نوێنەرانی بەشێك لە مامۆستایانی ناڕازیی، لەرێگای دادگاكانی هەولێر و سلێمانییەوە ئاگاداركردنەوەیان بۆ هەردوو سەرۆكی حكومەتی عیراق و هەرێم  و وەزیرانی دارایی نارد، بۆ ئەوەی موچەی فەرمانبەران بە بانكی بكەن.

رەعد رەفعەت نوێنەری بەشێك لە مامۆستایان لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەنوسیدا رایگەیاند، ئەو ئاگاداركردنەوە بۆ بەبانكیكردنی موچەی موچەخۆرانە بەو شێوازەی دادگای فیدراڵی رەزامەندی لەسەر داوە.

وتیشی ئەگەر لەماوەی ٨ رۆژدا وەڵامی ئاگاداركردنەوەكە نەدرێتەوە پرسەكە دەگۆڕێت بۆ سكاڵا و رێوشوێنی یاسایی یكە دەگرنەبەر.
 

پەیەدە پێشوازی لە وتەكانی محەمەد جۆلانی دەكات لەبارەی پێگەی كورد لە سوریا و دەڵێت بەشداری كورد لە پڕۆسەی سیاسی پێویستی بە گفتوگۆی راستەوخۆیە و پێویستە ئاگربەست لەسەرتاسەری سوریا رابگەیەنرێت.

هاوسەرۆكایەتیی پارتی یەكێتی دیموكرات "پەیەدە" راگەیەنراوێكی لەبارەی وتەكانی ئەحمەد شەرع ناسراو بە محەمەد جۆلانی سەرۆكی دەستەی تەحریر شام و فەرماندەی پڕۆسە سەربازییەكانی سوریا بڵاوكردەوە و جەختی لەوە كردەوە بەشداری كورد لەم قۆناغە راگوزاریەدا بۆ دامەزراندنی سوریای نوێ گرنگە، بەدیهێنانی ئەوەش پێویستی بە گفتوگۆی ڕاستەوخۆ لەگەڵ پێكهاتەی كورد بۆ گفتوگۆكردن لەسەر نەخشەڕێگای هاوبەش.

راشیگەیاند، لێدوانەكانی ئەمدواییەی جۆلانی سەبارەت بە كورد و پرسی كورد ئەرێنی و بنیاتنەرە.

پەیەدە ئاماژەی بەوەشكرد، لەكاتی شۆڕشدا كورد پارێزگاری لە یەكێتی خاكی سوریا كردووە و بەشداری كورد لە پڕۆسەی سیاسی پێویستی بە گفتوگۆی راستەوخۆیە.

هەروەها داوادەكات ئاگربەست لەسەرتاسەری سوریا رابگەیەنرێت و هێرشەكانی سەر باكور و رۆژهەڵاتی سوریاش رابگیرێت.
 

نوێنەرایەتی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لەگەڵ پارتە كوردییەكان كۆبووەوە بەمەمەبەستنی یەكسختنی هەڵوێستەكانیان لە سوریا، ئیلهام ئەحمەد دەڵێت كورد لە دیمەشقەوە رۆڵی گرنگی لە داهاتوی سوریادا دەبێت.

كۆبونەوەی پارتە كوردییەكان لەگەڵ نوێنەری پارت و رێكخراوەكانی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لە برۆكسلی پایتەختی بەلجیكا بەڕێوەچوو لە بەیاننامەیەكی حەوت خاڵیشدا جەخت لە یەكڕیزیی كورد و رۆڵی لە داهاتوی سوریا كراوەتەوە.

ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆكی دەستەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی خۆبەڕێوەبەریی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لە كۆبونەوەكەدا رایگەیاند: كار دەكەن بۆ پاراستنی دەستكەوتەكانی گەلی كورد لە ئێستا و داهاتوی سوریادا.

