حكومەتی عیراق لە بارەی موچەی موچەخۆرانی ئەمساڵەوە دڵنیایی دەدات و دەڵێت، پارەی پێویست مسۆگەر كراوە بۆ موچە و بودجەی بەكاربردن.

باسم عەوادی وتەبێژی حكومەتی عیراق رایگەیاند، ساڵی رابردوو بودجەی گشتی 212 ترلیۆن دینار بووە،  لەو بڕە 156 ترلیۆن دیناری خەرجكراوە، 90 ترلیۆن دینار لە بودجە بۆ موچە و 40 ترلیۆن بۆ بودجەی بەكاربردنی وەزارەتەكان و 27 ترلیۆن دیناریش بۆ پڕۆژەكانی وەبەرهێنان بووە. 

دەشڵێت، ساڵی رابردوو تەنیا 12 ترلیۆن دینار لە بودجە گشتی ماوەتەوە، كە بودجەی وەبەرهێنانە. 

بۆ موچەی ئەمساڵیش عەوادی وتی، پارەی پێویست بۆ موچەی موچەخۆران و بودجەی بەكاربردن مسۆگەر كراوە.

ئاژانسی رۆیتەرز رایگەیاند، روسیا لیستی داواكارییەكانی پێشكەش بە ئەمریكا كردووە بۆ كۆتایی هێنان بە شەڕی ئۆكراین و رێكخستنەوەی پەیوەندییەكانی لەگەڵ واشنتندا.

دوو سەرچاوەی باڵا بە ئاژانسی رۆیتەرزیان رایگەیاند، تاوتوێی پلانی ئەمریكا دەكەن بۆ ئاگربەست لە ئۆكراین و پەلە ناكەن لە وەڵامدانەوەی ئەمریكا.

ئاماژەیان بەوەشكردووە، وەرنەگرتنی ئۆكراین لە ناتۆ و جێگیرنەكردنی هێزی بیانی لە ئۆكراین و دانپێدانانی نێودەوڵەتی بە دەسەڵاتی روسیا لە كریمیا و چوار پارێزگای دیكەی ئۆكراین دەبنە مەرجی سەرەكی مۆسكۆ بۆ گفتوگۆ و راگەیاندنی ئاگربەست.

هاوكات، دیمیتری پێسكۆڤ وتەبێژی كرملن ڕایگەیاند، مۆسكۆ چاوەڕوانی زانیاری ورد لە ئەمریكا دەكات لەبارەی پێشنیازەكەی بۆ راگەیاندنی ئاگربەست و پێویستە پێش ئەوەی هەڵوێست رابگەیەنن،  ئەو زانیارییانەیان بەدەست بگات.

ئەوەش لەكاتێكدایە، دوای كۆبوونەوەی وەفدی ئۆكراین و ئەمریكا لە سعودیە، ڤلۆدیمیر زیلینسكی سەرۆكی ئۆكراین پلانی ئەمریكای بۆ ئاگربەست پەسەند كرد و دۆناڵد ترەمپیش هەڕەشەی سەپاندنی سزای نوێی بەسەر مۆسكۆدا كرد ئەگەر بێت و پلانەكە قبوڵ نەكەن.

کۆبونەوەی ئەنجوومەنی ئاسایش بۆ تاوتوێکردنی پرسی چەکی ئەتۆمی ئێران دەستیپێکرد و وەزیری دەرەوەی ئێرانیش دەڵێت: ئەگەر بڕیاری هەڵوەشاندنەوەی رێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران بدرێت، هەڵوێستمان دەبێت.

کۆبونەوەکە داخراوە و پێشتر بەهۆکاری زیادبوونی بەرهەمهێنانی یۆرانیۆمی پیتێنراو لەلایەن ئێرانەوە، فەرەنسا، یۆنان، پەنەما، ، بەریتانیا و ئەمریکا داوای رێکخستنیان کردبو بۆ گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست دژ بە ئێران.

