دەقی پرسەنامەکەی قوباد تاڵەبانی... 

بەڕێزان خێزان و خانەوادەی کۆچکردوو سەلاح عەبدولجەبارمەندەلاوی 

بەبیستنی ھەواڵی کۆچی دوایی (سەلاح عەبدولجەبار مەندەلاوی)، نیگەران و دڵگران بووم. 

کۆچکردوو نوسەر و رۆژنامەنووسێکی بەئەزموون و قەڵەمێکی جۆشکراو بوو بە رۆحیەتی نیشتمانپەروەری. بۆ ئەم کۆستە ھاوبەشی غەمتانم، پرسە و سەرەخۆشی ئاڕاستەی ئێوە و بنەماڵە تێکۆشەرەکەتان دەکەم و خوای گەورە لێی خۆش بێت، سەبوری و دڵنەواییش بەھەموو لایەک ببەخشێت. 

انا للە وانا الیە راجعون

قوباد تاڵەبانی
سەرپەرشتیاری مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال

چرۆ حەمەشەریف، ئەندامی لیژنەی کاروباری شەھیدان لە ئەنجومەنی نوێنەران بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بڕیارە بەم نزیکانە وەزیری تەندروستی عێراق و بەڕێوەبەری پزیشکی دادی بەغداد بانگھێشتی لیژنەکەیان بکەن، بۆ گفتوگۆکردن سەبارەت بە ھۆکاری نەگەڕانەوەی ١٧١ روفاتی ئەنفالکراو بۆ ھەرێمی کوردستان.

وتیشی، لە ئێستادا ١١ گۆڕ لە پارێزگای سەماوە ھەیە، بەڵام بەھۆی نەبونی جێگە بۆ ھەڵگرتنی روفاتەکان ھەڵدانەوەی ئەو گۆڕانەش دواخراوە، لەبەرئەوە داوای رونکردنەوەی ھۆکاری نەگەڕانەوەی روفاتەکان دەکەن.

ئاماژەی بۆ ئەوەشكرد، لە یاسایی بودجەی عێراق بڕی ملیارێك و 500 ملیۆن دینار بۆ گەڕانەوەی روفاتەكان تەرخانكراوە.

میدیاکانی رۆژئاوای کوردستان بڵاویانکردەوە، سوپای تورکیا و گروپە چەکدارەکانی نزیک لە تورکیا ١٣ گوندیان لە دەووروبەری عەین عیسا و گرێسپی بۆردوومان کردوە.

راشیگەیاندوە، ھەریەک لە گوندەکانی بیرکنۆ و حوڕییە و قزعەلی و بیرزنار و سۆسان و عەریزە و زەنوبیای سەر بە گرێ سپی، ھەروەھا گوندەکانی ئەبوسرا و دبس و ھۆشان و خالدیە و دەوالب و عەلیماتی سەر بە عەین عیسا و دەورووبەری ڕێگای ئێم فۆڕ و وێستگەی سەقڕیان بۆردومان کردوە، بەڵام ئاماژە بۆ زیانە گیانی و ماددیەکانی ئەو بۆردومانە نەکراوە.

مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لە ئاھەنگی دەرچوونی خوێندکارانی زانکۆی کوردستان-ھەولێر پەیامێکی ئاڕاستەی مامۆستایان کرد و ئاماژەی بەوەشکرد، حکومەتی ھەرێم کەمتەرخەم نییە لە دواکەوتنی مووچە و مامۆستایانیش مافی خۆیانە مووچەیان بۆ دابین بکرێت.

داواشیکرد مامۆستایان بایکۆت بشکێنن و بگەڕێنەوە ھۆڵەکانی خوێندن، چونکە لەگەڵ حکومەتی عێراق کاری باشیانکردووە بۆ چارەسەری یەکجارەکی مووچە.

پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان ئۆتۆمبێلێکی لە ڕۆژئاوای شاری کۆبانی کردە ئامانج، تانکەکانی سوپای تورکیاش گوندی ئەحمەد مونیریان لە کۆبانی کردەوەتە ئامانج، بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان زیانی گیانی لە بۆردومانەکاندا ھەبووە.

