کوردستان
بەبیانووی شەڕ لەگەڵ پەکەکە زیاتر لە سێ هەزار گوندی ناوچەی جزیرەی سەر بە شرناخ لە باکووری کوردستان چۆڵکراون و زیاتر لە یەک ملیۆن کەس ئاوارە بوون.
ئاژانسی هەواڵی مێزۆپۆتامیا لە راپۆرتێکدا بڵاوی کردووەتەوە، دەسەڵاتی تورکیا لە ساڵی 1990ـەوە بە بیانووی ئۆپەراسیۆنی سەربازیی بۆ رووبەڕووبوونەوەی پارتی کرێکارانی کوردستان پەکەکە زیاتر لە سێ هەزار گوندی جزیرەی شرناخی باکوور کوردستان بە زۆرەملێ چۆڵ کردووە.
بەپێی زانیارییەکانی ئەو ئاژانسە یەک ملیۆن کورد لەو ناوچانە ئامادەنەبوون ملکەچی دەسەڵاتی تورکیا بن، بۆیە زۆربەیان ئاورەی شوێنەکانی دیکەی باکوور و شارەکانی تورکیا بوون و تاوەکو ئێستا 35 ساڵە خەون بە گەڕانەوە بۆ گوندەکانیان دەبینن.
ژمارەیەک لە دانیشتووانی ئەو گوندانە باس لەوە دەکەن، هیوایەکیان بۆ گەڕاوەتەوە کە لەگەڵ دەستپێکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی، بتوانن دوای زیاتر لە 30 ساڵ جارێکی دیکە بە زێدی خۆیان شاد ببنەوە، چونکە بە وتەی ئەوان لە دوای چۆڵکردنی ئەو گوندانە ژیانیان لە هیچ شوێنێکی دیکە ئاسودەیی و جێگیریی بەخۆیەوە نەبینیوە.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسیی هەرێم شەپۆلێکی دیکەی بەفر و باران روو لە هەرێم دەکات و پلەکانی گەرما بە شێوەیەکی بەرچاو دادەبەزن، کەشناسێکیش باس لەوەدەکات، رۆژانی 23 تاوەکو 25ی ئەم مانگە شەپۆلی سەرماکە لە لوتکەدا دەبێت و پێویستە هاوڵاتییان چەند رێنماییەک جێبەجێ بکەن.
شاڵاو هیدایەت شارەزای کەشناسیی ئاماژەی بەوەکردووە، لە ناوەڕاستی هەفتەی داهاتووەوە تەواوی ناوچەکانی هەرێم دەکەونە ژێر کاریگەری تۆپەڵەهەوایەکی بەهێزی قوڵی ساردی جەمسەریەوە، کە رۆژانی 23 و 24 و 25ی مانگ کاریگەری بارستەهەوایەکە لە لوتکەدا دەبێت.
دەشڵێت، لە تەواوی ناوچەکاندا پلەکانی گەرما بۆ خوار سفری سیلیزی دادەبەزن، لە هەندێک ناوچەش زیاتر سارد دەبێت، بۆیه هەفتەی داهاتوو ئەگەری زوقم و شەختە و بەستن هەیە.
ئەوەشی خستووەتە روو، پێویستە لەو کاتی سەرمایەدا هاوڵاتیان چەند رێنماییەک جێبەجێ بکەن بۆئەوەی پارێزراو بن لە زیانەکانی ئەو سەرما سەختە.
دەقی رێنماییەکان:
١.پێویستە 'ئەنتی فرێز' بکەنە ناو ئۆتۆمبێلەکانتان، ئەگەر گەراجتان هەیە لە گەراجدا رایان بگرن.
٢.ئەو درەخت و بەربوبومانەی کە هەستیارن و خۆراگر نین بۆ سەرما و زوقم، پێویستە دایان بپۆشن.
٣.ئاوی پێویست لە ژوورەوە دابنێن و ئەو بەلۆعانەی لە دەرەوەی ماڵەکانتاندان دایانبپۆشن.
٤.هاوڵاتیان تاوەکو دەتوانن خۆیان بە دووربگرن لە ناوچە شاخاوییەکان و رێگا شاخاوییەکان بەکارنەهێنن.
٥.شوێنی ئاژەڵ و پەلەوەرەکانتان بە جوانی دابپۆشن.
