کوردستان
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ شۆفێران لە مەترسییەکانی بەجێهێشتنی کەل و پەلی جۆراوجۆر لەناو ئوتومبیلەکانیاندا ئاگادار دەکاتەوە.
شارەزایان رایان گەیاندووە کە لە کاتی گەرمای هاویندا، یەکەمین کارێک کە شۆفێرەکان ئەیکەن لە دوای سەرکەوتن بۆ سەر ئوتومبیلەکانیان کردنەوەی سیستەمی ساردکەرەوەیە. بەڵام ئەگەر ئوتومبیلەکە بۆ ماوەی رۆژێک لە بەردەم خۆردا رابگیرێت، ئەو گەرمایە دەتوانێت زیانی گەورە بە هەموو ئەو شتانە بگەیەنێت کە لەناویدان.
پلەی گەرمی دەگاتە چەند؟
بەپێی لێکۆڵینەوەی زانکۆی ستانفۆردی ئەمریکی بەشی دەرمانسازی:
- ئەگەر پلەی گەرمی دەرەوە 16پلەی سەدی بێت ناو ئوتومبێل دەگاتە 38 پلەی سەدی
- ئەگەر پلەی گەرمی دەرەوە 30 پلەی سەدی بێت ناو ئوتومبێل دەگاتە60 پلەی سەدی
توێژەرەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە پلەی گەرمی لەماوەی30 خولەکدا بەتەواوەتی بەرز دەبێتەوە لە کاتی پارک کردنی ئوتومبیلەکان.
هۆکاری گەرم بوونی ئۆتۆمبێل:
کاتێک تیشکی خۆر دەچێتە ناو ئوتومبیلەکەوە و دەست دەکات بە گەرم کردنی بەشەکانی ناوەوەی وەک داشبۆرد و کوشنەکان، ئەم بەشانە گەرمی دەردەدەنەوە. بەهۆی داخستنی جامەکانەوە، ئەو گەرمایە ناتوانێت بچێتە دەرەوە و کۆدەبێتەوە.
هۆشداری و رێنمایی هاتووچۆی سلێمانی بۆ شۆفێران:
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆ جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە بەجێهێشتنی منداڵ و ئاژەڵە ماڵییەکان لەناو ئۆتۆمبێلدا لە کاتی گەرمادا دەتوانێت ببێتە هۆی کارەساتێکی نەخوازراو.
هەروەها ئاماژەیان بەوە کردووە کە شتی ترمان هەیە کە رەنگە شۆفێرەکان کەمتر ئاگاداریبن و دەکرێت زیانیان پێبگات لەناو ئوتومبیلەکانماندا بەهۆی گەرماوە.
لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە؛ بههۆی قیرتاوكردنهوه شهقامهكه بهربهست دهكرێت، بۆیه داوا له شۆفێران دهكهین شهقامه خزمهتگوزارییهكه و شهقامهكانی دیكهی ناو گهڕهكی كوردساتەوە هاتووچۆ بکەن.
لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بە کاتی تەواوکردن و کرانەوەی شەقامەکە نەکراوە.
وەفدێکی باڵای هەرێم بە سەرۆکایەتی وەزیری سامانە سروشتییەکان لە بەغدادە و بڕیارە سبەینێ کۆبوونەوەیەکی بەرفراوانی نێوان هەرێم و بەغداد سەبارەت بە هەناردەکردنەوەی نەوت ئەنجام بدرێت.
شیروان دووبەردانی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند: لە ئیستادا وەفدی هەرێم لە کۆبونەوەدان، چاوەروانیش دەکرێت ئەمشەو یان سبەینێ کۆبونەوەی فراوانی نێوان هەولێر و بەغداد لەبارەی پرسی نەوتی هەرێم ئەنجام بدرێت.
هەر لەبارەی کۆبوونەوکە، پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، بە سەرۆکایەتی فوئاد حسێن جێگری سەرۆک وەزیرانی عیراق و وەزیری نەوت و کۆمپانیای سۆمۆ، وەزارەتی سامانە سروشتییەکان و ئەو وەفدەی لە هەرێمەوە چونەتە بەغداد کۆبوونەوەکە ئەنجام دەدرێت.
