هەواڵەکان
روانگەی سوری رایگەیاند هێزێکی زۆری سەربازی حکومەتی دیمەشق لە جەبل و لازقیەوە گواستراونەتەوە بەرەو لادێکانی رۆژهەڵاتی حەلەب وەک ئامادەکارییەک بۆ ئەنجامدانی ئۆپراسیۆن دژی هێزەکانی هەسەدە.
روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، هێزەکانی حکومەتی کاتی سوریا هێزی سەربازی نوێیان گواستوەتەوە بۆ سنوری دێرحافر و لە لادێکانی رۆژهەڵاتی حەلەب بەرانبەر هێزەکانی هەسەدە جێگیرکراون و رەنگە ئامادەکاری بکن بۆهێرشکردنە سەر ئەو ناوچانەی لە ژێر دەسەڵاتی هەسەدەدایە.
بەگوێرەی سەرچاوەکان، ئەو هێزانە پڕچەکن و لە ناوچەی لازقیە و جەبلەوە هێنراون، هێنانی ئەو هێزانە هاوکاتە لەگەڵ بەهێزکردنی پێگە سەربازییەکان و پەرەسەندنی ئۆپەراسیۆنە مەیدانییەکان لەو سنورە.
ئەمە لە کاتێکدایە شەوی رابردوو لە ناوچەکە، گرژی و پێکدادان لە نێوان هێزەکانی هەسەدە و هێزەکانی سەر بە سوپای تورکیا لە چەند بەرەیەکدا رویدا، هەسەدە رایگەیاند دوێنێ شەو و بەرەبەیانی ئەمڕۆ بە درۆنی تورکیا دوو بنکەیان کراونەتە ئامانج.
شەڕ و پێکدادانەکە لە میحوەری گوندی زوبەیدە لە باشووری لادێکانی دێر حافر سەریهەڵدا، دوای ئەوەی هێزەکانی هەسەدە، هەوڵی دزەکردنی هێزەکانی سەر بە تورکیای بەرپەرچدایەوە، کە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و دۆشکەیان بەکارهێنا بوو.
کەشناسی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ کاریگەری شەپۆڵی بەفر و بارانبارین لە ناوچە جیاجیاکانی هەرێم بەردەوامی دەبێت و ئەگەری بارینی بەفر لە سەنترەی شاری سلێمانی و دهۆک هەیە بەتێکەڵی لەگەڵ باراندا، ئاماژەی بەوەشکردوە پلەکانی گەرما سێ بۆ پێنج پلە دادەبەزن.
بەڕێوەبەرایەتی بومەلەرزەزان و کەشناسی هەرێم پێشبینی بۆ 48 سەعاتی داهاتووی کەشوهەوا بڵاوکردوەتەوە و بە گوێرەی پێشبینییەکان پلەکانی گەرما سێ بۆ پێنج پلە دادەبەزن و سەرلە ئێوارەی سبەینیێ پێنجشەممە، کاریگەری شەپۆلی بەف رو باران نامێنێت و ئاسمان دەبێتەوە بە ساماڵ و پەڵەهەور.
بە پێشبینییەکانی کەشوهەوابێت، لە دوانیوڕۆی ئەمڕۆوە ئەگەری بارینی بەفر بە تێکەڵی لەگەڵ باراندا لە سەنتەری پارێزگاکانی سلێمانی و دهۆک هەیە و مەدای بینینیش لە نێوان حەوت بۆ هەست کیلۆمەتردا دەبێت.
