نەعیم عەبودی، وەزیری خوێندنی باڵای عیراق کۆتایی بە دابڕانێکی سێ دەیەیی هێنا و رایگەیاند، بۆ یەکەمجار لەدوای ساڵی 1991ـەوە دەرگای زانکۆکانی ناوەڕاست و باشور و هەرێمی کوردستان بەرووی خوێندکارانی یەکتردا دەکرێنەوە.

لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا تایبەت بە وەرگرتنی خوێندکاران، وەزیری خوێندنی باڵا ئەم هەنگاوەی بە "وەرچەرخانێکی گەورە لە هاوکاریی ئەکادیمی" وەسفکرد و ئامارەکانی خستەڕوو: "105 خوێندکاری هەرێمی کوردستان لە زانکۆکانی ناوەڕاست و باشور وەرگیراون، لە بەرامبەردا 266 خوێندکاری پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشور لە زانکۆکانی هەرێم وەرگیراون".

ئەوەی لەم رێککەوتنەدا جێگەی سەرنجە، بابەتی زمانە. عەبودی ئاشکرای کرد، وەزارەت جەختی لەسەر لایەنی زمان کردۆتەوە؛ بەشێوەیەک ئەو خوێندکارانەی لە ناوەڕاست و باشورەوە دەچنە هەرێم، وانەکانیان بە زمانی کوردی دەخوێنن، هاوکات خوێندکارانی هەرێمیش لە زانکۆکانی ناوەڕاست و باشور بە زمانی عەرەبی دەخوێنن.

وەزیری خوێندنی باڵا ئامانجی ئەم رێککەوتنەی بۆ ئەوە گەڕاندەوە کە ئاڵوگۆڕی رۆشنبیری و کۆمەڵایەتی لەنێوان پێکهاتە جیاوازەکانی عێراقدا بەهێز بکرێتەوە.

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان رایدەگەیەنێت، دەستەی دادوەریی هەڵبژاردنەکان کۆتایی بە پرۆسەی چاوخشاندنەوە بە تانەکاندا هێناوە و سەرجەمیانی یەکلایی کردۆتەوە.

بەپێی زانیارییەکان، دەستەی دادوەری تەواوی ئەو تانانەی یەکلایی کردۆتەوە کە لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردنەکانی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق تۆمار کرابوون.

دوای ئەم هەنگاوەش، چاوەڕوان دەکرێت لە نزیکترین کاتدا ئەنجامە کۆتاییەکان رەوانەی دادگای باڵای فیدڕاڵی بکرێن، تاوەکو بە رەسمی پەسەند بکرێن.

سەرۆکایەتیی کۆماری عیراق راگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە و تێیدا رەتیدەکاتەوە کە ئاگاداربووبێت لە  بڕیاری ناساندی گروپی "ئەنساروڵڵا" و "حیزبوڵڵا"ی لوبنانی وەک گروپی تیرۆرستی و سڕکردنی سەروەت و سامانەکانیان رەتدەکاتەوە، جەختیش دەکاتەوە  بە هیچ شێوەیەک بڕیاری لەم جۆرە  رەوانەی سەرۆکایەتیی کۆمار ناکرێت.

دەقی راگەیەندراوەکەی سەرۆکایەتی کۆمار....

سەرۆکایەتیی کۆمار ئاگاداربوون یان پەسەندکردنی بڕیاری ناساندنی گرووپی "ئەنساروڵڵا" و "حیزبوڵڵا"ی لوبنانی وەک گرووپی تیرۆریستی و سڕکردنی سەروەت و سامانەکانیان ڕەتدەکاتەوە، چونکە بڕیاری لەم شێوەیە ڕەوانەی سەرۆکایەتیی کۆمار ناکرێت.

تەنها ئەو یاسایانەی کە ئەنجومەنی نوێنەران دەنگی لەسەر داون لەگەڵ مەرسوومە کۆمارییەکان، بەمەبەستی وردبینی و پەسەندکردن و بڵاوکردنەوە ڕەوانەی سەرۆکایەتی دەکرێن، بەڵام بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیران و بڕیارەکانی لیژنەی سڕکردنی پارەی تیرۆریستان و بڕیارەکانی لیژنەی سپیکردنەوەی پارە و ئەو ڕێنماییانەی لە هەر لایەنێکەوە دەردەچن، بۆ سەرۆکایەتیی کۆمار نانێردرێن.

