عیراق
وەزارەتی گواستنەوە دەستپێکردنی جێبەجێکردنی پڕۆژەی تەکسیی رووباری لە بەغداد و هەشت پارێزگای تر راگەیاند، ئەمەش لە چوارچێوەی پلانێکی گشتگیردا کە پشت بە سێ تەوەرە دەبەستێت، بە ئامانجی پاڵپشتیکردنی گواستنەوەی رووباری و گەشەپێدانی کەرتەکانی گەشتیاری و ئابووری.
مەیسەم سافی، بەڕێوەبەری نووسینگەی راگەیاندن لە وەزارەتەکە رایگەیاند، تەوەرەی یەکەم بریتییە لە راگرتنی پڕۆژەکە لە شوێنە نوێیەکانی ناو پارێزگای ئەنبار بە هەماهەنگی لەگەڵ حکومەتی خۆجێی، کە قەزاکانی فەللوجە، رەمادی، حەبانییە و هیت دەگرێتەوە، بە مەبەستی بەهێزکردنی چالاکی گەشتیاری و دابینکردنی خزمەتگوزاریی نوێی گواستنەوە بۆ هاووڵاتییان.
زیادیشی کرد کە تەوەرەی دووەم تیشک دەخاتە سەر سەرلەنوێ کاراکردنەوەی پڕۆژەکە لەو پارێزگایانەی پێشتر بەهۆی هۆکاری جیاوازەوە تێیدا راوەستابوو، کە بریتین لە بەسرە، واست، نەجەفی ئەشرەف و بابل.
رونیشیکردەوە کە تەوەرەی سێیەم خۆی لە ئامادەکردنی توێژینەوەی گشتگیری چۆنیەتی کارپێکردنی تەکنیکی و ئابووری دەبینێتەوە، وەک ئامادەکارییەک بۆ کارپێکردنی پڕۆژەکە لە داهاتوودا لە پارێزگاکانی زیقار، نەینەوا و سەلاحەددین، بە شێوازێک کە بەشدار بێت لە گەشەپێدانی جووڵەی گەشتیاری و ئابووری.
پەرلەمانتارێكی عیراق نرخی خەمڵێنراوی نەوت لە پرۆژە یاسای بودجەی ئەمساڵدا ئاشكرا دەكات و دەشڵێت پرۆژەیاساكە زیادكردنی داهاتی نانەوتی لە خۆدەگرێت.
حەورا عەزیز موسەوی، لیژنەی نەوت و غاز و سامانە سروشتییەكانی ئەنجومەنی نوێنەران ئاشكرایكرد، پرۆژە یاسای بودجەی 2026 پشت بە چوار كۆڵەكەی بنەڕەتی دەبەستێت، كە ئەوانیش بریتین لەدەستنیشانكردنی نرخی نەوت بە نزیكەی (60) دۆلار بۆ هەر بەرمیلێك، و كەمكردنەوەی خەرجییە گشتییەكان، زیادكردنی داهاتە نانەوتییەكان، هەروەها كەمكردنەوەی پشتبەستن بە نەوت وەك سەرچاوەی سەرەكی بۆ دابینكردنی دارایی بودجە.
ئاماژەی بەوەشكرد، گفتوگۆكان لە ناو لیژنەكەدا بەردەوامن بۆ دۆزینەوەی رێگاكانی كەمكردنەوەی كورتهێنانی دارایی، بەتایبەتی لە كاتێكدا پێشبینی دەكرێت نرخی نەوت روو لە دابەزین بكات.
لەلایەكی دیكەوە، عەلی زیرجاوی، ئەندامی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا، داوای كرد، پێویستە پلانێكی فریاگوزاری هاوشێوەی یاسای ئاسایشی خۆراك ئامادە بكرێت، بۆ حاڵەتێك ئەگەر نەتوانرا بودجەی 2026 لە وادە دەستوورییەكانی خۆیدا پەسند بكرێت.
مەسرور بارزانی سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان و قەیس خەزعەلی ئەمینداری گشتیی عەسائیبی ئەهلی حەق کۆبوونەوە و تاوتوێی دوایین پێشهاتەکانی عیراقیان کرد
لە کۆبوونەوەکەدا، رەوشی گشتیی و رێڕەوی پرۆسەی سیاسی لە عیراق و دوایین گۆڕانکاری و پەرەسەندنەکانی ناوچەکە تاوتوێکران.