لەبارەی کەشی سبەینێشەوە، کەشناسی ئاماژەی بەوەداوە، نمەباران بەردەوام دەبێت لەگەڵ بەفرێکی کەم لە ناوچە شاخاوییەکان تا دوانیوەرۆ و دواتر کاریگەری ئەم شەپۆلانە کۆتایی دێت و پلەکانی گەرماش نزیکدەبن لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ رۆژی پێنجشەممەبەم شێوەیەیە؛
هەولێر : 8 پلەی سیلیزی
پیرمام : 5 پلەی سیلیزی
سۆران : 2 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران : 0 پلەی سیلیزی
سلێمانی : 6 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ: 7 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 6 پلەی سیلیزی
دهۆک : 6 پلەی سیلیزی
زاخۆ: 6 پلەی سیلیزی
ئاکرێ: 6 پلەی سیلیزی
میسر پێشوازی لە بریارەكەی ئەمریكا دەكات بۆ دانانی سێی لقی تری ئیخوان موسلمین لە لیستی تیرۆر و ئیخوانەكانیش هەرەشەی پەنابردنە بەر دادگا دەكەن.
دوای ئەوەی وەزارەتەكانی دەرەوە و گەنجینەی ئەمریكا لە راگەیەنراوێكی هاوبەشدا ئاشكرایانكرد، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا فەرمانی دەركردووە لقەكانی كۆمەڵەی ئیخوان موسلیمین لە میسر و ئوردن و لوبنان وەك رێكخراوی تیرۆریستی بناسرێن و سزای دارایی توند بەسەر ئەندامەكانیاندا بسەپێنرێت، وەزارەتی دەرەوەی میسر لە راگەیەندراوێكدا هەوڵەكانی ئیدارەی ئەمریكای بۆ روبەرونەوەی تیرۆر بەرز نرخاندوە و پێشوازی لە هەنگاوەكە كردوە، دوپاتیشیكردوەتەوە كە ئیخوانەكان ئایین بە ئامانجی سیاسی بەكاردەهێنن.
هاوكات ئیخوانەكانی میسر بە توندی بریارەكەی ئەمریكایان رەتكردوەتەوە و دوپاتیانكردوەتەوە كە بریارەكەی لەسەر بەڵگەی یاسایی نەدراوە، هەبرۆیە هەموو رێكارێكی یاسایی دەگرنەبەر لەپێناو راگرتنی بریارەكە و پەنا بۆ دادگا دەبەن بۆ پاراستنی مافەكانیان .
وەزارەتی گواستنەوەی عیراق رایگەیاند، ئاسمانی وڵاتەكە بە روی گەشتە ئاسمانییەكاندا كراوەیە و گەشتەكانیش لەگەڵ ئێران بەردەوامە.
مەیسەم سافی، وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوەی عیراق رایگەیاندووە، ئەو هەواڵانەی باس لەوە دەكەن كە ئاسمانی عیراق بەروی گەشتە ئاسمانییەكانی ئێران داخرابن، دورن لە راستیەوە و جەختیكردوەتەوە لەوەی كە گەشتە ئاسمانییەكان لەگەڵ ئێران و سەرجەم وڵاتانی تریش بەردەوامن، رونیشیكردوەتەوە گەشتەكان لەگەڵ ئێران لەلایەن كۆمپانیا و عیراقی و ئێرانیەكانیشەوە بە چالاكیی بەرێوەدەچن.
ئەوە لەكاتێكدایە لە چەند میدیایەكی عیراقییەوە بڵاوكرابوەوە كە بەهۆی خۆپیشاندان و ئالۆزییەكانی ئێران و هەرەشەكانی ئەمریكاوە، گەشتە ئاسمانییەكانی نێوان عیراق و ئێران راگیراوە.
وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی عیراق رایگەیاند ، لەگەڵ هەرێمی كوردستان هەماهەنگی باڵایان هەیە بۆ بەرێوەبردنی یەدەگی ئاوی نیشتمانیی.
ویسام خەلەف بەرێوەبەری گشتی بەنداوەكان لە وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی عیراق رایگەیاندووە ، هەماهەنگییەكی بەردەوامیان لەگەڵ وەزارەتی كشتوكاڵ و ئاودێری هەرێمی كوردستان هەیە، بەو پێیەی یەدەگی ئاوی بەنداوەكانی هەرێم بەتایبەت بەنداوی دەربەندیخان و دوكان بەشێكی گرنگی یەدەگی ئاوی نیشتمانین.