جێگای ئاماژەیە، سەرۆکایەتیی کۆمار ئاگاداری بڕیاری ناساندنی "ئەنساروڵڵا" و "حیزبوڵڵا" وەک گرووپی تیرۆریستی و سڕکردنی پارەکانیان نەبووە و نەیبینیوە، تەنها لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە نەبێت، بۆیە بە پێویست زانرا ڕوونبکرێتەوە.

سەرۆکایەتیی کۆمار

٥ی کانوونی یەکەمی ٢٠٢٥

سەرۆکایەتی کۆماری عیراق رەتیدەکاتەوە ئاگاداری بڕیاری بە تیرۆریست ناساندنی "ئەنساروڵڵا" و "حزبوڵڵا"ی لوبنانی بێت یان پەسەندی کردبێت و دەڵێت، ئەو جۆرە بڕیارانە رەوانەی سەرۆکایەتی کۆمار ناکرێن.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، سەرۆکایەتی کۆماری عیراق لە روونکردنەوەیەکدا رایگەیاند، هیچ زانیارییەکیان نەبووە لەسەر بڕیاری بە تیرۆریست ناساندن و سڕکردنی پارە و سامانی ئەو دوو حزبە و لەلایەن ئەوانەوە پەسەند نەکراوە.

سەرۆکایەتی کۆمار روونیکردووەتەوە: "بڕیاری لەو شێوەیە رەوانەی سەرۆکایەتی کۆمار ناکرێن، بەڵکو تەنها ئەو یاسایانە بۆ وردبینی و پەسەندکردن دەنێردرێن کە لە ئەنجومەنی نوێنەرانەوە دەنگدانیان لەسەر دەکرێت، لەگەڵ مەرسومە کۆمارییەکان".

لە بەشێکی تری راگەیەنراوەکەدا هاتووە، بڕیارەکانی ئەنجومەنی وەزیران و لیژنەی سڕکردنی پارەی تیرۆریستان و لیژنەی سپیکردنەوەی پارە و رێنماییەکانی هیچ لایەنێک بۆ سەرۆکایەتی کۆمار نانێردرێن.

سەرۆکایەتی کۆمار جەختی کردووەتەوە، ئەوان هیچ ئاگادارییەکیان لەسەر ئەو بابەتە نەبووە و تەنها لە رێگەی "تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە" هەواڵی بە تیرۆریست ناساندنی ئەنساروڵڵا و حزبوڵڵا و سڕکردنی پارەکانیانیان بیستووە، بۆیە بە پێویستیان زانیوە روونکردنەوە بدەن.

د.لەتیف رەشیدی سەرۆک کۆمار لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە جۆشوا هاریس هەڵسوڕێنەری کاروباری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لەعیراق کرد، کەبەبۆنەی کۆچی دوایی شەماڵ جەمال رەشید، سەرەخۆشی لە سەرۆک کۆمار کرد.

لەدیدارەکەدا باس لەپەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پەرەپێدانی هاوکاری هاوبەش لەبوارە جیاجیاکاندا بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییەکانی هەردوو گەلی دۆست کرا.

هەروەها تاوتوێی پێشهاتەکانی رەوشی ناوچەکە و جیهان کرا و جەختیان لەگرنگی هەماهەنگی هاوبەش کردەوە بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئاڵنگارییەکانی ئێستا، کەدەبنە بنەمای دەستەبەرکردنی سەقامگیری و ئاسایش لە ناوچەکەدا.

لە دیدارەکەدا، سەرۆک کۆمار سوپاس و پێزانینی خۆی دەربڕی بۆ ئەو پەیامەی سەرۆکی ئەمەریکا دۆناڵد ترەمپ لە 21 ی تشرینی دووەمی 2025 بۆی نارد کە تێیدا سوپاسگوزاری بوو بۆ پشتیوانیکردن لە هەڵمەتی بەرەوپێشبردنی ئاشتی لە ناوچە کێشە لەسەرەکانی جیهاندا.