وتیشی پێویستە كورد بە یەكڕیزیی و لێكتێگەیشتن لە ناوخۆیاندا ئامادەكاریی بكەن بۆ ئەوەی لە دیمەشقی پایتەخت رۆڵی گرنگ لە داهاتوی سوریادا ببینن.
ئیلهام ئەحمەد جەختی لەوە كردەوە كە پێویستە پارتە كوردییەكان لە باكور و رۆژئاوی كوردستان ناكۆكییەكانیان بۆ پاراستنی دەستكەوتەكان چارەسەر بكەن و بە یەكڕیزیی رۆڵیان لە بونیادنانەوەی سوریا هەبێت.
 

حکومەتی هەرێمی کوردستان کاتی دابەشکردنی موچەی راگەیاند و دەڵێت، "سێشەممە دەست بە دابەشکردنی موچە دەکەین".

حکومەتی هەرێمی کوردستان لە راگەیەندراوێکدا دەڵێت، "وەفدێکی حکومەتی هەرێم سەردانی بەغدادیان کرد بۆ گفتوگۆکردن لەگەڵ وەزارەتی دارایی فیدراڵ بۆ چارەسەرکردنی کێشەی مووچە وشایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان، گفتوگۆکان ئەرێنی بوون ولەیەکتێگەیشتنی هاوبەش هاتووەتەدی بۆ دابینکردنی شایستەکانی مووچەخۆرانی هەرێم".

لە راگەیەندراوەکەشدا هاتووە، "لەڕۆژی سێشەممەوە ١٧ـی ١٢ دەست بە دابەشکردنی مووچەی مانگی ١٠ دەکرێت و لەگەڵ گەیشتنی تەواوکارییەکانی مووچە، مووچەی مانگەکانی تریش بە زووترین کات دابەش دەکرێت".

حکومەتی هەرێمی کوردستان دەشڵێت، " سوپاسی خۆڕاگری مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان دەکەین و دڵنیایان دەکەینەوە کە بە هیچ شێوەیەک دەستبەرداری مافەکانیان نابین".

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران سەردانی قەزای دەربەندیخانی کرد و لەگەڵ قایمقام و بەرپرسانی یەکە ئیدارییەکانی قەزاکە کۆبووەوە.

لە کۆبوونەوەکەدا کە رۆژی یەک شەمە (15/12/2024) بەڕێوەچوو، باس لە دۆخی خزمەتگوزارییەکانی قەزای دەربەندیخان و گرفت و کەموو کوڕییەکان کرا. لەو بارەیەوە قوباد تاڵەبانی رایگەیاند؛ لەگەڵ تیمی حکومەت و بەرپرسانی قەزای دەربەندیخان بەردەوام لەسەر هێڵ دەبێت و هەموو هەوڵێک دەدەن تا کەموکوڕییەکان چارەسەر بکەن تاکو باشتر خزمەتی دەڤەرەکە و هاوڵاتییان بکرێت.

هەروەها جێگری سەرۆک وەزیران داوای لە بەرپرسانی قەزاکە کرد هەموو ڕێوشوێنێکی پێویست بگرنەبەر بۆ کارئاسانیکردن و راپەڕاندنی کاروباری هاوڵاتییان. وتیشی: لەپێناو باشتر خزمەتکردنی دانیشتوانی دەربەندیخان گۆڕانکاری پێویست لە پۆستە ئیدارییەکانی قەزاکەدا دەکرێت.

دواتر قایمقام و بەرپرسانی ئیداری قەزاکە راپۆرتێکیان لەبارەی ئەو پڕۆژانە خستەڕوو کە لە پێشینەی داواکارییەکانی هاوڵاتییانی دەڤەرەکەن و لای خۆییەوە جێگری سەرۆکوەزیران جەختی لەوە کردەوە کە خۆی بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی ئەو داواکارییانە دەکات تاوەکو زۆرترین خزمەت بە ناوچەکە بکرێت.