بەفر و سەرما 18 پارێزگای باكوری كوردستان و توركیا دەگرێتەوە و بەهۆی ئاستەنگیی هاتوچۆوە پشوو لە خوێندنگەی سەرجەم ئەو پارێزگایانە راگەیەنرا.
شەپۆلی بەفربارین و سەرماوسۆڵەكە پارێزگاكانی وان و دەرسیم، سێرت و جۆلەمێرگ ، موش و ئاگریی لە باكوری كوردستان گرتوەتەوە و پشوش لەو پارێزگایانە راگەیەنراوە.
لە ئێوارەی چوارشەممەوە شەپۆلێكی دیكەی بەفربارین لە ئیستانبوڵ دەستی پێكردوە و بەهۆیەوە جگە لە سەرما و سۆڵەیەكی زۆر، ئاستەنگی هاتووچۆی لە شەقامە سەرەكییەكانی ئەو شارە دروستكرد.
لە ماوەی رابردودا رێگای دەیان گوندی باكوری كوردستان بەهۆی بارینی بەفرەوە داخرابوو و حكومەتیش رایگەیاند دوای نزیكەی نۆ رۆژ رێگای زیاتر لە 400 گوند كراوەتەوە.
ئەمڕۆ بە ئامادەبوونی پارێزگاری بانكی ناوەندی عیراق، سەنتەری نێودەوڵەتی بازرگانی دارایی لە سلێمانی دەكرێتەوە.
د. نەرمین مەعروف ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە كوردسات نیوزی راگەیاند، ئەمڕۆ پێنجشەممە، سەنتەری نێودەوڵەتی بازرگانی لە سلێمانی بە ئامادەبوونی عەلی عەلاق پارێزگاری بانكی ناوەندی عیراق دەكرێتەوە.
وتیشی؛ ماوەی دوو ساڵە هەوڵدەدرێت ئەو سەنتەرە لە سلێمانی بكرێتەوە، كە وەك بازاڕێكی دراوی پێشكەوتووە.
ئاماژەی بەوەشكرد، لقی بەشێك لە بانكەكان لەو سەنتەردا دەكرێتەوە هەموو جۆر مامەڵەیەكی دراوی تیادا ئەنجامدەدرێت هاوشێوەی بازاڕی دراوەكەی سلێمانی.
د. نەرمین راشیگەیاند، لەو سەنتەرە لقی بانكەكانی رەشید و رافیدەین ناكرێتەوە، هەرچەندە ئەوان زۆریش هەوڵیانداوە ئەو دوو بانكەش لقەكانیان بكەنەوە، بەڵام تاوەکو ئێستا حكومەتی هەرێم موڵەتی پێنەداون بۆ كردنەوەی لقەكانیان.
بەرێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بڵاویکردەوە، لەدوو ئۆپراسیۆنی سەرکەوتوودا، لەدەوروبەری سلێمانی توانیان دوو تیرۆریستی داعش دەستگیربکەن.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لەرۆژی 12 تا 16ی ئەم مانگە بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش، لەسەر بنەمای زانیاری هەواڵگری و بەبڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش، دوای بەدواداچوون و کۆکردنەوەی زانیاری وورد و دەستنیشانکردنی شوێنی تیرۆریستان توانیان دوو تیرۆریستی داعش لەدەوروبەری شاری سلێمانی دەستگیربکەن.
بەرێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش راشیگەیاند، تیرۆریستان بەمەبەستی خۆڕێکخستنەوە روویان لەدەوروبەری شاری سلێمانی کردبوو، لەرابردوودا چەندین خولی شەرعی و سەربازیان بینیوە.
ئەوەشی خستەڕوو لەئێستادا تۆمەتباران بەماددەی (دوو)ی تیرۆر راگیراون و رووبەڕوی یاساکرانەوە و لێکۆڵینەوە لە دۆسیەکانیان بەردەوامە.
دوای ئەنجامدانی زنجیرەیەك كۆبوونەوە و چاوپێكەوتن، وەفدی ئیمراڵی هەرێمی كوردستانی بەجێهێشت و بڕیارە ئەنجامی كۆبوونەوەكان بۆ رایگشتی بڵاوبكەنەوە.
