عیراق
كۆمیسیۆنی هەڵبژاردنەكانی عیراق دەستپێكردنی دابەشكردنی شایستە داراییەكانی كارمەندانی سەر سندوقی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی راگەیاند.
جومانا غەلای وتەبێژی كۆمیسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، دەستدەكرێت بە دابەشكردنی شایستە دارییەكانی كارمەندانی سەر سندوقی دەنگدانی هەڵبژاردنی ساڵی رابردوو.
دەشڵێت، بۆ فەرمانبەرانی حكومی بڕی پارەكە لە نێوان 150 بۆ 300 هەزار دینارە و بۆ خوێندكاران و دەرچوانی زانكۆ و پەیمانگاكان بڕەكەی زیاترە و لە نێوان 250 بۆ 400 هەزار دینارە و ئەمەش بەپێی ئەركەكانیان وەك رێكخەر یان بەڕێوەبەری وێستگە. راشیگەیاند، بڕی 500 بۆ 100 هەزار دینار بۆ كارمەندانی یەدەگ دیاریكراوە و ئەگەر كارمەندێك لە هەردوو ڕۆژی دەنگدانی تایبەت و گشتیدا كاری كردبێت، بڕی 100 هەزار دیناری وەك قەرەبوو بۆ زیاد دەكرێت.
وەزارەتی بازرگانی عیراق ئەو دەنگۆیانەی رەتكردەوە كە باس لە بڕینی بەشەخۆراكی ئەو كەسانە دەكرێت كە موچەی مانگانەیان زیاتر لە یەك ملیۆن دینارە.
وەزارەتی بازرگانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، ماوەیەكە لە تۆڕەكۆمەڵاتیەكان و دەزگاكانی راگەیاندن دەنگۆیەك بڵاوبووەتەوە سەبارەت بە بڕینی بەشە خۆراكی ئەو فەرمانبەرانەی كە موچەی مانگانەیان لە یەك ملیۆن دینار زیاترە، بەڵام ئەو دەنگۆیانە دوورن لە راستییەوە.
جەختیشیكردوەتەوە، سیستەمی بەشەخۆراكی بەپێی میكانیزمە دامەزراوەكان بەردەوامە و هیچ گۆڕانكارییەكی تێدا نەكراوە.
د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ دووشەممە ٩ی شوباتی ٢٠٢٦ لە بەغداد، چاوی بە محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق کەوت.
لە دیدارەکەدا پەرەسەندنە گشتییەکانی وڵات و ناوچەکە تاوتوێ کران، و جەخت لەسەر پێویستی بەهێزکردنی یەکڕیزی نیشتمانی و پاڵپشتیکردنی هەنگاو و رێکارەکانی حکومەت بۆ چەسپاندنی رۆڵی میحوەریی عیراق لە ناوچەکەدا کرایەوە.
هەر لە دیدارەکەدا جەخت کرایەوە لەسەر بەردەوامبوونی حکومەت لە پەیڕەوکردنی سیاسەتێکی هاوسەنگ لە پەیوەندییە دەرەکییەکاندا، و گرتنەبەری زمانی گفتوگۆ بۆ چارەسەرکردنی قەیرانەکان و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیریی ناوچەیی.
هەروەها هەردوولا جەختیان لە گرنگیی یەکلاکردنەوەی شایستە دەستوورییەکان کردەوە بۆ پێکهێنانی حکومەتێک کە توانای تەواوکردنی کاروانی گەشەپێدان و بوژانەوەی ئابووری هەبێت و خواستی کۆمەڵانی خەڵکی عێراق لە قۆناغی داهاتوودا بەدی بهێنێت.
بە هەوڵی سروە محەمەد، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە فراکسیۆنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، نوسینگەی گومرگی لە بازگەی باوە مەحمود بە رەسمی دەکرێتەوە، ئەمەش وەک هەنگاوێکی گرنگ بۆ بوژاندنەوەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی لە ناوچەکەدا تەماشا دەکرێت.
سروە محەمەد لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند: "بەپێی ئەو بەڵگانەی لە وەزارەتی دارایی و دەستەی گشتیی گومرگەکانی عیراقەوە دەرچوون، بڕیاری رەسمی ژمارە 1ی ساڵی 2026 دراوە بۆ بونیاتنانی نوسینگەی گومرگی لە بازگەی باوە مەحمود، کە دەکەوێتە نێوان خانەقین و گەرمیان، ئەمەش لە پاش هەوڵی زۆری تیمی یەکێتیی دێت لە بەغداد."