لە کۆتاییدا قوباد تاڵەبانی ئاماژەی بەوەشدا کە سەرەتای ساڵی داهاتوو دووسایدی کەلار - دەربەندیخان تەواو دەبێت و بەتەواوەتی دەکرێتەوە بەڕووی شۆفێران کە ئەوەش یەکێکە لەداواکارییە گرنگەکانی دەڤەرەکەیە، هەروەها وتی؛ بەم نزیکانە کار لە پڕۆژەی تۆڕی ئاوی دەربەندیخان دەکرێت بۆ ئەوەی ئەو گرفتەش کە یەکێکە لە داواکارییەکانی هاوڵاتییان، چارەسەر بکرێت.

جەختیشکردەوە کە پێویستە گرنگی زیاتر بە گەشتوگوزار بدرێت و هانی وەبەرهێنەران بدرێت لەم بوارەدا وەبەرهێنان بکەن تا ئەو کەرتەش وەک پێویست گەشە بکات و دەرفەت و هەلی کار بۆ دانیشتوانی سنوورەکە دابین بکات.

وەفدێکی یەکێتی نیشتمانی کوردستان سەردانی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان یان کرد و لەلایەن  ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و سەرکردایەتی حزبەکەوە پێشوازییان لێکرا.

لەدیدارێکدا، د.مەجید حەمەدئەمین ئەندامی سەرکردایەتی یەکێتی پیرۆزبایی یادی ٣٩ساڵەی دامەزراندنی حزبی زەحمەتکێشانی کوردستان ی لێکردن و ڕایگەیاند، حزبی زەحمەتکێشان لە ١٩٨٥/١٢/١٢ هاوشانی لایەنەکانی تری کوردستان خەباتی سیاسی و سەربازی لەهەرێمی کوردستان دەستپێکردوو چەندین شەهیدوقوربانی لەپێناو ڕزگاری وئازادی کوردستان بەخش.

لەبەرامبەردا هاوڕێ بێکەس قادر بەناوی مەکتەبی سیاسی حزبی زەحمەتکێشان سوپاس و خۆشحاڵی بەوەفدی یەکێتی ڕاگەیاندو بوونی یەکێتی نیشتمانی کوردستان ی بەزەرورەت زانی بۆ هەوڵ دان لەپێناو مافەبەدەست نەهاتووەکانی گەلی کوردو کەهەمیشە قوربانی داوە بۆ ئازادی و دیموکراسی و مافی چارەی خۆنووسین.
 

وەزارەتی بازرگانی هەرێم رایگەیاند، دابەشكردنی سەبەتەخۆراكی نۆیەم دەستیپێكردووە و و پێش سەری ساڵ بەشە ئـاردی دەیەم بەسەر هاوڵاتیاندا دابەش دەكرێت.

نەوزاد شێخ كامیل بەڕێوەبەری گشتی وەزارەتی بارزگانی بەكوردسات نیوزی ڕاگەیاند، لەمساڵدا وەزارەتی بازرگانی نۆ بەشەخۆراكی دیاری كردوە و لە ئێستادا دابەشكردنی سەبەتەخۆراكی نۆیەم دەستیپێكردووە.

 وتیشی،  لەكۆگاكانی هەرێمی و عێڕاق  بەشەخۆراكی زۆر هەیە و بۆساڵی ٢٠٢٥ و مەترسی لەسەركەمی خۆراك لەبازاڕەكان دروست نابێت.

لەبارەی دابەشكردنی ئـاردەوە ئاماژەی بەوەكرد، دەست بە دابەشكردنی بەشە ئـاردی دەیەم كراوە و پێش كۆتایی ساڵ هەموو خێزانێك بەشەئـاردی دەیەم وەردەگرێت.