ئەم کۆبوونەوەیە لەپاش راپۆرتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم دێت کە تیایدا هاتبو، ئێران بەشێوەیەكی بەرچاو، خێرا بووە لە پیتاندنی یۆرانیۆم و نزیكبووەتەوە لە بڕی پێویستی یۆرانیۆمی پیتێنراو بۆ بەرهەمهێنانی چەكی ئەتۆمی.
بەوتەی ئەو ئاژانسە، ئێران بەرێژەی 90% نزیكە لە بەرهەمهێنانی چەكی ئەتۆمی، بەو پێیەی پێشتر مانگانە نزیكەی حەوت كیلۆگرام یۆرانیۆمی دەپیتاند، بەڵام ئێستا زیادیكردووە بۆ 30 كیلۆگرام.

هەڵسەنگاندنێکی تەکنیکی راپۆرتەکانی مانگی شوباتی ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆمی مەزەندەی کردووە، کە ئێستا ئێران ئەوەندە یۆرانیۆمی پیتێنراوی هەیە کە ئەگەر زیاتری بکات، دەتوانێت حەوت چەکی ئەتۆمی پێ بەرهەم بهێنێت.

باڵیۆزی بەریتانیا لە ئەنجوومەنی ئاسایش دەڵێت، "ئەگەر پێویست بکات رێککەوتنی ئەتۆمی لەگەڵ ئێران هەڵدەوەشێنینەوە."

ئیسماعیل بەقایی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لەبارەی کۆبوونەوەکە رایگەیاند: کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی ئاسایش هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە و ئەگەر رێککەوتنەکە هەڵبووەشێتەوە بەتەنیا لە زیانی ئێران نابێت.

وەزیرانی دەرەوەی وڵاتانی عەرەبی و نوێنەری ئەمریكا رێككەوتن لەسەر ئاگربەست لە غەززە ترەمپیش دەڵێت هیچ كەسێك لە غەززە دەرناكرێت.

لە دەوحەی پایتەختی قەتەر وەزیرانی دەرەوەی سعودیە و قەتەر و ئیمارات و ئوردن و میسر و ستیڤ ویتكۆف نوێنەری ئەمریكا لە بارەی ئاوەدانكردنەوەی غەززە كۆبوونەوە و باس لە دەرەنجامەكانی لوتكەی عەرەبی كرا كە لە قاهیرە بەڕێوەچوو لەگەڵ كۆبوونەوەی رێكخراوی هاریكاری ئیسلامی لە سعودیە بۆ پاڵپشتیكردنی گەلی فەلەستین.

لە كۆبوونەوەكەی دەوحە وەزیرانی دەرەوەی وڵاتانی عەرەبی و نوێنەری ئەمریكا رێككەوتن لەسەر ئاگربەست لە غەززە و گەیاندنی هاوكاری بۆ غەززەیەكان و پاڵپشتی خۆیان بۆ پلانی ئاوەدانكردنەوەی غەززە و كۆمەككردنی كەرتەكە دەربڕی.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكاش لە كۆبوونەوەیەكیدا لەگەڵ میكاڵ مارتن سەرۆك وەزیرانی ئێرلەندا رایگەیاند، هیچ كەسێك لە غەززە دەرناكرێت و كەس حەز بە راگواستنیان ناكات.

لە رێورەسمێکدا لە شاری سلێمانی، ئەمڕۆ چوارشەممە، باڵیۆز د. محەمەد سابیر، سەرۆکی دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی، یاداشتنامەی لێکتێگەیشتنی لەگەڵ رەفیق ساڵح، سەرۆکی بنکەی ژین ئیمزاکرد.

بەپێی راگەیەندراوێکی هاوبەشی هەردوولا، ئەم رێککەوتننامەیە چەندین بواری گرنگی هاوکاری نێوان هەردوو لا لەخۆ دەگرێت، بەتایبەت لە بواری ئەرشیفکردن، کۆکردنەوەی بەڵگەنامە، و پڕۆژەی هاوبەشی کەلتووری.