سەرۆکی ئەمریکا لە نامەکەدا  داوای لە سەرۆک کۆماری عیراق کرد بو، بەردەوام بێت لە  پشتیوانیەکانی  بۆ دابینکردنی داهاتوویەکی گەش بۆ هاووڵاتیان و جیهان.

لە نامەکەدا دۆناڵد ترەمپ سووربوونی خۆی بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێکانی سەدان ساڵ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دووپاتکردبوەوە  و هیوای خواست کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی ململانێ درێژخایەنەکانی رابردوو تێپەڕێنێت بۆ رزگارکردنی ژیان لە هەموو ناوچە و کیشوەرەکان.

لای خۆشیەوە د. لەتیف رەشید پێشوازی لە پابەندبوونی سەرۆک ترەمپ کرد، کە لەگەڵ باوەڕی ئەو دەگونجێت کە هەموو ناکۆکیەکان دەتوانرێت و پێویستە لە رێگەی دیالۆگ چارەسەر بکرێن نەک توندوتیژی.

محەمەد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی کاربەرێکەری عیراق فەرمانیدا بە ئەنجامدانی لێکۆڵینەوەی بەپەلە و سزادانی ئەو کەسانەی کەمتەرخەم بوون لەو هەڵەیەی لە بڕیاری ژمارە (61)ی لیژنەی سڕکردنی پارەی تیرۆریستاندا روویداوە.

سودانی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوە کردووە، ئەو دەقانەی لە ژمارە (4848)ی رۆژنامەی وەقائیعی عیراقیدا لە رێککەوتی 17ی تشرینی دووەمی 2025 بڵاوکراونەتەوە، هەڵوێستێکی "ناراستەقینە"یان نیشانداوە، چونکە رەزامەندیی عیراق لەسەر داواکارییەکی مالیزیا بۆ سڕکردنی پارە، تەنها تایبەت بووە بە زیادکردنی ئەو قەوارە و کەسانەی پەیوەندییان بە هەردوو رێکخراوی تیرۆریستی داعش و قاعیدەوە هەیە (نەک لایەنی تر).

حکومەتی عیراق جەختیکردۆتەوە، هەڵوێستی سیاسی و مرۆییان بەرانبەر ئەو دەستدرێژییانەی دەکرێتە سەر گەلانی لوبنان و فەلەستین، هەڵوێستێکی نەگۆڕە و سازشی لەسەر ناکرێت، هاوکات رەنگدانەوەی ئیرادەی سەرجەم چین و توێژەکانی گەلی عیراقە بۆ پشتیوانی لە مافی گەلان لە رزگاری و ژیانی سەربەرزانە لەسەر خاکەکەیان.

سودانی لە بەشێکی دیکەی راگەیەنراوەکەدا بە توندی وەڵامی ئەو دەنگۆیانەی دایەوە کە لەسەر ئەم بابەتە دروستبووە و رایگەیاند: "هیچ کەسێک لە راوچی و مایەپووچەکان ناتوانن موزایەدە بەسەر هەڵوێستەکانی حکومەتی عیراقەوە بکەن"، کە هەمیشە سەلماندویەتی پاڵپشتە بۆ مافە مێژووییەکانی خاوەن خاک و دژی داگیرکاری، کۆمەڵکوژی، کۆچپێکردنی زۆرەملێ و ئەو دەستدرێژییانە وەستاوەتەوە کە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لێی بێدەنگە.

 

بانکی ناوەندیی عیراق لە نوسراوێکی "بەپەلە"دا کە ئاراستەی ئەمینداریەتیی گشتیی ئەنجومەنی وەزیرانی کردووە، داوا دەکات ناوی حزبوڵای لوبنان و حوسییەکان لە لیستی سڕکردنی پارەی تیرۆریستان دەربهێنرێن و دەڵێت "بە هەڵە بڵاوکراوەتەوە".

بەپێی نوسراوێک کە واژۆی د. عەمار حەمەد خەڵەف، جێگری پارێزگاری بانکی ناوەندی و سەرۆکی لیژنەی سڕکردنی پارەی تیرۆریستانی لەسەرە، داواکراوە بڕگەکانی (18 و 19) لە لیستی بڕیاری ژمارە 61ی ساڵی 2025، کە لە ژمارە 4848ی رۆژنامەی وەقائیعی عیراقیدا بڵاوکراوەتەوە، لاببرێن (کە تایبەتن بە حزبوڵا و حوسییەکان).