ئەوەشی خستەڕوو، چاوەڕوان دەکرێت لە دوای کۆبوونەوەکە راگەیەنراوێکی هاوبەش هەبێت سەبارەت بە دەرئەنجامی کۆبوونەوەکە، هاوکات ئامانجی چونی وەفدەکەی هەرێم بۆ بەغداد گەیشتنە بەڕێککەوتن سەبارەت بە هەناردەکردنەوەی نەوت، کە ماوەی پێشوودا ناکۆکیەکی زۆر هەبووە لە نێوان هەرێم و عیراق.
جێگەی ئاماژەیە، لەچەند رۆژی رابردوودا چەندین کۆبوونەوە سەبارەت بە هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم و رادەستکردنی داهاتی نانەوتی و چارەسەرکردنی موچە گفتوگۆی لەبارەوە کراوە.
وەفدێكی وەزارەتی نەوتی عیراق تایبەت بە پرسی هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێم لە هەولێرە و بڕیارە، وەفدێكی دیكەی باڵاش لە بەغدادوە بگاتە هەولێر بۆ گفتوگۆكردن لەبارەی چارەسەری كێشەی موچە و رادەستكردنی داهات.
پەیامنێری كوردسات نیوز لە هەولێر رایگەیاند، كۆبوونەوەكانی وەفدی وەزارەتی نەوتی عیراق و كۆمپانیای سۆمۆ لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەكان لە رۆژی پێنج شەممەوە دەستیپێكردووە و تێیدا گفتوگۆ كراوە لەبارەی ئاستەنگەكانی بەردەم دەستیپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم، لەنێویاندا تێچووی بەرهەمهێنانی نەوت لە هەرێمی كوردستان.
ئەوەشی خستەڕو، بڕیارە وەفدێكی تری باڵاش بە سەرۆكایەتی فوئاد حسێن جێگری سەرۆك وەزیران بگاتە هەولێر و رۆژی یەك شەممە لەگەڵ لێپرسراوانی هەرێم گفتوگۆ بكات بۆ تاوتوێكردنی چەند پرسێك، لەوانە رادەستكردنی داهاتی نا نەوتیی هەرێم و چارەسەركردنی كێشەی موچە.
شارەزایەکی کەشناسی وادەی کۆتاییهاتنی شەپۆلی گەرمای راگەیاند و دەشڵێت، "کاتێک لە ژێر خۆردایت گەرما 10 پلە زیاترە".
هەڤاڵ سدیق، شارەزای کەشناسیی بە کوردسات نیوزی راگەیاند: لە رۆژی چوارشەمەوە شەپۆلێکی گەرمای بەهێز رووی لە هەرێمی کوردستان و عیراق کردووە و پێشبینی دەکرێت کاریگەرییەکەی تا رۆژی دووشەممە بەردەوامی هەبێت.
"لە گەرمیان پلەی گەرما لە ژێر سێبەردا لە نێوان 46 بۆ 47 پلەی سلیزیدایە و لە ژێر خۆردا پلەکە 10 بۆ 12 پلە زیاترە"، هەڤاڵ سدیق وادەڵێت.
ئاماژەی بەوەشدا، "پێشبینی دەکرێت لە رۆژی دووشەممەوە پلەکانی گەرما 5 بۆ 8 پلە روو لە نزمبوونەوە بکەن و هەفتەیەک بەو شێوەیە بەردەوامبێت".
بەیانی ئەمڕۆ شەممە شوانکارێک لە ناحیەی برادۆست بەهۆی تەقینەوەی مینێکەوە گیانی لەدەست دا.
بەپێی زانیاریەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز لەو سنورە، عوسمان سدیق محمد لە کوێستانەکانی سەروکە کاری شوانکاری کردووە و لە کاتی لەوەڕاندنی مەڕ و ماڵاتەکەیدا بەرمین کەوتووە و گیانی لەدەست داوە.
تەحسین عوسمان، بەرپرسی بنکەی تەندروستی سیدەکان بە کوردسات نیوزی راگەیاند کە کاتژمێر 7:15ی بەیانی ئاگادار کراونەتەوە لە بوونی حاڵەتێکی بەرمینکەوتن و قوربانیەکە گوازراوەتەوە بۆ بنکەکەیان.
عیماد ئەحمەد ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی و لێپرسراوی مەکتەبی راگەیاندن و هۆشیاری بەهۆی گیانلەدەستدانی هادی غوڵام پرسەنامەیەکی ئاڕاستەی کەسوکار و هاوڕێ و هاوسەنگەرانی کردووە.