بەڕێوەبەرایەتی کەشناسی و بومەلەرزەزانی پێشبینییەکانی بۆ کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەی شارەکانی هەرێم بڵاوکردەوە.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بومەلەرزەزانیی هەرێم بڵاویکردەوە ئەمڕۆ یەکشەممە، ئاسمان بە گشتی ساماڵ و پەڵە هەور دەبێت و پلەکانی سەرما بە رێژەی دوو بۆ چوار پلە نزمتر دەبنەوە.

بەرێوبەرایەتی کەشناسی هەرێم ئاماژەبەوەشدەکات سبەی دووشەممە، ئاسمان نیمچە هەور دەبێت و پلەکانی گەرما بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ کەمێک بەرزتر دەبنەوە، هەروەها خێرایی با لەنێوان پێنج بۆ 15 کیلۆمەتر لە کاتژمێرێکدا دەبێت.

بەڕێوەبەرایەتی کارەبای سلێمانی بڵاویکردەوە، بەهۆی دابەزینی پەستانی غاز بە خێرایی لە کۆمپانیای داناغاز روداوەکە رویداوە و سەرجەم یەکەکانی وێستگەی بەرهەمهێنانی سلێمانی کوژاونەتەوە.

بەرێوبەرایەتی کارەبای سلێمانی ئاماژەبەوەشدەکات،لە ئێستادا تیمەکانی بەڕێوەبەرایەتی کۆنتڕۆڵی ناوەنەدی کارەبای هەرێم و کۆنتڕۆڵی شارەکان لە ئامادەباشیدان بۆ وەرگرتنی ڤۆڵتیە و دابەشکردنەوەی کارەبا

لە سنووری پارێزگای سلێمانی بەشێکی مووچەخۆران بەردەوامن لە بایکۆتی دەوام.دەڵێن تا مووچەکانمان وەرنەگرین دەوام ناکەین 

هەریەکە،لە بەڕێوەبەرایەتییەکانی باج و خانوبەرە، هاتوچۆ، پۆلیسی فریاکەوتن، نەخۆشخانەی منداڵبون و سەرجەم کارمەندانی تەندروستی لە سلێمانی بایکۆتی دەوامیان راگەیاندوە

ئەمە لەکاتێکدایە،  زیاتر لە 70 رۆژە موچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان دابەشنەکراوە و تاوەکو ئێستا هیچ بەروارێکیش بۆ دابەشکردنی موچە دیارینەکراوە.

كەشناسی عیراق رایگەیاند ، شەپۆلی سەرما تا كۆتایی ئەم هەفتەیە بەردەوام دەبێت و رۆژانی یەكشەممە و دووشەممە و سێشەممە ساردترین رۆژ دەبن.

دەستەی كەشناسی عیراقی رایگەیاند، كاریگەری شەپۆلی ئەو سەرمایەی عیراقی گرتۆتەوە تا كۆتایی ئەم هەفتەیە بەردەوام دەبێت و نزمترین پلەكانی گەرماش لە رۆژانی یەكشەممە و دووشەممە و سێشەممە تۆمار دەكرێن .

ئاماژەی بەوەشكردوە ، پێشبینی دەكرێت لە ئەمڕۆوە پلەكانی گەرما بەشێوەیەكی بەرچاو دابەزن لە ناوچەكانی باكور و هەرێمی كوردستان بۆ خوار سفری سەدی دادەبەزن.
 

وەفدێكی باڵای حكومەتی هەرێم بەسەرۆكایەتی وەزیری دارایی گەیشتە بەغداد و لەگەڵ وەزیری دارایی عیراق كۆدەبێتەوە، بۆ یەكلایكردنەوەی پرسی موچەی سێ مانگی كۆتایی ئەمساڵ و هەمواری یاسای بودجە.

هونەر جەمال وتەبێژی وەزارەتی دارایی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، وەفدەكەی حكومەتی هەرێم، لەلایەن ئاوات جەناب وەزیری داراییەوە سەرۆكایەتی دەكرێت، بۆ چارەسەركردنی گرفتی موچەی سێ مانگی كۆتایی ئەمساڵ و هەمواری یاسای بودجەو پشكی هەرێم لە بودجەی ٢٠٢٥ و لەگەڵ تەیف سامی وەزیری دارایی عیراق كۆدەبنەوە.

