رێكخراوی هیومن رایتس وۆچ هۆشداری دەدات لە سیاسەتەكانی دۆناڵد ترەمپ و دەڵێت ، ترەمپ هێرش دەكاتە سەر بنەماكانی دیموكراسیەت لە ئەمریكا.

رێكخراوەكە لە راپۆرتی ساڵانەیدا كە باس لە رەوشی مافی مرۆڤ دەكات لە زیاتر لە 100 وڵاتی جیهان ، باسی لە رەوشی ئەمریكا كردوە لە سەردەمی دەسەڵاتی ترەمپ و رایگەیاندووە ، ئاستی دیموكراسیەت لە ئەمریكا بەشێوەیەكی بەرچاو دابەزیوە و ئیدارەكەی ترەمپ پشتگیری لە مافەكانی مرۆڤ ناكات ، لەسەر ئاستی جیهانیش ترەمپ سنورێك بۆ ئەو دەسەڵاتانە دانانێت كە دژی دیموكراسیەتن .

 پێشبینیشكردوە لە ساڵی 2026 ، ململانێی توند لە پێناو داهاتووی مافەكانی مرۆڤ لە ئەمریكا دروست ببێـت كە كاریگەری لەسەر هەموو جیهان دەبێت . 

لە وەڵامی ئەو راپۆرتەشدا كۆشكی سپی رایگەیاندووە ، رێكخراوی هیومن رایتس وۆچ دژایەتی ترەمپ دەكات تەنانەت پێش ئەوەش كە دەسەڵات وەربگرێت ، دوپاتیشیكردوەتەوە ترەمپ چەندین كاری بۆ پاراستنی مافەكانی مرۆڤ  و پاراستنی ئازادی كردوە و لە ماوەی ساڵێكی دەسەڵاتیدا كۆتایی بە 8 جەنگ هێناوە بۆ پاراستنی گیانی هەزاران كەس.

سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی روسیا هۆشداری دەدات لەوەی دۆخی ئێران بەرەو تەقینەوەیەکی گەورە دەچێت کە کاریگەریی لەسەر تەواوی ناوچەکە دەبێت، هاوکات ئاماژە بەوە دەکات کە مۆسکۆ بەبێ دەستوەردان تەنیا بینەر نابێت.

لاڤرۆڤ لە لێدوانێکدا رایگەیاند، دۆخی ئێران مەترسیی تەقینەوەیەکی گەورەی لێدەکرێت کە رەنگە تەواوی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بگرێتەوە. راشیگەیاند: "ئێران هاوبەشێکی نزیکی ئێمەیە و بەرامبەر بە ئاڵۆزییەکانی ناوچەکە دەستەوستان ناوەستین." وەزیری دەرەوەی روسیا جەختی کردەوە کە وڵاتەکەی ئامادەیە هاوکار بێت بۆ هێورکردنەوەی گرژییەکانی نێوان تەل ئەبیب، واشنتن و تاران.

سێرگی لاڤرۆڤ رونیکردەوە کە مۆسکۆ لە پەیوەندییەکانیدا لەگەڵ ئیسرائیل، ئێران و ئەمریکا، خۆی وەک نێوەندگیر ناسەپێنێت، بەڵکو تەنیا گفتوگۆ لەسەر دۆخەکە دەکات بە ئامانجی رێگری لە زیاتر تێکچوونی ئاسایشی ناوچەکە.

لەلایەکی دیکەوە، هەوڵە دیپلۆماسییەکانی نێوان واشنتن و تاران بەردەوامن. بەرپرسانی هەردوولا رایانگەیاندووە، پلانی کۆبوونەوەی مەسقەت کە بڕیارە سبەینێ هەینی بەڕێوەبچێت، گەڕاوەتەوە سەر رێڕەوی رەسمیی خۆی. ئەم هەنگاوەی ئیدارەی ترەمپ دوای ئەوە هات کە سەرکردە عەرەب و موسڵمانەکان فشارێکی زۆریان خستە سەر واشنتن تاوەکو لە دانوستانەکان نەکشێتەوە، ترەمپیش وەک رێزێک بۆ داواکاریی هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکە، رەزامەندیی لەسەر ئەنجامدانی کۆبوونەوەکە داوە.

بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسی "تەسنیم"ی ئێرانی، دانوستانەکانی سبەینێی مەسقەت بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ دەبن. چاوەڕوان دەکرێت عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران و ستیڤ ویتکۆف، نێردەی ترەمپ لە کۆبوونەوەکەدا بەشدار بن، تاوەکو گوێ لە پێشنیارەکانی یەکدی بگرن لەبارەی دۆسیەی ئەتۆمی و ئاسایشی ناوچەکە.

وەزارەتی دارایی و ئابوریی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، داهاتی نانەوتیی مانگی یەکی هەرێم رادەستی حکومەتی فیدراڵ کراوە.

بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی دارایی، ئەمڕۆ پێنجشەممە، 5-2-2026، بڕی 120 ملیار دینار وەک داهاتی نانەوتیی هەرێم بۆ مانگی کانوونی دووەم، بە شێوەی کاش خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ لە لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عیراق.

ئەم هەنگاوە لە چوارچێوەی جێبەجێکردنی رێککەوتنەکانی نێوان هەولێر و بەغدادە بۆ رێکخستنەوەی داهاتە نانەوتییەکان و دابینکردنی شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان و موچەی فەرمانبەران.

محەمەد حەلبوسی رایگەیاند، پشتیوانی لە كاندیدی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان دەكەن بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار.

محەمەد حەلبوسی سەرۆكی هاوپەیمانی تەقەدوم لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، ئەزموونی پێشوتریان لەگەڵ نوری مالكی وەك سەرۆك وەزیران تاڵبووە و ئەزمونێكی باش نەبووە، وتیشی، پێش لێدوانەكەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا سەبارەت بە مالكی، واشنتۆن ئاگاداری كردوینەوتەوە كە دەستنیشانكردنەوەی مالكی وەك سەرۆك وەزیران قبوڵكراون نییەو تەنانە هەڕەشەی ئەوەشی كردوە باڵیوزخانەكەیان لە غدادەوە دەگوازینەوە بۆ هەولێر.

راشیگەیاند، هیچ وڵاتێكی عەرەبی و ناوچەكە پشتیوانی لە نوری مالكی ناكات، وە ئەوانیش وەك لایەنی سوننە لەگەڵ شیعەكاندا دژی ترەمپ ناوەستنەوە، چونكە ئەوە كارەساتی لێدەكەوێتەوە، وتیشی ئەوان پێویستیان بە كەساتیەك هەیە بۆ پۆستی سەرۆك وەزیران كە پەیوەندیەكانی لەگەڵ  ناوخو و وڵاتانی ناوچەكە و نێودەوڵەتی بەهێزبێت.

سەبارەت بە هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماریش، حەلبوسی رایگەیاند، ئەوان پشتیوانی لە كاندیدەی یەكێتی نیشتمانی كوردستان دەكەن، كە نزار ئامێدیە، چونكە ئەوانیش پشتیوانیان لە كانیكەی ئەوەانكردوە بۆ سەرۆكی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بومەلەرزەزانیی هەرێم، پێشبینییەکانی کەشوهەوای 48 سەعاتی داهاتووی بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوە کردووە کە لە درەنگانی شەوی هەینییەوە شەپۆلێکی بارانبارین و بەفر ناوچەکە دەگرێتەوە.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ پێنجشەممە، 5-2-2026، ئاسمان بە گشتی نیمچە هەور دەبێت. پلەکانی گەرما بەراورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ، 1 بۆ 2 پلەی سیلیزی نزم دەبنەوە. خێرایی با لە نێوان 5 بۆ 15 کم/س دەبێت و مەودای بینینیش 7 بۆ 9 کم دەبێت.