هادی غوڵام کادرێکی دیاری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بوو، هەروەها یەکێک بوو لە نووسەر و رۆشنبیر و وەرزشوانانی دێرینی خانەقین.
دەقی پرسەنامەکەی عیماد ئەحمەد:
بەڕێزان کەسوکار و هاوسەنگەر و هاوڕێیانی تێکۆشەری دێرین و نوسەر و وەرگێڕ کاک هادی غوڵام
بەداخ و پەژارەیەکی زۆرەوە، هەواڵی
ژیانئاوایی کاک ( هادی غوڵام )ی براو هاورێم پێگەیشت .
کاک هادی کادرێکی دیاری یەکێتی نشتیمانی کوردستان بوو، خۆشەوسیت و تێکۆشەری ناوچەی گەرمەسێر بوو ...هەر بۆیە بە لەدەستدانی زۆر دڵ تەنگ و نیگەران بوین…
داخەکەم....
هادیشمان بەدڵ شکاوی دایە شەقەیباڵ و فرینی ئەفسونی و سەفەری ئەبەدی خۆی کرد
هاورێیان....
هادیشمان لە کیسچوو
خانەقینەکەم ....
ئەزانم چەند غەمباری، بەداخەوە
زەمەنیش رۆژانە غەمبارتر دەکات
رۆژانە، هەر کوڵەو لە باخەکانت دەوەرێ
هەر دارەخورمایەو رەگی دەسوتێ
هادی غوڵامی تێکۆشەر و رۆشنبیر و دوبلوماتکار و وەرزشکاری شارەکەم سەری نایەوە و بوو بە میوانی هەتاهەتایی سەلام عەبدولرەزاق و ئیبراهیم عەرەب و مەحەمەد سایەخان و ئیبراهیم باجەلان و مامۆستا موحسین، کادرانی دیار و بەناوبانگی یەکێتی لاوانی خانەقینی سەرەتای حەفتاکانی سەدەی رابردوو.
بۆ ئەم خەمە گەورەیە پرسەو سەرەخۆشی لە خۆمان و تەواوی کەسوکارو بنەماڵە سەربەرزەکەیان دەکەین و هاوبەشی ماتەمیانین…
لەخوای گەورە داواکارین گیانی پاکی کۆچکردوو بەبەهەشتی بەرین شاد، سەبووری هەموو لایەکمان بدات
عیماد ئەحمەد
٢٧/٦/٢٠٢٥
کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، پلەکانی گەرما بەشێوەیەکی بەرچاو بەرزدەبنەوە و لە سەرجەم هەرێم دەگەنە سەروو 40 پلەی سیلیزی.
کەشناسی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ هەینی، ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما 1 بۆ 2 پلەی سیلیزی دیکە بەراورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ بەرزتر دەبنەوە.
ئەوەش هاتووە، سبەینێ شەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت لە زۆربەى کاتەکاندا، پلەکانی گەرماش هاوشێوەی ئەمڕۆ دەبن.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ سبەینێ بەمجۆرە دەبن:
هەولێر : 43 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 41 پلەی سیلیزی
دهۆک : 42 پلەی سیلیزی
کەرکوک : 46 پلەی سیلیزی
زاخۆ : 43 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە :44 پلەی سیلیزی
سۆران : 43 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 30 پلەی سیلیزی
گەرمیان :46 پلەی سیلیزی
وەفدێكی باڵای عیراق لە هەرێمی كوردستانە و بڕیارە ئەمڕۆ لەگەڵ حكومەتی هەرێم كۆببێتەوە بۆ تاوتوێكردنی دەستپێكردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، وەفدێكی باڵای وەزارەتی نەوتی عیراق كە پێكهاتوون لە راوێژكار و بەڕێوەبەری گشتی و كۆمپانیای سۆمۆ و وەفدێكی تەكنیكی، لە هەولێرە و بڕیارە ئەمڕۆ لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان بە تایبەتیش لەگەڵ وەزارەتی سامانە سروشتییەكان كۆببێتەوە.
کۆبوونەوەی وەفدەکە لەگەڵ هەرێم بۆ تاوتوێكردنی دەستپێكردنەوەی هەناردەكردنی نەوتی هەرێمی كوردستانە و لەلایەن محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراقەوە دەسەڵاتی رێككەوتن بە وەفدەکە دراوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز راشیگەیاند، ئەگەر رێككەوتن بكرێت كێشەی موچە و بودجەی هەرێمی كوردستان بەرەو چارەسەر دەچێت و پێشتریش حكومەتی هەرێم ئامادەیی دەربڕیبوو بۆ هەناردەكردنەوەی نەوتی هەرێمی كوردستان.
