ئەرکی یاسایی و دەستووری خۆی ھەستێ و سەروەری ئاسمان و خاکی ھەرێمی کوردستان وەک ھەرێمێکی فیدراڵ لە چوارچێوەی عێراقدا لە دەستدرێژییە بەردەوامەکانی وڵاتانی دەوروبەر و ھێزە لە یاسا دەرچووەکان بپارێزێت و ھەموو ھەنگاوێکی یاسایی و دیپلۆماسی بگرێتە بەر بۆ دووبارە نەبوونەوەی ئەم پەلامارانە.

پێویستە تورکیا و پەکەکە بەڵای شەڕ و ململانێکانیان لە خاکی ھەرێمی کوردستان دووربخەنەوە و خەڵکی ھەرێمی کوردستان و سەروەری ھەرێم لە کێشە و ناکۆکییەکانیان دوور بخەنەوە.

داوا لە دامەزراوە دەستوورییەکانی ھەرێمی کوردستان دەکەین ھەموو ھەوڵەکانیان لەگەڵ حکومەتی فیدراڵ بخاتە گەڕ بۆ دۆزینەوەی چارەسەری یەکجارەکی و دڵنیاکردنەوەی ھاووڵاتیانی ھەرێمی کوردستان و عێراق کە پەلامار و ھێرشەکانی وڵاتانی دەوروبەر و ھێزە لەیاسادەرچووەکان پارێزراو دەبن.

پرسە و سەرەخۆشی پەرلەمانی کوردستان ئاراستەی خزم و کەسوکاری ئەو ھاووڵاتییە گەشتیارانە دەکەین کە لە ناوچە جیاجیاکانی عێراقەوە ھاتبوونە ناوچە دڵرفێنەکانی کوردستان، بەڵام بەداخەوە بوونە قوربانی شەڕ و ناکۆکیەک کە ھیچ پەیوەندی بە ھەرێمی کوردستان و عێراقەوە نیە.

لێژنە تایبەتمەندەکانی پەرلەمانی کوردستان ڕادەسپێرین بەدواداچوونی ورد بۆ ئەم رووداوە نەخوازراوە بکەن و رێکاری پەرلەمانی بگرنە بەر.

پەرلەمانی کوردستان
۲۰۲۲/۷/۲۰

دەقی راگەیەندراوەکەی سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان:

تۆپبارانکردنی سەرەڕۆییانەی ھاوینەھەوارێکی زاخۆ لە لایەن ھێزەکانی تورکیا کە چەندین کەسی سیڤل بوونە قوربانی، بە توندترین شێوە سەرکۆنە دەکەم.

وەزیری تەندروستی د.سامان بەرزنجیم بۆ شوێنی تۆپبارانەکە ناردووە و لەگەڵ سەرپەرشتیاری ئیدارەی سەربەخۆی زاخۆ گوھدار شێخۆ قسەم کردووە بۆ ئەوەی ھەرچی پێویست بێت بۆ بریندارەکان و ئەو خێزانانەی ئازیزەکانیان لەدەستداوە، ئەنجام بدەن.

ھێرشکردنە سەر خەڵکی سیڤل، ھیچ پاساوێک ھەڵناگرێت. ئەم جۆرە ڕووداوانە چەندین جارە دووبارە دەبنەوە ، بۆیە دەبێت ئەم ھێرشانە بوەستێت. ئێمە لەگەڵ حکومەتی فیدراڵی لە ھەماھەنگیداین بۆ ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەیەکی ورد و بەرفراوان.

ھەرێمی کوردستان، بەردەوام ڕاکێشراوەتە ناو شەڕی نێوان تورکیا و پەکەکە. کە زیان و ئازارێکی زۆری بە ھاووڵاتیانمان گەیاندووە و دەبێت کۆتایی پێبێت.
ھاوخەمم لە گەڵ کەسوکاری قوربانییەکان .