بۆ سبەینێ هەینی، 6-2-2026، ئاسمان لە نیمچە هەورەوە دەگۆڕێت بۆ هەوری تەواو. بەپێی راگەیەندراوەکە، بەهۆی کاریگەریی نزمە پاڵەپەستۆیەکی باکووری دەریای ناوەڕاست، لە سەعاتەکانی درەنگانی شەودا نمە باران و بەفرێکی کەم لە ناوچە شاخاوییە سنورییەکانی رۆژهەڵات و پارێزگای سلێمانی دەست پێ دەکات، پاشان لە رۆژی شەممەدا کاریگەرییەکەی زۆربەی ناوچەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە.

کەشناسی ئاماژەی بەوەش کردووە، لە کاتی داباریندا مەودای بینین بۆ 4 تا 6 کم کەم دەبێتەوە.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ سبەینێ بە پلەی سیلیزی:

هەولێر: 15
سلێمانی: 11
دهۆک: 13
کەرکوک: 17
هەڵەبجە: 14
زاخۆ: 14
گەرمیان: 16
سۆران: 8
پیرمام: 11
چەمچەماڵ: 13
حاجی ئۆمەران: 1

رۆژنامەی "واشنتن پۆست"ی ئەمریکی بڵاویکردەوە، یەک لەسەر سێی کارمەندانی لادەبات و روماڵکردنی هەواڵە وەرزشی و دەرەکییەکانی بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە.

ئەم بڕیارە کە رۆژی چوارشەممە راگەیەندرا، کاریگەریی گەورەی دەبێت لەسەر بەشەکانی وەرزش، هەواڵە ناوخۆییەکان و بەشی نێودەوڵەتی. مات مۆرای، سەرنوسەری جێبەجێکاری رۆژنامەکە رایگەیاند، ئەم هەنگاوە بۆ هێنانەدیی "سەقامگیری"یە؛ ئاماژەی بەوەش کرد کە لە سێ ساڵی رابردوودا بەهۆی گەشەسەندنی خێرای ژیریی دەستکردەوە، هاتوچۆی هاووڵاتییان بۆ سەر ماڵپەڕی رۆژنامەکە کەمی کردووە و مۆدێلی کارکردنی رۆژنامەکەش پێویستی بە گۆڕانکاریی جدی هەیە تاوەکو بتوانن لەم سەردەمە نوێیەدا بەردەوام بن.

ئەم بڕیارەی واشنتن پۆست، کە خاوەندارێتییەکەی بۆ جێف بێزۆس، ملیاردێری ئەمریکی و دامەزرێنەری کۆمپانیای ئەمازۆن دەگەڕێتەوە، هێدمە و ناڕەزایەتییەکی زۆری لێکەوتەوە. مارتی بارۆن، کە تا ساڵی 2021 سەرنوسەری رۆژنامەکە بووە، ئەم رۆژەی بە "تاریکترین رۆژ لە مێژووی یەکێک لە گەورەترین رێکخراوەکانی هەواڵ لە جیهاندا" ناوبرد. بارۆن رەخنەی لە جێف بێزۆس گرت و وتی، لە کاتی خولی یەکەمی سەرۆکایەتیی دۆناڵد ترەمپدا، بێزۆس بە جۆش و خرۆشەوە باسی لە ئازادیی رۆژنامەگەری دەکرد، بەڵام ئێستا هیچ ئاماژەیەک بەو رۆحیەتە نابینرێت.

دەرکردنی رۆژنامەنوسان بە شێوەیەکی بەکۆمەڵ ئەنجامدراوە؛ بەڕێوەبەری پێشوی نووسینگەی قاهیرە رایگەیاند، خۆی و "تەواوی لیستی" پەیامنێر و سەرنوسەرانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەرکراون. هەروەها پەیامنێرێکی دیکەی رۆژنامەکە لە ئۆکراین، نیگەرانیی خۆی نیشاندا کە لە ناوەڕاستی گۆڕەپانی جەنگدا کارەکەی لەدەستداوە.