پێنج ناوچەی شرناخ لە باكوری كوردستان وەك ناوچەی ئەمنی تایبەت ناسێنرا و بۆ ماوەی نۆ رۆژ قەدەغەی هاتوچۆیان تێدا راگەیەنرا.
قائیمقامی ناوەندی شرناخ لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، پێنج ناوچە لە سنوری شرناخ وەك ناوچەی ئەمنی تایبەت ناسێنراون و لە ئەمڕۆوە تا 5ی مانگی داهاتوو، قەدەغەی هاتوچۆیان تێدا راگەیەنراوە.
ئەوەش لە كاتێكدایە لە ئێستادا پرۆسەی ئاشتی لە توركیا جێبەجێ دەكرێت، پارتی كرێكارانی كوردستان "پەكەكە"ش لە 1ی ئازاری رابردوو ئاگربەستی راگەیاند و هیچ جموجوڵێكی سەربازیی لەو سنورە نەكراوە.
وەفدێکی وەزارەتی نەوتی عێراق و کۆمپانیای سۆمۆ و تیمێکی تەکنیکی سەردانی هەرێم دەکەن و لەبارەی هەناردەکردنەوەی نەوت کۆدەبنەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند: لە هەولێر دوای گەیشتنی وەفدەکە کۆبونەوەکانی نێوان هەرێم و بەغداد لە بارەی پرسی هەناردەی نەوت و ئەو کێشە و ناکۆکیانەی هەیە دەست پێدەکات.
وتیشی، لە کۆبوونەوەکەدا کێشەی هەناردەی نەوتی هەرێم و ئەو لێکتێنەگەیشتنەی نێوان هەرێم و بەغداد گفتوگۆی لەبارەوە دەکرێت و چاوەڕوانیش دەکرێت لەدوای کۆبوونەوەکە راگەیەنراوێکی هابەشیان هەبێت.
پەیامنێری کوردسات نیوز ئاماژەی بەوەشکرد، کرێی گواستنەوە و دەرهێنانی نەوتی هەرێم یەکێکی دیکەیە لە تەوەری کۆبونەوەکە، هەروەها وەفدەکە هەموو دەسەڵاتییەکیان پێدراوە لەلایەن سەرۆک وەزیرانی عیراق بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی لەبارەی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێم.
دەزگای ئاسایشی هەرێم راگەیەنراوێکی لەبارەی خۆپیشاندان لە سلێمانی بڵاوکردەوە و دەڵێت: بە وردی ئاگاداری پیلانێکی دەستێکی گێرەشێوێن بووین کە بەنیاز بوون خۆپیشاندانی مامۆستایان و فەرمانبەرانی خۆشەویستی سلێمانی وەک دەرفەتێک بقۆزنەوە بۆ تێکدانی ئارامی و سەقامگیری پارێزگاکەمان.
دەزگای ئاسایشتی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردوە، پارێزگای سلێمانی هەمیشە مەڵبەندی ئازادیی رادەربڕین و ئازادیی خۆپیشاندان و ئازادیی کار و چالاکیی سیاسیی بووە و هێزە ئەمنییەکانی سلێمانیش شانازی بەوەوە دەکەن کە هەرگیز لە هیچ هەوڵێک درێخییان نەکردوە بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆپیشاندانەکانی خەڵکی ناڕازی لە چین و توێژە جیاوازەکان.
وەک لە راگەیەنراوی پێشووماندا ئاماژەمان پێدابوو لەم ماوەیەدا بەهۆی رەوشی ئەمنییەوە زەمینە لەبار نییە بۆ خۆپیشاندان، ئێستاش بۆ بەرچاوڕوونی زیاتر هاووڵاتییان و خەڵکی ناڕازی بەپێویستی دەزانین رایبگەیەنین لە رۆژانی رابردوودا بە وردی ئاگاداری پیلانێکی دەستێکی گێرەشێوێن بووین کە بەنیاز بوون خۆپیشاندانی مامۆستایان و فەرمانبەرانی خۆشەویستی سلێمانی وەک دەرفەتێک بقۆزنەوە بۆ تێکدانی ئارامی و سەقامگیری پارێزگاکەمان و لەرێگەی گێرەشێوێنییەوە لەناو خۆپیشاندەران و داواکارانی هەق، مەرامە سیاسییەکانی خۆیان بەدی بهێنن.