وەفدی ئیمراڵی دەم پارتی لەسەر راسپاردەی عەبدوڵا ئۆجەلان، چەندین كۆبوونەوەیان لەگەڵ لایەنە سیاسییەكانی توركیا و بەشێك لە زیندانیانی سیاسی ئەنجامدا، لەو چوارچێوەیەشدا شەممەی رابردوو وەفدی ئیمراڵی لە سنوری زاخۆوە گەیشتە هەرێمی كوردستان و زنجیرەیەك كۆبوونەوەی لەگەڵ بەشێك لەلایەنە سیاسییەكانی هەرێم ئەنجامدا.
رۆژی سێشەممەش وەفدی ئیمراڵی لە سلێمانی لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان و قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێم و شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەكەمی عیراق كۆبووەوە و پەیامەكەی ئۆجەلان بۆ دەستپێكردنەوەی پرۆسەی ئاشتی لە توركیا و باكوری كوردستان تاوتوێكرا.
دواتر وەفدی ئیمراڵی گەڕانەوە بۆ توركیا و بڕیارە ئەنجامی كۆبونەوەكانیان لەگەڵ لایەنە سیاسییەكانی هەرێم بۆ رایگشتی بڵاوبكەنەوە، دواتریش ئەنجامی كۆبوونەوەكان بگەیەننەوە بە ئۆجەلان.
یەڵماز تونچ وەزیری دادی توركیاش سەبارەت لەبارەی سەردانی وەفدەكە بۆ ئیمراڵی رایگەیاندوە، پێشتر وەفدی دەم پارتی دووجار سەردانی ئیمراڵییان كردووە، ئەگەر داواكاری نوێ پێشكەش بكرێت، هەڵیدەسەنگێنن و ڕێگە بە چاوپێكەوتنی ئۆجەلان دەدەن.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، پرسەنامەیەک ئاڕاستەی سەرۆکی عەشیرەتی دۆسکی و عەشیرەتی دۆسکی دەکات.
دەقی پرسەنامەکە
بەڕێز کاک سەربەست دێوالی ئاغا، سەرۆکی عەشیرەتی دۆسکی
بەڕێزان بنەماڵەی سەربەرزی کەمال تاهیر سەعید ئاغا دۆسکی
خزمانمان لە عەشیرەتی دۆسکی
بەداخ و خەمێکی زۆرەوە، هەواڵی کۆچی دوایی کەسایەتی دیارو تێکۆشەر هەڤاڵ (کەمال تاهیر سەعید ئاغا دۆسکی)مان پێگەیشت.
بۆ ئەم خەمە پرسەو سەرەخۆشی ئاڕاستەی ئێوەو بنەماڵە سەربەرزەکەتان دەکەین کە رۆڵتان لەخەباتی کوردایەتیدا دیاروبەرچاوە.
لەخوای گەورە داواکارین گیانی هەڤاڵی کۆچکردوومان بەبەهەشتی بەرین شادبکات، ئارامی و سەبووریش بەهەموولایەک بدات.
دڵسۆزتان
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم، وەزارەتی سامانە سروشتییەكانی راسپارد بەردەوام بێت لە رێكارەكانی تایبەت بە دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عیراق.
ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی كوردستان كۆبووەوە، بەپێی راگەیەنراوێكیش لە كۆبوونەوەكەدا پەلاماردانی جوتیارانی كورد لە سنوری كەركوك بە رەفتارێكی نادەستووریی و نایاسایی و قبوڵنەكراو لە قەڵمدراوە، جەختیشكراوەتەوە، جووتیاران خاوەنی رەسەنی زەوییەكانن و دەبێت ئازادانە مافی كێڵان و سوودوەرگرتنیان لە موڵكی باوباپیرانیان هەبێت.