هەریەكە لە ئومێد سەباح سەرۆكی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران، ئامانج رەحیم سكرتێری ئەنجومەنی وەزیران، بەڕێوەبەرانی گشتی ژمێركاری و بودجە  و ژمارەیەك بەرپرسی دیكەی وەزارەتی دارایی ئەندامی وەفدەكەن.

نزیكەی دوو مانگە فەرمانبەران و موچەخۆرانی هەرێمی كوردستان موچەیان وەرنەگرتووە، لەكاتێكدا ئەمساڵ لە كۆتایی نزیك دەبێتەوە.

وەزارەتی دارایی هەرێم لیستی موچەی سێ مانگی كۆتایی ئەمساڵی رەوانەی بەغداد كردووە، وەزارەتی دارایی عیراقیش تا ئێستا زیاتر لە ترلیۆنێك دیناری رەوانەی هەرێم كردووە، بەڵام چارەنوسی موچەی مانگەكانی ١٠ و ١٠ و ١٢ نادیارە.

ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان لەكۆبوونەوەی رۆژی چوارشەممەی رابردوودا وەزارەتی دارایی راسپارد لەكاتی گەیشتنی هەر بڕە پارەیەكی دیكە دابەشكردنی موچە دەستپێبكات.
 

لە دوو روداوی تەقەكردندا لە فەڕەنسا پێنج كەس كوژران، كە دووانیان كۆچبەرن و بە رەچەڵەك كوردن، تەقەكەرەكە خەڵكی فەڕەنسایە و خۆی رادەستی پۆلیس كردووە.

پۆلیسی فەڕەنسا زانیاری نوێی لەبارەی روداوەكەی جەنگەڵی دانكیخی فەڕەنسا بڵاوكردەوە و رایگەیاند، گەنجێكی تەمەن ٢٢ ساڵ سەعات پێنجی ئێوارە بە كاتی فەڕەنسا خۆی رادەستی پۆلیس كردووە، دوای ئەوەی ژمارەیەك كۆچبەری كوشتووە.

گەنجە تەقەكەرەكە بە پۆلیسی راگەیاندووە، سەرەتا گەنجێكی تەمەن ٢٩ ساڵانی لە شارۆچكەی "وۆرمهاوتی" فەڕەنسا كوشتووە، دواتر چووەتە دارستانی دانكیخ و تەقەی لە كۆچبەرانی دارستانەكە كردووە و بەهۆیەوە چوار كەسی كوشتووە .

بەپێی ئەو زانیاریانەی دەست کوردسات نیوز کەوتوون، دوو لە كوژراوەكان كۆچبەری كوردن، دوو كوژراوی تریش پاسەوانی كۆمپانیایەكی نزیك لە روداوەكە بوون.

گەنجە تەقەكەرەكە خەڵکی فەڕەنسایە و خەڵكی شاری دانكیخە، لەناو ئۆتۆمبێلەكەیدا سێ دەمانچەی دیكە دۆزراوەتەوە.

دوای دەستپێشخەرییەکی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان، زانکۆی کۆیە وەک یەکەمین زانکۆی حکومی لە هەرێم، ناوی دەچێتە ریزبەندیی "Green Metric" بۆ زانکۆی سەوز و ژینگەپارێز.

پێگەی "گرین مێتریک"ـی ئیندۆنیزی، ریزبەندیی ئەمساڵی بۆ زانکۆ سەوز و ژینگەپارێزەکان لە جیهاندا بڵاوکردەوە و زانکۆی کۆیە وەک یەکەمین زانکۆی حکومی لە هەرێمی کوردستان ناوی لە ریزبەندییەکەدا تۆمارکراوە.

