جیهان
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند کە ئێران بە راستی دەیەوێت رێککەوتنێک واژۆ بکات، و ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم رێککەوتنە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و هاوپەیمانەکانی باش دەبێت.
ترەمپ لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ترووس سۆشیاڵ" ئاماژەی بەوە کردووە، کە ئەو دەپرسێت ئایا دیموکراتەکان و هەندێک لە کۆمارییەکان "کە وەک کەسانی نانیشتمانی دەردەکەون" درک بەوە دەکەن کە بەردەوامبوونی "چیڕەچیڕ و گازندە"ی نەرێنی لەلایەن چەتە سیاسییەکانەوە بە ئاستێکی بێپێشینە، کارەکانی ئەو قورس دەکات بۆ ئەوەی ئەرکەکانی جێبەجێ بکات و بە شێوازێکی دروست گفتوگۆ بکات.
ترەمپ رونکردنەوەی داوە کە ئەم رەخنە بەردەوامانە پەیوەندییان بە خێرایی جووڵەکانیەوە هەیە، جا چ خێرا بن یان خاو، و هەڵوێستەکانی سەبارەت بە جەنگ یان خۆدوورخستنەوە لێی و بابەتەکانی دیکە.
لە کۆتایی لێدوانەکانیدا وتی: تەنها دانیشن و ئارام بگرن، چونکە لە کۆتاییدا هەموو شتێک بە باشی کۆتایی دێت وەک هەمیشە کە رودەدات.
سەرۆکی ئەمریکا لە نوێترین بڵاوکراوەیدا لەسەر پلاتفۆرمی ئێکس رایگەیاند، تۆم باراک کراوە بە نێردەی تایبەتیی خۆی لە عیراق.
دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، خۆشحاڵە بەوەی لە ماوەکانی رابردوودا تۆم باراک هەم وەک باڵیۆزی تورکیا و هەم وەک نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا لە سوریا کاریکردووە و کارەکانی زۆر بەباشی راپەڕاندووە.
ئاماژەی بەوەشداوە، تۆم باراک لە هەمان کاتدا وەک باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا دەمێنێتەوە و دەشبێتە نێردەی تایبەتی سەرۆکی ئەمریکا بۆ کاروبارەکانی عیراق.
هاوکات، سەرۆکی ئەمریکا سوپاس و پێزانینی خۆشی بۆ تەواوی کارەکانی تۆم باراک کە تائێستا کردوونی دەربڕی.
ئاژانسی ناسا رایگەیاند، لە کۆتایی مانگی پێنجدا ئاسمانی زەوی دیاردەیەکی دەگمەنی گەردوونی بەخۆیەوە دەبینێت کە بە "مانگی شین" (Blue Moon) ناسراوە، مانگ بە تەواوی پڕ دەبینرێت.
ناسا ئاماژەی بەوە کردووە، ئەم دیاردەیە کاتێک رودەدات کە دوو مانگی پڕ لە یەک مانگی زاینیدا کۆببنەوە، کە یەکەمیان لە سەرەتای مانگی پێنجدا بوو و دووەمیشیان لە کۆتایی هەمان مانگدا دەبێت.
ئاژانسەکە روونیکردەوە، کە ناونانی بە "مانگی شین" پەیوەندی بە رەنگەکەیەوە نییە، بەڵکو تەنها زاراوەیەکی گەردوونییە بۆ دەگمەنی روداوەکە، کە بە تێکڕا هەر دوو ساڵ و نیو جارێک دووبارە دەبێتەوە.
هاوکات سەرچاوەکان دەڵێن، ئەم مانگە شینە هاوکات دەبێت لەگەڵ دیاردەی (مانگی بچووککراو)، چونکە مانگ لەو کاتەدا لە دوورترین خاڵی خولگەی خۆی لە زەوییەوە دەبێت و بەراورد بە مانگی پڕی ئاسایی، کەمێک بچووکتر و کەمشەوقتر دەردەکەوێت.
رۆژنامەی "وۆڵ ستریت جۆرناڵ" ئاشكرایكرد، ئەمریكا رۆبۆتی پێشكەوتووی بۆ هەڵگرتنەوە و پووچەڵكردنەوەی مینە چێنراوەكانی گەروی هورمز بەكارهێناوە، هەروەها سوپای وڵاتەكەش هەماهەنگی لەگەڵ چەند كەشتییەك كردووە و دوای كوژاندنەوەی ئامێرەكانی چاودێری، لە گەروەكە پەڕیونەتەوە.