نوسراوەکەی بانکی ناوەندی هۆکاری پاشگەزبوونەوەکەی روونکردۆتەوە و ئاماژەی بەوە کردووە، بڵاوکردنەوەی پارەی بلۆککراوی ئەو کیانانە بەبێ رەزامەندیی لیژنەکە و بە "هەڵە" لەنێو ئەولەویاتەکاندا بڵاوکراونەتەوە.

جێی ئاماژەیە، لە ژمارەی ئەمڕۆی رۆژنامەی وەقائیعی عیراقیدا، لە بڕگەکانی 18 و 19ی لیستی سزاکانی بڕیاری ژمارە 61دا، ناوی بزوتنەوەی ئەنساروڵا (حوسییەکان) و حزبوڵای لوبنانی وەک رێکخراوی تیرۆریستی دیاری کرابوون، بەڵام بەپێی ئەم نوسراوەی بانکی ناوەندی بێت، ئەو بڕیارە هەڵە بووە و جێبەجێ ناکرێت.

 

عیراق دەست بەسەر پارە و سامانی دەیان سەرکردە و ئەندامی داعش و قاعیدەدا دەگرێت و ناوی جۆلانی گۆڕی بە ئەحمەد شەرع و  بزوتنەوەی ئەنساروڵا (حوسییەکان)ی یەمەن و حزبوڵای لوبنانیشی خستە لیستی تیرۆرەوە.

لیژنەی سڕکردنی پارەی تیرۆریستان لە عیراق، زنجیرەیەک بڕیاری نوێی دەرکرد بۆ دەستبەسەرداگرتنی پارە و سامانی ژمارەیەک سەرکردە و ئەندامی رێکخراوی داعش و قاعیدە، هاوکات ناوی سەرکردەیەکی دیاری گروپە چەکدارەکانی سوریای لە لیستەکەدا راستکردەوە.

رۆژنامەی وەقائیعی عیراقی لە ژمارە (4848)دا چەندین بڕیاری لیژنەی سڕکردنی پارەی تیرۆریستانی لە ئەمینداریەتیی گشتیی ئەنجومەنی وەزیران بڵاوکردەوە، کە تایبەتن بە سڕکردنی سامانی گواستراوە و نەگواستراوەی دەیان کەسایەتی و قەوارە.

سڕکردنی پارەی سەرکردەکانی داعش لە پارێزگاکان:

بەپێی بڕیاری ژمارە (60)، دەست بەسەر پارە و سامانی پێنج سەرکردەی دیاری داعشدا گیراوە کە پلەی باڵایان هەبووە، ئەوانیش بریتین لە:

• رافد قادر عەبدولئیبراهیم (ئەلوەیسی): سەرکردە لە دەوروبەری خانەقین لە پارێزگای دیالە.

• عەبدوڵا ئیبراهیم حوسێن (ئەبو مەهدی بازی): بەرپرسی بەشی رۆژهەڵاتی شاری سامەڕا لە پارێزگای سەلاحەدین.

• کەنعان ئیبراهیم عەلی (ئەبو عوبەیدە): بەرپرسی راگەیاندنی ویلایەتی باشوور.

• مەوفەق ئیبراهیم عەجاج (خەلیل حەدیدی): ئەمیر لە قەزای حەمدانییە (قاطع)ی نەینەوا.

• هەزال حەمید جاسم (ئەبو عەبدوڵا): سەرکردە لە داعش.

لیستی نوێی تیرۆر و دەستبەسەرداگرتنی سامانەکانیان:

لە بڕیارەکانی دیکەدا (56، 57، 58، 59)، لیژنەکە بڕیاریداوە بە سڕکردنی پارەی دەیان کەسی دیکە کە تۆمەتبارن بە ئەندامێتی لە داعش لە پارێزگاکانی ئەنبار و نەینەوا و ناوچەکانی تر، لەوانە خێزانی (زێدان مەحمود زێدان خەڵەف حەمدانی) و گروپی (ئەحمەد فەتحی غەزال عوبێدی).

