هەواڵەکان
ئیلهام ئەحمەد، سیاسەتمەداری کورد، داوا لەو وڵاتانە دەكات كە پاڵپشتی دارایی هەندێك كەناڵی عەرەبی دەكەن، پێداچوونەوە بە سیاسەتی راگەیاندنیاندا بكەن بەرامبەر بە دۆسیەی سوریا و دەڵێت، ئەو كەناڵانە هانی کوشتنی پێکهاتەکان دەدەن.
لە پەیامێكدا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی ئێكس، ئیلهام ئەحمەد داوایكردووە لێكۆڵینەوە لەو راپۆرتانە بكرێت كە ئەو كەناڵانە لەسەر دۆسیەی پێكهاتەكان بڵاویدەكەنەوە، چونكە راستییەكان دەشێوێنن و سورییەكان دژی یەكتر هان دەدەن.
ئاماژەی بەوەشكردووە، قۆرخكردنی چەك لە دەستی دەوڵەتدا، ئەو مافە بە دەوڵەت نادات توندوتیژی و ترساندن دژی گەل و كۆمەڵگە بەكاربهێنێت و یاساكانی مافی مرۆڤ پێشێل بكات.
سەبارەت بە دۆخی حەلەب، ئیلهام ئەحمەد دەڵێت، ئەو تاوان و پێشێلكارییانەی بەرانبەر كورد لە گەڕەكەكانی شێخ مەقسود و ئەشرەفیە ئەنجام دەدرێن، دەچنە خانەی تاوانی جەنگەوە.
رونیشیکردۆتەوە، رفاندنی گەنجان و کوشتنیان، دزی و تاڵانكردنی ماڵی مەدەنییەکان و شێواندنی تەرمی قوربانییەكان بەردەوامە، بۆیە داوا لە رێكخراوە نێودەوڵەتییەكانی مافی مرۆڤ و لێبوردنی نێودەوڵەتی دەكات بەپەلە دەستوەردان بكەن و بەدواداچوون بۆ دۆسیەی رفێندراوان و لێكۆڵینەوە لە رووداوەكانی ئەو دوو گەڕەكە بكەن.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و موحسین مەندەلاوی، سەرۆکی هاوپەیمانیی ئەساسی عیراقی لە بەغداد کۆبوونەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی، دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، ئەندامی مەکتەبی سیاسی و خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، پرسی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق تاوتوێکرا.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە گەیشتن بە حکومەتێکی خزمەتگوزاریی نیشتمانی کرایەوە.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، پەیامێکی پرسە و هاوخەمی ئاراستەی گەلی کورد و مرۆڤایەتی دەکات و تێیدا هاتووە، " خەم و پەژارەم لە بڕان نایەت بۆ ئەو هەموو شەهید و پیر و گەنج و مناڵەی، کە بە برینداری کەوتنە ژێر داروپەردووی نەخۆشخانە و خانووە ڕووخاوەکانی ئەشرەفییە و شێخ مەقسوودەوە، هەروەها ئەوانەی بوونە دیلی شەمشەمەکوێرەکانی تاریکی و دوور لە نەریتی مرۆڤایەتی مامەڵەیان لەگەڵدا کرا".
دەقی پەیامەکەی خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد
بە دڵێکی پڕ لە خەم و ئازارەوە، پرسە و سەرەخۆشی ئاراستەی خوشک و براکانم لە ڕۆژئاوای کوردستان و سەرجەم نەتەوەی کورد و مرۆڤایەتی ئەکەم.
پرسە بۆ گیانلەدەستدانی (زیاد حەڵەب) سەرقافڵەی شەهیدانی شێخمەقسوود و ئەشرەفییە، کە بە بەرچاوی سازشکارانەی جیهانەوە لەپێناوی ئازادی و شکۆمەندیی نەتەوەکەیدا، بەرامبەر سوپای بێشووماری تاریکپەرستان ڕاوەستا و چۆکی دانەدا و تەسلیم نەبوو.
پرسە و خەمی قووڵم بۆ شەهیدبوونی (دەنیز)ی کچە شەڕڤان، کە شەمشەمەکوێرەکان تەنانەت لە جەستەی بێ گیانی نەگوزەران و بێڕێزییان بە تەرمە پیرۆزەکەی کرد.
