عیراق
دەستەی فەرماندەییی هێزە چەکدارەکانی عیراق زنجیرەیەک بڕیار و رێنمایی نوێی لەبارەی رەوشی ئەمنی و سەربازیی وڵات دەرکرد.
سەباح ئەلنەعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عیراق رایگەیاند، عەلی زەیدی، فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان ئاڕاستەی کردووە بە بەرزکردنەوەی ئاستی ئاگادارکردنەوە (ئامادەباشی) و ئامادەیی تەواو لە سەربازگە و بنکە سەربازییەکاندا.
هاوکات جەختی لەسەر جێبەجێکردنی پلانی هەواڵگریی پێشوەختە کردووەتەوە بۆ پووچەڵکردنەوەی هەر هەوڵێک بۆ ئامانجگرتن یان بەزاندنی سنوورەکان.
لەلایەکی دیکەوە، وتەبێژی فەرماندەی گشتی ئاماژەی بەوە دا، دەبێت پەلەبکرێت لە دابینکردن و پڕچەککردنی تایبەت بە سیستەمەکانی رادار ودۆزینەوەی پێشوەختە و بەرگریی ئاسمانی.
لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا ئاماژەی بەوەکردوە، پاراستنی ئاسایشی ناوخۆ بە تەواوی ئەرک و بەرپرسیارێتیی تایبەتی دامەزراوە سەربازی و ئەمنییەکانی دەوڵەتە.
ناوبراو جەختیشیکردوەتەوە، هەندێک لایەنی دەرەکی هەوڵدەدەن خاک و ئاسمانی عیراق بخەنە ناو هاوکێشە و حیساباتی ململانێکانەوە، بەڵام سیستەمە سەربازی و ئەمنییەکانی عیراق بە بەرزترین ئاستی رێخراوەی و ئامادەیییەوە مامەڵە لەگەڵ پێشهاتەکاندا دەکەن.
سعودیە رونكردنەوە لەسەر ئەو هێرشانە دەدات كە هەفتەی رابردوو بە هاوبەشی ئەمریكا كردیە سەر پێگەكانی حەشدی شەعبی لە عیراق و دەڵێت، ماوەیەكی زۆرە دانیان بەخۆیاندا گرتووە.
سەرچاوەیەكی باڵای سعودییە بە كەناڵی ئەخبارییەی سەر بە حكومەتی سعودی راگەیاندووە، ریاز پەرۆشی پەیوەندییەكانییەتی لەگەڵ حكومەت و گەلی عیراق و ئەو هێرشە ئاسمانییەش كە ئەنجامیداوە ئاڕاستەی گەل یان حكومەتی عیراق نەكراوە.
دەشڵێت، هێرشە ئاسمانییەكە تواناكانی ئەو گروپەی كردووەتە ئامانج، كە هۆكار بوون بۆ هەڕەشە لەسەر ئاسایشی شانشینەكە و بەئامانجگرتنی دامەزراوە مەدەنی و ئابوورییە گرنگەكانیی.
دووپاتیشیكردووەتەوە، هێرشە ئاسمانییەكە وەك وەڵامێكی ورد و سنووردار بووە و دوای بەكارهێنانی تەواوی رێكارە دیپلۆماسی و سیاسییەكان و دانبەخۆداگرتنی بێئەندازە لە مانگەكانی ڕابردوودا هاتووە.
بەوتەی سەرچاوە باڵاكەی سعودیە، گروپە چەكدارییەكان زیان بە بەرژەوەندییەكانی عیراق و پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامیدا دەگەیەنن و خاك و تواناكانی دەكەنە ئامرازێك بۆ دەستدرێژیكردنە سەر وڵاتانی هاوسێی.
پێشتر سەباح نوعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكانی عیراق، هێرشەكەی سعودیەی بە پێشێلكردنی سەروەریی وڵاتەكەی ناوبرد و داوای بەڵگەی ئەمنی لە ریاز كرد.
رۆژی چوارشەممەی رابردوو، سعودیە و ئەمریكا هێرشێكی ئاسمانی هاوبەشیان كردە سەر سەر بارەگاكانی حەشدی شەعبی لە حەوت پارێزگای عیراق و بەهۆیەوە زیاتر لە 20 چەكدار كوژران.