ئاماژەی بەوەشكردوە، كۆبوونەوەی بەردەوام لە نێوان حكومەتی ناوەند و هەرێمدا هەیە بۆ ئامادەكردنی پلانی كارپێكردنی بەنداوەكان، جگە لەوەش پەیوەندی ڕاستەوخۆی ڕۆژانە بۆ هەماهەنگیكردن لەبارەی بەردانەوەی ئاو و چارەسەركردنی هەر ئاستەنگێكی تەكنیكی هەیە ، بەو پێیەی بەنداوەكانی هەرێم بەشێكن لە سیستمێكی یەكگرتووی پڕۆژەكانی كۆگاكردنی ئاو لە عێراقدا.
ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێم کۆدەبێتەوە و چەند برگەیەک تاوتوێ دەکرێت لەوانە؛ رەوشی دارایی هەرێم و بەدواداچون بۆ موچەکانی مانگی 11 و 12 ساڵی پار دەکرێت، هەروەها پێداوچونەوە بۆ ئاستی جێبەجێکردنی رێککەوتنامەی سێ قۆڵی هەناردەکردنەوەی نەوت گفتوگۆیان لەبارەوە دەکرێت
ئەمڕۆ چوارشەممە، بڕیار وایە ئەنجومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆببێتەوە بە گوێرەی کارنامەی کۆبونەوەکەی لە بڕگەی یەکەمدا گفتوگۆ لەسەر رەوشی دارایی هەرێمی کوردستان بۆ 2026 دەکرێت و بەداواداچونیشبۆ موچەی مانگەکانی (11 و 12) ساڵی 2025 دەکرێت.
لە بڕگەی دووەمی کۆبوونەوەکەدا، جێبەجێکردنی رێککەوتننامەی سیقۆڵی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان تاوتوێ دەکرێت، کە لە سێ مانگی کۆتایی ساڵی چوەت بواری جێبەجێکردنەوە.
لە کۆبونەوەکدا داتا و زانیارییەکان لە بارەی بڕی نەوتی هەناردەکراو و داهاتی بەدەستهاتووی فرۆشی نەوتی هەرێمی کوردستان بۆ گەنجینەی فیدراڵی دەخرێتەڕوو.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، رایگەیاند پیاوێکە خۆی بە خاوەنی بنەما ئەخلاقییەکان دەزانێت و رقی لەوەیە ئازار و مردنی خەڵکی ببینێت بە تایبەتی هی گەلەکەی خۆی و دوپاتی دەکاتەوە بنەما ئەخلاقیەکانی کۆتوبەندی سەرەکی ئەون بۆ دەسەڵاتەکەی.
سەرۆکی ئەمریکا لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ تۆڕی "سی بی ئێس" وتویەتی؛ ئەو پیاوێکی ئەخلاقیە، رقی لە بینینی مردنە هەروەها دوپاتی کردوەتەوە نایەوێت ئازاری گەلەکەی ببینێت، دۆناڵد ترەپ جەختیکردوەتەوە، کە دان بە دەستووری ئەمریکا و سیستەمی دادوەریدا دەنێت، بەڵام ئاماژەی بەوەدا کە بنەما ئەخلاقییەکانی ئەو، کۆتوبەندی سەرەکین بۆی.
لەبارەی ئەو ئامارەی وەزیری ناوخۆی ڤەنزوێلا بڵاویکردوەتەوە، کە بەهۆی ئۆپراسیۆنەکەی ئەمریکاوە بۆ دەستگیرکردنی مادۆرۆ و هاوسەرەکەی زیاتر 100 کەس کوژراون، ترەمپ دەڵێت؛ بەهیچ جۆرێک رازی نییە بە ژمارەی کوژراوەکانی ڤەنزوێلا.