وتیشی، لەلایەکی تریشەوە سوپای تورکیا ناوەندی قەزای زەرکانی لە کانتۆنی حەسەکە کردوەتە ئامانج، بە تۆپخانە و گوللە ھاوەن ئەو ناوچەیە تۆپباران دەکات.

ئەکرەم سلێمان، ھاوسەرۆکی نوسینگەی وزە لە خۆبەڕێوەبەریی باکوور و رۆژھەڵاتی سوریا، بە میدیاکانی رۆژئاوای کوردستانی راگەیاند، ژێرخانی ناوچەکانیان بەھۆی بۆردوومانی تورکیاوە وێرانبوون و ناتوانن چاکیان بکەنەوە، داواشی کرد، کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەستوەردانی خێرا بکەن، بۆ چاککردنەوەی وێستگەکان و خستنەوەکاریان.

وتیشی، ئەو کاتەی بۆ چاککردنەوەی وێستگەکان پێویستن نادیارە، ھەروەھا تێچووی چاککردنەوەشیان ملیۆنان دۆلارە.

تورکیا لە سەرەتای ئەم مانگەوە بۆردوومانی چڕی بۆ سەر ناوچەکانی باکووری سوریا و رۆژئاوای کوردستان دەستپێکرد و لە ١٠ رۆژدا ٢٦٤ شوێنی لە رۆژئاوای کوردستان بۆردومانکرد، کە ١٨٥ شوێنیان شوێنی نیشتەجێبوون بوون و بەھۆیانەوە نۆ کەسی مەدەنی گیانیان لەدەستدا.

دوای خۆپیشاندانەکانی کەرکوک لە دووی ئەیلولی رابردوو، کە چوار ھاووڵاتی شەھیدبوون، د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عێراق وەفدێکی رەوانەی کەرکوک کرد بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان.

"عەزیز مەجید"جێگری سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتی کۆماری عێراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بەھەوڵی سەرۆک کۆمار دەزگای شەھیدانی عێراق بەرەسمی چوار شەھیدەکەی، بەشەھیدی دەستی تیرۆر ناساندووە.

محەمەد تارق نوێنەری مامۆستایانی وانەبێژ لە قەزای بەردەڕەش بە کوردسات نیوزی راگەیاند، دوای ئەوەی فشارێکی زۆر خرایەسەر پەروەردەی بەردەڕەش بڕیاری لادانی مامۆستایانی وانەبێژ ھەڵوەشێنرایەوە و گەڕانەوە بۆ دەوامی خوێندنگەکان.

بەھۆی پێنەدانی مووچە و دانەمەزراندنیان بەشێوەی ھەمیشەیی، مامۆستایانی ٢٠ خوێندنگەی سنوری بەردەڕەش بایکۆتی ھۆڵەکانی خوێندنیان کردبوو، بەوھۆیەشەوە ١٠ مامۆستای وانەبێژ لە کارەکانیان لادران، پەروەردەی بەردەڕەشیش رۆژی چوارشەممە بڕیارەکەی ھەڵوەشاندەوە و گەڕانەوە بۆ دەوامی خوێندن.

د. نەرمین مەعروف ئەندامی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەران لە ستۆدیۆی ھەشتی کوردسات نیوز رایگەیاند، چاوەڕوان دەکرێت لەگەڵ دابەشکردنی مووچەی فەرمانبەرانی فیدراڵی، ٧٠٠ ملیاردینارەکە لە چەند رۆژی داھاتوودا بخرێتەسەر ھەژماری بانکی ھەرێم.

وتیشی، لە ئێستادا ھیچ بەربەستێک نییە لەبەردەم ناردنی ٧٠٠ ملیار دینارەکە، لە رێگەی بانەکانی رافیدەین، رەشید و بانکی بازرگانی عێراق رەوانەی ھەرێم دەکرێت.