سەندیکای کارمەندانی واشنتن پۆست لە راگەیەندراوێکدا جەختیان کردەوە کە دەرکردنی کارمەندان تەنیا دەبێتە هۆی لاوازکردنی رۆژنامەکە و دوورکەوتنەوەی خوێنەران، نەک چارەسەرکردنی کێشە داراییەکان. واشنتن پۆست کە بێزۆس لە ساڵی 2013دا بە بڕی 250 ملیۆن دۆلار کڕیویەتی، ئێستا روبەڕووی یەکێک لە گەورەترین ئاڵێنگارییەکانی مێژووی خۆی بووەتەوە.

ڤلادیمێر زیلێنسکی، سەرۆکی ئۆکراین رایگەیاند، لەوەتەی جەنگی نێوان وڵاتەکەی و روسیا لە شوباتی 2022ـەوە دەستیپێکردووە نزیکەی 55 هەزار سەربازی ئۆکراین کوژراون.

زیلێنسکی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ کەناڵی "فرانس 2"ی فەرەنسی ئاماژەی بەوە کرد، جگە لەم ژمارەیە، ژمارەیەکی دیکەی زۆر لە سەربازەکانیان بە رەسمی وەک بێسەروشوێن هەژمار دەکرێن. وتیشی: "لە ئۆکراین بە رەسمی و لە گۆڕەپانی جەنگدا، ژمارەی سەربازە کوژراوەکان 55 هەزار کەسە، جا چ ئەوانەی لە سەرەتادا لە ریزی سوپادا بوون یان ئەوانەی لە کاتی جەنگدا ناویان نوسراوە؛ هەروەها ژمارەیەکی زۆر کەسی دیکەش هەن کە ئۆکراین بە بێسەروشوێن ناویان دەبات."

پێشتر و لە شوباتی 2025دا، زێلێنسکی لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تۆڕی "ئێن بی سی"ی ئەمریکی رایگەیاندبوو کە زیاتر لە 46 هەزار سەربازی ئۆکراین لە گۆڕەپانەکانی جەنگدا کوژراون، ئەمەش نیشان دەدات لە ماوەی یەک ساڵدا ژمارەی قوربانییەکان بە رێژەیەکی بەرچاو زیادی کردووە.

جەنگی روسیا بۆ سەر خاکی ئۆکراین لە 24ی شوباتی 2022ـەوە دەستیپێکردووە. لە ئێستادا روسیا نزیکەی 20%ی خاکی ئۆکراینی لەژێر دەسەڵاتدایە، کە نیمچە دوورگەی قرم و بەشێکی ناوچەی دۆنباس دەگرێتەوە. بەپێی خەمڵاندنی شرۆڤەکارە سەربازییەکان، مۆسکۆ لە سەرەتای ساڵی 2024ـەوە توانیویەتی 1.5%ی دیکەی خاکی ئەو وڵاتە بخاتە ژێر کۆنترۆڵی خۆیەوە.

ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران جەختیان لەسەر هەوڵەکانیان بۆ بەردەوامبوونی رێگەچارە دیپلۆماسییەکان کردەوە، بڕیاریشە سبەینێ هەینی یەکەم کۆبوونەوە لە وڵاتی عومان بەڕێوەبچێت، هەرچەندە تاوەکو ئێستا ناکۆکی لەسەر ناوەڕۆکی گفتوگۆکان ماوەتەوە.

بەرپرسێکی کۆشکی سپی بە "رۆیتەرز"ـی راگەیاندووە، پلانی کۆبوونەوەکەی مەسقەت گەڕاوەتەوە سەر رێڕەوی رەسمیی خۆی. ئاماژەی بەوەش کردووە کە ئەم هەنگاوە دوای فشارێکی زۆری سەرکردە عەرەب و موسڵمانەکان هاتووە بۆ سەر ئیدارەی ترەمپ تاوەکو لە دانوستانەکان نەکشێتەوە. واشنتن وەک رێزێک بۆ داواکاریی هاوپەیمانەکانی لە ناوچەکە، رازی بووە بە ئەنجامدانی کۆبوونەوەکە.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران پشتڕاستی کردەوە کە دانوستانەکان بەیانی رۆژی هەینی لە مەسقەت دەستپێدەکەن. بەپێی زانیارییەکانی ئاژانسی "تەسنیم"، گفتوگۆکان بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ دەبن و چاوەڕوان دەکرێت ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ترەمپ و عەباس عراقچی تێیدا بەشدار بن.