هەر لە کۆبوونەوەکەدا، هەردوولا بیروڕایان لەبارەی گرنگیی پشتیوانیکردنی حکومەتی عیراق بۆ چارەسەرکردنی کێشە هەڵپەسێردراوەکان لەگەڵ هەرێم، گۆڕیوەتەوە.
لە کۆتایی کۆبوونەوەکەشدا، باس لە باشترکردنی رەوشی رەوشی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و پێشخستنی دەرفەتەکانی پەرەپێدانی ئابووری عیراق کراوە.
لەژێر فشاری قەرزە ناوخۆییەكاندا كە گەیشتووەتە زیاتر لە 140 ترلیۆن دینار، حكومەتی عیراق بەرەو قەرزی دەرەكی هەنگاو دەنێت.
عەلی عەلاق پارێزگاری بانكی ناوەندیی عیراق رایگەیاند، بۆ پڕكردنەوەی كورتهێنان و دابینكردنی پێداویستییەكانی گەشەپێدان، لە داهاتوودا عیراق روو لە قەرزی دەرەكی دەكات، ئەوەش دوای ئەوەی بانكە ناوخۆییەكان تا بەرزترین ئاست قەرزیان داوەتە حكومەت.
جەمال كۆچەر ئەندامی لیژنەی دارایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقیش دەڵێت، قەرزی ناوخۆیی عیراق گەیشتووەتە نزیكەی 140 تریلیۆن دینار، ئەوەش بڕێكی زۆر و مەترسیدارە لە كاتێكدا قەبارەی كورتهێنان گەیشتووەتە 64 ترلیۆن دینار كە نزیكەی 30% بۆ 35%ی كۆی گشتی قەبارەی بودجەی عیراق پێكدەهێنێت.
دەشڵێت، چیتر بانكە حكومییەكان ناتوانن وەك رابردوو قەرز بدەنە حكومەت، چونكە بەشێكی زۆری نەختینەكەیان بە قەرزی حكومییەوە بەستراوەتەوە.
لەبارەی روكردنە قەرزی دەرەكیش عەلی عەلاق دەڵێت، وەرگرتنی قەرزی دەرەكی تەنها بەپێی مەرج و چاكسازیی بنەڕەتی دەبێت كە لەلایەن دامەزراوە نێودەوڵەتییەكانەوە دەسەپێنرێن، وەك كۆنترۆڵكردنی خەرجییەكان، كەمكردنەوەی بەفیڕۆدان و گەندەڵی، چاكسازیی لە سیستمی بانكیی و باج و بەرزكردنەوەی داهاتە نانەوتییەكان.
لەگەڵ نزیكبونەوەی هاتنی وەرزی هاوین حاڵەتەكانی توشبون و گیان لەدەستدان بە تای خوێن بەربون لە عیراق لە زیادبوندان و لە پارێزگای زیقار 4 حاڵەتی گیان لەدەستدان و 41 حاڵەتی توشبون تۆماركراون .
راپۆرتە تەندروستییەكان ئاماژە بە بەرزبوونەوەی ژمارەی تووشبووان بە تای خوێنبەربوون دەكەن لە عیراقدا دەكەن، بەجۆرێك لە سەرەتای ئەمساڵەوە تا ئێستا، لە پارێزگای زیقار 4 حاڵەتی گیانلەدەستدان و 41 حاڵەتی توشبون تۆمار كراوە ئەوەش بەرزترین رێژەیە لەسەر ئاستی عیراق .
هەروەها لە ناحیەی گەیارە لە نەینەوا لە ماوەی كەمتر لە سێ رۆژدا دوو گەنجی تەمەن 20 و 24 ساڵ تووشی تای خوێن بەربوون .
دكتۆر عەلی عەبدولحسێن، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی ڤێتێرنەری لە زیقار دەڵێت، پێویستە لایەنە حكومی و تەندروستییەكان پێش هاتنی جەژنی قوربان هەنگاوی خێرا بنێن بۆ رێگریكردن لە بڵاوبوونەوەی زیاتری نەخۆشیەكە.
دەزگای دژەتیرۆری عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، رایگەیاند کە سێ سەرباز کوژراون و چواری تریش بریندار بوون، بەهۆی تەقینەوەی بۆمبێکی چێندراوی پاشماوەکانی چەکدارانی تێرۆریستی داعش لە پارێزگای نەینەوا.