ئەو پەرلەمانتارەی یەکێتی ئاماژەی بەوەش کرد، پێشتر کێشەی زۆریان لەو بازگەیە هەبوو، بەڵام ئێستا رەزامەندییان وەرگرتووە تاوەکو هاووڵاتییان و بازرگانان بتوانن بارەکانیان لەو بازگەیەوە بەرەو ناوچەکانی خوارووی عیراق بەرن. وتیشی: "ئەمە هەنگاوێکی گرنگە بۆ فراوانکردنی جوڵەی ئابوری لە هەرێمی کوردستان و بەتایبەت پارێزگای سلێمانی."
سەبارەت بە کاتی کردنەوەی بازگەکە بە رووی شۆفێراندا، سروە محەمەد ئاشکرای کرد کە لە سبەینێ سێشەممە، 10ی شوباتی 2026ـەوە بازگەکە دەکرێتەوە و تەنیا هەندێک رێوشوێنی ئیداری ماوە کە تەواو بکرێن.
ئەم دەستکەوتە دوای بەدواداچوونی بەردەوامی سروە محەمەد دێت لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی حکومەتی فیدراڵ، تاوەکو رەزامەندیی رەسمی بۆ کردنەوەی نوسینگەکە وەربگرێت و خزمەت بە کەرتی ئابوریی ناوچەکە بگەیەنێت.
سندوقی گەشەپێدانی عیراق950 ملیۆن دۆلار بۆ نۆژەنكردنەوەی هێڵی ئاسنین تەرخان دەكات.
محەمەد نەجاڕ بەڕێوەبەری سندوقی گەشەپێدانی عیراق، پڕۆژەیەكی بە بڕی 950 ملیۆن دۆلار بۆ نۆژەنكردنەوەی تۆڕی هێڵی ئاسنی عیراق بە هاوكاری بانكی نێودەوڵەتی راگەیاند، روونیشیكردەوە، پڕۆژەكە بریتییە لە هێڵەكانی بەسرە بۆ سنوری توركیا، هەروەها داڕشتنەوەی كۆمپانیای هێڵی ئاسنین، لەگەڵ راهێنانی كارمەندەكانی لەسەر نوێترین تەكنەلۆژیا.
بانكی نێودەوڵەتیش پشتڕاستی كردەوە، پڕۆژەكە تۆڕێكی 10 هەزار و 47 كیلۆمەتری نۆژەن دەكاتەوە، كە خزمەت بە هەشت پارێزگار و نزیكەی 17 ملیۆن كەس دەكات، هەروەها بەشداری دەكات لە باشتركردنی گواستنەوە و بەرزكردنەوەی بازرگانی ناوخۆیی و گواستنەوەی هەندێك گواستنەوەی بار لە بارهەڵگرەوە بۆ شەمەندەفەر.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی عیراق و دەستەی حەشدی شەعبی لە ئۆپەراسیۆنێكدا گرنگترین پێگە و حەشارگەكانی تیرۆرستانی داعشیان لە پارێزگای سەڵاحەدین و دەوروبەری كردە ئامانج و دەستیان بەسەر چەندین چەك و تەقەمەنی ئەو گروپەدا گرت.
دەستەی حەشدی شەعبی عیراقی رایگەیاند، بە هاوكاریی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی ئاسایشی عیراق، لە پارێزگای سەڵاحەدین و دەوروبەری و بە دیاریكیراویش لە باشوری دەریاچەی حەمرین دیارترین پێگە و مۆڵگە و حەشارگەكانی داعشیان كردووەتە ئامانج، كە وەك ژێرخانی لۆجستی ئەو گروپە تیرۆرستییە بەكارهێنراون و ناویان ناوە سەربازگەی عائیشە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو مۆڵگانەی داعش لە ناوچەكەدا كە لەناوبراون وەك رێڕەوێكی سەرەكی هاتوچۆی تیرۆستەكان لەنێوان ویلایەتەكاندا بەكارهێنراون و بە گرنگترین مۆڵگە و پەناگەی سەركردە كارگێڕی و ئەمنییەكانی ئەو تیرۆرستانە دانراون، هەر لەوێشەوە پلانی هێرشە تیرۆرستییەكانیان داناوە.