باڵیۆز د. محەمەد سابیر، لە دیدارەکەدا رایگەیاند: "دامەزراندنی ئەم دامەزراوەیە بەناوی سەرۆک مام جەلال یەکێکە لەو کەلەپوورە پاک و جوانانەی بۆمان دەمێنێتەوە و خزمەتێکی باش بە ئەرشیفی کوردی دەکات."

سەرۆکی دامەزراوەکە جەختی کردەوە کە کارکردنیان لە دیدگەی سەرۆک مام جەلالەوە سەرچاوەی گرتووە و دەیانەوێت رۆڵێکی بوونیادنەرانە لە ئاستی کۆمەڵگە بگێڕن بەتایبەت لە بوارەکانی ئەرشیفکردن، کۆکردنەوەی بەڵگە، رۆشنبیری، کولتووری، زانستی و گەشەی مرۆیی.

لێکتێگەیشتنەکە ئەم خاڵانەی خوارەوە لەخۆ دەگرێت:

- هاوبەشی و هاوکاری نێوان هەردوو لا لە کاری ئەرشیفیدا و بەدەستهێنانی بابەتی ئەرشیفی لەڕێگەی پێوەندییە ناوخۆیی و دەرەکییەکانەوە.

- هاوئاهەنگی بۆ بەشداریکردن لە چالاکی و کۆنفرانسی نێودەوڵەتی تایبەت بە کاری ئەرشیفی لە ناوەوە و دەرەوەی هەرێمی کوردستان.

- سوود وەرگرتنی بەشی ئەرشیفی دامەزراوەی سەرۆک جەلال تاڵەبانی لە شارەزایی و ئەزموونی تیۆری و کرداریی کاری ئەرشیفیی بنکەی ژین و بە پێچەوانەوە.

- هاوئاهەنگی بۆ دابینکردنی سەرچاوەی ئەرشیفی بۆ توێژەرانی زانکۆکان و ناوەندە ئەکادیمییەکان بەبێ جیاوازی.

- ئەنجامدانی پڕۆژەی هاوبەشی کەلتووری و بەڵگەنامەیی بۆ خزمەتکردنی بواری ئەرشیف و بەڵگەنامەی کوردستان.

شایانی باسە، بنكەى بەڵگاندن و لێکۆڵینەوەی ژین، ناوەندێكى ئەرشیفیى ناحكوومییە كە ساڵى2004 لە شارى سلێمانى دامەزراوە. ئەم ناوەندە تەرخانی كۆكردنەوە، پاراستن، ڕێكخستن و زیندووكردنەوەى سامانى بەڵگەنامە، دەستنووس، رۆژنامەگەری و كتێبی تایبەت بە كورد و كوردستان و تۆماركردنى مێژووى زارەكیى كوردەوارییە.

سەرۆك كۆماری عیراق لەچاوپێكەوتنێكیدا لەگەڵ رۆژنامونووسێكی ئەمریكی باس لە دواین پێشهات و گۆڕانكارییە سیاسی و ئەمنییەكانی عیراق و ناوچەكە دەكات و دەڵێت دەتوانن رۆڵێكی گرنگییان هەبێت بۆ نێوەندگیری لە نێوان تاران و واشنتۆن.

تیم كۆنستنتین رۆژنامەنووس لە رۆژنامەی واشنتۆن تایمزی ئەمریكی گفتوگۆیەكی لەگەڵ لەگەڵ د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق بڵاوكردووەتەوە كە لە گەشتێكیدا بۆ بەغداد ئەنجامی داوە.

سەرۆك كۆمار لەسەرەتادا مێژووی پڕ لە كێشەی عیراقی باسكردوە لە سەردەمی دیكتاتۆریەتەوە تا سەرهەڵدان و كۆتاییهێنان بە گروپی تیرۆریستی داعش، دەشڵێت، لە ئێستادا كاری لەپێشینەیان پاراستنی بەرژەوەندی و ئاسایش و سەقامگیری عیراقە.