پێشتر ئەمریکا داوای کردبوو کۆبوونەوەکە لە ئەنکەرەی پایتەختی تورکیا بێت و ژمارەیەک وڵاتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەک چاودێر بەشدار بن، بەڵام ئێران داوای کردووە دانوستانەکان بگوازرێنەوە بۆ سوڵتان نشینی عومان و تەنیا لە چوارچێوەی هەردوو وڵاتدا بێت، تاوەکو تەنیا تیشک بخرێتە سەر دۆسیەی ئەتۆمی.
مارکۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، ترەمپ چەندین بژاردەی لەبەردەستدایە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ئێران و واشنتن بۆ کۆبوونەوەکەی سبەینێ ئامادەیە. رۆبیۆ جەختی کردەوە کە تەنیا گفتوگۆ لەسەر یەک دۆسیە بەس نییە و دەبێت پرسی موشەکە بالیستییەکانی ئێرانیش تاوتوێ بکرێت. لە بەرامبەردا، ئێران رایگەیاندووە کە تەنیا لە چوارچێوەی دۆسیەی ئەتۆمی ئامادەی دانوستانە و توانا سەربازییەکانی پەیوەستە بە ئاسایشی نیشتمانیی وڵاتەکەی و قابیلی گفتوگۆ نییە.

ترەمپ پێش رێککەوتن لەسەر شوێنی دانوستانەکان، رایگەیاندبوو کە دەبێت عەلی خامنەیی نیگەران بێت. هەروەها بە ئاژانسی رۆیتەرزی وتووە، ئەمریکا بە وردی چاودێریی جوڵەکانی ئێران دەکات و هۆشداریی داوە: "بیستوومە ئێران هەوڵدەدات بەرنامە ئەتۆمییەکەی کارا بکاتەوە، ئەگەر ئەوە بکەن، فڕۆکە جەنگییەکانمان دەنێرینەوە."

هاوکات، محەمەد بن عەبدولرەحمان ئال سانی، سەرۆک وەزیران و وەزیری دەرەوەی قەتەر، لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ عەباس عراقچی، پشتگیریی وڵاتەکەی بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە و پەنابردن بۆ دیپلۆماسی دووپات کردەوە، تاوەکو گەلانی ناوچەکە لە لێکەوتەکانی ئاڵۆزی و جەنگ بپارێزرێن.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، 5ـی شوبات، لەگەڵ کردنەوەی بازاڕەکانی ئاسیا، نرخی نەوت بە رێژەی یەک دۆلار دابەزی. ئەم دابەزینە دوای ئەوە هات کە واشنتن و تاران رێککەوتن رۆژی هەینی لە وڵاتی عومان دەست بە گفتوگۆ بکەنەوە، بەتایبەت لەبارەی دۆسیە ئەتۆمییەکەی ئێران.

لە بازاڕەکاندا، نرخی یەک بەرمیل نەوتی برێنتی دەریای باکوور یەک دۆلار دابەزی و بە 68 دۆلار و 47 سەنت مامەڵەی پێوەکرا. هاوکات، نرخی یەک بەرمیل نەوتی تەکساسی ئەمریکی بۆ 64 دۆلار و 23 سەنت دابەزی، کە ئەوەش نزمبوونەوەی 91 سەنتی لە نرخەکەیدا بەخۆوە بینیوە.