فەرماندەی ناوەندیی ئەمریکا رایگەیاندووە، سێ درۆنەکە لە ماوەی ٢٤ سەعاتی رابردودا خراونەتە خوارەوە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، درۆنەکان دووانیان لە رۆژئاوا و ئەوی دیکەشیان لە باکووری عێراق خراونەتە خوارەوە.

دەشڵێت، "زۆر بە وریاییەوە چاودێری دۆخی عێراق و ناوچەکە دەکەین و بەرگری لە خۆمان و ھاوپەیمانان دەکەین لە بەرامبەر ھەر ھێرشێکد".

 پێشتریش دەزگا ئەمنییەکانی ھەولێر کەوتنە خوارەوەی درۆنێکیان لە نزیک ھەریر راگەیاندبوو، ئاماژەیان بەوەشکردبوو، درۆنەکە لە ناوچەیەکی چۆڵ کەوتوەتە خوارەوەو ھیچ زیانێکی لێنەکەوتوەتەوە.

د. سەرکار سورچی، وتەبێژی وەزارەتی تەندروستی ھەرێم لە رونکردنەوەیەکدا رایگەیاند، گواستنەوەی نەخۆش بە ئۆتۆمبێلی فریاکەوتن"ئەمبوڵانس"لە نەخۆشخانەکانی حکومی بە خۆڕاییە بە شەو و بەڕۆژ.

راشیگەیاندووە، وەزارەتی تەندروستی بە ڕێنماییەکی تایبەت ڕێگە دەگرێت لە قۆستنەوە و قۆرخکاری لە نرخی گواستنەوەی نەخۆش لە لایەن ئۆتۆمبێلەکانی فریاکەوتنی کەرتی تایبەت"ئەمبوڵانسی ئەھلی"، نرخەکانیش کەمکراوەتەوە و سنووردارکراوە و یەکخراوە بۆ کەمکردنەوەی بارگرانی لەسەر شانی ھاووڵاتییان.

جەختی لەوەشکردوەتەوە، بەکارھێنانی ئەمبوڵانسی حکومی بۆ نەخۆش لە ھەموو ھەرێمی کوردستان بە خۆڕاییە.

"مایڵز كاگینز"، وتەبێژی كۆمەڵەی پیشەسازی نەوتی كوردستان ناسراو بە " ئەپیكور" بە كوردسات نیوزی راگەیاند، ئەندامانی ئەپیكور پێشبینی دەكەن هەردوو حكومەتی عێراق و هەرێمی كوردستان بە تەواوی دان بە گرێبەستە هاوبەشەكانی بەرهەمهێنانی نەوتدا بنێن و ڕێزیان لێبگرن.

وتیشی كۆمپانیا نەوتییەكان داوای ڕێككەوتنی نووسراو دەكەن بۆ پێدانی شایستە داراییەكانی داهاتوویان، پێش دەستپێكردنەوەی كارەكانی بەرهەمهێنانی تەواوەتی نەوت لە كێڵگە نەوتییەكانی هەرێم.

وتەبێژی كۆمەڵەی پیشەسازی نەوتی كوردستان ئاماژەی بەوەشكرد، ئەندامانی ئەپیكور وەبەرهێنان لە عێراق دەكەن بۆ ئەوەی قازانج بەدەستبهێنن، بەڵام بەردەوامی ناكۆكیی لەبارەی گرێبەستەكان و داخستنی بۆرییەكانی هەناردەی نەوتی هەرێم زیانی حەوت ملیار دۆلاری بە عێراق و هەرێم و كۆمپانیایاكانی نەوت گەیاندووە.

 وتەبێژی ئەپیكور ئاماژەی بەوەشكرد، پیشەگەرەكانی پیشەسازی نەوت كە لە ناوخۆدا كاردەكەن، بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ كاریگەری زۆریان لە ناوخۆی عێراق و هەرێمی كوردستان هەیە و توانیویانە لە ٨٠٪ هەلی كارەكانیان بۆ هاوڵاتیان لە ناوخۆدا دابین بكەن.