لە راگەیەندراوێکی دەزگاکەدا هاتووە: لە چوارچێوەی هەڵمەتە مەیدانییەکانی پشکنین کە پاڵەوانانی دەزگای دژەتیرۆر لە پارێزگا جیاجیاکانی عیراقدا ئەنجامی دەدەن، گروپێک لە مەفرەزە ئەمنییەکانمان روبەڕووی تەقینەوەی بۆمبێکی چێندراو بوونەوە کە لە پاشماوەکانی چەکدارانی تێرۆریستی داعش بوو، لە بیابانی حەزەر لە باشووری رۆژئاوای پارێزگای نەینەوا.
تێیدا ئاماژە بەوەش کراوە: روداوەکە بووە هۆی کوژرانی سێ شەڕکەر و برینداربوونی چوار کەسی تر لە پاڵەوانانی دەزگاکەمان.
راگەیەندراوەکە جەختیشی کردووەتەوە: پاڵەوانانی دەزگای دژەتیرۆر بەردەوام دەبن لە راپەڕاندنی ئەرکە نیشتمانییەکانیان بە هەموو ئازایەتی و پێداگرییەکەوە، جەختیشی کردەوە لەوەی کە: خوێنی پاکی شەهیدان دەبێتە پاڵنەرێک بۆمان بۆ بەردەوامبوون لە راوەدووڕانی پاشماوەکانی تێرۆر و پاراستنی ئاسایش و سەقامگیریی عیراق.
دەقی پەیامەکە:
بەبۆنەی هەڵبژاردنیان، پیرۆزباییەکی گەرم لە یونس مەحموود، سەرۆکی نوێی یەکێتیی تۆپی پێی عیراق و هەر دوو جێگرەکەی و هەموو ئەندامانی نوێی یەکێتییەکە دەکەم. هەروەها پیرۆزباییەکی تایبەتیش لە کاک مەحموود ئەحمەد، جێگری سەرۆکی یانەی پێشمەرگەی سلێمانی دەکەم کە وەک ئەندامی نوێی یەکێتیی تۆپی پێی عیراق هەڵبژێردراوە.
بە گەشیبینییەوە دەڕوانینە ئەم تیمە نوێیە و چاوەڕوانی ئەوەیان لێ دەکەین لە ماوەی ئەرکەکەیاندا بتوانن ژێرخانێکی بەهێز بۆ تۆپی پێی عیراق دروست بکەن و هەنگاوی گەورە بنێن بە ئاراستە زیاتر بە پیشەیی کردنی تۆپی پێ. هیواداریشین تۆپی پێی عیراق لە سەردەمی ئەواندا لەسەر ئاستی نێودەوڵەتییدا زیاتر بدرەوشێتەوە.
قوباد تاڵەبانی
جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان
وەزارەتی دارایی عیراق ئەمڕۆ شەممە رایگەیاند، دەستیان کردووە بە دابەشکردنی موچەی موچەخۆران بۆ مانگی ئایاری 2026.
بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتی دارایی عیراق، "بە راسپاردەی وەزیری دارایی، پرۆسەی خەرجکردنی موچەی فەرمانبەران بۆ مانگی ئایاری ئێستا، لە ئەمڕۆ شەممەوە دەستیپێکردووە."
لەلای خۆشیەوە فالح ساری، وەزیری دارایی عیراق رایگەیاند، بە راسپاردەی سەرۆک وەزیرانی عیراق، پرۆسەی دابەشکردنی موچەی مووچەخۆران دەستیپێکردووە.
جەنەراڵ كریستۆف ئینتسی، فەرماندەی پێشوی نوێنەرایەتیی راوێژكاریی هاوپەیمانێتی باكوری ئەتڵەسی-ناتۆ رایگەیاند، لە ئێستادا هاوپەیمانێتیەكە ئامادەكاری دەكات بۆ گەڕانەوەی نوێنەرایەتییەكە بۆ عیراق.
ئینتسی ئاماژەی بەوەش كرد، سەركردایەتی ناتۆ لەئێستادا سەرقاڵی تاووتوێكردنی چەند سیناریۆیەكە بۆ گەڕانەوەی هێزەكانی بۆ عیراق، بەڵام نەیشیشاردەوە گەڕانەوەكە بە قەبارەیەكی بچووكتر و شێوازێكی نوێ دەبێت و گۆڕانكارییەكانیش لە ماوەی ساڵێك بۆ ساڵ و نیوێكدا جێبەجێ دەكرێت.