سەرۆکی ئەمریکا پێشتریش بە رۆژنامەی نیویۆرک تایمزی راگەیاندبوو، ئەو وەک فەرماندەی گشتی تەنها بە "ئەخلاقی کەسی" سنووردارە، بەبێ گوێدانە یاسا نێودەوڵەتییەکان و کۆت و بەندەکانی تر، کە توانای بەکارهێنانی هێزی سەربازی بۆ هێرشکردن، داگیرکردن، یان ناچارکردنی وڵاتان لە سەرانسەری جیهان سنووردار دەکەن.
بەڕێوەبەری پەروەردەی چەمچەماڵ رایگەیاند، بەهۆی خراپیی دۆخی کەشوهەواوە، بڕیاریانداوە سبەینێ لە سەرجەم ناوەندەکانی خوێندنی سنووری قەزاکە بکرێتە پشوو.
بەڕێوەبەرایەتیی پەروەردەی چەمچەماڵ بڵاویکردەوە، دوای راوێژکردن لەگەڵ قایمقامی قەزاکە و لەبەرچاوگرتنی دۆخی کەشوهەوا، بڕیاردراوە سبەینێ چوارشەممە، لە سەرجەم ناوەندەکانی خوێندنی حکومی و ناحکومی لە سنووری پەروەردەی چەمچەماڵ بکرێتە پشووی رەسمی.
ئاماژە بەوەش کراوە، ئەو تاقیکردنەوانەی بڕیاربوو سبەینێ ئەنجام بدرێن، دوادەخرێن بۆ رۆژی دواتر.
فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندیی سوپای ئەمریکا (سێنتکۆم) رایگەیاند، بە وردی چاودێریی پێشهاتەکانی حەلەب و ناوچەکانی دەوروبەری دەکەن و داوا لە هەموو لایەنەکان دەکەن زۆرترین دان بەخۆیاندا بگرن و لە رێگەی دیالۆگەوە کێشەکان چارەسەر بکەن.
براد کوپەر، فەرماندەی سێنتکۆم لە راگەیەندراوێکدا وتی: "بە وردی چاودێریی دۆخی حەلەب و ناوچەکانی دەوروبەری دەکەین." داواشی لە هەموو لایەنەکان کرد زۆرترین "دانبەخۆداگرتن" پەیڕەو بکەن و خۆیان بەدوور بگرن لە هەر هەنگاوێک کە ببێتە هۆی زیاتر ئاڵۆزبوونی گرژییەکان.
فەرماندەکەی سێنتکۆم جەختی کردەوە لەسەر پاراستنی هاووڵاتیانی مەدەنی و "ژێرخانە گرنگەکان".
هەروەها کوپەر داوای لە لایەنە پەیوەندیدارەکان کرد بە نیازپاکی بگەڕێنەوە سەر مێزی گفتوگۆ و لە رێگەی دیالۆگەوە بەدوای چارەسەری دیپلۆماسیی بەردەوامدا بگەڕێن. وتیشی: "وەک پێشتریش وتوومە، سوریایەک کە لەگەڵ خۆی و دراوسێکانی لە ئاشتیدا بێت، دەبێتە هۆی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستێکی ئارامتر و گەشەسەندووتر."
لە کۆتایی پەیامەکەیدا ئاماژەی بەوە کردووە، ویلایەتە یەکگرتووەکان و سوریا بەرژەوەندیی هاوبەشیان هەیە لە پاراستنی ئاشتی و سەقامگیری لە سەرتاسەری ناوچەکەدا.
حەماس سەرۆکی نوێی مەکتەبی سیاسی هەڵدەبژێرێت؛ حەیە و مەشعەل دیارترین کاندیدن
بزووتنەوەی حەماس ئامادەکاری دەکات بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکێکی نوێ بۆ مەکتەبی سیاسییەکەی لەم مانگەدا، ئەوەش دوای ئەوەی پۆستەکە بە بەتاڵی مایەوە لە دوای کوژرانی یەحیا سینوار لە ساڵی 2024. هەریەکە لە خەلیل حەیە و خالید مەشعەل بە بەهێزترین کاندید دادەنرێن بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە.
ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری سەرچاوەکانی حەماسەوە بڵاویکردەوە، پرۆسەی هەڵبژاردنەکە دەستیپێکردووە و لە رێگەی دەنگدانی نهێنیی ئەنجومەنی شورای حەماسەوە دەبێت کە لە 50 ئەندام پێکهاتووە و نوێنەرایەتیی ئەندامانی بزوتنەوەکە دەکەن لە کەرتی غەززە، کەناری خۆرئاوا و دەرەوەی فەلەستین.
لە دوای کوژرانی یەحیا سینوار، ئەنجومەنێکی پێنج کەسی سەرپەرشتیی بزوتنەوەکە دەکات، بڕیاریشە لەم هەڵبژاردنەدا جگە لە سەرۆکی مەکتەبی سیاسی، جێگرێکیش بۆ شوێنی ساڵح عاروری هەڵبژێردرێت کە ساڵی 2024 لە هێرشێکی ئیسرائیلدا لە لوبنان کوژرا.
ئەم گۆڕانکارییانە لە کاتێکدایە حەماس رووبەڕووی قورسترین ئاڵەنگاری بووەتەوە لە مێژووی دامەزراندنییەوە؛ جەنگەکە دوو ساڵی خایاندووە و بەشێکی زۆری غەززە وێران بووە و بەپێی ئامارە تەندروستییەکان زیاتر لە 71 هەزار کەس کوژراون. هاوکات پلانەکەی ترەمپ بۆ ئاگربەست، داوای چەکدانانی حەماس و دروستکردنی ئیدارەیەکی تەکنۆکرات دەکات بۆ کەرتی غەززە لەژێر سەرپەرشتیی نێودەوڵەتیدا.
چاودێران پێیان وایە خالید مەشعەل نوێنەرایەتیی باڵە "پراگماتییەکە" دەکات و پەیوەندیی باشی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی هەیە، لە کاتێکدا خەلیل حەیە وەک دانوستانکارێکی سەرەکی، پەیوەندییەکانی بزوتنەوەکەی لەگەڵ ئێران پتەو کردووە. هەردوو کاندیدەکەش لە ئێستادا لە قەتەر نیشتەجێن.
شایانی باسە هەردوو کاندیدەکە پێشتر رووبەڕووی هەوڵی تیرۆرکردن بوونەتەوە؛ خەلیل حەیە لە ئەیلولی رابردوو لە هێرشێکی ئیسرائیلدا لە قەتەر کرایە ئامانج، خالید مەشعەلیش ساڵی 1997 لە ئوردن لەلایەن دەزگای هەواڵگریی ئیسرائیلەوە هەوڵی ژەهرخواردکردنی درا.
دەزگای ئاسایشی هەرێم رایگەیاند، لە ئۆپەراسیۆنێکی هاوبەشدا لەگەڵ هەواڵگریی عیراق، توانیویانە سەرکردەی باندێکی تاوانکاریی نێودەوڵەتی دەستگیر بکەن کە سەر بە تۆڕی "فۆکسترۆت"ـە و فەرمانی دەستگیرکردنی نێودەوڵەتی هەبووە.
بەپێی راگەیەندراوێکی دەزگای ئاسایشی هەرێم، پاش کۆکردنەوەی زانیاریی ورد و بەدواداچوون لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات، بە بڕیاری دادوەری لێکۆڵینەوەی ئاسایش و بە هەماهەنگی لەگەڵ دەزگای هەواڵگریی نیشتمانیی عیراق، توانراوە ئەو سەرکردەیە دەستگیر بکرێت.
دەزگای ئاسایش روونیکردووەتەوە، ئەو تۆڕە کە بە "فۆکسترۆت" ناسراون، باندێکی مەترسیداری نێودەوڵەتین و تێوەگلاون لە ئەنجامدانی چەندین تاوان لە وڵاتانی جیهاندا، پلانیشیان هەبووە خاکی عیراق بۆ جێبەجێکردنی مەرامە تاوانکارییەکانیان بەکاربهێنن.