هەروەها بەپێی بڕیاری ژمارە (61)، لیستی سزاکان فراوانتر کراوە و (76) کەسایەتی و (24) قەوارە و رێکخراوی مالیزی خرانە لیستی رەشەوە کە پەیوەندییان بە رێکخراوی "جەماعەتی ئیسلامی" و "قاعیدە"وە هەیە.

راستکردنەوەی ناوی جۆلانی: 

لە بڕیاری ژمارە (62)دا، گۆڕانکاری لە زانیارییەکانی لیستی سزاکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی کراوە تایبەت بە سەرۆکی "دەستەی تەحریری شام". بەپێی بڕیارەکە، ناوی (ئەبو محەمەد جۆلانی) راستکراوەتەوە بۆ ناوی راستەقینەی خۆی کە (ئەحمەد حوسێن شەرع)ە و هەڵگری رەگەزنامەی سورییە.

ئەم بڕیارانە بەپێی یاسای بەرەنگاربوونەوەی سپیکردنەوەی پارە و تیرۆر ژمارە (39)ی ساڵی 2015 و بڕیارەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی دەرچوون و دەستبەجێ دەچنە بواری جێبەجێکردنەوە.

 

بەپێی راپۆرتێك 90%ی داهاتی عیراق لە نۆ مانگی ئەمساڵدا لەسەر نەوت بووە و زیاتر لە هەشت ترلیۆن دیناریشی بۆ هەرێمی كوردستان ناردووە.

وەزارەتی دارایی عیراق راپۆرتی داهات و خەرجییەكانی بۆ نۆ مانگی یەكەمی ئەمساڵ بڵاوكردەوە، بەپێی راپۆرتەكە، لەو نۆ مانگەدا، 91 ترلیۆن و 847 ملیار دینار داهات هەبووە، 81 ترلیۆن و 748 ملیار دیناری داهاتی نەوت بووە، ئەوەش 90%ی كۆی داهاتی عیراقە، نۆ ترلیۆن و 419 ملیار دیناریش داهاتی نانەوتیی بووە، كە دەكاتە 10%ی كۆی داهاتی عیراق.

هەر بەپێی راپۆرتەكە، لە ماوەی ئەو نۆ مانگەدا خەرجییەكانی عیراق 99 ترلیۆن و 976 ملیار دینار بووە، بڕی كورتهێنانیش لەو ماوەیەدا هەشت تریلیۆن دینارە.

وەزارەتی دارایی عیراق ئاماژەی بەوەشكردووە، لەماوەی ئەو نۆ مانگەدا بەغداد هەشت ترلیۆن و 331 ملیار دیناری بۆ هەرێمی كوردستان ناردووە، لە بەرامبەردا هەرێمی كوردستانیش هەر لەو ماوەیەدا 679 ملیار و 346 ملیۆن دیناری داهاتی نانەوتیی رەوانەی بەغداد كردووە.

د.لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ چوارشەممە لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە ئەحمەد ئەلموبەرقع، وەزیری وەرزش و لاوان کرد.

لەسەرەتای دیدارەکەدا وەزیر پرسە و سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی سەرۆک کۆمار کرد بەهۆی کۆچی دوایی براکەی، خوالێخۆشبوو شەماڵ رەشید، لەخودای مەزن پاڕایەوە کە بەڕەحمەتی خۆی لێی خۆشبێت و سەبوری خانەوادەکەیشی بداتەوە.

هەر لەمیانەی دیدارەکەدا باسیان لە رەوشی سیاسیی و ئەمنی وڵات و راوێژ و گفتوگۆکانی نێوان فراکسێۆنە سیاسییەکان کرد بۆ یەکلاییکردنەوەی شایستە دەستوورییەکان لە ماوەی دیاریکراودا.

هەروەها تاوتوێی دیارترین بەرنامەکانی گەشەپێدانی کەرتی گەنجان و وەرزشییان کرد و جەختیان لە پێویستی پاڵپشتیکردنی ئەو هەوڵانە کردەوە کە ئامانجیان پەرەپێدانی گەنجانە .

کۆمپانیای دانە غاز دەستپێکردنەوەی پرۆسەی بەرهەمهێنانی لە کێڵگەی کۆرمۆر راگەیاند و ئاشکرای دەکات، حکومەتی هەرێم و عیراق رێوشوێنە ئەمنییەکانیان لە دەوروبەری کێڵگەکە توندوتۆڵتر کردووە.