لەبارەی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمیش، ئەنجومەنی وەزیران داوا دەكات هەرچی زووە، هەناردەكردنەوەی نەوت دەستپێبكاتەوە كە لە بەرژەوەندی هەموو لایەنەكانە، چونكە بەهۆی وەستانی هەناردەی نەوت چەندین ملیار دۆلار زیان بە داهاتی گشتی عیراق گەیشتووە، بۆ ئەو مەبەستەش، وەزارەتی سامانە سروشتییەكانی راسپێردرا، لەسەر رێكار و میكانیزمەكانی دەستپێكردنەوەی نەوتی هەرێم لەگەڵ وەزارەتی نەوتی عیراق لە هاریكاریی بەردەوامدا بێت، بە تایبەتی كە ئێستا یاساكە كەوتووەتە بواری جێبەجێكردن و رێگری یاسایی لەبەردەم پرۆسەكە نەماوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە هەڤاڵ شێخ جەعفەر شێخ مستەفا، لێپرسراوی ئەنجوومەنی پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا دۆخی هەرێمی کوردستان، عیراق، هەرێمایەتی و ئەرکە رێکخراوەییەکان گفتوگۆی هەمەلایەنەیان لەبارەوە کرا و دووپات لە پاراستنی سەقامگیری سیاسی و ئارامی و چارەسەرکردنی ئاشتییانەی کێشەکان کرایەوە لەسەر بنەمای پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان و بەدیهێنانی ئامانجە گشتییەکان بە ویستی خەڵکی خۆشەویستی کوردستان.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا هەنگاوەکانی رێکخستنەوەی ئۆرگانەکان، راپەڕاندنی ئەرکە حزبییەکان، خۆئامادەکردن بۆ دیداری یەکێتی بەوردی گفتوگۆیان لەبارەوە کرا و بڕیاری پێویستیان لەبارەوە درا بە ئاڕاستەی جۆشدانەوەی گیانی یەکێتی بوون و خەباتی جەماوەری و جێبەجێکردنی ئەو بەڵێنانەی بە هاووڵاتیان دراوە.
پێکهێنانی حکومەتی نوێی هەرێمی کوردستان تەوەرێکی تری کۆبوونەوەکە بوو کە هەڵسەنگاندن بۆ گفتوگۆکانی نێوان یەکێتی و پارتی کرا و جەخت لە پێکهێنانی حکومەتێکی کارا و خزمەتگوزار و دادپەروەر کرایەوە کە بتوانێت بە هاوسەنگی خزمەتی هەموو خەڵکی کوردستان بکات و لەو رووەوە سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی پەرۆشی یەکێتی بۆ یەکڕیزی نیشتمانیی و بنیادنانی حکومڕانییەکی نوێ کردەوە لە بەرژەوەندی خەڵکی کوردستان و زیاتر بەهێزترکردنی قەوارەکە و رایگەیاند ئامانجی یەکێتی گۆڕانکارییە لە بەڕێوەبردن و خزمەتکردنی خەڵکەکەمان بۆئەوەش هەر هەنگاوێک لەبەرژەوەندی هەرێمی کوردستان و خەڵک بێت دەیگرینە بەر، هیوادارین هەموولایەکیش بەو رۆحیەتەوە هەنگاو بنێن.
لەبەرامبەردا هەڤاڵ شێخ جەعفەر شێخ مستەفا جەختیکردەوە وەک هەمیشە پشتیوان و هاریکار دەبن بۆ سەرخستنی هەنگاوەکانی چاکسازی لە کاری رێکخراوەیی و حکومەتدا و بە ویستێکی نیشتمانیشەوە کاردەکەن بۆ زاڵبوون بەسەر ئاڵنگارییەکاندا.
سبەینێ بە ئامادەبوونی پارێزگاری بانكی ناوەندی عیراق، سەنتەری نێودەوڵەتی بازرگانی دارایی لە سلێمانی دەكرێتەوە.
د. نەرمین مەعروف ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە كوردسات نیوزی راگەیاند، سبەینێ سەنتەری نێودەوڵەتی بازرگانی لە سلێمانی بە ئامادەبوونی عەلی عەلاق پارێزگاری بانكی ناوەندی عیراق دەكرێتەوە، وتیشی؛ ماوەی دوو ساڵە هەوڵدەدرێت كە ئەو سەنتەرە لە سلێمانی بكرێتەوە كە وەك بازارێكی دراوی پێشكەوتووە.
ئاماژەی بەوەشكرد، لقی بەشێك لە بانكەكان لەو سەنتەردا دەكرێتەوە هەموو جۆر مامەڵەیەكی دراوی تیادا ئەنجامدەدرێت هاوشێوەی بازاری دراوەكەی سلێمانی.