بەپێی راگەیەنراوەكە، ئۆپەراسیۆنەكە چەند رۆژێكی خایاندووە و لەگەڵ ئەوەشدا دەستیان بەسەر بڕێكی زۆر لە چەك و تەقەمەنی و كەرستەی لۆجستیدا گرتووە.
هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت بەئامادەبوونی سەرۆك كۆماری عیراق و سەرۆكی یەكێتی لە بەغداد كۆبووەوە بۆ تاوتوێكردنی چەند دۆسێیەكی ناوخۆیی و ناوچەیی و نێودەوڵەتی.
بەپێی راگەیەندراوی كۆبوونەوەكە، هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەتی بە ئامادەبوونی د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق و بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە بەغداد كۆبووەوە و تیایدا پێشوازی لە دانووستانەكانی ئەمریكا و ئێران بە نێوەندگیری عومان كرا و جەختیشكرایەوە لە پشتبەستن بە دیالۆگ بۆ چارەسەركردنی ناكۆكییەكان و خۆبەدوورگرتن لە هەر لێدوانێكی میدیایی و هەڵوێستێك كە بەرژەوەندییەكانی عیراق بخاتە مەترسییەوە.
ئیدارەی دەوڵەت تیشكی خستەسەر گرنگی پشتیوانیكردنی حكومەت بۆ چاكسازییە ئابورییەكان و ئەو بڕیارانەی پەیوەستن بە دەروازە سنوورییەكان، رێگریكردن لە قاچاخ و خۆدزینەوە لە باج و گومرگ، جەختیشیكردەوە لە گرنگی پلانێكی چاكسازی بۆ پاراستنی بەرهەمەكانی ناوخۆ و بەرەوپێشبردنی كەرتی پیشەسازیی عیراق.
لەبەشێكی تری كۆبوونەوەكەدا، گواستنەوەی تیرۆریستانی داعش لە سوریاوە بۆ عیراق تاوتوێكرا و جەختكرایەوە لە پشتیوانیكردنی رێككارە یاسایی و دادوەرییەكانی حكومەت بەرانبەر ئەو تیرۆریستانە، داواشی لە كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی كرد پشتیوانی عیراق بكات لەو پرسەدا.
دەستەی گشتی گومرگی عیراق دەنگۆی سەپاندنی باج بەرێژەی ٪500 بەسەر شیری منداڵاندا رەت دەكاتەوە.
دەستەی گشتی گومرگی عیراق رایگەیاند، ئەو هەواڵانەی لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاوكراونەتەوە سەبارەت بە سەپاندنی باجی نوێ بە رێژەی ٪500 بەسەر شیری منداڵ هیچ بنەمایەكی زانستی و رەسمی نییە و دوورە لە راستییەوە.
دەستەكە ئاماژەی بەوەش كرد، شیری منداڵ بەپێی سیاسەتە حكومییەكان بە ماددەیەكی سەرەكی و گرنگ دادەنرێت و هیچ فشار و باجێكی بۆ زیاد ناكرێت.
داواشی لە دەزگاكانی راگەیاندن كرد، زانیارییەكان تەنها لە سەرچاوەی رەسمی وەربگرن بۆ ئەوەی دڵەراوكێ لەناو خەڵكدا دروست نەبێت.
هۆشداریشیدا، رێكاری یاسایی توند بەرانبەر بڵاوكەرەوەی دەنگۆكان دەگرێتەبەر چونكە دەبنە هۆی تێكدانی سەقامگیری ئابوری و متمانەی گشتی.
وەزیری بازرگانی عیراق، لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا دڵنیایی دایە هاووڵاتیان، کە حکومەت بە هیچ شێوەیەک رێگە بە بەرزبوونەوەی نرخەکان نادات و وەک هێزێکی هاوسەنگکەر لە بەرانبەر قۆرخکاریی بازاڕدا دەوەستێتەوە.
ئەمڕۆ یەکشەممە، ئەسیر غەریری، وەزیری بازرگانی عیراق لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا دووپاتی کردەوە، کە هیچ بەرزبوونەوەی نرخێک روینەداوە، ئاماژەی بەوەدا کە وەزارەتی بازرگانی رێگە بە بەرزبونەوەی نرخ نادات و دڵنیایشیدا، کە کاڵاو شمەکی پێویست بەردەستە و هاوردەکردنیش بەردەوامە.