زانکۆی کۆیە لە هەژماری رەسمی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی فەیسبووک لەوبارەیەوە رایگەیاندووە، تۆمارکردنی ناوی زانکۆی کۆیە لە ریزبەندیی "Green Metric" هەنگاوێکی گرنگ و دەستکەوتێکی بەنرخە، بەتایبەتی بە لەبەرچاوگرتنی ئەو راستییەی کە زانکۆی کۆیە تەنیا لە ماوەی حەوت مانگدا و دوابەدوای راگەیاندنی دەستپێشخەریی "زانکۆی سەوز" لە مانگی ئایاری ٢٠٢٤دا، لەلایەن قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، راستەوخۆ زانکۆکە ناوی چووە ئەم ریزبەندییەوە.

ئاماژە بەوەش کراوە، یەکێک لە حەوت کۆڵەکەی سەرەکیی پلانی ستراتیژیی زانکۆی کۆیە، "زانکۆی سەوز"ە، کە دەخوازێت روانگەیەکی ژینگەدۆستانە و ژینگەپارێزانە بکاتە روانگەی باوی زانکۆی کۆیە، تاکوو ئەم زانکۆیە لە چارەسەری پرس و بابەتێکی گرنگی وەک پرسی گەرمبوونی زەوی و گۆڕانکارییە هەرێمییەکان و بابەتە پەیوەندیدارەکان بە ژینگە بەشدارییەکی کارای هەبێت.

ریزبەندیی "Green Metric" لە ساڵی ٢٠١٠ لەلایەن زانکۆی ئیندۆنیزیاوە دانراوە و ئامانج لێی پۆلێنکردنی زانکۆکانی جیهانە پەیوەست بە چالاکی و پابەندییەکانیان بە پرسی ژینگەوە.

نوێنەری گشتی مامۆستایانی گرێبەست رایدەگەیەنێت، لەم هەفتەیدا شایستەی دارایی مانگەکانی حەوت و هەشتی مامۆستایانی گرێبەست لە هەرێمی کوردستان بەیەکەوە دابەشدەکرێت.

کارۆخ عەبدوڵا نوێنەری گشتی مامۆستایانی گرێبەست بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، لەم هەفتەیەدا شایستەی دارایی مانگەکانی حەوت و هەشتی مامۆستایانی گرێبەست بە شێوەی "مقگوعی" بەیەکەوە دابەشدەکرێت، کە بڕەکەی ٤٠٠ هەزارە بەپێی بەشەوانە .

ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ یەکشەممە هەر پەروەردەیەک چەکی پارەی ئامادەبێت، دەتوانێت سەردانی بانک بکات بۆ وەرگرتنی شایستە داراییەکە .

مەزڵوم كۆبانێ داوا لە لایەنە كوردییەكانی رۆژئاوای كوردستان دەكات، وەڵامدی ئەرێنییان هەبێت بۆ بانگەوازی یەكڕیزیی كورد و دەڵێت، یەكگرتوویی كورد لە سوریا بووەتە پێویستییەكی مێژوویی.

مەزڵوم كۆبانێ، فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) لە پەیامێكیدا لە تۆڕی ئێكس جەختیكردووەتەوە، یەكگرتوویی نەتەوەیی كورد لە سوریا بووەتە پێویستییەكی مێژویی بۆ ئەم قۆناغە.

هەروەها هانی لایەنە كوردییەكان دەدەن بۆ دووركەوتنەوە لە بەرژەوەندییە حزبیەكانیان و وەڵامدانەوەی بانگەوازی جەماوەریی بۆ یەكڕیزیی.

مەزڵوم كۆبانێ داواش لە هەموو لایەك دەكات، وەڵامی ئەرێنییان هەبێت بۆ گەیشتن بە هەڵوێستێكی گشتگیر لە دیالۆگی سوریا و بەشداریكردن لە بنیادنانی سوریایەكی دیموكراسی و فرەیی.