د. نەرمین راشیگەیاند، لەو سەنتەرە لقی بانكەكانی رەشید و رافیدەین ناكرێتەوە هەرچەندە ئەوان زۆریش هەوڵیانداوە ئەو دوو بانكەش لقەكانیان بكەنەوە، بەڵام تا ئێستا حكومەتی هەرێم موڵەتی پێنەداون بۆ كردنەوەی لقەكانیان.
فەرماندەیی هێزەکانی 70 رایدەگەیەنێت: بە دەستێکی پۆڵاین رووبەڕووی تیرۆریستەکانی چەکدارانی داعش و هەر هەوڵێکی تری تیرۆرستانە تر دەبینەوە، کە ئامانج لێی زیان گەیاندن بە هاووڵاتیان و تێکدانی ئاسایش و ئارامی ناوچەکە بێت.
فەرماندەیی هێزەکانی 70 لەراگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوەتەوە، دوای ئەوەی ئەمڕۆ سەعات 9:00ی بەیانی لەگوندی دوڕاجی لەسنوری دوزخورماتوو، نزیک کۆمپانیای غەرە چوار بۆ پێنج چهكداری داعش پهلاماری پێنج شوانی مەڕوماڵاتی ناوچەکەیاندا، لەبەرانبەردا شوانكارهكان لێیان هاتونهته دهست و روبهڕوبونهوه رویداوه لەنێوانیاندا.
ئاماژەی بەوەشکرد، دوای ئاگادارکردنەوەی هێزەکانی پێشمەرگە لەو سنورە دەست بەجێ هێزێک لە فرقەی چواری هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەمەبەستی بە هاناوە چونی شوانەکان و خەڵکی ناوچەکە روولە شوێنی رووبەڕووبونەوەکە دەکەن شەڕو رووبەڕووبونەوەکان تا سەعات 12:30 بەردەوام بووە.
راشیگەیاند، لە ئەنجامدا توانرا شوانەکان رزگار بکرێن و بەسەلامەتی بگەڕێندرێنەوە بۆ ناوچەکانی خۆیان و تیرۆرستەکانیش هەڵهاتن، خۆشبەختانە هیچ کوژرا و بریندارێک لە رووبەڕووبونەوەکەدا تۆمار نەکراوە.
فەرماندەیی هێزەکانی 70 ئەوەشی خستەڕوو، ئێمە دڵنیایی دەدەین کە هێزی پێشمەرگە چاوکراوەیە و بە دەستێکی پۆڵاین رووبەڕووی تیرۆریستەکانی چەکدارانی داعش و هەر هەوڵێکی تری تیرۆرستانە تر دەبێتەوە، کە ئامانج لێی زیان گەیاندن بەخەڵک و هاووڵاتیان و تێکدانی ئاسایش و ئارامی ناوچەکە بێت.
حەج و عومرەی هەرێم رایگەیاندووە، مانگی نیسان کۆڕبەندی نێودەوڵەتی عومرە بەڕێوەدەچێت و داواش لە کۆمپانیاکان دەکات، بە جلی کوردییەوە بەشداری بکەن.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی حەج و عومرەی هەرێم رایگەیاندووە، بڕیاره له 14 تاوهكو 16ی نیسانی 2025 كۆڕبهندی نێودهوڵهتی عومره له شاری مهدینه بهڕێوهبچێت، کە سەرجەم کۆمپانیاکانی حەج و عومرە لە جیهانەوە بەشداری تێدا دەکەن.
حەج و عومرە داوا لە کۆمپانیاکانی هەرێم دەکات، هاوشێوەی ئەو کۆمپانیایانە بەشداری لە کۆڕبەندەکەدا بکەن، کە تایبهته به گهشت و خزمهتگوزارییهكانی عومره.
راشیگەیاندووە، "بە گرنگی دەزانین سهرجهم كۆمپانیاكانی حهج و عومره به جامانه و جلوبهرگی رهسهنی كوردی بهشداری بكهن".
ئەوەشی خستووەتە روو، هەر کۆمپانیایەک خواستی بەشداریکردنی هەیە، دەتوانێت فۆڕـ پڕ بکاتەوە.
