دامەزراوەی سندوقی ڕای گشتی ناسراو بە ( فۆم) راپرسییەکی لەناو ھاووڵاتیانی روسیادا ئەنجامداوەو لەسەدا ٨٠ی بەشداربووان پێیان وایە ڤلادیمێر پوتنی سەرۆکی وڵاتەکەیان بەشێوەیەکی باش لە پۆستەکەیدا کاردەکات، ١٠%ش پێیان وایە خراپە، ١٠% وەڵامیانەداتەوە.

ھەروەھا ٧٧%ی بەشداربووانی راپرسییەکە متمانەیان بەسەرۆکی وڵاتەکەیان ھەیە و ١٣%ش متمانەی پێناکەن، ھەروەھا ١٠% وتوویانە ناتوانن وەڵام بدەنەوە.

راپرسییەکە لە نێوان ١٦ بۆ ١٨ی ئەیلول ئەنجامدراوەو ملیۆنێک و ٥٠٠ ھەزار کەس بەشدارییان تێدا کردووە.

یەکێتیی زانایانی ئایینیی ئیسلامی کوردستان ڕایگەیاند، دوای گەنگەشەکردنی پرۆژە یاسای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزان و ئافرەت لە پەرلەمانی کوردستان، لێکەوتەو دەنگدانەوەی خراپی لێ کەوتەوە، ئێمە لە یەکێتی زانایان  لە ڕوانگەی ھەستی بەرپرسیارێتی و ئەرکی پیشەیی خۆمان چاومان بە پرۆژە یاساکە کەوتووە. 

ڕاشیگەیاند، دوای خوێندنەوە و ھەڵسەنگاندن و بەدواداچوون بۆمان دەرکەوتووە، کە ئەم پرۆژە یاسایە لەگەڵ بنەماکانی شەریعەتی ئیسلام ناگونجێ و پێچەوانەی نەریت و واقعی کۆمەڵگەی کوردی و ئاشتی کۆمەڵایەتیەو ئەگەری لێکەوتەی خراپی بۆ سەر شیرازەی خێزان ھەیە. 

لە درێژەی  ڕوونکردنەوەکەدا ھاتووە، لەم سۆنگەوە داواکارین لە پەرلەمانی کوردستان، پرۆژەی ناواقعی و نەگونجاو بە کلتور و واقعی میللەتەکەمان نەخاتە بەرنامەی کار، و ھەوڵی بە یاساکردنی نەدات، چونکە دەرکردنی یاسا بۆ خزمەت و بەرژەوەندی ھاوڵاتیان و کۆمەڵگەیە نەک زیاتر کردنی ئاریشە. 

سۆران عەبدولغەفور، بەڕێوەبەری چاودێری و بازرگانیی سلێمانی بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، ماوەی چەند رۆژێکە نرخی ھێلکە بەھۆی کەمبوونەوەی ئاستی بەرھەمھێنان و زیادبوونی خواستی ھاووڵاتیان لەسەری بەرزبووەتەوە و یەک کارتۆن ھێلکە زیاتر لە ١٥ ھەزار دینار چووەتە سەر نرخەکەی.

روونیشیکردەوە، ھەفتەی رابردوو یەک کارتۆن ھێلکە بە ٥٠ ھەزار دینار بۆ ٥٣ ھەزار دینار بوو، بەڵام ئێستا نرخەکەی بەرزبووەتەوە بۆ نزیکەی ٦٥ ھەزار دینار.

جەختیشیکردەوە، بۆ رێگری لە بەرزبوونەوەی زیاتری نرخی ھێلکە کۆبوونەوەیان لەگەڵ خاوەنی کێڵگە پەلەوەرییەکاندا کردووە و بەڵێنیانداوە نرخەکەی زیاتر بەرزنەکرێتەوە و ھەوڵیش بدەن ھەرزانتر بکرێت.

نوسینگەی سەرۆک وەزیرانی عێراق بڵاویکردەوە، کۆبوونەوەکەی کازمی و ماکرۆن لە پەراوێزی ٧٧ەمین خولی کۆبوونەوەکانی کۆمەڵەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان بووە لە نیویۆرک.

لە کۆبوونەوەکەدا ھەوڵەکانی "کازمی" بۆ دۆزینەوەی رێگەچارەیەک بۆ قەیرانی سیاسی و دەستپێشخەری گفتوگۆی نیشتمانی و بەستنی دووەم کۆنگرەی بەغداد بۆ ھەماھەنگی و ھاوبەشی تاوتوێ کران.

ھەروەھا پەیوەندییە دوو قۆڵییەکان و بابەتە ھەرێمی و نێودەوڵەتییە ھاوبەشەکان و بواری ئابوری و وزە و روبەڕوبوونەوەی تیرۆر و وەبەرھێنان باسکراون.