ئەوەش دوای ئەوە دێت، نوێنەرایەتییەكە لە مانگی ئاداردا بەهۆی گرژییە ئەمنییەكانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە، بەشێوەیەكی كاتی گواسترایەوە بۆ شاری ناپۆلی لە ئیتاڵیا.
ئەم نوێنەرایەتییە لە ساڵی 2018 لەسەر داوای رەسمی بەغداد بۆ مەشق و راوێژكاری و بەهێزكردنی تواناكانی هێزە ئەمنییەكانی عیراق دامەزرا، پێشتر 750 ئەندامی لە زیاتر لە 20 وڵاتەوە لەخۆدەگرت. بەڵام دوای كشانەوەی كتوپڕی هەزار و 300 كارمەند و بەڵێندەر بۆ ئیتاڵیا، ئێستا تەنها 100 كەس لە دوورەوە كارەكان بەڕێوەدەبەن.
دەوڵەتی یاسا رایگەیاند، پێكهێنانی هاوپەیمانیی بەهێزەكان بۆ چاودێریكردنی سەرۆكی پەرلەمانە نەك لادانی.
عەقیل فەتلاوی، وتەبێژی هاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا رایگەیاند، كۆبوونەوەی پەرلەمانتارانی لایەنە جیاوازەكان و سەربەخۆكان لەژێر ناوی هاوپەیمانیی بەهێزەكان، بە مەبەستی چاودێریكردنی كارەكانی سەرۆكایەتیی پەرلەمان و رێگریكردنە لە تاكڕەوی لە بڕیارەكاندا.
فەتلاوی ئاماژەی بەوەش كرد كە نایانەوێت راستەوخۆ بچنە قۆناغی ململانێی توند و لادانی سەرۆكی پەرلەمان؛ بەڵكو ئێستا چاوەڕێی جێبەجێكردنی ئەو بەڵێنانەن كە بۆ ڕاستكردنەوەی رێڕەوی كارەكان پێیان دراوە.
دوپاتیشیكردەوە كە بیرۆكەی دوورخستنەوەی سەرۆكی پەرلەمان هێشتا نەكراوەتە كردار، چونكە پێویستی بە گفتوگۆی پێشوەختە هەیە و هەموو شتێك بەندە بە جۆری ئەدای پەرلەمان لە داهاتوودا.
هاوپەیمانێتی بەهێزەكان بەرەیەكی پەرلەمانییە كە لەناو ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا لە پەرلەمانتارانی چوارچێوەی هەماهەنگی و نێو ماڵی شیعە دروست بوون و لەلایەن نوری مالكییەوە ئاڕاستە دەكرێت.
بە مەبەستی پاراستنی سامانی ئاژەڵ و رێگری لە بڵاوبوونەوەی نەخۆشییە گوازراوەكان، عیراق گواستنەوەی ئاژەڵی زیندووی لە سوریاوە بەرەو عیراق و وڵاتانی كەنداو قەدەغە كرد.
وەزارەتی كشتوكاڵی عیراق رایگەیاندووە، بڕیاریان داوە بە راگرتنی كاتیی جوڵەی ترانزێتی ئاژەڵی زیندوو كە لە خاكی سوریاوە بەرەو عیراق و وڵاتانی تری كەنداو دێن، ئەمەش وەك هەنگاوێكی پێشوەختە بۆ رێگری لە هەر مەترسییەك.
وەزارەتەكە ئاماژەی بەوەش كرد ئەم هەنگاوە دوای گەیشتنی زانیاری ورد دێت سەبارەت بە بڵاوبوونەوەی نەخۆشی تەبەق لەناو مانگا و مەڕوماڵاتی سوریا.
هەروەها جەختی كردەوە كە رێكارە تەندروستییەكان بەبێ جیاوازی بەسەر هەموو وڵاتاندا جێبەجێ دەكرێن بۆ رێگری لە گواستنەوەی پەتا سنووربەزێنەكان.
ئەم بڕیارە لە چوارچێوەی هەوڵەكانی حكومەتە بۆ پاراستنی رەوش و ئاسایشی خۆراك و رێگری لە زیانگەیاندن بە سامانی ئاژەڵی ناوخۆیی و رێگری لە بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەكان.
چوارچێوەی هەماهەنگی لە کۆبوونەوەیەکی نائاساییدا تاوتوێی رەوشی سیاسی و پێشهاتەکانی قۆناغی داهاتووی عیراقی کرد و جەختی لە یەکڕیزی و بەردەوامی کاری هاوبەش کردەوە.