تیرۆریستانی داعش لە سنوری كفری ژمارەیەك شوانیان رفاند، بەڵام هێزەكانی پێشمەرگە توانییان شوانەكان لە دەستیان رزگار بكەن و چەكدارەكانیش لە ناوچەكە هەڵاتن.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، شەش تیرۆریستی داعش لە گوندی دوڕاجی سەر بە ناحیەی نەوجول لە قەزای كفری هێرشیان كردوە سەر سێ شوانی كورد و چەند شوانێكیان لەگەڵ رانەمەڕێكیان رفاند و شەڕە تەقە دروستبوو، بەڵام دانیشتووانی گوندەكە بە هاوكاری هێزەكانی پێشمەرگەی لیوانی 9 و 32 شوانەكان رزگار كراون و بەشێك لە رانەمەڕەكانیش لە تیرۆریستانی داعش سەندراونەتەوە.
هاوكات فەرماندەیەكی هێزەكانی پێشمەرگە بە كوردسات نیوزی راگەیاند، شوانەكان ناوچەی ئەمنیان تێپەڕاند و بەهۆی ناشارەزابوونیانەوە كەوتنەوەتە ئەو ناوچانەی كە تیرۆریستانی داعش خۆیان تێدا حەشاردا بوو.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، شەپۆلێکی نوێی بەفر و باران روو لە ناوچەکە دەکات و بەفر لە سەنتەری زۆرینەی شارەکاندا دەبارێت. شارەزایەکی کەشناسییش دەڵێت، ئەمە باشترین و درێژترین شەپۆل دەبێت لەچاو شەپۆلەکانی ماوەی رابردوو و لە هەندێک ناوچەی شاخاویی ئەگەری هەیە 80 بۆ 90 سانتیم بەفر ببارێت.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان نیمچە هەوردەبێت و لە ئێوارەدا دەگۆڕێت بۆ هەورى تەواو لەگەڵ دەستپێکردنى بارانبارین سەرەتا لە سنوورى رۆژئاواى هەرێم و سنوورى پارێزگاى دهۆک، دواتر لە بەشیک لە ناوچە شاخاوییە سنوورییەکان، هەروەها لە شەو درەنگدا کەمێک بەفر دەبارێت .
ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەی پێنجشەممە، ئاسمان هەور و باراناوى دەبێت و ئەم شەپۆلى بارانبارینە سەرجەم ناوچەکە دەگرێتەوە، هەروەها لە ناوچە سنوورییەکان بەفر دەبارێت، کە سەرەتا دابارین بەشێوەی پچڕپچڕ دەبێت، دواتر لە شەودا هێز و تاوى باران زیاد دەکات بۆ بارانى مامناوەند و لە ناوچە شاخاوییەکان بۆ لێزمەبارانى بەردەوام لەگەڵ زیاد بوونى خێرایی با.
کەشناسیی هەرێم دەشڵێت، ئەمڕۆ پلەکانی گەرما کەمێک نزم دەبنەوە و سبەنێش 2 بۆ 4 پلەی سیلیزی دادەبەزن.
لەلایەکی دیکەوە، شاڵاو هیدایەت شارەزای کەشناسیی باس لەوە دەکات، سەرەتا شەپۆلەکە لەشێوەی دابارین دەبێت و لەو ناوچانەی بەرزییان هەزار و 200 مەتر یان کەمترە لەسەر ئاستی رووی دەریاوە بەفر دەبارێت، دەشڵێت، شەپۆلەکە هەورەبروسکەی لەگەڵدا دەبێت و لە هەندێک شوێن ئەگەری لافاو هەیە.
باسی لەوەشکردووە، شەپۆلی دووەم لە رۆژی شەممەوە روو لە هەرێم دەکات و کە سەرچاوەکەی دەریای ناوەڕاست و دەریای رەشە و تاوەکو رۆژی سێشەممە دەمێنێتەوە، چەقی سەرماکە لە 22 تاوەکو 26ی مانگدا دەبێت، کە پلەکانی گەرما 11 تاوەکو 12 پلەی سیلیزی نزم دەبنەوە.