ئاماژە بەوەش کراوە، دەستگیرکردنی ئەو سەرکردەیە و ئەندامانی دیکەی باندەکە لە ئۆپەراسیۆنێکدا بووە کە لە یەک کاتدا لە چەند پارێزگایەکی جیاواز ئەنجامدراوە.
بەهۆی نالەباریی کەشوهەوا و دابەزینی پلەکانی گەرما و ئەگەری دروستبوونی شەختە، لە سنووری ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و قەزاکانی پێنجوێن و دوکان، سبەینێ چوارشەممە کرایە پشووی رەسمی لە ناوەندەکانی خوێندن.
بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی پەروەردەی سۆران لە راگەیەندراوێکدا ئاشکرایکرد، دوای وەرگرتنی راپۆرتی کەشناسی سەبارەت بە هاتنی شەپۆلێکی بەفر و باران و دابەزینی پلەکانی گەرما بۆ ژێر سفر، لەپێناو پاراستنی سەلامەتیی مامۆستایان و خوێندکاران، بڕیاردراوە سبەینێ چوارشەممە 14ی کانوونی دووەمی 2026، لە سەرجەم خوێندنگە حکومی و ناحکومییەکان و پەیمانگاکانی سنوورەکە بکرێتە پشوو.
لای خۆیەوە، عەدنان کاکەڕەش، قایمقامی قەزای پێنجوێن بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بە لەبەرچاوگرتنی دۆخی کەشوهەوا و بۆ پاراستنی سەلامەتیی خوێندکاران، بڕیاریانداوە رۆژی چوارشەممە لە تەواوی ناوەندەکانی خوێندنی سنووری قەزای پێنجوێن پشووی رەسمی بێت.
هاوکات، لە قەزای دوکانیش بە هەمان هۆکار و بەهۆی شەپۆلی سەرما و بەفرەوە، بڕیاردرا سبەینێ لە سەرجەم ناوەندەکانی خوێندن پشوو بێت.
ئەمانەتی گشتیی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق، وردەکاریی قۆناغەکانی نۆژەنکردنەوەی پرۆژەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ناسریەی راگەیاند، کە بڕیارە هۆتێلێک و چەند باڵەخانەیەک لەخۆبگرێت و ساڵانە توانای پێشوازیکردنی لە 750 هەزار گەشتیار هەبێت.
حەیدەر مەجید، وتەبێژی گشتیی ئەنجومەنی وەزیران بە ئاژانسی هەواڵی عیراقی راگەیاندووە، رێژەی تەواوکردنی کارەکان لە پرۆژەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی ناسریە گەیشتووەتە قۆناغێکی پێشکەوتوو، پرۆژەکە بە یەکێک لە پرۆژە ستراتیژییە گرنگەکان دادەنرێت کە دەبێتە هۆی بوژانەوەی کەرتی ئابووری و خزمەتگوزاری لە پارێزگای زیقار و بەهێزکردنی پێگەی پارێزگاکە لەسەر نەخشەی گواستنەوەی ئاسمانی.
سەبارەت بە پێکهاتەی پرۆژەکە، وتەبێژەکە روونیکردەوە کە فڕۆکەخانەکە باڵەخانەی تایبەت بە گەشتیاران لەخۆدەگرێت کە توانای وەرگرتنی 750 هەزار گەشتیاری هەیە لە ساڵێکدا و پلان هەیە لە داهاتوودا فراوانتر بکرێت، جگە لەوەش هۆڵێکی تایبەت بە گەورە بەرپرسان و تاوەری چاودێری بە نوێترین ئامێری دەریاوانی و هۆتێلێکی چوار نهۆمی و بەشی کارگۆ و خزمەتگوزارییە زەمینی و ئاسمانییەکانی تێدایە.