ئەم گۆڕانکارییەی نرخەکان دوای ئەوە دێت کە رۆژی چوارشەممە، بەهۆی بڵاوبوونەوەی هەواڵی رێکنەکەوتنی هەردوولا لەسەر شوێن و بابەتی دانوستانەکان، نرخی نەوت بە رێژەی 3% بەرز ببووەوە. بەڵام رێککەوتنی نوێی هەردوولا بۆ کۆبوونەوەی رۆژی هەینی، کاریگەریی خێرای لەسەر ئاراستەی نرخەکان هەبوو.

وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت: رۆژی هەینی دانوستانەکان لەگەڵ ئەمریکا بەڕێوەدەچێت، ماڵپەڕی ئەکسیۆسیش ئاشکرایکرد، لەسەر داوای سەرکردەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست گفتوگۆکان دەستپێدەکاتەوە.

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس نوسیویەتی؛ بڕیارە رۆژی هەینی سەعات 10ـی بەیانی، گفتوگۆکان سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمیی لەگەڵ ئەمریکا لە مەسقەت بەڕێوەبچن.

ئاماژەی بەوەشکرد، سوپاسی برا عوممانییەکانیان دەکەن لە بەرانبەر ئەنجامدانی هەموو ئامادەکارییە پێویستەکان.

ماڵپەڕی ئەکسیۆس بڵاویکردەوە، لە دوای نێوەنگیرییەکان و لەسەر داوای چەند سەرکردەیەکی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دانوستانەکانی ئەمریکا و ئێران ئەنجام دەدرێت.

دوای تەنها چەند سەعاتێک لە بڵاوبوونەوەی هەواڵی پەکخستنی پلانەکانی گفتوگۆ، ماڵپەڕی "ئەکسیۆس" لە زاری دوو لێپرسراوی باڵای ئەمریکییەوە ئاشکرایکرد، بڕیاری ئەنجامدانی گفتوگۆ ئەتۆمییەکان لە رۆژی هەینیدا چوونەتەوە بواری جێبەجێکردنەوە.

ئەم گۆڕانکارییە کتوپڕە دوای فشار و هەوڵی چڕی سەرکردەکانی ناوچەکە دێت، کە هۆشدارییان دابووە ئیدارەی ترەمپ لە مەترسییەکانی کشانەوە لە دانوستانەکان. بەپێی سەرچاوەکان، نێوەندگیریی وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وایکردووە واشنتۆن لە هەڕەشەکانی پاشەکشە بکات و جارێکی تر بگەڕێتەوە سەر مێزی گفتوگۆ لەگەڵ تاران.

چوارچێوەی هەماهەنگی داوا دەكەن رێز لە وادە دەستورییەكان بگیرێت و هیچ بیانوییەكیش نەبێت بۆ هێرشەكردنەسەر عیراق و تێكدانی سەقامگیرییەكەی.

چوارچێوەی هەماهەنگی لە نوسینگەی سەرەكی رەوتی حیكمە لە بەغداد كۆبووەوە، بەپێی راگەیەندراوی كۆبوونەوەكەش، جەختكراوەتەوە لەپێویستیی رێزگرتن و پابەندبوون بە وادە دەستوورییەكان، داواش دەكات كاندیدی سەرۆك كۆماری داهاتووی عیراق بەزووترین كات یەكلابكرێتەوە، داواش لە لایەنە كوردییەكان دەكات پێشنیازەكانی چوارچێوەی هەماهەنگی بە هەند وەربگرن، بۆ گەیشتن بە رێككەوتن و كۆتایی هێنان بە چەقبەستوویی.

دەشڵێت، لە ئەگەری نەگەیشتنە رێككەوتن لەسەر یەك كاندید بۆ پۆستی سەرۆك كۆمار، پەرلەمانتارانیان سەرپەشك دەكەن بۆ دەنگدان بە هەر كاندیدێكی ئەو پۆستە.

چونكە بەردەوامی چەقبەستووی دامودەزگاكانی دەوڵەت لەگەڵ ئاستەنگە سیاسییە و ئابووری و ئەمنییەكانی وڵات یەكناگرێتەوە.