بەپێی راگەیەنراوێکی چوارچێوەی هەماهەنگی کە ئەمڕۆ بڵاوکراوەتەوە، کۆبوونەوەکە بە ئامادەبوونی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی نوێی عیراق بەڕێوەچوو. لە کۆبوونەوەکەدا، ئەندامانی چوارچێوەی هەماهەنگی پیرۆزبایی متمانە وەرگرتنیان لە پەرلەمان پێشکەشی سەرۆک وەزیران کرد و هیوای سەرکەوتنیان بۆ خواست لە ئەرکە نیشتمانییەکانیاندا.
هەروەها، بەشداربووانی کۆبوونەوەکە ستایشی هەوڵەکانی محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی پێشوو-یان کرد لە ماوەی دەستبەکاربوونیدا، بەتایبەت ئەو هەنگاوانەی لە بواری خزمەتگوزاری و جێبەجێکردندا ناوی و لەلایەن خەڵکەوە پێشوازییان لێکرا.
سەبارەت بە هەنگاوەکانی داهاتووی حکومەت، چوارچێوەی هەماهەنگی بڕیاریدا دوای پشووی جەژن، لەسەر بنەمای تێگەیشتنی نیشتمانی و بەپێی رێکارە دەستورییەکان، دەست بە تەواوکردنی کابینەی حکومەت بکرێت.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا و لەسەر ئاستی ئەمنی و هەرێمی، چوارچێوەی هەماهەنگی جەختی لە رەتکردنەوەی هەر دەستدرێژییەک کردەوە کە ئاراستەی وڵاتانی دراوسێ یان وڵاتانی عەرەبی بکرێت و پێویستی رێزگرتن لە سەروەری وڵاتانی دووپاتکردەوە. هاوکات داوای لە دەزگا ئەمنییەکان کرد لێکۆڵینەوەکان تەواو بکەن و رێکاری پێویست بۆ پاراستنی سەروەری و ئاسایشی عیراق بگرنەبەر.
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازیکرد لە فالح ساری وەزیری دارایی.
لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ لە کۆشکی سەلام لە بەغداد بەڕێوەچوو ، سەرۆک کۆمار پیرۆزبایی لە فالح ساری کرد بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی وزاری و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لە ئەرکەکانیدا.
لە دیدارەکەدا باس لە بارودۆخی دارایی و ئابوری وڵات کرا، سەرۆک کۆمار جەختیکردەوە لە گرنگی گرتنەبەری سیاسەتی دارایی هاوسەنگ کە ببێتە مایەی پاراستنی ئابوری نیشتمانی و دابینکردنی کەشێکی گونجاو بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەکانی گەشەپێدان و خزمەتگوزاری، بەمەش ویستی هاووڵاتیان بۆ باشترکردنی ئاستی ژیان و دروستکردنی هەلی کار بەدی بهێنرێت.
سەرۆک کۆمار ئاماژەی بەوەدا، وەزارەتی دارایی رۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت لە بەڕێوەبردنی سەرچاوەکانی دەوڵەت و رێکخستنی سیاسەتی دارایی و باشترکردنی بەڕێوەبردنی خەرجییە گشتیەکان ، جەختیشیکردەوە لە گرنگی بەردەوامبوونی وەزارەت لە هەوڵەکانی بۆ پەرەپێدانی سیستمی دارایی و کارگێڕی.
لای خۆیەوە فالح ساری باسی لە دیارترین پلان و بەرنامەکانی داهاتووی وەزارەت کرد، هەروەها ئەو رێوشوێنانەی گیراونەتەبەر بۆ باشترکردنی ئەدای دارایی و پەرەپێدانی داهات و پاڵپشتیکردنی کەرتی ئابووریی جیاواز.
پۆلیسی پارێزگای دیوانییە، ئەمرۆ چوارشەممە، پوچەڵکردنەوەی مەترسیدارترین پرۆسەی قاچاخچێتیی ماددەی هۆشبەری راگەیاند کە لە رێگەی باڵۆنێکی فڕیوەوە ئەنجامدرابوو.