ئەوەشی خستەڕوو، بۆ پوچەڵکردنەوەی ئەم پیلانگێڕییە، بە داخەوە ناچاربووین لە دوو رۆژی رابردوودا ژمارەیەک لە رێکخەرانی خۆپیشاندانەکان دەستگیربکەین کە هیچ ئاگاداری پیلانگێڕییەکە نەبوون و ئامانجی ئێمەش لە دەستگیرکردنیان تەنها پاراستنی گیانی ئەوان و خۆپیشاندەران و خەڵکی ناڕازی بوو، بۆ ئەوەی هیچ کەسێک نەبێتە قوربانی. لەم چوارچێوەیەشدا لەگەڵ ئەوەی هێزەکانی ئێمە زۆر بەڕێزەوە مامەڵەیان لەگەڵ دەستگیرکراوەکاندا کردوە، بەڵام بە پێویستی دەزانین داوای لێبوردنیان لێبکەین و دڵنیایان بکەینەوە کە ئەم هەوڵەمان تەنها بۆ پاراستنی خۆیان بووە و پاراستنی ئارامی شار.
لە کۆتایی راگەیەنراوەکەشدا ئاماژەی بەوەکردووە، هاووڵاتییانی بەڕێز ئاگادار دەکەینەوە کە ئەندامانی هێزە ئەمنییەکانیش وەک هەموو موچەخۆرانی بەڕێز ناڕازین لە دواکەوتن و نەناردنی موچە و دەنگی خۆیان دەخەنە پاڵ هەموو دەنگە ناڕازییەکان، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا ئەرکی هێزە ئەمنییەکان پاراستنی ئارامی و سەقامگیری و ژیانی هاووڵاتییانە و بە دڵنیاییەوە لەم بوارەشدا لە هیچ هەوڵێک درێخی ناکەین. جارێکی دیکەش هەموو لایەک دڵنیا دەکەینەوە کە سلێمانی وەک هەمیشە مەڵبەندی ئازادییەکان دەمێنێتەوە و هێزە ئەمنییەکانیش پارێزەری ئازادی و سەربەستی هاووڵاتییانن.
ئەمڕۆ 26ی حوزەیران، 36 ساڵ بەسەر راگوستنی زۆرەملێی پشدەر و قەڵادزێدا تێپەڕ دەبێت، کە خەڵکی قەڵادزێ بۆ ئۆردوگا زۆرەملێکانی شارەکانی دیکە گواسترانەوە و شارەکەش لەرێگەی بۆمبەوە وێران کرا و تەختی زەوی کرا.
حکومەتی بەعس بەبیانووی پاراستنی سنورەوە هەر لە ساڵی 1977ـەوە راگواستنی پشدەری دەست پێ کرد، کە سەرەتا لە بناری قەندیلەوە دەستی پێ کرد تا لە 26ی حوزەیرانی 1989دا گەیشتە ناوەندی شاری قەڵادزێ و خەڵکەکەی بۆ ئۆردوگا زۆرەملێکانی بازیان، خەبات، جدیدە، کەوەرگۆسک و دارەتوو راگواست.
لە رۆژی 26ی حوزەیراندا راسگواستنەکە گەیشتە ناوەندی شاری قەڵادزێ و ئەگەر هەر زیندوویەک لەو رۆژەدا لە شارەکە بوایە، ئەوا دەکوژرا، ئەە جگە لەوەی دواتر لەرێگەی بۆمبەوە شارەکە تەختی زەوی کرا و هیچ خانوو و ماڵێکی بەپێووە نەمایەوە.
حزبی بەعس بە درێژایی مێژووی خۆی بەردەوام بوو لە سیاسەتی تەعریبکردنی ناوچە کوردییەکان و ئەنجامدانی تاوانی گەورەی دژ بە مرۆڤایەتی دژی گەلی کورد، کە ئامانج لێی کەمکردنەوەی ژمارەی کورد و گۆڕینی دیمۆگرافیای ناوچە کوردییەکان بوو.