سەرۆکی فەڕەنساش پشتیووانی خۆی بۆ گفتوگۆی نیشتمانی دەربڕی و جەختیکردەوە لە گرنگی ھاندانی ھێزە سیاسییەکان بۆ دانووستان لەپێناو گرەنتیکردنی پڕۆسەی سیاسی و پاراستنی دەستور.

شەوی رابردوو گردبوونەوەی ناڕەزایی لەچەندین ناوچەی جیاوازی تاران رێکخرا و لە چەندین شاری تریش پەرەیسەند. 

ھاوکات لە شارەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان خۆپیشاندان بەردەوامی ھەیە و لەشاری پاوە خۆپیشاندەران ئاگریان لە ئۆتۆمبێلی ھێزە ئەمنییەکان بەردا. 

خۆپیشاندانەکان دژی گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی سەرەتا لە ناوچە کوردییەکانی رۆژھەڵاتی کوردستان سەریھەڵدا و دواتر زیاتر لە ٥٠ شار و شارۆچکەی گرتەوە، بەگەورەترین خۆپیشاندانیش لە دوای خۆپیشاندانەکان دژی بەرزبوونەوەی نرخی سوتەمەنی لە ساڵی ٢٠١٩ لە ئێران دادەنرێت. 

بەپێی دوایین راپۆرتی رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ، تا ئێستا حەوت کەس لە خۆپیشاندانەکاندا کوژران و زیاتر لە ٤٥٠ کەسیش برینداربوون و ٥٠٠ کەسی دیکەش دەستبەسەرکراون، پێشبینیشدەکرێت ئاماری قوربانییەکان روو لە بەرزبوونەوەی زیاتر بکەن.

سامان شێخ لەتیف بەڕێوەبەری راگەیاندن و پەیوەندیەکانی بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی سلێمانی، بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە ٢٤ سەعاتی رابردوودا نزیکەی ١٠٠ خوێندکار لە یەک خوێندنگەی شاری سلێمانی، توشی سکچوون و رشانەوە بوون و رەوانەی نەخۆشخانەی د.جەمال ئەحمەد رەشیدی تایبەت بە منداڵان کراون.

وتیشی، بە مەبەستی بەدواداچوونی ئەو حاڵەتە، بەڕێوەبەری گشتیی تەندروستی لیژنەیەکی تایبەتی لە "چاودێری تەندروستی و یەکەی ئاو و تەندروستیی خوێندنگاکان" راسپاردووە، بەدواداچوون بکەن بۆ دۆزینەوەی حاڵەتەکان و نمونەی خۆراک و ئاو بۆ پشکنینی تاقیگەیی وەربگرن.

بەپێی کارنامەی کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ، پەرلەمانی کوردستان لە بڕگەی یەکەمدا خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژە یاسای پەروەردە و فێرکاری لە ھەرێمی کوردستان دەکات و لە بڕگەی دووەمیشدا پێشنیازە یاسای پاراستنی ئاژەڵان لە ھەرێمی کوردستان تاوتوێ دەکرێت. 

دوێنی پەرلەمانی کوردستان دوای ١٠ سەعات کۆبوونەوە، خوێندنەوەی دووەمی لەسەر پێشنیازە یاسای ھەمواری بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی دژ بە خێزان و ژنان تەواوکرد، کە لە ١٤ ماددە پێکھاتووە، لەنجە ئیبراھیم سەرۆکی لیژنەی داکۆکیکردن لە مافەکانی ژنانیش لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ماوەی ساڵێکە کار لەسەر ھەمواری ئەو یاسایە دەکەن، ھیچ بڕگە و ماددەیەکی دژی بنەماکانی ئایین و تێکدانی ئاسایشی کۆمەڵایەتی تێدانییە.

لەکۆبونەوەیەکدا، بە سەرپەرشتی ئاسۆ مامەند، کارگێری مەکتەبی سیاسی و بە ئامادەبوونی لێپرسراوی مەڵبەندەکانی ناوچە دابراوەکان لە (شەنگاڵ و کەرکوک و دووزخورماتوو و مەخمور و خانەقین) و سەرۆکی دەستەی گشتی ناوچە کوردستانیەکانی دەرەوەی ئیدارەی ھەرێم گفتوگۆ لەسەر یەکخستی توانا و ھەڵوێستەکانی یەکێتیی و ھێزە سیاسیەکانی کوردستان کرا بۆ داکۆکیکردن لەویست و داخوازییەکانی خەڵکی ناوچە دابڕاوەکان لەڕووی ژیان و خزمەتگوزارییەوە، چ لەلایەن حکومەتی فیدڕاڵی و چ لەلایەن حکومەتی ھەرێمی کوردستانەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا ئاسۆ مامەند ڕایگەیاند، یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان خەلک و خاکی ئەم ناوچانە بە بەشێک لەستراتیژی دوور مەودای خۆی دەزانێت و لەبەر رۆشنایی سیاسەتی راست و دروستی سەرۆک مام جەلال بۆ پێکەوەژیان و خزمەتکردنی میللەتەکەمان لەو ناوچانە  بەھەموو شێوەیەک داکۆکی لێدەکات.