وتیشی، رێز لە هەموو دراوسێكانیان دەگرن و پەیوەندییەكی باشیان لەگەڵیان هەیە بە وڵاتانی ناوچەكەشەوە.

د.لە تیف رەشید دەڵێت، بەپێی دوایین سەرژمێری دانیشتووان، ژمارەی دانیشتووانی عیراق گەیشتووەتە (46) ملیۆن كەس، كە 60٪یان لە دوای ساڵی 2003 لەدایكبوون، ژمارەیەكی زۆر دەرچووش هەن، بەشێوەیەك رەنگە لە هەموو وڵاتێكی تر زیاتر بێت، ئەمەش بەهۆی ژمارەی زانكۆكان و ئەو كەشە ئەكادیمیەی لە عیراق رەخساوە.

لەبارەی رەوشی ناوچەكە سەرۆك كۆمار دەڵێت، دەتوانن رۆڵێكی گرنگ لە ناوچەكەدا ببینن و هەوڵیانداوە بۆچوونەكانی ئێران و سعودیە لەیەكتر نزیك بكەنەوە كە سوودی بۆ هەمووان هەیە، جگە لەوەش عێراق دەتوانێت رۆڵێكی گرنگی نێوەندگیری لە نێوان واشنتۆن و تاراندا هەبێت.

لەبارەی دواین پێشهات و گۆڕانكارییەكانی سوریاش، د.لەتیف رەشید رایگەیاندووە، ئێستا سوریا ئیدارەیەكی نوێی هەیە، هیوادارن حكومەتی داهاتوو رەنگدانەوەی ئیرادەی گەلەكەی بێت، جا لە رێگەی هەڵبژاردنەوە بێت یان لە رێگەی ئەو هەنگاوە دیموكراسیانەی كە پێویستە بنرێن و هەموو لایەنەكان بەشداربن لە حكومەتدا.

سەرۆك كۆمار دەشڵێت، عیراق مێژوویەكی دەوڵەمەندی هەیە و دەگەڕێتەوە بۆ 6 یان 7 هەزار ساڵ لەمەوبەر، كە یەكەم یاسا و سیستمی ئاودێری، كشتوكاڵ، دروستكردنی كۆشك لە عێراق هەبووە، جگە لە زانست و بیركاری و نامە نووسراوەكان كە هەموویان لە عیراقەوە دەستیان پێكردووە، لەگەڵ ئەوەشدا عێراق شوێنی هەموو ئایینەكان بووە.

لەبارەی پەیوەندییەكانی واشنتۆن و بەغدادیش سەرۆك كۆمار دەڵێت، پێویستە پەیوەندییەكان باشتر بن لە رێگەی گفتگۆی نێوان وەفدی باڵای هەردوولاوە كە لە بەغداد بێت یان واشنتۆن، وتیشی، هانی سەرۆكی ئەمریكا دەدەن بەڵێنەكەی بۆ پاراستنی ئارامی لە جیهان و رۆژهەڵاتی ناوەڕاست جێبەجێ بكات كە ئەوەش بەبێ كۆتاییهێنان بە شەڕ و ململانێكان لە ناوچەكەدا كارێكی ئاسان نابێت، بە تایبەتیش ئاڵۆزییەكانی ئێستای سوریا، فەلەستین، لوبنان، یەمەن، سودان و سۆماڵیش.

ئەو رۆژنامەنووسە ئەمریكییە دەڵێت، لە بەشێكی گفتوگۆكەیدا لەگەڵ سەرۆك كۆمار لە بارەی دەسەڵاتی دادوەری لە عیراق گفتوگۆیان كردووە و د.لەتیف رەشید وتویەتی، ئەگەر بە وردی تەماشای دەسەڵاتی داوەری بكرێت، گۆڕانكارییەكان بەدی دەكرێن كە بە شێوەیەكە بەراورد ناكرێت لەگەڵ ساڵانی رابردوودا، بەڵام هێشتا كێشەیان هەیە، لەگەڵ ئەوەشدا ئازادی، قسەكردن، مافی مرۆڤ، نەتەوەیی، رەوشی ئایینەكان لەعیراق لە زۆر وڵات باشترە.