لە بەشێكی تری راگەیەنراوەكەی چوارچێوەی هەماهەنگیدا هاتووە، بەكارهێنانی خاكی عیراق بۆ هێرشكردنەسەر هەر وڵاتێك رەتدەكەنەوە، داوا لە هێزە ئەمنییەكانیش دەكات رێوشوێنی خۆپارێزی پێویست بگرنەبەر، بۆئەوەی هیچ پاساوێك نەبێت بۆ هێرشكردنەسەر عیراق و تێكدانی سەقامگیرییەكەی.

ئەكسیۆس بڵاویکردەوە، پلانی دانوستانی نێوان ئێران و ئەمریكا شكستی هێنا، ئێرانیش دەڵێت: تەنها لەسەر دۆسیەی ئەتۆمی دانوستان دەکەن.

ماڵپەڕی ئەکسیۆس لە زاری لێپرسراوێکی ئەمریکییەوە بڵاویکردەوە، بڕیارە سبەینێ "ویتکۆف" و "کۆشنەر" لە دەوحەی پایتەختی قەتەرەوە بگەڕێنەوە واشنتۆن.

ئاماژەی بەوەشکرد، هیچ جۆرە کۆبوونەوە و دیدارێکیان لەگەڵ لێپرسراوانی ئێران نابێت و راستەوخۆ دەگەڕێنەوە بۆ ئەمریکا.

ئەکسیۆس ئەوەشی خستەڕوو، رۆژی هەینی داهاتوو هیچ کۆبوونەوەیەک لەنێوان تاران و واشنتۆن لە عوممان بەڕێوەناچێت.

لە بەرانبەردا، لێپرسراوێکی ئێرانی بە ئاژانسی "رۆیتەرز"ـی راگەیاندووە، تاران تەنها سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمی ئامادەیە بۆ ئەنجامدانی گفتوگۆ لەگەڵ ئەمریکا.

ئاماژەی بەوەشکرد، پێداگریی واشنتۆن لەسەر گفتوگۆکردن دەربارەی پرسە نائەتۆمییەکان، دانوستانەکان دەخاتە مەترسییەوە.

پۆلیسی ئاکرێ دەستگیرکردنی تۆمەتبارێکی راگەیاند کە بڕی 51 ملیۆن دینار و بڕێک زێڕ و دۆلاری لە سنوری ناحیەی دینارتە دزیبوو.

عیماد حوسێن، بەڕێوەبەری راگەیاندنی پۆلیسی ئاکرێ بە  کوردسات نیوزی راگەیاند: دوای ئەوەی رۆژی رابردوو هاووڵاتییەک لە سنوری ناحیەی دینارتە سەردانی بنکەی پۆلیسی کرد و سکاڵای تۆمارکرد، کە بڕێکی زۆر پارە و زێڕ لە ماڵەکەیدا دزراوە، دەستبەجێ تیمەکانیان دەستیان بە لێکۆڵینەوە کرد.

ئاماژەی بەوەشدا، پاش بەدواداچوونی ورد، ئەمڕۆ توانرا تۆمەتبارەکە لەناو شاری ئاکرێ دەستگیربکرێت و دەستبگیرێت بەسەر ئەو کەلوپەلانەی دزیبوونی، کە پێکهاتبوون لە 51 ملیۆن دیناری عیراقی و 600  دۆلاری ئەمریکی و سێ پارچە زێڕ.

بەڕێوەبەری راگەیاندنی پۆلیسی ئاکرێ وتیشی: تۆمەتبارەکە دانی بە تاوانەکەیدا ناوە و لە ئێستادا بەپێی مادەی 443 لە یاسای سزادانی عیراقی راگیراوە و لێکۆڵینەوە لەگەڵیدا بەردەوامە.