خەم و پەژارەم لە بڕان نایەت بۆ ئەو هەموو شەهید و پیر و گەنج و مناڵەی، کە بە برینداری کەوتنە ژێر داروپەردووی نەخۆشخانە و خانووە ڕووخاوەکانی ئەشرەفییە و شێخ مەقسوودەوە، هەروەها ئەوانەی بوونە دیلی شەمشەمەکوێرەکانی تاریکی و دوور لە نەریتی مرۆڤایەتی مامەڵەیان لەگەڵدا کرا.
پرسە و خەمی ئەم جارەمان ئێجگار بەسوێیە، ئێمە بۆ مرۆڤایەتی جەنگاین و شەهیدمان دا، کەچی ئەوان بۆ ئێمە لە بێدەنگی و سەیرکردن بەولاوە، وەڵامێکی تریان پێنەبوو.
لە کۆتاییدا ئەوەی جێی هیوایە، ئەو پێشوازییە بێ وێنەیە بوو، کە خوشک و براکانم لە ڕۆژئاوای کوردستان، لە تەرمی پیرۆزی ئەو پۆلە شەهیدەیان کرد.
ئەمانە بۆ هەتاهەتایە ناویان لە دڵمانا بە نەمری ئەمێنێتەوە.
جارێکی تر پرسە و سەرەخۆشیم ئاراستەی سەرجەم نەتەوەکەمان ئەکەم.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد
دۆسیەی لاھور جەنگی بورھان تەنھا بۆ وردبینی دەڕواتە ھەولێر، سەرچاوەیەکی یاسایی لە سلێمانی ئاشکرادەکات، دۆسیەی یاسایی ئەو تۆمەتبارە لە دادگای سلێمانی دەمێنێتەوە.
سەرچاوه‌یه‌كی یاسایی سلێمانی زانیاری له‌باره‌ی دۆسیه‌ی تۆمه‌تبار لاهور جه‌نگی بورهان و تۆمه‌تبارانی تر ئاشكرا كرد و رایگه‌یاند، دوای ئه‌وه‌ی ئه‌مڕ‌ۆ تۆمه‌تباران به‌مه‌به‌ستی دادگایكردن به‌پێی مادە‌ی 58 له‌یاسای سزادانی عیراقی برانه به‌رده‌م دادگا كه په‌یوه‌سته به( ئیتفقای جینائی) رێككه‌وتنی تاوانكاری، له‌سه‌ر داوای پارێزه‌رانی تۆمه‌تبار (لاهور جه‌نگی بورهان و هاوه‌ڵه‌كانی) كه داواكه‌یان ئاڕ‌استه‌ی دادگای پێداچوونه‌وه‌ی ( ته‌میز ) هه‌رێم كردبوو و داوای پێداچوونه‌وه‌یان له‌و دۆسێیه كردبوو، له‌به‌رانبه‌ردا به‌مه‌به‌ستی وردبینی دادگای تاوانه‌كانی سلێمانی دۆسێیه‌كه‌ی ره‌وانه‌ی دادگای ته‌ممیزی هه‌ولێر كرد، ته‌نها بۆ پێداچوونه‌وه به‌و بڕ‌یارانه‌ی له‌قۆناغی لێكۆڵینه‌وه‌دا دراون.
ئەوەشی خستەڕوو، دۆسیەکە ته‌نها بۆ پێداچوونه‌وه ره‌وانه‌ی دادگای پێداچوونه‌وه‌ی ( ته‌میز ) لە هه‌ولێر كراوه. كه ئه‌مه‌ش له‌روویی یاساییه ئاساییه بۆ هه‌موو كه‌یسێك ده‌كرێت .
ئەو سەرچاوە یاساییە ئاماژەی بەوەشکرد، جگه له‌م دۆسیه‌ى تۆمه‌تبار (لاهور جه‌نگی بورهان و تۆمه‌تبارانی تر) تۆمه‌تبارن به‌دۆسیه‌یەكی دیکە به‌پێی ماده‌ی 406 له یاسای سزادانی عیراقی تایبه‌ت به‌تاوانی كوشتنی به‌ئه‌نقه‌ست له‌دادگای لێكۆڵینه‌وه‌ی سلێمانی.
وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێت، وڵاتەكەی ئامادەی دانوستان و جەنگیشە، ترەمپیش داوا لە مەسك دەكات ئینتەرنێت بۆ ئێران دابین بكات.
عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە كۆنفرانسێكی رۆژنامەوانیدا رەخنەی توندی لە قسەكانی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا گرت لە بارەی ئێران و جەختیكردەوە، وڵاتەكەی ئامادەیە بۆ شەڕ و بۆ دیالۆگیش.
عراقچی لێدوانەكانی سەرۆكی ئەمریكای بە دەستوەردان لە كاروباری ناوخۆی وڵاتەكەی وەسفكرد و وتی، 80%ی دانیشتوانی ئێران دەیانەوێت رەوشی وڵاتەكەیان سەقامگیر بێت، راشیگەیاند، بەمنزیكانە خزمەتگوزاری ئینتەرنێت بۆ باڵیۆزخانە و وەزارەتەكان دەگەڕێتەوە.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 سەعاتی داهاتوودا شەپۆلێکی بەفر و بارانبارین ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا پێشبینییەکانی بۆ ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان بەگشتی نیمچە هەور دەبێت، لەناوچە سنوریەکانی رۆژهەڵات و بەشێک لەپارێزگای سلێمانی( سەنتەری شار تا ناوچە سنوریەکان) پێشبینی بەردەوامی دروست بوونی تەم دەکرێت بەرێژەی جیاجیا تا کاتەکانی درەنگانی شەو.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەئەنجامی هاتنی شەپۆڵێکی تری بەفر و باران لە دەریای سپی ناوەڕاست، لەکاتەکانی ئیوارە کاریگەری دەگاتە هەرێم، سەرەتا لەناوچەکانی پارێزگای دهۆک بەشێوەی نمەباران و بەفر لەناوچە شاخاوییە سنوریەکانی باکور دەست پێدەکات، پاشان کاریگەری درێژ دەبێتەوە بۆ ناوچەکانی ناوەڕاستی هەرێم هەروەها دابارین بەشێوەی نمە باران و بەفر لەناوچە شاخاوییە بەرزەکان دەست پێدەکات.
کەشناسی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، سبەینێ ئاسمان هەوری باراناوی دەبێت و لە سەرتاسەری هەرێم بەشێوەی نمەباران وبەفربارین لەناوچە بەرزەکان بەردەوام دەبێت، هەروەها کاریگەری نا سەقاگیری ئاسمانی هەرێم تا رۆژی چوارشەممە درێژدەبێتەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر :11 پلەی سیلیزی
پیرمام 8 پلەی سیلیزی
سۆران 3 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران 1- پلەی سیلیزی
سلێمانی 6 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ 9 پلەی سیلیزی
دهۆک 7 پلەی سیلیزی
زاخۆ 7 پلەی سیلیزی
کەرکوک 12 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 8 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 12 پلەی سیلیزی
دوای شکانی بۆری ئاوی ئیفرازی سێی هەولێر، توانرا بۆرییەکە چاکبکرێتەوە و بەڕێوەبەرایەتی ئاوی هەولێریش دەڵێت: چاوەڕوان دەکرێت پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ ئاو قۆناغ بە قۆناغ بگاتەوە هاووڵاتیان.
بەڕێوەبەرایەتی ئاوی هەولێر بڵاویکردەوە، دوای ئەوەی دوێنێ بۆڕی هێڵی گوێزەرەوەی ئاوی ئیفرازی سێ، لە جۆری GRP شکا، دەستبەجێ تیمەکانیان گەشیتە شوێنی شکانەکە.
ئاماژەی بەوەکرد، لەدرەنگانی شەو بۆڕیەکە چاککرایەوە لەئێستادا ئاو بەئاراستەی کۆگاکان رەوانە دەکرێت.
بەڕێوبەرایەتی ئاوی هەولێر ئەوەشی خستەڕوو، چاوەڕوان دەکرێت پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ قۆناغ بە قۆناغ ئاو بگاتەوە ئەو هاووڵاتییانەی کە بەهۆی شکانی بۆڕی گوێزەرەوەی ئاوی ئیفراز سێ بێ ئاو بوون.
هاتوچۆی هەڵەبجە بەهۆی دروستبوونی تەمێکی چڕەوە لە پارێزگاکە ئاگاداری شۆفێران دەکاتەوە، لایتی بەرز بەکارنەهێنن و خێرایی ئۆتۆمبێلەکانییان کەمبکەنەوە.