د.لەتیف رەشید لە كۆتایی گفتوگۆكەیدا ئەو رۆژنامەنووسە ئەمریكییە، لەبارەی پەیوەندییەكانی عیراق و وڵاتانی رۆژئاوا، رایگەیاندووە، پەیوەندییان لەگەڵ رۆژئاوا بۆ ماوەیەكی زۆر لەسەر ئاسایش بووە، بەڵام لە ئێستادا گۆڕاوە بۆ بواری وەبەرهێنان و ئابوری، چەندین كۆمپانیای گەورە لە كەرتی وزە لە عیراق لە بواری پترۆكیمیایی و نەوتدا چالاكن و لە عیراق وەبەرهێنان.

كاروانێكی تری خێزانە عیراقییەكانی كەمپی هۆل كە پێكهاتوون لە 161 خێزان گەڕێنرانەوە و لە كەمپی جەدعە لە پارێزگای نەینەوا جێگیر دەكرێن.

لە چوارچێوەی هەماهەنگی نێوان ئیدارەی خۆبەڕێوەبەریی باكور و رۆژهەڵاتی سوریا و لیژنەی كۆچ و كۆچبەرانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، 161 خێزانی عیراقی كە پێكهاتوون لە 607 كەس، لە كەمپی هۆل لە پارێزگای حەسەكەوە گەڕێندرانەوە بۆ عیراق و لە كەمپی جەدعە لە پارێزگای نەینەوا جێگیر دەكرێن.

ئەوەش شەشەمین كاروانی گەڕانەوەی خێزانە عیراقییەكانە لە سەرەتای ئەمساڵەوە، 23هەمین كاروانیشە كە لەساڵی 2022ەوە تائێستا گەڕێنراونەتەوە.

ئیسماعیل بەقایی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، بەمزوانە لەلایەن وڵاتێکی عەرەبیەوە پەیامی ترەمپ دەگەیەنرێتە دەستمان.

هەریەک لە بەرپرسانی ئێران، عەباس عیراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران و ئیسماعیل باقایی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، پەیوەست بەو نامەیەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکاوە، کە ئاراستەی ئێرانکراوە بۆ دانوستان، رایانگەیاند: ئامادەی دانوستانین ئەگەر تیایدا رێز لە ئێران بگیرێت.

ئیسماعیل بەقایی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاندوە: بەمزوانە نامەکەی ترەمپ لەلایەن راوێژکاری دبلۆماسی سعودییەوە دەگاتە دەستمان.

هاوکات عەباس عیراقچی وەزیری دەرەوەی ئێرانیش رایگەیاندبو: تاران هەمیشە ئامادەیە بۆ دانوستان لەسەر بەرنامە ئەتۆمییەکەی، بەڵام دەبێت، "نامەکە پێگە و کەرامەتی ئێران لەبەرچاوبگرێت".

بەپێی زانیارییە میدیاییەکان، ئەنوەر قەرقاش راوێژکاری دیبلۆماسی سعودیە هەڵگری نامەکەی ترەمپە، و تا ئێستاش هیچ وردەکارییەکی نامەکە لە میدیاکاندا بڵاونەکراوەتەوە. 