دەزگای ئاسایش هەرێم دەستگیرکردنی حەوت تیرۆرستی راگەیاند، کە بەمەستی خۆحەشاردان هاتبوونە سنوری پارێزگای سلێمانی.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بڵاویکرەوە، دوای بەدواداچووونەکانی لەسەر بنەمای ئاڵوگۆڕی زانیاری لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی حکومەتی عیراقی فیدراڵ، لەچەند ئۆپراسیۆنێکدا لەمانگی 1ـی 2026 لەسنوری پارێزگای سلێمانی توانرا حەوت تیـرۆریستی داواکراوی دادگاکانی عیراق دەستگیربکەن، کە تیرۆریستان بەمەبەستی خۆحەشاردان هاتبوونە سنورەکە.

ئاماژەی بەوەشکرد، لەئێستادا سەرجەم تۆمەتباران بەمادەی (4)لەیاسای تیـرۆر راگیراون و لێکۆڵینەوە لەدۆسییەکانیان بەردەوامە.

میدیاکانی ئێران ئەمڕۆ ئاشکرایانکرد، رۆژی هەینی دانوستانەکانیان لەگەڵ ئەمریکا لە عومان دەستپێدەکاتەوە.

میدیاکانی ئێران رایانگەیاند، دانوستانەکانی نێوان ئێران و ئەمریکا رۆژی هەینی داهاتوو لە مەسقەتی پایتەختی عومان بەڕێوەدەچن و بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ دەبن.

میدیاکانی ئێران ئاماژەیان بەوەشکرد، دانوستانەکان تەنها سەبارەت بە دۆسیەی ئەتۆمیی ئێران و هەڵگرتنی سزاکان دەبن.

ئاژانسەکانی هەواڵ رایانگەیاند، پێشتر بڕیاربوو دانوستانی ئەتۆمیی لە توركیا ئەنجام بدرێت، بەڵام ئەمریكا لەسەر داوای ئێران شوێنی گفتوگۆ دانوستانەكانی بۆ مەسقەتی پایتەختی عومان گواستەوە.

بۆردی راگەیاندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان نیگەرانی خۆیی بەرانبەر داخستنی نوسینگەكانی كەناڵی NRT لەهەولێر و دهۆك دەردەبڕێت و ئاماژە بەوەدەکات: ئەم هەنگاوە جێگەی نیگەرانییە و كاریگەریی نەرێنێ‌ لەسەر ناوبانگی هەرێم جێدەهێڵێت و دەبێتە هۆی زیاتر بەرتەسككردنی ئازادی رادەربڕین و میدیایی.

دەقی پەیامەكە:

بۆردی راگەیاندنی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان نیگەرانی خۆی بەرامبەر داخستنی نووسینگەكانی كەناڵی NRT لەهەولێرو دهۆك دەردەبڕێت .

بەداخەوە بەبێ گەڕ‌انەوە بۆ وەزارەتی رۆشنبیریی و  بەبڕ‌یارێكی ئەمنی و حزبی لەهەولێر و دهۆك نووسینگەكانی كەناڵی NRT دادەخرێن، ئەم هەنگاوە جێگەی نیگەرانییە و كاریگەریی نەرێنێ‌ لەسەر ناو و ناوبانگی هەرێمی كوردستان جێدەهێڵێت و روبەڕ‌ووی رەخنەی زۆر دەبێتەوە، بەتایبەت كە تەنها چەند رۆژێكە وەزارەتی رۆشنبیریی سوپاسنامەی پێشكەش بەسەرجەم میدیاكانی كوردستان لەپای سەنگینیان لە روماڵی هەواڵ و رووداوەكانی رۆژئاڤای كوردستان كردووە، هەروەك دەبێتە هۆی زیاتر بەرتەسككردنی ئازادی رادەربڕین و ئازادی میدیایی لە وڵاتەكەمان، بۆیە وەكو بۆردی راگەیاندنی یەكێتی داوا لە لایەنە پەیوەندیدارەكانی هەولێرو دهۆك دەكەین دەرفەت بە هەردوو نوسینگەی NRT بدەن كە جارێكی دیكە بتوانن ئازادانە كارە میدیاییەكانی خۆیان لەو دوو پارێزگایە جێبەجێ بكەن .