کۆمپانیای دانە غاز، ئەمڕۆ (3ـی کانونى یەکەم) لە راگەیەندراوێکدا بۆ بازاڕی دارایی ئەبوزەبی ئاشکرای کرد، ئاستی بەرهەمهێنان لە دامەزراوەی کۆرمۆر لە هەرێمی کوردستان گەڕاوەتەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆی، ئەمەش دوای ئەو هێرشەی کە لە ماوەی رابردوودا کرایە سەر کێڵگەکە.

کۆمپانیاکە لەبارەی هۆکاری دەستپێکردنەوەی کارەکانیان دەڵێت: "گەڕانەوەی بەرهەمهێنان دوای ئەوە دێت کە رێوشوێنی ئەمنی لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستان و دەسەڵاتدارانی حکومەتی عیراقەوە توندوتۆڵتر کراون"، لەو چوارچێوەیەشدا سوپاسی هەوڵەکانی هەردوو حکومەتی کردووە.

دانە غاز و هاوبەشەکانی جەخت دەکەنەوە کە پابەندن بە پاراستنی سەلامەتی کارمەند و دامەزراوەکانیان، هاوکات بەردەوام دەبن لە پشتیوانیکردنی کەرتی بەرهەمهێنانی کارەبا و دابینکردنی غازی شل (LPG) بۆ خەڵکی هەرێمی کوردستان و عیراق.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد، پێشوازی لە محەمەد کازم ئال سادق، باڵوێزی کۆماری ئێران لە عیراق کرد.

لە سەرەتای دیدارەکەدا، باڵێوزی ئێران بەبۆنەی کۆچی دوایی برای خوالێخۆشبووی د. لەتیف رەشید، شەماڵ رەشید، سەرەخۆشی لە سەرۆک کۆمار کرد و لە خودای مەزن پاڕایەوە کە بەڕەحمەتی خۆی لێی خۆشبێت و سەبوری خانەوادەکەیشی بداتەوە.

هەروەها باسیان لەچونیەتی بەرزکردنەوەی ئاستی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و دوایین پێشهاتە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان کرد ، سەرۆک کۆمار جەختی لەگرنگی پتەوکردنی پەیوەندییەکانی نێوان عیراق و کۆماری ئیسلامی ئێران و درێژەدان بەڕاوێژ و هەماهەنگی لەبارەی پرسە جێ بایەخە  هاوبەشەکان کردەوە، بەمەبەستی دەستەبەرکردنی خواستەکانی هەردوو وڵات لەپێشکەوتن و خۆشگوزەرانی کە ببێتە بنەمایەک بۆ سەقامگیری و گەشەسەندن لە ناوچەکەدا.

لەلای خۆیەوە باڵیۆزی ئێران سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی و خواستی وڵاتەکەی بۆ قووڵکردنەوەی پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و فراوانکردنی هاوکاری لەگەڵ عیراق دووپاتکردەوە، هەتا بوارە جۆراوجۆرەکان بگرێتەوە وخزمەتی بەرژەوەندییەکانی هەردوو وڵاتی دراوسێی بکات.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد پێشوازی لە پاتریک دورێل باڵیۆزی کۆماری فەرەنسا لەعیراق کرد.

لەسەرەتای دیدارەکەدا باڵیۆز پرسەو سەرەخۆشی لەسەرۆک کۆمار کرد بەبۆنەی کۆچی دوایی برای خوالێخۆشبووی شەماڵ رەشید.

هەر لە دیدارەکەدا باس لەدوایین پێشهاتە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان و میکانیزمی هەماهەنگی هاوبەشی نێوان عیراق و فەرەنسا سەبارەت بە پرسە  هاوبەشەکان و چۆنیەتی بەرزکردنەوەی ئاستی هاریکاری لەبوارە جیاجیاکاندا کرا، بەجورێک کەبەشداری بکەن لەپتەوکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵاتدا.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق ئەمڕۆ لە بەغداد، چاوی کەوت بە نوری مالیکی سەرۆکی هاوپەیمانی دەوڵەتی یاسا.