پێشتر ترەمپ رایگەیاندبو، ئەگەر تاران رازینەبێت بە دانوستان روبەروی هێرشی سەربازی دەبێتەوە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە دەیەوێت لەگەڵ ئێران بگەنە رێککەوتنێکی نوێ بۆ رێگری لە پەرەپێدانی زیاتری بەرنامە ئەتۆمییەکەی. دۆناڵد ترەمپ لە لێدوانێکیدا بۆ فۆکس بزنس، وتی: “پەیامێکم بۆ ناردن و هیوای خۆمم دەربڕی کە دانوستانمان لەگەڵبکەن، چونکە دەستێوەردانی سەربازی کارەساتبار دەبێت بۆیان”. لای خۆیەوە، خامنەیی رێبەری کۆماری ئیسلامی ئێران لە وەڵامی قسەکانی ترەمپدا رایگەیاند: پێشنیاری ترەمپ بۆ دانوستان تەنیا بۆ فریودانی رای گشتییە.

وەزارەتی دارایی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ پارەی موچەی مانگی شوبات خرایە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتەکەیان و سبەینێش دەست بە دابەشکردنی موچەی موچەخۆرانی هەرێم دەکەن.

وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێم رایگەیاند، بڕی 957 ملیار و 925 ملیۆن و 880 هەزار و 78 دینار بۆ موچەی مانگی شوبات خرایە سەر هەژماریی بانکی وەزارەتی دارایی هەرێم.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ پێنجشەممە، 13ی ئازار، دەست بە دابەشکردنی موچەی مانگی شوباتی موچەخۆران دەکەن و هەموو هەوڵێکیش دەدەن کە هەفتەی داهاتوو لیستی موچەی مانگی ئازار رەوانەی بەغدا بکەن.

وەزارەتی دارایی هەرێم ئەوەشی خستووەتە روو، لەدوای 10ی هەموو مانگێک راپۆرتی تەرازووی پێداچوونەوەی مانگانە ئامادە دەکرێت، لەسەر ئەو بنەمایەش لەم رۆژانەدا راپۆرتی تەرازووی پێداچوونەوەی مانگی شوبات ئامادە دەکرێت، ئەوەش بەمەبەستی دیاریکردنی پشکی گەنجینەی فیدراڵی لە داهاتی نانەوتی هەرێمی کوردستان و ناردنی بۆ وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ لەنزیکترین کاتدا.

موچەخۆرانی هەرێم بە ریزبەندی لە ساڵی رابردووەوە دوو مانگ موچەکانیان دواکەوتووە، لەکاتێکدا دەبوو مانگی یەکی ئەمساڵ موچەی مانگی 12ی ساڵی رابردوو وەربگرن، بەڵام موچەی مانگی 1یان پێدرا و هێشتا چارەنووسی موچەی مانگی 12 دیاری نەکراوە. ئێستاش کە لە مانگی 3 دان، موچەی مانگی 2 وەردەگرن.

کەشناسیی هەرێم پێشبینییەکانی کەشوهەوای ئەمڕۆ و سبەینێی راگەیاند و ئاماژەی بەوەکردووە، پلەکانی گەرما روو لە بەرزبوونەوە دەکەن.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ چوارشەممە، ئاسمان ساماڵ دەبێت لەگەڵ هەندێک پەڵەهەور و پلەکانی گەرما بە 1 بۆ 3 پلەی سیلیزی روو لە بەرزبوونەوە دەکەن.

ئاماژەی بەوەشکردووە، سبەینێ پێنجشەممە، ئاسمان بە گشتى ساماڵ دەبێت لەگەڵ هەندێک پەڵەهەور ، هەروەها پلەکانی گەرما بە 2 بۆ 3 پلەی سیلیزی زیاتر بەرزدەبنەوە بەراورد بە ئەمڕۆ.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:

هەولێر: 24 پلەى سیلیزى

سلێمانى: 22 پلەى سیلیزى

دهۆک: 24 پلەى سیلیزى

زاخۆ: 24 پلەى سیلیزى

هەڵەبجە: 21 پلەى سیلیزى

کەرکوک: 25 پلەى سیلیزى

سۆران: 20 پلەى سیلیزى

حاجی ئۆمەران: 15 پلەى سیلیزى

گەرمیان: 27 پلەى سیلیزى

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، تەنها لە دوێنێ 11ی ئازاردا، 138 هاووڵاتی مەدەنی لە چەند ناوچە کەناراوییەکانی سوریا، بە تەقەی راستەوخۆ کوژراون، کە چواریان منداڵن.