سەرچاوەیەک لە وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، ئاگرێک لە حەوزەکانی بەهەڵمبوونی نەوتی خام لە کێڵگەی نەوتی ئەحدەب لە پارێزگای واست کەوتووەتەوە و تیمەکانی بەرگریی شارستانی دەستبەجێ گەیشتوونەتە شوێنی روداوەکە و لە هەوڵێ کۆنتڕۆڵکردنیدان
بەڕێوەبەری راگەیاندنی کێڵگەکە جەختی کردەوە، روداوەکە تاوەکو ئێستا هیچ زیانێکی گیانیی نەبووە و کاریگەریشی لەسەر هەناردەکردنی نەوت نەبووە.
جەختیشیکردوەتەوە، هۆکاری ئاگرکەوتنەوەکە دیار نییە و دوای کۆنتڕۆڵکردنی لێکۆڵینەوە لە روداوەکە دەکەن.
دەستەی کەشناسی و چاودێریی بوومەلەرزەی عیراق راپۆرتی تایبەت بە چالاکییە زەمینییەکانی پارێزگای کەرکووکی بۆ دوێنێ پێنجشەممە و بەیانیی ئەمڕۆ هەینی بڵاوکردەوە و تێیدا رایگەیاند، پارێزگای کەرکووک بەهۆی شوێنە جوگرافییەکەی و نزیکی لە زۆنی زەمینیی زاگرۆس، لە چوارچێوەی ئەو ناوچانەیە کە لە رووی جیۆلۆجییەوە چالاکن.
لەو بارەیەوە، عەلی عەبدولخالق، بەڕێوەبەری بەشی چاودێریی بوومەلەرزە ئاشکرای کرد، لە نێوان 21 تا 27ی تەممووزدا، 16 بوومەلەرزە لە عیراق تۆمارکراون کە گوڕیان لە نێوان 1.7 تا 3.9 پلەدا بووە و زۆربەیان لە باکوری وڵات و سەر سنوورەکانی عیراق-ئێران بوون. ناوبراو جەختی کردەوە کە ئەم چالاکییانە بەهۆی پێکهاتە جیۆلۆجییەکانەوە ئاسایین و بەردەوام دەبن.
لە لایەکی ترەوە، عامر ئەلجابری،وتەبێژی دەستەی کەشناسی رایگەیاند: هیچ ئامرازێکی زانستی نییە کات و شوێنی بوومەلەرزە پێشوەختە دیاری بکات، هەروەها هیچ ئاماژەیەکیش بۆ رودانی بوومەلەرزەی وێرانکەر لە ئارادا نییە.
بەپێی راپۆرتەکە، رۆژی پێنجشەممە، دوو بوومەلەرزە لە رۆژهەڵاتی کەرکووک (بەلانی کەم 30 کیلومەتر دوور لە سەنتەری شاری) بە جیاوازیی 40 خولەک تۆمارکراون، کە گوڕی یەکێکیان 3.7 پلە بووە.
کەشناسی عیراق هاووڵاتییانی دڵنیا کردەوە کە بەردەوامیی ئەم بوومەلەرزە سووک و مامناوەندانە جێی نیگەرانی نییە و داوای کرد تەنیا پشت بە سەرچاوە رەسمییەکان ببەستن.
دەستەی کەشناسیی عیراق پێشبینییەکانی کەشوهەوای رۆژانی داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاند، کە شەپۆلێکی گەرمای بەتین رو لە عیراق دەکات و لە پێنج پارێزگاش پلەی گەرمی دەگاتە سەرو 50 پلەی سیلیزی.
ئەمڕۆ هەینی، دەستەی کەشناسیی عیراق پێشبینییەکانی بۆ کەشوهەوای رۆژانی داهاتوو بڵاوکردەوە و بە گوێرەی پێشبینییەکان پلەکانی گەرما روو لە بەرزبونەوە دەکەن.
بە گوێرەی پێشبینییەکان، شەپۆلیكی گەرمای بەتین، روی لە عیراق دەکات و لە رۆژی شەممەوە پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە بەراورد بە ئەمڕۆ.
کەشناسیی عیراق دەڵێت؛ لە پارێزگاکانی نەجەف، موسەنا، میسان، زیقار و بەسڕە ئەوپەڕی گەرما کە 50 پلەی سیلیزیی تۆمار دەکەن.