ئەوەشێ خستووەتە روو، لە ناوچە شاخاوییەکان زۆرترین بڕی دابارین دەبێت و لە ناوچە نیمچە شاخاوییەکان لەنێونا 40 بۆ 100 ملم باران دەبارێت، لە هەندێک ناوچەی شاخاوییش ئەگەری هەیە 80 بۆ 90 سانتیم بەفر ببارێت.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر : 11 پلەى سیلیزى
سلێمانی : 9پلەى سیلیزى
دهۆک : 7پلەى سیلیزى
کەرکوک :14 پلەى سیلیزى
زاخۆ : 8پلەى سیلیزى
هەڵەبجە : 7 پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران : 6 پلەى سیلیزى
سۆران : 13 پلەى سیلیزى
گەرمیان : 14پلەى سیلیزى
هاتوچۆی سلێمانی راگەیەنراوێکی لەبارەی کامێراکانی نێوان رێگای تاسڵوجە- دوکان بڵاوکردەوە و دەڵێت، هیچ کام لەو کامێرانە لانەبراون و بەردەوامن لە کارکردن، دەشڵێت، ئەو هەواڵانەی باس لەوەدەکەن کامێراکان لابراون، دوورن لە راستییەوە.
هاتوچۆی سلێمانی رایگەیاند، چەند رۆژێکە دەنگۆیەک بڵاوبووەتەوە، گوایە بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی سلێمانی کامێراکانی رێگای دوکان – تاسڵوجە یان شەقامی نێوان تاسڵوجە و راپەڕینی لێکردووەتەوە، بەڵام ئەو هەواڵانە چەواشەکارییە و دوورە لە راستی.
ئاماژەی بەوەشکردووە، کامێراکان وەک هەر ئامێرێکی دیکە پێویستی بە چاککردن و چاودێری بەردەوام یان گۆڕین هەیە، بەڵام بە گشتی وەک بنەمایەک بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی سلێمانی بەهیچ جۆرێک لە هیچ شەقامێک کە کامێرای داناوە هەڵنەوەشاوەتەوە و لای نابات، بەڵکو هەندێک شوێن هەیە کامێراکان بە سیستەمێکی نوێ و جۆری کامێرای پێشکەوتووتر لە رووی کوالێتییەوە دادەنرێت.
هاتوچۆی سلێمانی روونیشیکردووەتەوە، سیستمی کامێراکان بە بەرنامەیەکە کار دەکات بۆ کەمکردنەوەی رووداوەکانی هاتووچۆ و لە هەر شوێنێکش دانرابێت بە تایبەتی سیستەمی پۆینت تو پۆینت ژمارەی گیان لەدەستدانەکانی ئێجگار کەمکردووەتەوە.
داواش لە شۆفێران دەکات، سەرچاوەی راستی هەواڵەکان بەشی راگەیاندنی هاتوچۆی سلێمانی بڵاویدەکاتەوە و باوەڕ بە هەموو هەواڵێک نەکەن کە سەرچاوەکەی نادیارە. دەشڵێت، پرۆسەی کامێراکان لە گەشەی بەردەوامدایە و بەهیچ جۆرێک لێناکرێنەوە.
بەهۆی هێرشەكانی توركیا لە باكور و رۆژهەڵاتی سوریا 18 خوێندكار و مامۆستا شەهید بوون.
ئاژانسی هەواڵی هاوارنیوز بڵاوی كردوەتەوە بەهۆی هێرشەكانی توركیا لە دوو مانگی رابردوودا بۆسەر خوێندگە و شوێنی نیشتەجێبون لە كانتۆنی كۆبانێ و فورات 18 خوێندكار و مامۆستا شەهید بوون و هەشت كەسیشیان بریندار بووە.
دەستەی پەورەردە و فێركردنی خۆسەریی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا رایگەیاندووە، لە ماوەی ئەو دوو مانگەدا سوپای توركیا و چەكدارانی هاوپەیمانی ژمارەیەك خوێندنگەیان لە كۆبانێ و كانتۆنەكانی فورات كردووەتە ئامانج بووەتە هۆی شەهیدبوونی مامۆستا و خوێندكاران.
دەستەكە ئاماژەی بەوە كردووە، بەهۆی هێرشی فڕۆكە جەنگییەكانی توركیا دوو خوێندگەی باشووری كۆبانێ بە تەواوەتی خاپور كراوە و ئەو وڵاتە بەبێ گوێدانە پێوەرە نێودەوڵەتی و مرۆییەكان دەست لە بینای خوێندگەكانیش ناپارێزێ.