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای هەڵەبجە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت: بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی هەڵەبجە ئاگاداری شۆفێران دەکاتەوە کە بەهۆی نزمبوونەوەی پلەکانی گەرما و دروستبوونی "تەمێکی چڕ" لە سنوری پارێزگای هەڵەبجە و دەورووبەری و هۆیەوە کەمبوونەوەی ئاستی بینین لە ئێستادا، داواتان لێدەکەین پابەندی رێنماییەکانی هاتوچۆ بن، خێرایی کەمبکەنەوە، گرنگی بدەن بەلایتی ئۆتۆمبێلەکانتان، بەتایبەت لایتی "تەم" بەکاربهێنن و بەدووربن لەبەکارهێنانی لایتی بەرز (فوول لایت).
دەشڵێت، "شۆفێرانی بەڕێز بۆ کاری پێویست نەبێت سەردانی رێگەوبانەکانی دەرەوەی شار مەکەن، چونکە ئاستی بینین کەمبووەتەوە".
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە ماڵی مام لە بەغداد پێشوازی لە وەفدێکی باڵای حیزبی تەقەدوم بە سەرۆکایەتیی محەمەد تەمیم، جێگری سەرۆکی حیزبەکە کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی، دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، رزگار حاجی حەمە، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، رەوشی سیاسیی عیراق و ناوچەکە خرایەبەر باس.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق لە کاتی خۆیدا کرایەوە.
سەرۆکی کوبا وەڵامی سەرۆکی ئەمریکا دەداتەوە و دەڵێت: بڕیار لە هیچ کەسێک وەرناگرن و تا دڵۆپی خوێن بەرگری لە نیشتمانەکەیان دەکەن.
میگێل دیاز کانێل سەرۆکی کوبا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس رایگەیاند، کوبا نەتەوەیەکی ئازاد و سەربەخۆیە و بڕیار لە هیچ کەسێک وەرناگرن، ئەمەش لە وەڵامی هەڕەشەکانی ترەمپ کە رایگەیاندبوو، تا کات درەنگ نەبووە بگەنە رێککەوتن.
وتیشی، وڵاتەکەی دەستدرێژی ناکاتە سەر هیچ وڵاتێک، بەڵکو ئەوە ئەمریکایە ماوەی 66 ساڵە دەستدرێژی دەکاتە سەر کوبا، دەشڵێت، ئامادەن تا دڵۆپی خوێن بەرگری لە نیشتمانەکەیان بکەن.
میگێل دیاز کانێل ئەوەشی خستەڕوو، ئەوان هەڕەشە ناکەن و بەڵکو بۆ هەموو ئەگەرێک ئامادەن.
جێگەی ئاماژەیە، ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تروس ئاشکرایکرد، مارکۆ رۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، کە لە دایک و باوکێکی کۆچبەری کوبی لەدایکبووە، رەنگە ببێتە سەرۆکی داهاتووی کوبا.
مامۆستایەکی ئایینی رایدەگەیەنێت: ئەوەی لە رۆژئاوای کوردستان بەسەر خوشک و براکانمان دێت تەنها تاوانیان کورد بوونیانە.
مەسعود جاف مامۆستای ئایینی لە میانی بەشداریکردنی لە بەرنامەی پانۆرامای کوردسات نیوز رایگەیاند، هیوادارین ئەوەی لە حەلەب رویدا دوا ناخۆشی بێت بۆ گەلی کورد.
وتیشی، ئەوەی دەسەڵاتی ئێستای سوریا دەیکات هیچ جیاوازییەکی لەگەڵ رژێمی ئەسەدا نییە، هەروەها کورد گەلێکی ستەملێکراوە و هیچ کاتێک پشتیوانی لە زوڵمکردن ناکات.
مەسعود جاف ئاماژەی بەوەشکرد، پێی وایە شەهید زیاد حەلەب ئەگەر لە ئەحمەد شەرع موسڵمان تر نەبێت کەمتر نییە، چونکە گەنجێکی ئازا و بوێر بوو تەنها بەرگری لە گەلەکەی دەکرد.
ئەو مامۆستای ئایینیە راشیگەیاند، هەندێک میدیای عەرەبی رۆڵیکی خراپ دەبینن لە دژایەتیکردنی کورد، وەک لە چەند رۆژی رابردوودا لە هێرشکردنە سەر گەڕەکە کوردییەکانی حەلەب بینیمان.
بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی تەندروستی سلێمانی، لە ساڵی 2025دا، زیاتر لە 26 هەزار ژەمە تیشك بۆ تووشبووانی شێرپەنجە لە سەنتەری ژیانەوە ئەنجامدراوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی تەندروستی سلێمانی لە راگەیەندراوێکدا دەڵێت، "بەپێی ئاماری بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی لە ماوەی ساڵی رابردوو دوو هەزار و 505 نەخۆش سەردانی سەنتەری ژیانەوە بۆ چارەسەری شێرپەنجە بە تیشكیان كردووە و چارەسەری پێویست بۆ هەزار و 210 نەخۆش کراوە".
لە راگەیەندراوەکەشدا هاتووە، "سەردانیکەران هەزار و 40 کەسیان لە رەگەزی نێر بوون و هەزار و 465 کەسی دیکەیان لە رەگەزی مێ بوون".
بەپێی راگەیەندراوەکە، "هەزار و 862 نەخۆش خەڵكی سلێمانی و هەڵەبجە بوون و 643 نەخۆش خەڵكی شارەكانی تری هەرێمی كوردستان و عیراق بوون، هاوكات ساڵی رابردوو لە سەنتەری ژیانەوە بۆ چارەسەری شێرپەنجە بە تیشك 26 هەزار و 238 ژەمە تیشك بۆ تووشبووانی شێرپەنجە كراوە، پشكنینی سیتی سكان بۆدوو هەزار و 780 نەخۆش كراوە و 62 نەخۆش چارەسەری ناوەكیان وەرگرتووە".
سەرۆکی ئەمریکا هۆشداری دەداتە کوبا و دەڵێت: تا درەنگ نەبووە بگەنە رێککەوتن.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە تۆڕی کۆمەڵەیەتی تروس رایگەیاند، ئەگەر کوبا نەگاتە رێککەوتن روبەڕووی کۆمەڵێک سزا دەبێتەوە کە ئەنجامەکەی دیار نییە چۆن دەبێت.
ئاماژەی بەوەشکرد، کوبا چیتر نە نەوت و نە پارە، هیچ شتێک لە ڤەنزوێلا وەرناگرێت، بۆیە پێشنیاز دەکەم بگەنە رێککەوتن.
ترەمپ ئەوەشی خستەڕوو، ڤەنزوێلا پێویستی بە پاراستن نییە لە لایەن کوباوە؛ چونکە پارێزراوە بەهێزترین هێزی سەربازی لە جیهاندا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان و هادی عامری، سەرۆکی هاوپەیمانیی فەتح لە بەغداد کۆبوونەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی، دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، ئەندامی مەکتەبی سیاسی و خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، دۆخی گشتیی عیراق و ناوچەکە خرایەبەر باس.
هەردوولا جەختیان لە خێراترکردنی هەنگاوەکانی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق و داڕشتنی پرۆژەیەکی نیشتمانی بۆ کارنامەی حکومەت کردەوە کە بنەماکەی خزمەتکردنی زیاتری هاووڵاتییان و پاراستنی بەرژەوەندییە باڵاکان بێت.
وەزارەتی ناوخۆی هەرێم رایگەیاند، ئەو هاووڵاتیانەی نەیان توانیوە لە ماوەی 60 رۆژدا ئۆتۆمبێلەکانیان تۆماربکەن تا 1-2-2026 لە سزای دواکەوتن دەبەخشرێن
لە نوسراوەکەی وەزارەتی ناوخۆدا ئاماژە بەوەکراوە، بڕیارەکە بە مەبەستی هاوکاریکردنی ئەو هاووڵاتییانەیە، کە بە هەر هۆکارێک نەیانتوانیوە لە کاتی خۆی و لە ماوەی 60 رۆژدا ئۆتۆمبێلەکانیان تۆماربکەن یان گواستنەوەی خاوەندارێتی بۆ ئەنجام بدەن.
وەزارەتی ناوخۆ دەڵێت رەزامەندی دراوە تا 1ـی2ـی 2026 لە سزای دواکەوتن ببەخشرێن، ئەمە لە کاتێکدایە سزای دواکەوتنی تۆمارکردنی ئۆتۆمبێل یاخود گواستنەوەی خاوەندارێتی بۆ هەر رۆژێک 10 هەزار دیناری عیراقییە.