لە بەشێکی تری پارێزگاکانیش لە خوارو 50 پلەوە دەبێت؛ بە شێوەیەک لە سلێمانی و دهۆک 43، هەولێر 44، نەینەوا و ئەنبار 47، دیالە 48، لە بەغدا، کەرکووک، بابل، سەلاحەدین ، واست، کەربەلا و دیوانییە دەگاتە 49 پلە.
دەستەکە ئاماژەی بەوەشکردوە، لە رۆژانی هەفتەی داهاتوودا و بە تایبەت لە رۆژی سێشەممەوە پێشبینی دەکرێت پلەکانی گەرما لە سەرانسەری وڵاتدا زیاتر بەرزببنەوە.
لە چوارچێوەی هەڵمەتەكانی عیراق بۆ روبەڕوبوونەوەی گەندەڵیی، دەستەی دەستپاكی عیراق هەڵوەشاندنەوەی تۆڕێكی گەورەی گەندەڵی لە شارەوانی دیوانیە راگەیاند.
دەستەی دەستپاكی عیراق رایگەیاندووە، 30 فەرمانی دەستگیركردن بۆ چەند فەرمانبەر و چەند بەڕێوەبەرێكی شارەوانی دیوانیە دەركراوە كە پێنج بەڕێوەبەری پێشوو و بەڕێوەبەری ئێستای شارەوانییەكە و شەش لێپرسراوی بەشی ژمێریاریی و وردبینی و چەند بەڵێندەرێك و بەڕێوەبەری ژمێریاریی ئێستای پارێزگاكەشی تێدایە.
هەروەها فەرمانی قەدەغەی گەشت بۆ چەند فەرمانبەرێكی تر دەركراوە، كە پەیوەندیدارن بە دۆسیەكانەوە.
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئەو كەسانە تۆمەتبارن بە ساختەكاریی لە گرێبەست و گەندەڵی و وەرگرتنی بەرتیل و خراپ بەكارهێنانی سامانی گشتیی.
بەپێی راگەیەنراوی دەستەكە، 15 لەو فەرمانبەرانە و سێ بەڵێندەر دەستگیركراون و بەپێی دانپێدانانی ئەوان فەرمانی دەستگیركردن بۆ 12 فەرمانبەر و بەڕێوەبەرەكەی تر دەركراوە و لە ئێستاشدا گەڕان بەدوایاندا بەردەوامە.
دەستەی گشتیی كەشناسی عیراق بڵاویكردەوە، شەپۆلێكی گەرمای بەتین عیراق دەگرێتەوە و بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت.
دەستەی گشتیی كەشناسی و چاودێریی بوومەلەرزەیی عیراق، لە راگەیەنراوێكدا ئاشكرایكرد، لە رۆژی شەممەی داهاتووە شەپۆلێكی گەرمای بەتین سەرجەم شارەكانی عیراق دەگرێتەوە بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت.
کەشناسی عیراق ئاماژەی بەوەشکردوە، لە هەندێك شاری ناوەراست و باشوری عیراق پلەكانی گەرما 50 پلەی سیلیزی تێدەپەڕێنن.
راشیگەیاند، هاتنی ئەو شەپۆلی گەرمایە ئاساییەوە چونكە لە لوتكەی وەرزی هاویندایەو بەرزترین تێكڕای ساڵانەی گەرما لەو چەند رۆژەدا تۆماردەكرێت و بۆ ماوەی پێنج رۆژ بەردەوام دەبێت.
ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانیی عیراق، کۆبوونەوەیەکی بەپەلەی بە سەرۆکایەتیی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیران و فەرماندەیی گشتیی هێزە چەکدارەکان ئەنجامدا، بە مەبەستی تاوتوێکردنی پێشهاتە ئاسایشییەکان و ئەو هێرشە ئاسمانییەی لەلایەن هێزە ئاسمانییەکانی ئەمریکا و سعودیەوە کرایە سەر عیراق.
ئەنجومەنەکە لە راگەیەندراوێکدا، بە توندی ئیدانەی هێرشەکەی کرد و ئاماژەی بەوە دا، کە هێرشەکە لە کاتێکدا رویداوە کە حکومەتی عیراق لە پەیوەندی بەردەوامدا بووە لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان بۆ بەدواداچوون و چارەسەرکردنی ئەو بابەتانەی لەلایەن ئەمریکا و سعودییەوە سەبارەت بە بەئامانجگرتنی خاکی سعودیە روبەڕوو کرابوونەوە.