لیوا نەجاح مەحموود سوڵتان، فەرماندەی پۆلیسی دیوانییە لە لێدوانێکدا رایگەیاند: پۆلیسی دیوانییە بە هاوکاریی مەفرەزەکانی هەواڵگری و بەشی بەرەنگاربوونەوەی ماددە هۆشبەرەکان، توانییان پرۆسەیەکی قاچاخچێتیی جۆریی ماددەی هۆشبەر پووچەڵ بکەنەوە، کە ئەمە یەکەمین جارە لەسەر ئاستی پارێزگای دیوانییە روبدات و تێیدا باڵۆنێکی فڕیو بەکارهێنرابوو.
فەرماندەی پۆلیس رونی کردەوە، هێزە تایبەتەکان لێکۆڵینەوە و بەدواداچوونیان بۆ تەنێکی نامۆ کردووە و توانیویانە بە سەرکەوتوویی بیهێننە خوارەوە ، ئاماژەی بەوەش کرد کە: باڵۆنەکە بڕێکی زۆر حەبی هۆشبەری تێدابووە کە بە120.000 حەب مەزەندە دەکرێت (هاوتای 28 کیلۆگرام ماددەی هۆشبەر)، لەگەڵ کۆمەڵێک ئامێری دیاریکردنی شوێن (GPS) کە بۆ پرۆسەی قاچاخچێتییەکە ئامادەکرابوون."
ئەنجومەنی باڵای دادوەری رایگەیاند، بڕیاری سەپاندنی پارە بە ناوی كرێی خزمەتگوزاری بە رێژەی 20% لەسەر كارتی كارتی مۆبایل و ئینتەرنێدا نادەستوورییە و هەڵیوەشاندەوە.
ئەو بڕیارەی دادگا دوای پێداچوونەوە هات بەو تانە یاساییەی كە لەلایەن بەڕێوەبەری كۆمپانیایەكی رێپێدراوە بۆ پەیوەندییەكانی عیراق پێشكەش كرابوو.
ئەنجومەنەكە جەختی كردووەتەوە، لە دەستووری عیراق، سەپاندنی هەر جۆرە باج و رسوماتێك تەنها لە تایبەتمەندی و دەسەڵاتی یاساداناندایە واتە ئەنجومەنی نوێنەراندایە و نابێت بەبێ یاسا هیچ باجێك بسەپێنرێت.
لە بەشێكی تری بەیاننامەكەدا هاتووە، دەستەی راگەیاندن و گەیاندن بۆ دەركردنی ئەو بریارە پشتی بە ڕێنماییەكی ئەنجومەنی وەزیران بەستووە كە لەسەردەمی حكومەتی كاربەڕێكەردا دەرچووە، لە كاتێكدا حكومەتی كاربەڕێكەر لە ڕووی یاساییەوە هیچ دەسەڵاتێكی نییە بڕیارێك دەربكات كە باری دارایی نوێ و قورسایی بخاتە سەر شانی هاووڵاتیان.
بانكی ناوەندیی عیراق دڵنیای دەداتە هاووڵاتیان و دەڵێت موچە بە تەواوەتی دابینكراوە، دەشڵێت دەستكاری نرخی دۆلار و دینار ناكرێ
عەلی عەلاق، پارێزگاری بانكی ناوەندیی عیراق لەگەڵ نوێنەرانی بەشێك لە دەزگاكانی راگەیاندن كۆبووەوە چەند پرسێكی گرنگی دارایی تاوتوێكراو، پارێزگاری بانكی ناوەندی رایگەیاند، دەستكاری نرخی دۆلار و دینار ناكرێ و هەروەها مووچەی مووچەخۆران دابین كراوە؛ دڵنیاییشدا لەوەی رەوشی ئابوری وڵاتەكەیان سەقامگیرەوە لە ژێر كۆنترۆڵی دەوڵەتدایە، وتیشی ئەو رێكارانەی لە مانگەكانی رابردوودا لە لایەن بانكەكەیانەوە گیراونەتەبەر، بوونەتەهۆی كەمكردنەوەی ناجێگیری و زیادكردنی متمانە بە سیستمی دارایی.
وتیشی بانكەكەیان زۆر بێلایانە مامەڵە لە گەڵ بودجەی گشتیدا دەكات،هەوڵیداوە چاكسازیی پێویست لە سیستەمی بانكیدا بكات.
ئەمە لە كاتێكدایە، پێشتر چەند لێپرسراوێكی عیراق رایانگەیاندبووە عیراق رووبەروی كەمبونەوەی پارەی نەختینەبووەتەوە بەهۆی فرۆشتنی كەمی نەوت و كەمبوونەوەی داهاتەكەی.