سەرۆک کۆماری عیراق و سەرۆک وەزیرانی پێشوو کۆبوونەوە و جەختیان لە گرنگیی یەکڕیزیی نیشتمانی کردەوە، بۆ ئەوەی حکومەتێک پێکبهێنرێت کە توانای رووبەڕووبوونەوەی ئاڵەنگارییەکانی هەبێت.
د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ سێشەممە، لە بەغداد پێشوازی لە حەیدەر عەبادی، سەرۆک وەزیرانی پێشووی عیراق کرد. لە دیدارەکەدا گفتوگۆ لەبارەی دواین پێشهاتە ناوخۆیی و ناوچەییەکان کرا.
هەردوولا هاوڕابوون لەسەر پێویستیی پتەوکردنی لێکتێگەیشتنە نیشتمانییەکان بۆ چارەسەرکردنی "پابەندبوونە دەستوورییەکان" و خۆشکردنی زەمینە بۆ قۆناغی داهاتوو.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا، لەتیف رەشید و حەیدەر عەبادی جەختیان کردەوە کە دەبێت حکومەتێک پێکبهێنرێت توانای رووبەڕووبوونەوەی ئاڵەنگارییەکانی ئێستای هەبێت و کار بۆ بەدیهێنانی داواکاری و خواستەکانی هاووڵاتیان بکات.
ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ، بە رەسمی سێ لقی کۆمەڵەی ئیخوان موسلیمینی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست خستە لیستی "رێکخراوە تیرۆریستییەکان"ـەوە و سزای بەسەر ئەوان و ئەندامەکانیشیاندا سەپاند.
وەزارەتی دەرەوە و گەنجینەی ئەمریکا رایانگەیاند، ئەو سزایانە لقەکانی رێکخراوەکە لە میسر، لوبنان و ئوردن دەگرێتەوە، بە پاساوی ئەوەی "مەترسین بۆ سەر ئەمریکا و بەرژەوەندییەکانی".
بەپێی بڕیارەکە، وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لقی لوبنانی وەک "رێکخراوی تیرۆریستیی بیانی" ناساندووە، کە ئەمەش توندترین جۆری پۆلێنکردنە و هەرجۆرە هاوکارییەکی ماددی بۆ ئەو گروپە بە تاوان دادەنرێت. هاوکات وەزارەتی گەنجینە، هەردوو لقی ئوردن و میسری خستووەتە لیستی "رێکخراوە تیرۆریستییە جیهانییەکان"ـەوە (ئەوانەی بە تایبەت پۆلێنکراون)، ئەوەش بەهۆی پشتیوانیکردنیان بۆ بزوتنەوەی حەماس.
مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا لەبارەی بڕیارەکەوە رایگەیاند، ئەم هەنگاوە سەرەتایەکە بۆ "هەوڵێکی بەردەوام بەمەبەستی وشککردنی سەرچاوەکانی توندوتیژی و ناسەقامگیری کە پەیوەستن بە لقەکانی ئیخوان موسلیمینەوە لە هەرشوێنێک بن".
روبیۆ جەختیکردەوە کە ئەمریکا "هەموو ئامرازە بەردەستەکان بەکاردەهێنێت بۆ رێگرییکردن لەو لقانە لە دەستگەیشتن بە سەرچاوەکان یان پشتیوانیکردنی تیرۆر".
دەرکردنی ئەم بڕیارانە لە چوارچێوەی جێبەجێکردنی فەرمانێکدایە کە ساڵی رابردوو ترەمپ ئیمزای کردبوو و تێیدا وەزارەتەکانی دەرەوە و گەنجینەی راسپاردبوو باشترین رێگەی یاسایی بدۆزنەوە بۆ سزادانی لقەکانی ئەو رێکخراوە، کە بەوتەی واشنتۆن تێوەگلاون لە چالاکییەک کە ئاسایشی ناوچەکە و جیهان دەخاتە مەترسییەوە.