ئەوەشیان خستوەتەڕوو، لە هێرشەکەی بەرەبەیانی ئەمڕۆی ئەمریکا و سعودیە بۆ سەر عیراق، ژمارەیەک هاووڵاتی مەدەنی کوژراون و بریندار بوون.
لە وەڵامی ئەم پێشهاتانەدا، ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی بڕیاریدا بە داڕشتنی پلانێکی ئاسایشیی گشتگیر بۆ کۆنترۆڵکردنی زەمینی و روبەڕوبوونەوەی هەر پێشێلکارییەکی سەروەریی عیراق.
هاوکات رێگریکردن لە هەر سەرچاوەیەک، کە هەڕەشە لە وڵاتانی دراوسێ بکات و جگه لەوەش، وەزارەتی دەرەوەی راسپارد تاوەکو بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان و پەیماننامەی ئۆپۆ، رێکارە یاساییەکان بۆ بەبەڵگەکردنی ئەم روداوە و پاراستنی مافە رەواکانی عیراق بگرێتە بەر.
سەرۆکایەتیی کۆماری عیراق، ئیدانەی ئەو بۆردومانە دەکات کە بارەگاکانی هێزەکانی حەشدی شەعبی لە چەند ناوچەیەک کردە ئامانج و بووە هۆی کوژران و برینداربوونی ژمارەیەک لە ئەندامانی حەشدی شەعبی.
سەرۆکایەتی کۆمار رایگەیاند، ئەم هێرشانە دەستدرێژی و پێشێلکارییەکی ئاشکرای سەروەریی و بەئامانجگرتنی دامەزراوە ئەمنییە رەسمییەکانی عیراقە.
ئاماژەی بەوەشداوە، هێرشکردنەسەر عیراق بەو شێوەیە، لەگەڵ یاسا نێودەوڵەتییەکان یەکناگرێتەوە.
ئەوەشی روونکردەوە، سەرەڕای ئیدانەکردنی هێرشەکان بۆسەر عیراق، لە هەمان کاتدا جەخت لە هەڵوێستی نەگۆڕیشیان لە رەتکردنەوەی بەکارهێنانی خاکی عیراق وەک بنکە یان گۆڕەپانێک بۆ هێرشکردنە سەر وڵاتانی دراوسێ بۆ یەکلاکردنەوەی ململانێ هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان، دەکەنەوە.
سەرۆكی دەستەی دەستپاكیی عێراق لە ئەنكەرەوە رایگەیاند، هیچ شوێنێكی پارێزراو بۆ گەندەڵكاران لە دەرەوەی عیراق نییە و دەبێت گەندەڵكاران بدرێنە دەست یاسا .
محەممەد عەلی لامی سەرۆكی دەستەی دەستپاكی عیراق كە بە یاوەری سەرۆك وەزیران سەردانی توركیای كرد لە ئەنكەرەوە رایگەیاند ، عیراق بە هەنگاوی جێگیرەوە بەرەو چەسپاندنی ژینگەیەكی ئارام بۆ گەشەپێدان و وەبەرهێنان هەنگاو دەنێت، ئەمەش بەهۆی هەوڵە نیشتمانییە كانەوەیە بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی
وتیشی تەواوكردنی ئەم هەوڵانە پێویستی بە هاوكارییەكی نێودەوڵەتیی هەیە بۆ گەڕاندنەوەی پارە بە تاڵانبراوەكانی عیراق كە براونەتە دەرەوەی وڵاتەكە .
جەختی لەوەش كردەوە ، جەنگی عیراق دژی گەندەڵی بەردەوامە و هیچ سنوورێكی نیە و لایەنە پەیوەندیدارەكانی عیراق سوورن لەسەر گرتنەبەری سەرجەم ڕێوشوێنە یاسایی و دیپلۆماسییە نێودەوڵەتییەكان بۆ بەدواداچوونی تۆمەتباران و سزادراوان و گەڕاندنەوەی سامانی گشتی، گەندەڵكارانیش هیچ شوێنێكی پارێزراویان نیە و بە دوایانەوە دەبن تا ئەو كاتەی لە رێی یاساوە سزا دەدرێن .