وتیشی، پێویستە وەک یەکێتی سیاسەتێکی گشتگیری کوردستانی لەسەرجەم ناوچە دابڕاوەکان ڕەچاو بکرێت و پێکەوە داکۆکی لێبکەین و بیکەینە بەشێکی دانەبڕاو لە سیاسەتی ھەموو لایەنە کوردستانیەکان، بەتایبەتی یەکێتیی لەھەموو ئەو ناوچانە نوێنەری لەپەرلەمانی عێراق ھەیە.

لەکۆبوونەوەکەدا گفتوگۆ لەسەر گەڵالەکردنی پرۆژەیەکی پێویست بۆ ناوچە دابڕاوەکان کرا و مەکتەبی راگەیاندن و کەناڵەکانی ڕاگەیاندنی یەکێتیی راسپێردرا بایەخی زیاتر بەو ناوچانە بدرێت  لەڕووی کێشە و گرفتە جۆراوجۆرەکان و کومەڵانی خەڵک.

نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆکی پەرلەمان روونکردنەوەیەکی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا ئاماژە بۆ ئەوە کراوە، رێواز فایەق  لێدوانی بۆ ھیچ دەزگایەکی ڕاگەیاندن نەداوە سەبارەت بە کۆبوونەوەکەی لەگەڵ مەسعود بارزانی و ئەوەی بە رەسمی بڵاوکراوەتەوە لە سایتی رەسمی پەرلەمان تەنیا ڕاگەیەندراوی رەسمییە  سەبارەت بەو کۆبوونەوەیە.

 لە روونکردنەوەکەدا داواش لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن کراوە پابەندی یاسا و ئیتیکی ڕۆژنامەوانی بن لە بڵاوکردنەوەی ھەواڵ و زانیارییەکانیان.

ئەو روونکردنەوەیە لە دوای ئەوە دێت کە چەند میدیایەک بڵاویانکردەوە، گوایا رێواز فایەق پێی راگەیاندوون کە لە کۆبوونەوەکەی لەگەڵ مەسعود بارزانی رێککەوتوون نووسینەوەی دەستوور بە کۆدەنگی نیشتمانی بێت.

ئەوەشی ڕاگەیاند پلانی باش داڕێژراوە بۆ ئەوەی خوێندکاران بێ بەش نەبن لە خوێندن و خوێندکاران بەشێوەیەکی بەرچاو وەربگیرێن.

سەبارەت بە داشکاندنی پارەی خوێندن ڕایگەیاند ٤٥٪ داشکاندن بۆ خوێندکارانی زانکۆ و پەیمانگە ئەھلیەکان و خوێندنی ئێواران و پاراڵێڵ  کراوە ئەو داشکاندنەش بۆ ئەمساڵ بەردەوام دەبێت.

بە پێی کارنامەی کۆبوونەوەکە پەرلەمانی کوردستان خوێندنەوەی دووەم بۆ چەند پێشنیاز و پڕۆژە یاسایەک دەکرێت لەوانە، پێشنیازە یاسای بەرەنگاربوونەوەی توندوتیژی خێزان و ژنان.

ھەروەھا پەرلەمانی کوردستان خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژە یاسای پەروەردە و فێرکاری و پێشنیازە یاسای پاراستنی ئاژەڵان لە ھەرێمی کوردستان دەکات.

ئەو پەرلەمانتارانە یاداشتێکیان ئاڕاستەی دەستەی سەرۆکایەتی پەرلەمان کرد و داوایان کرد، کێشەی "تەواونەکردنی رێگەی کەلار- سلێمانی و سەرجەم رێگە تەواونەکراوەکانی ھەرێمی کوردستان" کە بوونەتە ھۆی گەیاندنی زیانی گیانی و ماددی بە ھاووڵاتیان، لەبەرنامەی دانیشتنەکانی داھاتووی پەرلەمانی کوردستان دابنرێت.

ئەو پەرلەمانتارانە داواشیانکردووە، وەزیرانی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن و دارایی و ئابووری و پلاندانان و لایەنی پەیوەندیدار لە ئەنجومەنی وەزیران لەو کۆبوونەوەیەدا بەشداربن و بەرنامە و پلانیان بۆ تەواوکردنی رێگە و شەقامە تەواونەکراوەکان روون بکەنەوە.