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، تەنها لە دوێنێدا 139 هاووڵاتی مەدەنی بە تەقەی راستەوخۆی وەزارەتی بەرگری و ئاسایشی ناوخۆی سوریا و چەکداران کوژراون، کە چواریان منداڵن.

ئاماژەی بەوەشکردووە، لە حەممای رۆژهەڵات پیاوێک ئەو مینانەی پێدا تەقیوەتەوە کە لە گرژییەکانی ئەم دوواییانەی سوریادا چێنراون و لە دۆما منداڵێک تەقەمەنی پێدا تەقیوەتەوە.

ئەو ئامارەی روانگەی سوری بڵاویکردووەتەوە بەم جۆرەیە:

-پارێزگای تەرتوس: 62 کەس لە بانیاس، نۆ کەس لە حەریسون، یەک کەس لە تەواحین.

-پارێزگای لازقیە: 44 کەس لە براشبوو کە سێ ژن و منداڵیکیان تێدایە، 15 کەس لە چەند شوێنێکی جیاوازی لازقیە، یەک کەس لە جەبلە.

-حەسەکە: منداڵێک بەهۆی تەقەی هەڕەمەکی ئاهەنگ گێڕان بۆ رێککەوتنی نێوان ئیدارەی خۆسەر و حکومەتی سوریا گیانی لەدەستدا.

-حەمما و ئیدلب: دوومنداڵ بەهۆی تەقەی هەڕەمەکی ئاهەنگ گێڕان بۆ رێککەوتنی نێوان ئیدارەی خۆسەر و حکومەتی سوریا گیانیان لەدەستدا.

-دێرەزوور: پیاوێک بەهۆی تەقەی هەڕەمەکی ئاهەنگ گێڕان بۆ رێککەوتنی نێوان ئیدارەی خۆسەر و حکومەتی سوریا گیانی لەدەستدا.

-حەلەب: دوو کەس بەهۆی تەقەی راستەوخۆی دوو چەکدارەوە لەبەردەم مزگەوتێکدا کوژران.

حوسییەكان رایانگەیاند، هێرشەكانیان بۆسەر ئیسرائیل دەستپێدەكەنەوە، راگرتنی هێرشەكانیان لە ماوەی رابردوودا، بۆ گەیاندنی هاوكاریی بووە بە فەلەستین.

یەحیا سەریع وتەبێژی چەكدارانی حوسی لە یەمەن رایگەیاند، مۆڵەتی چوار رۆژیی هێزەكانیان بۆ راگرتنی هێرشەكانیان دژی ئیسرائیل كۆتایی هاتووە و هێرشەكانیان دەست پێدەكەنەوە.

بە وتەی سەریع راگرتنی هێرشەكانیان دژی ئیسرائیل و كەشتییەكانی ئەو وڵاتە بۆ ئاگربەست لە غەززە و گەیاندنی هاوكاریی بۆ فەلەستنییەكان بووە، بۆیە دوای ئەو وادە دەستنیشانكراوە هێرشی حوسییەكان لە دەریای سور و دەریای عەرەب و بابولمەندەب و كەنداوی عەدەن دەست پێدەكەنەوە.

ئاژانسی رۆیتەرز رایگەیاند، سبەینێ رەشنووسی دەستووری سوریا بۆ قۆناغی راگوزەر پێشكەشی ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا دەكرێت تاكو پەسەندی بكات.

ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویكردەوە، ئەو لیژنەیەی راسپێردرابوون بە داڕشتنەوەی دەستوور بۆ قۆناغی راگوزەری سوریا، كارەكانیان تەواوكردووە و سبەینێ رەشنووسی دەستوورەكە پێشكەشی "ئەحمەد شەرع سەرۆكی سوریا" دەكەن، تاكو پەسەندی بكات.