دەڤەری پشدەر و شاری قەڵادزێ بە یەکێک لەو دەڤەر و شارانەی کوردستان ناسراوە کە هەردەم ناوەندێکی گەورەی کوردایەتی و شۆڕش و نیشتمانپەروەری بووە و بە دووەم شاری ترسێنەری حزبی بەعس ناسراوە.
قەڵادزێ لەو کاتەدا خاوەنی 195 گوند و دوو ناحیە بوو کە هێرۆ و سەنگەسەر بوون، کە لەو رۆژەدا ناوەندی قەزای پشدەر و سەرجەم گوندەکانی دەوروبەری وێران کران و حزبی بەعس ناوچەکەی بە ناوچەی قەدەغەکراو ناساند.
لەو بارەیەوە محەمەد زرنگ سەرۆکی کۆمەڵەی جینۆسایدی پشدەر باسی لەوەکرد، توانیویانە 101 سکاڵا بگەیەننە دادگای باڵای تاوانەکان و لەوێدا راگواستنی پشدەریان خستووەتە پاڵ ئەنفالەوە، کە ئەنفال لە دادگاکەدا بە جینۆساید ناسێنراوە.
سەرچاوەیەکی باڵای ئەمنی لە پارێزگای سلێمانی باس لە پیلانێک دەکات کە بۆ تێکدانی ئارامی سلێمانی دانراوە و دەڵێت، "شکستی هێنا".
سهرچاوهیهكی باڵای ئهمنی له پارێزگای سلێمانی رایگهیاند كه پیلانێك ههبوو لهنێو خۆپیشاندانی مامۆستایان تهقهكرێت و رەوشی سلێمانی تێكبدرێت، بهڵام بههۆی ئاشكرابوونی، "پیلانی شێواندنی ئارامی سلێمانی شکستی هێنا".
سهرچاوهکە ئەوەشی خستوەتەڕوو، "پیلان ههبوو لهنێو خۆپیشاندانی ئهمڕۆی مامۆستایاندا تهقه بكرێت و پشێوی دروست بكرێت و رەوشی ئهمنی سلێمانی تێكبدرێت، ئهم كاره هیچ پهیوهندییهكی به مامۆستایانهوه نهبووه و نییه، بهڵكو لایهنێك به پیلان ویستویهتی ئهنجامی بدات".
ئاماژەی بەوەشدا، "ئهم زانیارییانهمان به وردی پێگهیشتووه، تهنانهت جۆر و شێوازی تێكدانهكهشمان پێگهیشتووه كه لایهنێك دهیویست لهناو خۆپیشاندهرانهوه تهقه بكات و خهڵك بكوژرێت و رەوشی ئارامی و ئاسایشی سلێمانی تێكبدات"، "دوای دڵنیابوونهوه له زانیارییهكان و لهپێناو بهرژهوهندی گشتی هاووڵاتیاندا، هێزه ئهمنییهكانمان راسپارد كه لهبهر رەوشی ئارامی سلێمانی، به هیچ جۆرێك ئهو خۆپیشاندانه ئهنجام نهدرێت تا چیتر مامۆستایان نهبنه قوربانی رەوشی خراپی سیاسی له ههرێمی كوردستان".
بهوتهی سهرچاوه ئهمنییهكه، "دهستگیركردنی ئهو مامۆستایانە لهبهر ئهوه بووه كه ئهوان سووربوون لهسهرئهوهی خۆپیشاندانهكه ئهنجام بدهن بێ ئهوهی ئاگاداری ئهو بهرنامه و پیلانه بن كه دژی ئهوان و ئارامی شاری سلێمانی داڕێژرابوو".
"لهبهر ئهو رەوشە ناههموارە و ئهو بهرنامه و پیلانه نهبێت، ههرگیز شاری سلێمانی رێگری له هیچ خۆپیشاندانێكی مامۆستایان نهكردووه و له رابردوودا چهندین خۆپیشاندانی گهورهیان ئهنجام داوه و هێزه ئهمنییهكان پارێزهری مامۆستایان و خۆپیشاندهران بوون"، سەرچاوەکە وای وت.
جهختیشی لهوه كردهوه كه "پێشتریش كه له لایهن لیژنهی ئهمنیی سلێمانییهوه مۆڵهتی خۆپیشاندان نهدرا و به مامۆستایان راگهیهندرا كه رەوشەکە ههستیاره، مهبهست له ههستیاری دۆخی نێودهوڵهتی و شهڕی نێوان ئیسرائیل و ئێران نهبوو، بهڵكو زانیاری سهرهتایی سهبارهت به پیلانی تێكدانی شار ههبوو كه دواتر زانیارییهكان پشتڕاست كرانهوه".