ھاوکات سەرکۆ ئازاد ئەندامی فراکسیۆنی یەکێتی لە پەرلەمانی کوردستان رایگەیاند، پێویستە رێگەی کەلار-سلێمانی ئیشی جدی بۆ بکرێت و کێشە و گرفتەکانی چارەسەر بکرێن.

بڕیارە وەفدەکەی پنتاگۆن لەگەڵ "قوباد تاڵەبانی" جێگری سەۆکی حکومەتی ھەرێمیش کۆببنەوە و ھەروەھا لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگە یاداشتێکی لێکتێگەیشتن ئیمزا بکەن. 

وەفدەکەی ئەمریکا بە سەرۆکایەتی "سلێست والێندەر" یاریدەدەری وەزیری بەرگری ئەمریکایە و لە لێپرسراوانی دیبلۆماسی و سەربازی پێکھاتوون.

لە ئێستادا لەگەڵ "مەسرور بارزانی" سەرۆکی حکومەتی ھەرێم لە کۆبوونەوەدان، بڕیارە لەگەڵ سەرۆکی ھەرێم و "قوباد تاڵەبانی" جێگری سەرۆکی حکومەت و ھەروەھا وەزیری پێشمەرگە کۆببنەوە و لە کۆبوونەوەکەشیاندا لەگەڵ وەزارەتی پێشمەرگە یاداشتی لێکتێگەیشتن ئیمزا بکەن. 

یاریدەدەری وەزیری بەرگری ئەمریکا پێشتر سەردانی بەغدادی کرد و لەگەڵ لێپرسراوانی عێراق کۆبووەوە. 

لە درێژەی خۆپیشاندانەکاندا دژی گیانلەدەستدانی ژینا ئەمینی کچە کوردی تەمەن ٢٢ ساڵی شاری سەقز، لە شاری ئیلام ھێزە ئەمنییەکان تەقەیان لە خۆپیشاندەران کرد و بڵاوەیان پێکردن. 

ھەروەھا لە شاری نەغەدە خۆپیشاندانی مەدەنی خەڵک بەھۆی ھێزە ئەمنییەکانەوە توندوتیژی لێکەوتەوە و گازی فرمێسکڕێژیان بڵاوکردەوە. 

رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافی مرۆڤ بڵاویکردەوە، گەنجێکی تەمەن ٢٣ ساڵ لە گوندێکی سەر بە شاری ئورمیە ئەمشەو بە تەقەی راستەوخۆی ھێزە چەکدارەکانی ئێران کوژرا، پێشتریش ئەو رێکخراوە رایگەیاندبوو لانیکەم ٤ کەس لە خۆپیشاندانەکان کوژراون و زیاتر لە ٢٢١ کەس برینداربوون و سەروو ٢٥٠ کەسیش دەستبەسەرکراون.

ھاوکات سێ رۆژە لە سنە خۆپیشاندان بەردەوامی ھەیە و پارێزگاری سنەش، کوژرانی سێ خۆپیشاندەری پشتڕاستکردەوە.

دەقی پەیامەکە : 

بەڕێزان سەرۆک و ئەندامانی مەکتەبی تەنفیزی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان
مامۆستایانی ئاینی پایەبەرز
سڵاوی خوای گەورەتان لێبێت
بەبۆنەی یادی ٥٢ ساڵەی  دامەزراندنی یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان پیرۆزبایی ئاڕاستەی ئێوەی بەڕێز و سەرجەم زانایان و مامۆستایانی ئایینی کوردستان دەکەم.
رۆڵ و خزمەتی زانایانی ئاینی کوردستان بەرز دەنرخێنین، کەھەمیشە گرنگیانداوە بەگیانی لێبوردەیی و پێکەوەژیان و ئاشتەوایی کۆمەڵایەتی و رەتکردنەوەی بیری توندڕەوی و توندوتیژی زوڵم بەرامبەر ژنان بەتایبەتی و مرۆڤ بەشێوەیەکی گشتی.
یەکێتی زانایانی ئایینی ئیسلامی کوردستان، وەک رێکخراوێکی ئایینی و نیشتمانیی و پیشەیی چاکەخواز، رۆڵی پێشەنگی ھەبووە لەداکۆکیکردن لەچاکەی گشتی و چەتری کۆکەرەوەی زانا و مامۆستایانی ئایینی بوە، ھیوادارم لەخزمەت بە ئایین و زانایان و کوردستان بەردەوام بێت و یادەکەتان ببێتە مایەی بەھێز بوونی زیاترتان.
دووبارە یادەکەتان پیرۆزبێت و ھەر سەرکەوتووبن.

قوباد تاڵەبانی
جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران