عیراق
ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق، ئەمڕۆ سێشەممە، بڕیاریدا بە راگرتنی دەوامی رەسمی لە سەرجەم وەزارەت و دامودەزگاکانی دەوڵەتدا، بە بۆنەی جەژنی قوربانی پیرۆز و جەژنی غەدیرەوە.
لە بەیاننامەیەکی نووسینگەی سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیراندا هاتووە: ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بڕیاریداوە بە پشووی رەسمی لە سەرجەم وەزارەت و دامەزراوەکانی دەوڵەتدا، لە رۆژی سێشەممە رێککەوتی 26ی ئایارەوە تاوەکو رۆژی شەممە رێککەوتی 30ی ئایار بە بۆنەی جەژنی قوربانەوە، بە مەرجێک رۆژی یەکشەممە رێککەوتی 31ی ئایار دەوامی رەسمی دەستپێبکاتەوە.
هەر بەپێی بەیاننامەکە، ئەنجومەنی وەزیران بڕیاریشیداوە "رۆژی پێنجشەممە رێککەوتی 4ی حوزەیران، لە سەرجەم وەزارەت و دامەزراوە حکومییەکاندا بکرێتە پشووی رەسمی بە بۆنەی جەژنی غەدیرەوە.
باسم عەوادی، وتەبێژی حکومەتی عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە رایگەیاند کە حکومەتی عیراق بە توندی سەرکۆنەی هێرشەکانی سەر شانشینی عەرەبستانی سعودی دەکات، هاوكات ئاماژەی بە گرتنەبەری رێوشوێنی پێویست کرد بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر هەوڵێک کە بیەوێت سەروەریی وڵات پێشێل بڵێت.
عەوادی لە بەیاننامەیەکدا کە وێنەیەکی گەیشتووەتە دەست میدیاکان، رایگەیاندووە: عیراق جەخت لەسەر هەڵوێستی نەگۆڕ و مێژوویی خۆی دەکاتەوە بەرامبەر بە پەیوەندییە نایاب و بەردەوامەکانی نێوان وڵاتانی خوشک و دۆستی ناوچەکە، و پەرۆشی خۆی بۆ ئاسایشی وڵاتانی عەرەبی دووپات دەکاتەوە، لەگەڵ گرنگیپێدان بە پاڵپشتیکردنی سەقامگیری و هەموو ئەو هەوڵانەی کە دەدرێن بۆ کەمکردنەوەی گرژییەکان و رێگریکردن لە هێرشەکان لە هەر سەرچاوەیەکەوە بن.
وتەبێژی حکومەت وتیشی: حکومەتی عیراق سەرکۆنەی هێرشە ئەمدواییانەی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان دەکات کە شانشینی عەرەبستانی سعودیی خوشکی کردووەتە ئامانج، و جەخت لەسەر بەردەوامیی هەوڵە هاوبەشەکان دەکاتەوە بۆ بەهێزکردنی ئاسایشی هەرێمی و پاراستنی ئاسایش و سەروەریی وڵاتانی ناوچەکە.
لە بەشێکی تری بەیاننامەکەدا هاتووە: سەرەڕای ئەوەی لایەنە سەربازییە تایبەتمەندەکانی عیراق هیچ زانیارییەکی تایبەتیان لەسەر بەکارهێنانی ئاسمانی عیراق بۆ ئەم مەبەستە تۆمار نەکردووە، بەڵام دامەزراوە پەیوەندیدارەکانی عیراق لە ئامادەیی تەواودان بۆ هاوکاری لە پێناو لێکۆڵینەوە و پشتڕاستکردنەوەی هەر زانیارییەک کە پەیوەندی بە وردەکاریی ئەو هێرشەوە هەبێت کە کراوەتە سەر شانشینی سعوودیە.
عەوادی ئاماژەی بەوەش کردووە: عیراق لەم رووەوە، رەتکردنەوەی توندی خۆی دووپات دەکاتەوە بۆ بەکارهێنانی خاک، ئاسمان و ئاوە هەرێمییەکانی بۆ ئەنجامدانی هەر هێرشێک دژ بە وڵاتانی دراوسێ،
جەختیشی لەوە کردەوە کە : هێزە ئەمنییەکانی عیراق هەموو هەنگاو و رێوشوێنێکی پێویستیان گرتووەتەبەر بۆ پووچەڵکردنەوە و ئاشکراکردنی هەر هەوڵێک کە لەم چوارچێوەیەدا بدرێت، و هیچ چاوپۆشییەک لەگەڵ ئەوانەدا ناکرێت کە هەوڵی پێشێلکردنی سەروەریی دەوڵەتی عیراق دەدەن، یان زیان بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ شانشینی سعوودیە و وڵاتانی دراوسێ و خوشک دەگەیەنن.
چاوەڕوان دەكرێت بەمنزیكانە پەیوەندییەكی تەلەفۆنی لەنێوان زەیدی و ترەمپ رێكبخرێت، پرسی گروپە چەكدارەكانیش لە عیراق بابەتێكی سەرەكی گفتوگۆكانیان دەبێت.
لێپرسراوێكی باڵای عیراقی كە ناوەكەی ئاشكرا نەكراوە بە ماڵپەری عەرەبی جەدیدی راگەیاندووە، چاوەڕوان دەكرێت عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق و دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا پەیوەندییەكی تەلەفۆنی ئەنجام بدەن و باسی چەندین بابەتی هاوبەشی نێوان هەردوو وڵات بكەن.
ئەو لێپرسراوە عیراقییە باسی لەوەشكردووە، تۆم باراك نێردەی ئەمریكا بۆ كاروباری سوریا رۆڵی لە رێكخستنی ئەو بابەتانەدا هەیە كە لەو پەیوەندییەدا باس دەكرێن و رەوشی ئەمنی و كۆمپانیاكانی ئەمریكا و لایەنی ئابوری بابەتی سەرەكی گفتوگۆكانی زەیدی و ترەمپ دەبن. ئاشكراشیكردووە، هەڵوێستی ئەمریكا زۆر توندە بەرانبەر ئەو گروپە چەكدارانەی لە لیستی تیرۆردان و ژمارەیان شەش گروپە، ئەوەش تەوەرێكی تری گفتوگۆی نێوان زەیدی و ترەمپ دەبێت.
لیژنەی دەستپاكی ئاشكرای دەكات، بڕی پارە بەتاڵانبراوەكەی دۆسێی دزیی سەدە بۆ نزیكەی هەشت ترلیۆن دینار بەرز بووەتەوە.
لیژنەی دەستپاكی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردەوە، دوای لێكۆڵینەوەكانی دەستەی دەستپاكی دەركەوتووە، بڕی ئەو پارەیەی لە دۆسێی دزیی سەدە بەهەدەردراون نزیكەی هەشت ترلیۆن دینارە، نەك 2.5 ترلیۆن دینار وەك ئەوەی راگەیەندرابوو.
لە مانگی تشرینی یەكەمی ساڵی 2022دا، بۆ یەكەمجار دۆسێی دزیی سەدە لە عیراق ئاشكرا كرا، كە لێپرسراوانی پێشووی عیراق و گەورە بازرگانان تێوەگلابوون و توڕەیی و ناڕەزایی لە شەقامی عیراقی لێكەوتەوە.
تالیب بەیزانی ئەندامی لیژنەی دەستپاكی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقیش رایگەیاندووە، گەڕانەوەی پارە بەتاڵانبراوەكان لەپێشینەی كارەكانیاندایە، بە هەماهەنگی لەگەڵ دەستەی دەستپاكی عیراق.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەیەوێت پرۆژەیاسای نەوت و غاز بخاتە بەرنامەی كارەوە و پەرلەمانتارێكیش دەڵێت، رێككەوتنی سیاسی هەیە بۆ تێپەڕاندنی.
عادل مەحلاوی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاندووە، بەمنزیكانە پرۆژەیاسای نەوت و غاز لە ئەنجومەنی نوێنەران دەخرێتە بەرنامەی كارەوە، ئەوەش دوای ئەوەی لایەنە سیاسییەكان رێككەوتوون لەسەر تێپەراندنی.
ئاشكراشیكردووە، عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق ئامادەیی دەربڕیوە هاوكار بێت بۆ تێپەڕاندنی یاسا گرنگەكان بەتایبەتیش ئەو یاسایانەی كاریگەرییان لەسەر ئابوری و خزمەتگوزاری هەیە، ئەنجومەنی نوێنەرانیش پلانی هەیە لە ماوەی داهاتوودا كار بكات بۆ خستنەڕووی كۆمەڵێك یاسای خزمەتگوزاری و ئابوری بە هەماهەنگی لەگەڵ سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران.
ئەو پەرمانتارە ئاشكراشیكردووە، پرۆژەیاسای نەوت و غاز گرنگییەكی زۆری دەبێت و پانتاییەكی فراوانتر دەداتە پارێزگاكان بۆ بەڕێوەبردنی كاروبارەكانیان و رۆڵی دەبێت لە رێكخستنی پەیوەندییەكانی نێوان حكومەتی عیراق و ئەو پارێزگایانەی نەوت بەرهەمدەهێنن.
داتاكانی بانكی ناوەندی عیراقی دەریدەخەن، دراو و یەدەگی بیانی بەشێوەیەكی بەرچاو دابەزیوە، هۆكارەكەشی بۆ كەمبوونەوەی داهاتی نەوت دەگەڕێندرێتەوە.
بەپێی شیكارە رەسمییەكان، كۆی گشتی دراوی بیانی لە بانكی ناوەندیی عیراق لە 125 ترلیۆن و 614 ملیار دیناری عیراقییەوە لە 23ی مانگی نیسانی رابردوو، بۆ 123 ترلیۆن و 269 ملیار دینار لە كۆتایی ئەو مانگەدا دابەزیوە، واتە قەبارەی زیانەكە لە ماوەی یەك هەفتەدا دوو ترلیۆن و 345 ملیار دینار بووە لە دراوی بیانی عیراق.
چاودێرانیش پێیان وایە ئەو دابەزینە لە كاتێكی زۆر هەستیاردا دێت، چونكە مەترسییەكان لەسەر كەمبوونەوەی داهاتی نەوت لە گەنجینەی عیراق بەهۆی گرژییە جیۆپۆلیتیكییەكانی ناوچەكەوە لە هەڵكشاندایە.
وەزارەتی نەوتیی عیراق ئاماری کۆتایی هەناردە و داهاتی نەوتی بۆ مانگی چوار بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، داهاتی نەوت بۆ مانگی چوار ملیارێک و 87 ملیۆن دۆلارە و هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستانیش لەرێگەی بەندەری جەیهانەوە 339 هەزار و 64 بەرمیل بووە.
وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماری هەناردەی نەوتی خاو و داهاتی بەدەستهاتووی بۆ مانگی چوار بڵاوکردەوە و بەپێی راپۆرتی کۆمپانیای سۆمۆ: "کۆی گشتیی هەناردەی نەوتی خاو و چڕکراوەکان لەو مانگەدا، نۆ ملیۆن و 884 هەزار و 130 بەرمیل بووە، هەر بەپێی ئامارەکە، داهاتی بەدەستهاتوو لە فرۆشتنی ئەو بڕە نەوتە گەیشتووەتە زیاتر لە ملیارێک و 87 ملیۆن و 82 هەزار دۆلار".
لەلایەکی دیکەوە، کۆمپانیای سۆمۆ وردەکاریی سەرچاوەی نەوتە هەناردەکراوەکانی خستەڕوو و ئاماژەی بەوەکرد: نەوتی بەسرە چوار ملیۆن و 587 هەزار و 610 بەرمیل و نەوتی کەرکوک لەرێگەی بەندەری جیهان، چوار ملیۆن و 957 هەزار و 456 بەرمیل و نەوتی هەرێمی کوردستان لەرێگەی بەندەری جیهان 339 هەزار و 64 بەرمیل بووە.
وەزارەتی نەوتی عیراق راشیگەیاند، بەردەوامبوونیان لە بڵاوکردنەوەی ئەم ئامارانە، لە سۆنگەی پابەندبوونیانە بە شەفافییەت و ئاگادارکردنەوەی رای گشتی لە پرۆسەی هەناردە و داهاتە نەوتییەکانی وڵات.
لیژنەی یاسایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق پێشنیازی كردووە تەمەنی خانەنشینی فەرمانبەران بگەڕێتەوە 63 ساڵ.
محەمەد جاسم خەفاجی ئەندامی لیژنەی یاسایی بە رۆژنامەی سەباحی راگەیاند، هەوڵدەدرێت پێداچوونەوە بە یاسای خانەنشنی یەكگرتوو بكرێت و پێشنیاز كراوە تەمەنی خانەنشینی بگەڕێندرێتەوە 63 ساڵ، بۆ ئەوەی بۆ ماوەیەكی زیاتر سود لە توانا و پسپۆڕیی ئەو كەسانە لە دامەزراوەكاندا ببینرێت.
هەروەها سائر كەعبی ئەندامێكی دیكەی لیژنەكە وتوویەتی، ئەو پێشنیازە و هەمواركردنەوەی یاسای خانەنشینی هێشتا لە گفتوگۆدایە و دوو لایەنی سەرەكی لەخۆدەگرێت، یەكێكیان ئەوەیە ئەو فەرمانبەرانەی درەنگ دامەزراون سود لەو سێ ساڵە وەردەگرن بۆ ئەزموون و بەدەستهێنانی شایستەی دارایی زیاتر لە كاتی خانەنشین بوونیاندا، بەڵام لایەنی دووەم ئەوەیە دەرفەتی دامەزراندنی گەنجان كەمدەبێتەوە، بۆیە پێویستە هاوسەنگی هەبێت لە پاراستنی مافی فەرمانبەرانی ئێستا و دەرچووانی نوێدا بۆ دامەزراندن.
بانکی ناوەندیی عیراق بڵاویکردەوە، یەدەگی دراوی بیانیی وڵاتەکە بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە و هۆشداریش دەدەن لە بەردەوامیی کەمبوونەوەی داهاتی نەوت بەهۆی ئاڵۆزییە ئەمنییەکانی ناوچەکە کە کاریگەرییان لەسەر دابینکردنی وزە هەبووە.
بەپێی ئاماژە داراییەکانی بانکی ناوەندیی عیراق، یەدەگی دراوی بیانیی وڵاتەکە لە 95 ملیار دۆلارەوە بۆ نزیکەی 93 ملیار دۆلار دابەزیوە.
بەشێک لە ئابوریناسانی عیراقیش باس لەوە دەکەن کە هۆکاری سەرەکیی ئەم دابەزینە بەردەوامەی یەدەگی دراو، بۆ کەمبوونەوەی ئەو داهاتانە دەگەڕێتەوە کە لە هەناردەکردنی نەوتەوە دەست دەکەون.
باسم خودەیر وەزیری نەوتی عیراقیش پێشتر هۆشداری دابوو، ئاڵۆزییەکانی ئێستای ناوچەکە هەڕەشەن بۆ سەر گواستنەوەی وزە لەڕێگەی گەروی هورمزەوە. وتیشی، عیراق لە مانگی نیساندا تەنها 10 ملیۆن بەرمیل نەوتی لەڕێگەی گەروی هورمزەوە هەناردە کردووە.
ئەوەش لە کاتێکدایە، مانگێک پێش دەستپێکردنی ململانێکانی نێوان ئەمریکا، ئیسرائیل و ئێران لە 28ـی شوبات، بڕی 93 ملیۆن بەرمیل نەوت لە عیراقەوە هەناردە کرابوو.
وتەبێژی وەزارەتی پلان دانانی عیراق رایگەیاند کە بەغدادی پایتەخت بەدەست جەنجاڵی و قەرەباڵغییەکی توندی دانیشتووان و هاتوچۆوە دەناڵێنێت، ئەمەش بەهۆی زیادبوونی بەردەوامی رێژەی دانیشتووان و ژمارەی ئۆتۆمبێلەکان، هاوکات لەگەڵ کەمبوونەوەی روبەری سەوزایی و بەرزبوونەوەی ئاستی پیسبوونی ژینگە.
وتەبێژی وەزارەتەکە داواش دەکات بەپێی دیدگایەکی نیشتمانیی گشتگیر، پایتەختێکی کارگێڕی نوێ دروست بکرێت.
عەبدولزەهرە هینداوی، وتەبێژی وەزارەتی پلان دانان لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: لە ئێستادا بەغدادی پایتەخت بەهۆی بوونی نزیکەی 10 ملیۆن دانیشتووان و هاتوچۆکردنی زیاتر لە چوار ملیۆن ئۆتۆمبێل لە شەقامەکانیدا دەخنکێت"، ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم قەرەباڵغییە بووەتە هۆی لەناوچوونی پشتێنەی سەوزایی و زیادبوونی بەرچاوی پیسبوونی هەوا.
هینداوی جەختی لەسەر پێویستیی دەستپێکردنی پڕۆژەی دروستکردنی پایتەختێکی کارگێڕی نوێ کردەوە، کە پشت بە توێژینەوەی وردی ئابووری (جدوى) و نەخشەسازییەکی گشتگیری تەلاری (شارسازی) ببەستێت، لەگەڵ دابینکردنی گەرەنتیی دارایی و کارگێڕی روون بۆ سەرخستنی پڕۆژەکە.
وتەبێژەکە ئاماژەی بەوەش دا کە ئەم هەنگاوە "دەرفەتێکی مێژووییە بۆ دووبارە رێکخستنەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە نێو ژینگەیەکی مۆدێرندا کە پشت بە نەخشەسازیی زیرەک، ژێرخانی پێشکەوتوو و بەستنەوەی دیجیتاڵی دەبەستێت"،
هاوکات جەختی لە گرنگیی چەسپاندنی بنەماکانی حوکمڕانیی رەشید و پشتبەستن بە ناسنامەیەکی بینراوی دیار بۆ پڕۆژە چاوەڕوانکراوەکە کردەوە.
فالح ساری، وەزیری دارایی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، بەشێوەیەکی رەسمی دەستبەکاربوو و ئەرکەکانی لە وەزارەتی دارایی گرتەئەستۆ، ئەمەش دوای ئەوەی لە چوارچێوەی پێکهاتەی حکومەتی نوێدا متمانەی ئەنجومەنی نوێنەرانی بەدەستهێنا.
جێی ئاماژەیە، رۆژی پێنجشەممەی رابردوو، ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە کۆدەنگی متمانەی بەخشییە فالح ساری وەک وەزیری دارایی لە کابینەی حکومەتەکەی عەلی فالح زەیدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران.
وەرگرتنی ئەم پۆستە لەلایەن ساری لە کاتێکدایە، کە وەزارەتی دارایی رووبەڕووی چەندین مەلەفی گرنگی ئابووری و دارایی دەبێتەوە، کە دیارترینیان بەڕێوەبردنی مەلەفی مووچە، بودجەی گشتی و ئەو چاکسازییە داراییانەیە کە بە قۆناغی داهاتووەوە بەستراونەتەوە.
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق لە رۆژی نیشتمانیی گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، "بەرپرسیارێتی نیشتمانیمان ئەمڕۆ داوامان لێدەکات بەردەوام بین لە گەڕان بەدوای روفاتی ئەو شەهیدانەی کە تائێستا لە گۆڕەبەکۆمەڵەکاندان و روفاتی پیرۆزییان بگەڕێنینەوە بۆ کەسو کارو ئازیزانیان".
دەقی پەیامەکە...
لە رۆژی نیشتمانیی گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا، بە خەم و پەژارەیەکی قووڵەوە یادی شەهیدەکانمان و قوربانیانی دەستی ستەمکارانی دەسەڵاتی دیکتاتۆری دەکەینەوە کە بە قێزەونترین تاوانی دژ بە پێکهاتە جیاکانی گەلەکەمان دادەنرێت.
بە دەیان هەزار کەس لە رۆڵەکانی گەلەکەمان لە لایەن دەزگا سەرکوتگەرەکانی رژیمی دیکتاتۆریەوە بە شێوەیەکی سیستماتیک کرانە قوربانی و لە لە گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا بە زیندوی ژێر خاک نران.
بەرپرسیارێتی نیشتمانیمان ئەمڕۆ داوامان لێدەکات بەردەوام بین لە گەڕان بەدوای روفاتی ئەو شەهیدانەی کە تائێستا لە گۆڕەبەکۆمەڵەکاندان و روفاتی پیرۆزییان بگەڕێنینەوە بۆ کەسو کارو ئازیزانیان و خزمەتی زیاتر پێشکەش بە کەسوکاری شەهیدان بکەین و قەرەبوویان بکەینەوە، هاوکات هەلومەرجی ژیانی شکۆمەندانەیان بۆ دەستەبەر بکەین کە شایەنی قوربانی و ئازارەکانیان بێت.
نزار ئامێدی
سەرۆک کۆمار
١٦-٥- ٢٠٢٦
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ چاوی بە رەیان کلدانی، سەرۆکی بزوتنەوەی بابلیۆن کەوت.
لەمیانی دیدارەکەدا باسیان لەپێشهاتە سیاسیەکانی وڵات کرد و سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی پەلەکردنی پێکهێنانی کابینەی حکومەت بە تەواوەتی کردەوە بۆ گەیشتن بەسەقامگیری سیاسی و بەدیهێنانی خواستەکانی هاووڵاتیان لە پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی.
هەروەها ئاماژەی بەپێویستی هەوڵی هاوبەشی هێزەکانی نیشتمانی کرد بۆ پشتیوانیکردن لەهەنگاوەکانی قۆناغی داهاتووی حکومەتدا .
لەلای خۆیەوە رەیان کلدانی، جەختی لەگرنگی بەردەوامبوون لە تەواوکردنی کابینەی حکومەت بۆ بەرزکردنەوەی ئەدای حکومەت و گەیشتن بە سەقامگیری لەوڵاتدا کردەوە.
لە یەكەمین دانیشتنی ئەنجومەنی وەزیرانی نوێی عیراق، عەلی زەیدی كۆمەڵێك راسپاردەی بۆ وەزیرەكانی حكومەتەكەی دەركرد، وەك نەخشەرێگەیەكی كاركردن بۆ خزمەتكردنی هاووڵاتیان و باشتركردنی خزمەتگوزارییە گشتیەكان.
بەپێی راگەیەنراوی نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی عیراق، دیارترین راسپاردەكانی عەلی زەیدی لە كۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیران بۆ وەزیرەكان بریتیبوون لە، ئاشكراكردنی سەروەتەكانیان لەماوەی یەك هەفتەدا، ئەنجامنەدانی هیچ گۆڕانكارییەك لە وەزارەتەكانیاندا، دەستنیشانكردنی كارە پێشەنگەكانی وەزارەتیان لەماوەی 30 رۆژدا و تاوتوێكردنی لە ئەنجومەنی وەزیران.
هەر لە راسپاردەكاندا ئاماژە بۆ ئەوە كراوە، پەرەی زیاتر بە ئەنجومەنی نوێنەران بدرێت بۆ بەجێگەیاندنی رۆڵی چاودێری و یاسادانانی ئەنجومەنەكە، هەروەها كار بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و گەڕاندنەوەی پارە بە قاچاخبردراوەكانی عیراق بكرێت.
لە بەشێكی تری راسپاردەكاندا هاتووە، لەسەر بنەمای دەستور و یاسا كارپێكراوەكان كاروباری دەوڵەت بەڕێوەببرێت و هەماهەنگی لەنێوان دامەزراوەكانی دەوڵەتدا هەبێت، هەروەها سەردانی مەیدانی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و جێبەجێكردنی بڕیارەكانی ئەنجومەنی وەزیران بكرێت.
عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ شەممە لە کاتی وەرگرتنی رەسمی پۆستەکەیدا رایگەیاند کە قۆناغی داهاتوو پێویستە قۆناغی هاوبەشیی راستەقینە و تێپەڕاندنی ناکۆکییەکان بێت، هاوکات بەڵینی دا بە کارکردنی دڵسۆزانە و ئیرادەیەکی راستگۆیانە روبەڕووی تەحەددییەکان ببێتەوە.
ئاماژەی بەوەش کرد کە بەرنامەی حکومەتەکەی ئامانجی بونیادنانی ئابوورییەکی نیشتمانیی بەهێز، هەمەجۆر و بەردەوامە، پێزانینی خۆشی بۆ هەڵوێستە ژیرانەکانی مەرجەعیەتی باڵای ئایینی لە پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتیدا دەربڕی.
زەیدی لە وتارێکدا لە میانی رێوڕەسمی دەستبەکاربوونیدا، وتی: نیشتمان ئەمانەتێکی گەورە و بەرپرسیارێتییەکی مێژوویی پێسپاردووم، ئەنجومەنی نوێنەرانیش لە ساتەوەختێکی هەستیاری مێژووی عیراقدا متمانەی بەخشیوە بە حکومەتەکەمان، ئەمەش داوای کارکردنی رژدمان لێدەکات لە پێناو ئێستا و داهاتووی عیراقییەکاندا.
سەرۆکوەزیران سوپاسی پەرلەمانی کرد بۆ بەخشینی ئەم متمانە نیشتمانییە و رایگەیاند کە ئەم متمانەیە پەیمان و پابەندبوونێکە لەبەردەم خودا، گەل و مێژوودا.
هەروەها سوپاسی سەرکردەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی و هێزە سیاسییەکانی کرد بۆ سەرخستنی پرۆسەی پێکهێنانی حکومەت.
زەیدی ئاماژەی بەوە دا کە عیراق سەرەڕای هەبوونی سەروەت و سامانی زۆر، ماوەیەکی درێژە بەدەست قەیرانی ئابووری و خزمەتگوزارییەوە دەناڵێنێت،
وتیشی: حکومەتەکەمان لە پێشەنگی کارەکانیدا دەستپێکردنی بەرنامەیەکی چاکسازیی گشتگیری ئابووری و دارایی داناوە، کە ئامانجی هەمەجۆرکردنی سەرچاوەکانی داهاتە تا تەنها پشت بە یەک سەرچاوە (نەوت) نەبەسترێت، بەڵکو کەرتەکانی دیکەش چالاک بکرێن.
جەختیشی لەسەر پاراستنی ماڵی گشتی و شەڕی دژ بە گەندەڵی کردەوە و وتی: گەندەڵی چیتر تەنها کەموکوڕییەکی کارگێڕی نییە، بەڵکو بووەتە رێگر لەبەردەم گەشەپێدان و پێشکەوتنی دەوڵەتدا.
سەرۆکوەزیران بەڵینی دا کە دابینکردنی هەلی کار بۆ گەنجان و کەمکردنەوەی بێکاری لە پێشەنگی کارەکانیاندا دەبێت لە رێگەی دەستپێکردنی پڕۆژەی بەرهەمهێنان و گەشەپێدان، هاندانی وەبەرهێنان و پشتگیریکردنی کەرتی تایبەت وەک هاوبەشێکی سەرەکی، هاوکات کارکردن بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی دادپەروەرانە لە دابەشکردنی دەرفەتەکاندا دوور لە جیاکاری و خزمخزمێنە (محسوبیەت).
سەرۆکوەزیران باسی لە کەرتی پەروەردە و خوێندنی باڵا کرد و بەڵینی پاڵپشتییەکی ناوازەی دا لە رێگەی پەرەپێدانی مەنهەجەکان و نۆژەنکردنەوەی قوتابخانە و زانکۆکان و گرنگیدان بە مامۆستایان.
سەبارەت بە کەرتی تەندروستیش رایگەیاند کە پلانێکی کرداری جێبەجێ دەکەن بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییە پزیشکییەکان، پەرەپێدانی نەخۆشخانەکان و دابینکردنی دەرمان لە سەرجەم شار و گوندەکاندا.
زەیدی جەختی کردەوە کە دۆسیەی خزمەتگوزاری و ژێرخان نابێتە بارمتەی بەڵێنی دواخراو، بەڵکو دەبێتە مەیدانی کاری راستەقینە و پڕۆژەی ستراتیژی.
سەرۆکوەزیرانی نوێ ئاماژەی بەوە کرد کە حکومەتەکەی کار دەکات بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی سەروەریی عیراق، لەگەڵ بەهێزکردنی پەیوەندییە عەرەبی، هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان لەسەر بنەمای رێزی هاوبەش. وتیشی: عیراق شایستەی ئەوەیە کەرامەتی بۆ بگەڕێتەوە و گەلەکەی بە سەربەرزی بژین.
لە کۆتایی وتارەکەیدا، زەیدی پێزانینی قووڵی خۆی بۆ هەڵوێستە حەکیمانەکانی مەرجەعیەتی باڵای ئایینی و رۆڵی لە پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتیدا دەربڕی و سوپاسی سەرجەم دامەزراوە ئایینی و نیشتمانییەکانی پێکهاتە جیاوازەکانی عیراقی کرد،
وتیشی: رێگای چاکسازی رەنگە سەخت بێت بەڵام مەحاڵ نییە، ئێمە لەگەڵ ئێوە و لەنێو ئێوەدا دەبین و کار بۆ هەر ماڵێکی عیراقی و هەر گەنجێک دەکەین کە بەدوای هەلی کاردا دەگەڕێت.
عەلی زەیدی بە رەسمی وەك سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق دەستبەكاربوو و لەگەڵ محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی پێشوو ئاڵوگۆڕی دەسەڵاتیان كرد.
نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆك وەزیرانی عیراق بڵاویكردەوە، عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق بە رەسمی لە پۆستەكەیدا دەستبەكاربوو و دەستی بە ئەركەكانی كرد وەك سەرۆكی حكومەت و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و لە مەراسیمێكدا دەستاودەستی دەسەڵاتی كرد لەگەڵ محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی پێشووی عیراق.
پێنجشەممەی رابردوو ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق متمانەیدا بە عەلی زەیدی وەك سەرۆك وەزیران و 14 وەزیری كابینەی نوێ و نۆ وەزارەتیش یەكلانەبوونەوە و بۆ دوای جەژن دواخرا.