لەسەرەتای دیدارەکەدا سەرۆک کۆمار پێزانینی خۆی بۆ هەستی دڵسۆزانەی مالیکی دەربڕی بۆ هاخەمی وسەرەخۆشیان بۆ کۆچی دوایی برای د. لەتیف رەشید ، خوالێخۆشبوو شەماڵ رەشید.

لەدیدارەکەدا باس لە دوایین پێشهاتە سیاسی و ئەمنییەکان و گفتوگۆی بەردەوامی نێوان هێزە نیشتمانی و فراکسیۆنەکان کرا ، بۆ داڕشتنی دیدێکی هاوبەش کە ببێتە مایەی یەکلاییکردنەوەی شایستە دەستورییەکان لە ماوەی دیاریکراودا.

بەپێی راپۆرتی رۆژنامەیەكی ئیماراتی چانسی محەمەد شیاع سودانی بۆ وەرگرتنەوەی پۆستی سەرۆك وەزیرانی عیراق لاوازە.

رۆژنامەی زە ناشیۆناڵی ئیماراتی لە راپۆرتێكدا باسی لە دانوستانەكانی نێوان لایەنە سیاسییەكان كردووە لەبارەی پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق و رایگەیاندووە، هاوپەیمانی ئاوەدانكردنەوە و گەشەپێدان بە سەرۆكایەتی سودانی كە 46 كورسی بەدەستهێناوە، پلەی یەكەمی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی بەدەستهێناوە، لەگەڵ ئەوەشدا چانسی سودانی بۆ ویلایەتی دووەمی سەرۆك وەزیران لاوازە، چونكە هەم كورسییەكانی كەمە و هەم زۆرە.

بەپێی ئەو راپۆرتە، كورسییەكانی سودانی لەو رووەوە كەمە بۆئەوەی داوای پۆستی سەرۆك وەزیران بكات، چونكە لانیكەم پێویستی بە 60 بۆ 70 كورسی هەیە، بەڵام كورسییەكانی بەراورد بەو حزبە شیعانەی تر زۆرە كە دەیانەوێت كەسی تر بۆ ئەو پۆستە كاندید بكەن، كە هیچ كورسییان نییە یان كورسییەكانیان كەمە و دەتوانێت كۆنترۆڵیان بكات.

زە ناشیۆناڵ ئاشكراشیكردووە، زۆربەی لایەنە سیاسییەكانی عیراق بە تایبەتیش شیعەكان پێیانوایە، ئەگەر سەرۆك وەزیرانێك زیاتر لە ویلایەتێك بەڕێوەببات، هاوسەنگی سیاسی تێكدەچێت، لە زاری سیاسییەكی شیعەشەوە كە ناوەكەی ئاشكرا نەكراوە دەڵێت، سودانی هەمان پشتگیری ساڵی 2022ی لێناكرێت و رێگەی بەردەمی گوڵڕێژ نییە.

د. لەتیف رەشید سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ لە کۆشکی بەغداد، پێشوازیکرد لە عیرفان سدیق، باڵیۆزی شانشینی یەکگرتووی بەریتانیا لە عیراق.

لەمیانی دیدارەکەدا باسیان لەهاریکاری دوو قۆڵی نێوان هەردوو وڵات و چۆنیەتی پەرەپێدانی لەبوارە جیاجیاکاندا کرد، سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی پتەوکردنی پەیوەندییە مێژووییەکانی نێوان عیراق و شانشینی یەکگرتوو و پێویستی بەردەوامبوونی هەوڵە هاوبەشەکان بۆ خزمەتکردنی بەرژەوەندییەکانی هەردوو گەلی دۆست و چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری لەناوچەکەدا کردەوە.

لەلای خۆیەوە باڵیۆز عیرفان سدیق، سوپاس و پێزانینی خۆی بۆ سەرۆک کۆمار دەربڕی و ئاماژەیکرد بە شانازیکردنی شانشینی یەکگرتوو بە پەیوەندییەکانی لەگەڵ عیراق و ئامادەیی وڵاتەکەشی بۆ فراوانکردنی هاوکارییەکان و بەردەوامیدان بەهەماهەنگی لەبارەی پرسە جێی بایەخە هاوبەشەکانی هەردوولا دەربڕی.