سهرچاوهكه راشیگهیاند كه "ههندێك كهس و لایهن بهخهیاڵ پیلانی ئهوهیان ههبوو لەڕێگەی تێكدانی ئارامی شارهوه مهرامهكانیان جێبهجێ بكهن، هۆكاری رێگریكردنهكهی ئهمجارهش له خۆپیشاندانی مامۆستایان تهنها بۆ شكستپێهێنانی ئهو پیلانه بووه كه بۆ شێواندنی ئارامی سلێمانی داڕێژرابوو و خۆشبهختانه شكستی هێنا".
وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتی هەرێم رایگەیاند، بەکارهێنان و بازرگانیکردن بە ماددەی هۆشبەر لە عیراق و هەرێم زیادی کردووە و بەپێی دوایین ئاماری مانگی پێنجی ئەمساڵ، لە چاکسازییەکانی هەرێمدا ماددەی هۆشبەر زیاتر لە 1 لەسەر 4ی تاوانەکان پێکدەهێنێت.
کوێستان محەمەد وەزیری کار و کاروباری کۆمەڵایەتی هەرێم رایگەیاند، تاوەکو مانگی پێنجی ئەمساڵ هەزار و 576 کەس بەهۆی ماددەی هۆشبەرەوە لە چاکسازییەکاندا دەستگیر کراون، کە زیاتر لە 1 لەسەر 4ی سەرجەم تاوانەکانی دیکەیە.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەو ژمارەیە هەزار و 486 کەسیان لە رەگەزی نێر و 81 کەسیان لە رەگەزی مێن.
ئەوەشی خستە روو، بەپێی ئامارەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان، پێش ساڵی 2003 عیراق یەکێک بوو لە پاکترین وڵاتەکان لەرووی بەکارهێنانی ماددەی هۆشبەرەوە، بەڵام بەپێی دوایین ئاماری ساڵی 2021ی نەتەوە یەکگرتووەکان، ژمارەی بەکارهێنەرانی ماددەی هۆشبەر لە عیراق و هەرێمدا گەیشتووەتە زیاتر لە دوو ملیۆن کەس.
کوێستان محەمەد وتیشی، لە ئێستادا بەهۆی هەڵکەوتەی جوگرافی عیراق و هەرێمەوە، بوونەتە رێرەوی گواستنەوەی ماددەی هۆشبەر.
بەهۆی تەقینەوەیەکەوە لە گوندێکی سنوری سازان لە پارێزگای هەڵەبجە سێ گەنج گیانیان لەدەستدا و چواری تر بریندار بوون.
پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، ئەو گەنجانە بە مەبەستی راوەماسی چووبوونە گوندی گوڵی متکان لە سنوری سازانی پارێزگای هەڵەبجە.
سەرەتا باس لەوە دەکرا ژمارەیان شەش کەسە و تەنها بریندار بوون، بەڵام سنور حاجی حامید جێگری بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی هەڵەبجە بە کوردسات نیوزی راگەیاند، قوربانیانی تەقینەوەکە ژمارەیان بەرزبووەوە بۆ حەوت کەس و کە سیانیان گیانیان لەدەستداوە.
بەپێی وتەی گەنجەکان، مینێک لە نزیک ئەو چەمە بووە کە ئەوانی لێبوون و مینەکەیان پێدا تەقیوەتەوە.
لەلایەکی دیکەوە بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز، ئەو گەنجانە لەکاتی راوەماسییەکەدا TNT یان بەکارهێناوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز ئاماژەی بەوەشکرد، بەهۆی سەختی شوێنەکەوە سەرەتا توانرا تەنها دوو گەنجیان بگەیەنرێنە نەخۆشخانە و تیمەکانی فریاکەوتن سەرقاڵی گواستنەوەی بریندارەکانی دیکە بوون.
لەو بارەیەوە ئەندامی یەکێک لەو تیمانەی بە هانای ئەو گەنجانەوە چوون بە کوردسات نیوزی راگەیاند، شوێنی چەمەکەی ئەو حەوت گەنجەی لێبوون لە دۆڵێکی قوڵدایە تاوەکو دەگاتەوە سەر شەقامی سەرەکی، بۆیە هێنانە سەرەوەی گەنجەکان کەمێک سەختە.