لە فەرمانەکەدا ئاماژە بەوە کراوە، باڵێکی ئیخوان لە لوبنان دوای هێرشەکەی 7ی ئۆکتۆبەری 2023 موشەکی ئاڕاستەی ئیسرائیل کردووە، هاوکات سەرکردەکانی لقی ئوردنیش تۆمەتبارن بەوەی راستەوخۆ پشتیوانییان لە حەماس کردووە.
ئەم بڕیارە جارێکی دیکە مشتومڕێکی کۆنی هێناوەتەوە ئاراوە، چونکە ترەمپ لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتییەکەیدا لە ساڵی 2019 تاوتوێی ئەوەی دەکرد تەواوی رێکخراوەکە بخاتە لیستی تیرۆرەوە، بەڵام ئێستا فشارە سیاسییەکان بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی توندتر دژی ئەو گروپە زیاتر بوون.
بەرپرسی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر رایگەیاند، حکومەتی کاتیی سوریا بەرپرسیارە لە جێبەجێ نەکردنی رێککەوتنەکان و لە هێرشەکانی سەر شێخ مەقسود و ئەشرەفیە، چەکدارانی داعش و گروپە تورکی و بیانییەکانی بەکارهێناوە.
ئیلهام ئەحمەد، بەرپرسی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، حکومەتی کاتیی سوریا (ئینتیقالی) بەرپرسی سەرەکییە لە جێبەجێ نەکردنی رێککەوتنی 10ی ئازار و رووداوەکانی ئەم دواییەی گەڕەکی شێخ مەقسود بە شەڕێکی میدیایی دژی گەڕەکە کوردییەکان دەستیپێکرد.
ئیلهام ئەحمەد ئاشکرایکرد، وەزارەتی بەرگریی سوریا بە رەسمی ئۆپەراسیۆنی سەربازی دژی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە راگەیاند، لە کاتێکدا هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) بەپێی رێککەوتنی 1ی نیسان لەو گەڕەکانە کشابوونەوە، بەڵام حکومەت بانگەشەی بوونی هێزەکانی هەسەدەی دەکرد وەک پاساوێک بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی توند بە بەکارهێنانی 80 تانک.
بەرپرسەکەی بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر وتی: "لەو هێرشانەدا 48 کەس گیانیان لەدەستداوە و گروپە چەکدارەکان پێشێلکاریی گەورەیان ئەنجامداوە." جەختیشی کردەوە کە چەکدارانی رێکخراوی داعش، ئیگۆر، گروپە تورکییەکان و چەکداری بیانی لەو هێرشانەدا بەشداربوون.
سەبارەت بە هەڵوێستی نێودەوڵەتی، ئیلهام ئەحمەد روونیکردەوە کە یەکێک لە مەرجەکانی هەڵگرتنی سزاکانی ئەمریکا و رۆژئاوا لەسەر سوریا، پاراستنی کەمینەکان و دەرکردنی بیانییەکان بوو، بەڵام حکومەت پێچەوانەکەی کردووە و هێرشی کردووەتە سەر عەلەوی، دروز، مەسیحی و ئێستاش کوردەکان دەکاتە ئامانج، بۆیە پێویستە واشنتۆن هەڵوێستی خۆی بەرامبەر ئەو حکومەتە روون بکاتەوە کە کۆمەڵکوژی دژی گەلەکەی ئەنجام دەدات.
لە کۆتاییدا ئیلهام ئەحمەد رایگەیاند، ئەوان لەگەڵ گفتوگۆ و بەردەوامیی دانوستاندان، بەڵام دەبێت هێرشەکان رابگیرێن و پاراستنی خەڵک لە حەلەب و عەفرین مسۆگەر بکرێت، هەروەها برینەکانی شێخ مەقسود و عەفرین بە سەرپەرشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان و لایەنە نێودەوڵەتییەکان چارەسەر بکرێن.