ئەمریكا و سعودیە هێرشێكی هاوبەشیان بۆ سەر پێگەی گروپە چەكدارەكانی عیراق لە چەند پارێزگایەك ئەنجامدا.
سوپای ئەمریكا و وەزارەتی بەرگری سعودیە رایانگەیاند، بەرەبەیانی ئەمرۆِ، هێرشی ورد و ئامانجداریان دژی چەند پێگەیەكی پێگەی گروپە چەكدار لە خاكی عیراقدا ئەنجامداوە، ئەمەش وەك وەڵامێك بۆ ئەو هێرشانەی كە ئاراستەی هێزەكانی ئەمریكا و ژێرخانی نەوتی سعودیا كراون.
فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریكا 'سێنتكۆم' بڵاویكردەوە، هێرشەكان ناوچەكانی رۆژهەڵاتی عیراقیان كردە ئامانج، دوای ئەوەی لە ماوەی 72 سەعاتی رابردوودا زیاتر لە 30 هێرشی درۆنی لەلایەن سوپای پاسدارانی ئێرانەوە ئاڕاستە كراون.
وەزارەتی بەرگری سعودیەش جەختیكردەوە، ئەو هێرشانە لە چوارچێوەی مافی ڕەوای وڵاتەكەدایە بۆ بەرگریكردن لە خۆی و پاراستنی ئاسایش و سەروەرییەكەی، هاوكات رایگەیاند كە دەسەڵاتی ریاز بەردەوام دەبێت لە ڕێگریكردن لە هەڕەشەكان.
لای خۆشیەوە، حەشدی شەعبی رایگەیاند، سەرەكیترین بارەگایان لە شاری بەسرە كەوتووەتە بەر هێرشێكی ئاسمانی بەهۆیەوە چەندین چەكداریان كوژران و برینداربوون، و هۆشداریدا لەوەی، ئەو رەوشە پێشێلكارییەكی مەترسیدارە بۆ سەر سەروەری عیراق.
دادگای فیدراڵی بە پاساوی پێچەوانەبوونی چەند ماددەیەكی دەستووریی، بڕگەیەكی یاسای شەهیدانی هەڵوەشاندەوە و بەوەش هەژماركردنی سەدان كەس بە شەهید هەڵدەوشێتەوە.
دادگای باڵای فیدراڵی عیراق بڕیاریدا، بڕگەیەكی یاسای ژمارە دووی ساڵی 2016ـی دامەزراوەی شەهیدان بە پاساوی نادەستوری بوون هەڵبوەشێنێتەوە، بەوەش ئەو كەسانەی بەهۆی پڕۆسە جەنگییەكان و هەڵمەتە سەربازییەكان و هێرشە تیرۆریستییەكانەوە بە شەهید هەژمار كرابوون، بڕیارەكەیان هەڵدەوەشێتەوە.
دادگاكە لەو بارەیەوە ئاماژەی بەوەكردووە، ئەو بڕگەیە پێچەوانەی هەردوو مادەی 47 و 80ـی دەستوری عیراقە كە تایبەتن بە جیاكردنەوەی ئەركی دەسەڵاتەكان لە وڵاتەكە، هەروەها دەسەڵاتەكانی ئەنجوومەنی وەزیران.
بڕیارەكە دوای ئەوەش دێت، دامەزراوەی شەهیدانی عیراق سكاڵایەكی لەسەر بڕگەیەكی هەمواركراوی یاسای دامەزراوەكە تۆمار كردبوو و داوای كردبوو ئەوكەسانە بە شەهید هەژمار نەكرێن كە لە دوای ساڵی 2003ـەوە بەهۆی هێرشەكانی ئەمریكا یان هەر ئۆپەراسیۆنێكی سەربازی كوژراون.
سەرچاوە سیاسییەكانی عیراق ئاشكرایانكردووە، بەپێی ئەو لێكتێگەیشتنە سەرەتاییانەی لەنێوان حزبە سیاسییەكان ئەنجامدراوە، تەواوكردنی كابینەی نوێی حكومەتی عیراق دەكەوێتە مانگی ئەیلولی داهاتوو.
سەرچاوە سیاسییەكانی عیراق بە ماڵپەری "عەرەبی جەدید"یان وتووە، لە دوای ئەو لێكتێگەیشتنە سەرەتاییانەی لەنێوان حزب و هێزە سیاسییەكاندا كراوە، تەواوكردنی كابینەكەی حكومەت دەكەوێتە مانگی نۆ، كە تائێستا نۆ وەزارەت بە بەتاڵی ماونەتەوە، لە دیارترینیان وەزارەتەكانی بەرگریی و ناوخۆ.