د.نەرمین مەعرووف، ئەندامی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، بە كوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ ئاوات شێخ جەناب وەزیری دارایی و ئابووریی هەرێمی كوردستان دەگاتە بەغداد و سبەینێ چوارشەممە سەردانی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق دەكات.

وتیشی، وەزیری دارایی هەرێم و لیژنەی دارای، گفتوگۆ لەبارەی داهاتی نانەوتی و داهاتی دەروازە سنوورییە ناڕەسمییەكان و بڕی ئەو نەوتەی هەرێمی كوردستان دەكرێت، كە رادەستی وەزارەتی نەوتی عێراقی دەكات، لەگەڵ گفتوگۆكردن لەبارەی بودجەی عێراق و تایبەتكردنی كۆدێكی فەرمانبەریی بۆ فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان لە وەزارەتی پلاندانانی عێراق.

هەروەها وتیشی، داوای داتای تایبەت بە ژمارەی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان و پلە و ناونیشانی فەرمانبەرێتی مەدەنی یان سەربازیی و هەروەها ژمارەی خانەنشینان لە وەزیری دارایی دەكرێت، وەڵامەكانیشی بە راپۆرتێك بۆ سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بەرزدەكرێنەوە.

وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکومەتی ھەرێم بڵاویکردەوە، ئاوات جەناب نوری وەزیری دارایی و ئابوری، بەیاوەری وەفدێکی باڵای ھەرێم گەیشتنە بەغداد.     

ئاماژەی بەوەشکردوە، سەردانی وەفدەکە بۆ بەغداد لەسەر بانگھێشتی لیژنەی دارایی ئەنجومەنی نوێنەرانە، بڕیاریشە ڕۆژی چوارشەممە لەدانیشتنێکی تایبەتی لیژنەی داراییدا، بەئامادەبونی وەزیری دارایی عێراق، وەزیری دارایی و ئابوری ھەرێم ڕاپۆرتێک لە سەر کێشەو گرفتەکانی نێوان ھەرێم و بەغداد لە سەر پرسی بودجەو مووچە بخاتەڕوو.

پەیوەست بە تێبینی بەغدادیش لەسەر ژمارەی فەرمانبەران، وەزارەتی دارایی دەڵێت، ھەر لەو کۆبوونەوەیەدا وەزیری دارایی زانیاری تەواو لەسەر خەرجی و داھاتی شەش مانگی سەرەتای ئەمساڵ و ژمارەی فەرمانبەرو مووچەخۆرانی ھەرێم دەداتە لیژنەی دارایی، ئەو ئامارانەش کە دەدرێنە لیژنەکە لەلایەن وەفدی ھاوبەشی دیوانی چاودێری دارایی عێراق و ھەرێمی کوردستانەوە وردبینییان تێدا کراوە.

عەلی شەداد، سەرۆکی لیژنەی یاسادانان لە لیژنەی نەوت و غازی ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق لە لێدوانێکی رۆژانامەوانیدا رایگەیاند، پێشنیاز و دیدی حکومەتی ھەرێمی کوردستان لەسەر یاسای نەوت و غاز گەیشتووە بە وەزارەتی نەوتی عێراق و لەئێستادا ئەو وەزارەتە گەیشتووەتە رەشنووسێکی سەرەتایی بۆ یاساکە، کە تیایدا دید و پێشنیازی سەرجەم لایەنەکان کۆکراوەتەوە، لەوانە ھەرێمی کوردستان و ئەو پارێزگایانەی عێراق کە نەوتیان ھەیە.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، یاسای نەوت و غاز یەکێکە لە یاسا گرنگەکانی عێراق و سەرەڕای ئەوەی تائێستا شەش کۆبوونەوەی لایەنە پەیوەندیدارەکانی لەسەر بەڕێوەچووە، پێویستی بە کۆبوونەوەی زیاترە بۆ ئامادەکردنی رەشنووسێکی تایبەت بە یاساکە، کە جێگەی رەزامەندی سەرجەم لایەنەکان بێت.