رۆژی 25ـی مانگی شوباتی رابردوو، كۆنفرانسی دیالۆگی نیشتمانی سوریا بە سەرپەرشتی ئەحمەد شەرع لە دیمەشق بەڕێوەچوو، تیایدا چەند راسپاردەیەك دەركران، لەنێویاندا داڕشتنەوەی دەستوور بە جۆرێك لەگەڵ قۆناغی راگوزەری سوریا بگونجێت.

دواتر لە رۆژی 3ـی ئەم مانگە سەرۆكی سوریا، مەرسومێكی كۆماری دەركرد، بۆ دیاریكردنی لیژنەیەك تاكو هەڵسن بە ئەركی داڕشتنەوەی دەستووری سوریا، لیژنەكە لە حەوت ئەندام پێكهاتووە و ژنیش لەناو ئەندامەكاندا هەیە.

كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، رۆژی شەممەی داهاتوو نوێكردنەوەی تۆماری بایۆمەتری دەنگدەران دەستپێدەكاتەوە بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران، لە دایكبووانی ساڵی 2007 یش مافی دەنگدانیان دەبێت.

كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق بڵاویكردەوە، لە چوارچێوەی ئامادەكارییەكانیان بۆ هەڵبژاردنی داهاتووی ئەنجومەنی نوێنەران، كە بڕیارە كۆتایی ئەمساڵ بكرێت، دەستیانكردووە بە نوێكردنەوەی بەرنامەكانی ئامێری پەنجەمۆر و چارەسەركردنی كێشەی نەخوێندنەوەی پەنجەمۆری دەنگدەران، هاوكات ئەنجامدانی گرێبەستێك لەگەڵ كۆمپانیایەكی پشكنین بۆ پشكنینی ئامێرەكان.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، كاردەكەن بە ئاڕاستەی زیادكردنی وێنەی دەنگدەر بۆ سەر كاتی دەنگدان، بۆ كەمكردنەوەی كێشەی نەخوێندنەوەی پەنجەمۆری دەنگدەر.

كۆمسیۆن راشیگەیاندووە، رۆژی شەممەی داهاتوو 15ـی ئەم مانگە، نوێكردنەوەی تۆماری دەنگدەران دەستپێدەكات و لە دایكبووانی ساڵی 2007 یش مافی دەنگدانیان دەبێت و دەتوانن سەردان بكەن بۆ ناو تۆماركردن.

نه‌ورۆزی ئه‌مساڵ، له‌ 89 ناوه‌ندى باكورى كوردستان و توركیا ئاهه‌نگ رێكده‌خرێت و به‌ ناونیشانى (نه‌ورۆزی به‌رگریكردن له‌ ئیراده‌ی ئازادی و ئاشتی ئۆجه‌لان) یادى ئه‌و بۆنه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌ ده‌كرێته‌وه‌.

تونجه‌ر باکرهان هاوسه‌رۆكى گشتى پارتى یه‌كسانى و دیموكراسى گه‌لان"ده‌م پارتى" رایگه‌یاند، نه‌ورۆزى ئه‌مساڵ ده‌كه‌ن به‌ نه‌ورۆزى ئاشتى.

لە ڕاگەیاندراوەکەدا ئاماژە بەوەکراوە نەورۆز بۆ گەلی کورد مانای بەرخۆدان و ئازادییە. هەرچەندە دەوڵەت هەوڵدەدات ئەم واتایە لە چوارچێوەیەکدا لە قاڵب بدات، گەلی کورد بە سەدان ساڵ تێکۆشانی خۆی لە ئاگری نەورۆزدا گەش کردوەتەوە، لەم ئاگرەدا بوون، بەرخۆدان و ئازادی خۆی نیشان داوە.

وابڕیارە ئاهەنگەکانی نەورۆزی ئەمساڵ، بە فراوانی و لە 89 ناوەندەوە بەڕێوەدەچێت.