ئیبراهیم سكینی ئەندامی ئیئتیلافی دەوڵەتی یاسا بە "عەرەبی جەدید"ی وتووە، دواخستنی پڕكردنەوەی ئەو وەزارەتانەی حكومەتی عیراق، كاریگەری لەسەر كارەكانی دەوڵەت و بەرژەوەندی عیراقییەكان دەبێت و پێویستە سەرجەم هێزە سیاسییەكان هەڵوێستی یەكلاكەرەوە و یەكگرتوویان هەبێت و رێگە بە دەستوەردانی هەرێمیی و نێودەوڵەتی لە كاروباری عیراقدا نەدەن.
عەقیل ردینی وتەبێژی هاوپەیمانی نەسریش دەڵێت، هێزەكانی ناو چوارچێوەی هەماهەنگی سوورن لەسەر تەواوكردنی كابینەی حكومەت، بەڵام هێزە عیراقییەكان نایانەوێت بكەونە ژێر ویست و ئارەزووی دەرەكی و حكومەتەكەی عەلی زەیدیش دەزانێت چۆن مامەڵە لەگەڵ كێشەكان بكات.
وەزارەتی دارایی عیراق دەستپێکردنی دابەشکردنی موچەی فەرمانبەرانی دەوڵەتی بۆ مانگی تەمووز راگەیاند.
وەزارەتەکە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کردووە: فەرمانگەی ژمێریاری دەستی کردووە بە تمویلکردنی موچەی فەرمانبەرانی دەوڵەت بۆ مانگی تەمووز، لە ئەمڕۆ سێشەممەوە.
نوێ دەکرێتەوە..
دەستەی دەستپاکی بڕی دوو ملیار و 500 ملیۆن دیناری لە ماڵی بەڕێوەبەری پێشووی بەشی ژمێریاری لە پارێزگای سەلاحەدین دەستبەسەردا گرت، هاوکات شەش موڵکی وەبەرهێنانیشی ئاشکرا کرد کە لەسەر ناوی هاوسەری تۆمەتبارەکە تۆمارکراون.
دەستەی دەستپاکی عیراق لە راگەیەندراوێکدا بڵاوی کردەوە، کە تیمی نووسینگەی لێکۆڵینەوەی سەلاحەددین، بە گوێرەی فەرمانی دادوەر، هەڵیانکوتاوەتە سەر ماڵی بەڕێوەبەری پێشووی بەشی ژمێریاری لە پارێزگای سەلاحەددین (کە لە ئێستادا دەستبەسەرە) و توانیویانە بڕی(2،500،000) دوو ملیار ونیو ملیۆن دینار بدۆزنەوە و دەستی بەسەردا بگرن.
دەستپاکی ئاماژەی بەوەش کردووە، لە ئەنجامی هەمان ئۆپراسیۆندا زانیاری لەسەر شەش موڵک لە کۆمەڵگە وەبەرهێنانەکاندا ئاشکرا کراوە، کە بە ناوی هاوسەری تۆمەتبارەکەوە تۆمارکراون.
دەستەکە ئەوەشی روونکردەوە، تۆمەتبارەکە لە ئێستادا بەپێی ماددەی (340) لە یاسای سزادانی عیراقی راگیراوە، لەسەر کەیسێکی گەندەڵی کە تایبەتە بە نوسین و خەرجکردنی چکێکی راکێشراو لە بەنکی رافیدەین، بە پاساوی خەرجکردنی شایستە داراییەکان و جیاوازیی موچەی فەرمانبەرانی پارێزگا، لە کاتێکدا مامەڵەی خەرجکردنەکە وەصڵی پووچەڵی تێدا بەکارهێنراوە.
لە کۆتاییدا ئاماژە بەوە کراوە، تیمی لێکۆڵینەوەکە پەڕاوی دەستبەسەرداگرتنی ئۆصولییان بۆ پارە و کەلوپەلە دۆزراوەکان رێکخستووە و رادەستی دادوەری لێکۆڵینەوەی تایبەتمەندیان کردووە تا رێکارە یاساییە پێویستەکانی بەرانبەر بگرێتە بەر.