وەزیری بازرگانی عیراق، راشیگەیاند، کاڵا و پێداویستییە بنەڕەتییەکان لە ناوەندە بازرگانییە حکومییەکاندا بە نرخێکی پاڵپشتیکراو بەردەستن، کە( 20٪ )هەرزانترە لە بازاڕی ئاسایی، هاوکات جەختی لە گرنگی جێبەجێکردنی سیستەمی ئەلیکترۆنی "ئاسیکودا" کردەوە بۆ توندکردنی چاودێری سنوورەکان و رێگریکردن لە قاچاخچێتی دراو.
لەبارەی سیاسەتی نوێی گومرگیشەوە، کە بوەتە هۆی ئەوەی دوکانداران وبازرگانان دژی بوستنەوە جەختیکردەوە گومرگ و باج بەپێی یاسا دادەنرێت، وەک چۆن لە وڵاتانی دیکەشدا هەیە و جێی نیگەرانیی نییە.
وەزیری بازرگانی ئەوەشی رونکردەوە، کە پرۆسەی هاوردەکردن بەردەوامە و باجە گومرگییەکان سادەن، بۆیە هەر گرانبوونێک کە هەستی پێ بکرێت تەنها دەنگۆ یان جیاوازییەکی ئاسایی نێوان نرخی جوملە و تاکەکەسە و رێکاری پێویست بۆ جێگیرکردنی بازاڕ گیراوەتە بەر.
ئەمە لە کاتێكدایە، ئەمڕۆ لە بەغداد، دژی ئەو سیستەمە نوێیەی گومرگ، لە بەغداد ژمارەیەک دوکاندار دژی زیادکردنی نرخی باج دوکانەکانیان داخست و مانگرتنیان راگەیاند.
وەزارەتی نەوتی عیراق رەتیدەكاتەوە قەیرانی بەنزین لە وڵاتەكەدا دروست بووبێت و دەڵێت بەرهەمهێنانی رۆژانەی بەنزین 30 ملیۆن لیترە .
عەبدولساحب حەسناوی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاندووە ، ئەو هەواڵانە رەتدەكەنەوە كە باس لەوە دەكەن قەیرانی كەمی بەنزین و زیادبونی نرخەكەی لە عیراق هەبێت.
دوپاتیكردوەتەوە كە هیچ قەیرانێك لە بەرهەمهێنانی بەنزیندا نیە و یەدەگی بەنزینی وڵاتەكە 135 ملیۆن لیترە و بڕی بەرهەمهێنانی رۆژانەش 30 ملیۆن لیترە.
هەروەها رونیكردوەتەكە كە تێكرای بەكارهێنان بۆ 33 پۆینت پێنج ملیۆن لیتر بەرزبوەتەوە، بەڵام ئەوە نەبووەتە هۆكار بۆ دروستبونی قەیران و بەرز بونەوەی نرخی بەنزین.
بڕیارە سبەینێ بە بەشداری بافڵ جەلال تاڵەبانی، هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت لە بەغداد كۆببێتەوە، تەوەری سەرەكی كۆبوونەوەكەش یەكلاییكردنەوەی كاندیدانی پۆستی سەرۆك كۆمار و سەرۆك وەزیرانی عیراق دەبێت.
محەمەد عەبدولڕەحمان، پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند، بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، سبەینێ بەشداری کۆبوونەوەکەی هاوپەیمانی ئیدارەی دەوڵەت لە بەغداد دەکات، کە تایبەتە بە تاوتوێیکردنی دوایین پێشهاتەكان لەسەر ئاستی ناوخۆ و دەرەوەی عیراق و پێكهێنانی حكومەتی داهاتووی وڵاتەکە.
ئەوەشی خستەڕوو، تەوەری سەرەكی كۆبوونەوەكە گفتوگۆكردن لەبارەی كاندیدانی پۆستی سەرۆك كۆمار و سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عیراق.
بەڕێوەچوونی كۆبونەوەكەش لەكاتێكدایە، كاندیدی سەرۆك وەزیران بەتەواوی یەكلایی نەكراوەتەوە و وادەی بەرێوەچوونی دانیشتنی ئەنجومەنی نوێنەرانیش بۆ هەڵبژاردنی سەرۆك كۆمار دیاری نەكراوە.
لە راگەیەندراوێکدا سەرۆکایەتی کۆمار پیرۆزبایی لە نەقیبی نوێی رۆژنامەنوسان و جێگرەکانی دەکات بە بۆنەی هەڵبژاردنیان و داواشیان لێدەکات کاربکەن بۆ ئەوەی ئازادی و پیشەییبوون بکرێنە کارنامەی سەرەکی کارەکانیان، بە جۆرێک لە خزمەت خواستەکانی گەلی عیراقدا بێت.
سەرۆکایەتی کۆمار پەیامێکی پیرۆزبایی ئاراستەی نەقیبی نوێی ڕۆژنامەنووسان و هەردوو جێگرەکەی و ئەندامانی ئەنجومەن دەکەین، کە لە هەڵبژاردنەکانی سەندیکادا سەرکەوتنیان بەدەستهێنا و هیوای سەرکەوتنیان بۆ دەخوازێت لە راپەڕاندنی ئەرک و بەرپرسیارێتییە پیشەییەکانیاندا.
سەرۆکایەتی کۆمار،دەڵێت سەندیکای رۆژنامەنووسان رۆڵێکی دیار و گرنگی لەئەستۆدایە بۆ چەسپاندنی بەهاکانی پیشەییبوون و بەرپرسیارێتی، هەروەها بەرگریکردن لە مافی رۆژنامەنووسان و دەستەبەرکردنی ئازادیی دەربڕین، بە جۆرێک کە هاوکار بێت لە پاڵپشتیکردنی رێڕەوی دیموکراسی و بەرزکردنەوەی ئاستی هۆشیاریی کۆمەڵایەتی و چەسپاندنی دەوڵەتی دامەزراوەیی و یاسا.
هەروەها جەختیشیان کردوەتەوە لەسەر گرنگیی بەردەوامبونی کارەکان بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی ئارام و ئازاد بۆ کاری رۆژنامەوانی، پاراستنی کەرامەتی رۆژنامەنووسان و پەرەپێدانی تواناکانیان بۆ ئەنجامدانی پەیامە نیشتمانییەکەیان بە هەموو پیشەییبوون و سەربەخۆییەکەوە.
سەرۆکایەتی کۆمار داواشدەکات کاربکرێت لەسەر بەرزکردنەوەی ئاستی پیشەییبوونی میدیای ئازاد، دور لە شاردنەوە و شێواندنی راستییەکان و کاربکرێت بۆ چەسپاندنی چەمکە نیشتمانییەکان و خزمەتکردنی پرسە کۆمەڵایەتییەکان، بە شێوەیەک، کە خزمەت بە بەرژەوەندییە باڵاکانی وڵات بکات و رەنگدانەوەی خواستەکانی گەلی عیراق بێت.
وەزارەتی ناوخۆی عیراق دەڵێت، دوو هەزار و 250 زیندانیكراوی داعش بە هەماهەنگی لەگەڵ هاوپەیمانان بە رێگەی ئاسمانیی و وشكانی گواستراونەتەوە بۆ عیراق.
لیوا سەعد مەعن لێپرسراوی شانەی راگەیاندنی ئەمنی عیراق رایگەیاند، گواستنەوەی زیندانیانی داعش لە سوریاوە بۆ عیراق بەردەوامە و تائێستا دوو هەزار و 250 زیندانی گواستراونەتەوە.
دەشڵێت، عیراق لەبری هەموو جیهان ئەو بەرپرسیارێتییە گەورەیەی گرتووەتە ئەستۆ، ئەوەش پێویستی بە هاوكاریی و پاڵپشتی وڵاتانی جیهان هەیە، چونكە زیندانییەكان هەڵگری رەگەزنامەی عیراقی و سوری و چەندین وڵاتی ترن.
وتیشی، لیژنەیەكی باڵا بە سەرپەرشتی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنە هاوبەشەكان پێكهێنراوە بۆ ئەنجامدانی لێكۆڵینەوە لە زیندانیكراوەكان و دەسەڵاتی دادوەریی عیراقیش رۆڵی هەبووە بۆ مامەڵەكردن لەگەڵ ئەو دۆسیەیە و پاراستنی سەروەری یاسا.
سەرۆکایەتی کۆماری عیراق، پەیامێکی هاوخەمی ئاڕاستەی حکومەت و گەلی پاکستان کرد بەهۆی ئەو هێرشە تیرۆرستییەوە کە کرایە سەر مزگەوتێکی نوێژخوێنانی وڵاتەکە و دەڵێت: هەڵوێستی نەگۆڕمان بۆ پەرپەرچدانەوەی هەموو جۆرەکانی تیرۆر و توندوتیژی و توندڕەوی دووپاتدەکەینەوە.
دەقی راگەیەندراوەکەی سەرۆکایەتی کۆمار:
سەرۆکایەتی کۆمار بە توندی ئیدانەی ئەو پەلامارە تیرۆریستییە قێزەونە دەکات کە نوێژخوێنانی لە ناو مزگەوتێکی پاکستان کردە ئامانج و لە ئەنجامدا ژمارەیەک شەهید و برینداری لێکەوتەوە کە پەلامارەکە پێچەوانەی هەموو بەهایەکی مرۆیی بوو.
وێڕای هاوخەمی قووڵ و دڵسۆزانەمان ئاراستەی کەسوکاری شەهیدان دەکەین، هیوای زوو چاکبوونەوە بۆ برینداران دەخوازین، هاوسۆزی تەواومان لەگەڵ حکومەت و گەلی دۆستی پاکستان دووپاتدەکەینەوە و هاوکات هەڵوێستی نەگۆڕمان بۆ پەرپەرچدانەوەی هەموو جۆرەکانی تیرۆر و توندوتیژی و توندڕەوی دووپاتدەکەینەوە.
هەروەها داوای بەهێزکردنی هاریکاری نێودەوڵەتی و ئیقلیمی دەکەین بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم بەڵا مەترسیدارە، چەسپاندنی بەهاکانی لێبوردەیی و پێکەوەژیانی ئاشتیانە و پاراستنی مافی مرۆڤ بۆ ژیان و ئاسایش و ئازادی رادەربرین دوپات دەکەینەوە.
سەرۆکایەتی کۆماری عێراق
٦ی شوباتی ٢٠٢٦
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا دەڵێت، ئامادەیە بۆ گرتنەبەری هەر رێوشوێنێكی پێویست تاكو نوری مالكی جارێكی تر نەبێتەوە بە سەرۆك وەزیرانی عیراق.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا لە لێدوانێكیدا بۆ میدیایەكی عیراقی ئاماژەی بەوەداوە، هۆشداری توند و راستەوخۆیان داوە بە عیراق لە دووبارەبوونەوەی سیناریۆكانی حكومڕانی پێشووتر لە عیراق، بە دیاریكراویش حكومڕانی مالكی كە عیراقی بەرەو فەقیری و ئاژاوەگێڕی سەرتاسەری بردووە، نابێت رێگە بە دووبارەبوونەوەی ئەو بدرێتەوە.
ئەوەشی خستووەتەڕو، ئامادەن بۆ گرتنەبەری هەر رێوشوێنێكی پێویست تاكو نوری مالكی جارێكی تر نەبێتەوە بە سەرۆك وەزیرانی عیراق.
ئەو وەزارەتە دەشڵێت، حكومڕانی مالكی زیان بە پەیوەندی و بەرژەوەندییە هاوبەشەكانی نێوان ئەمریكا و عیراق دەگەیەنێت، بەوپێیەش سیاسەتی ئێستای ئەمریكا وادەخوازێت حكومەتی عیراق توانای كاری پێكەوەیی لەگەڵ ئەمریكا هەبێت.
ئەوەش لەكاتێكدایە، چوارچێوەی هەماهەنگی پێداگرە لەسەر كاندیدكردنی نوری مالكی بۆ پۆستی سەرۆك وەزیرانی داهاتووی عیراق.
دارایی عیراق نەمانی پارە لە گەنجینەكاندا بۆ دابینكردنی موچە رەتدەكاتەوە و ئاماژەی بەوەكردووە، موچەی خانەنشینان و فەرمانبەران مسۆگەرە و لەكاتی خۆیدا خەرجدەكرێت.
وەزارەتی دارایی عیراق رایگەیاند، ئەو هەواڵانەی لە سۆشیاڵ میدیاكاندا بڵاوكراونەتەوە و باس لەوەدەكەن گەنجینەكانی عیراق پارەیان تێدا نەماوە، تەنها دەنگۆن و دوورن لە راستییەوە.
جەختی لەوەشكردووەتەوە، موچەی مانگەكانی داهاتوو مسۆگەرە و لەكاتی خۆیاندا بە بڕیاری رەسمی خەرجدەكرێن.
داواش لە میدیاكان دەكات، ئەو زانیارییانە تەنها لە لایەنی رەسمی وەربگرن و بڵاوی بكەنەوە و نەبنە هۆكاری دروستكردنی دڵەڕاوكێ و نیگەرانی لەلای هاووڵاتیان.