پێشتریش دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، خۆی بۆ بڕیاری كۆتایی لەسەر رێككەوتن لەگەڵ ئێران ئامادە دەكات و بڕیاریشی داوە گەمارۆی دەریایی سەر بەندەرەكانی ئێران هەڵبگرێت تا كەشتییە گیخواردووەكان بگەڕێنەوە.
ترەمپ جەختیشیكردووەتەوە لەسەر ئەوەی كە دەبێت ئێران دەستبەجێ گەرووەكە بەبێ باج بكاتەوە و ئەو مینانەش كە ماون هەڵیانبگرێتەوە.
هەر لەو چوارچێوەیەشدا، هێزی دەریایی بەریتانیا ئامادەیی خۆی بۆ بەشداریكردن لە پاككردنەوەی گەرووەكە دوای ئیمزاكردنی رێككەوتنی ئاشتی دەربڕیوە.
بێت هیگسێت، وەزیری بەرگریی ئەمریکا، رۆژی شەممە، رایگەیاند کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا ئامادەیە هێرشەکانی بۆ سەر ئێران دەستپێبکاتەوە ئەگەر نەتوانرێت بگەینە رێککەوتن، ئەمەش لە کاتێکدایە کە دانوستانکارانی واشنتۆن و تاران کار بۆ لابردنی ئەو کۆسپە سەرەکییانە دەکەن کە رێگرن لە بەردەم گەیشتن بە رێککەوتن.
هیگسێت لە سەنگاپوورە رونی کردەوە: توانامان هەیە بۆ دەستپێکردنەوەی هێرشەکان ئەگەر پێویست بکات ئێمە زیاتر لەوەش توانامان هەیە.
جەختیشی کردەوە: کۆگاکانی چەک و تەقەمەنیمان زیاتر لە پێویستن بۆ ئەوە، چ لەوێ و چ لە سەرانسەری جیهاندا، بۆیە ئێمە لە دۆخێکی زۆر باشدان.
هیگسێت لە میانەی وتارێکیدا لە کۆبوونەوەکانی "دیالۆگی شانگریلا" (گرنگترین کۆڕبەندی ئاسیایی بۆ سەرکردەکانی بەرگری، بەرپرسانی باڵای سەربازی و دیپلۆماتکاران)، رایگەیاند کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پشتی لە ناوچەی ئاسیا و ئۆقیانووسی ئارام نەکردووە، سەرەڕای تێوەگلانی لە ململانێ لەگەڵ ئێراندا.
ئاماژەی بەوەش کرد: دەتوانین لە یەک کاتدا دوو کار بکەین. بنکەی پیشەسازیی بەرگریمان بە شێوەیەکی بەرچاو بەهێز دەکەین، بەجۆرێک لە ئایندهیەکی زۆر نزیکدا دوو هێندە، سێ هێندە، یان چوار هێندە تەقەمەنی بەرهەم بهێنین، بۆ دڵنیابوون لە دابینکردنی بودجەی گونجاو بۆ سەرجەم پلانەکانمان لە سەرانسەری جیهاندا.
وەزیری بەرگری وتیشی، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بەئارامە و دەیەوێت رێککەوتنێکی گەورە واژۆ بکات کە دەستەبەری ئەوە بکات ئێران نەبێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.
دادوەرێکی فیدراڵیی ئەمریکا، فەرمانی کرد بە لادانی ناوی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە ناوەندی کەنەدی بۆ هونەرەکانی نواندن لە واشنتۆن، و جەختی کردەوە کە گۆڕینی ناوی رەسمیی ناوەندەکە ناتوانرێت بە بڕیارێکی تاکلایەنەی ئەنجومەنی کارگێڕی جێبەجێ بکرێت، بەڵکو پێویستی بە رەزامەندی کۆنگرێس هەیە.
کریستۆفەر کوپەر، دادوەری دادگای ناوچەیی ئەمریکا لە حوکمێکدا کە رۆژی هەینی دەریچواندووە، رایگەیاند کە ئیدارەی ترەمپ پابەندە بە لادانی سەرجەم ئەو تابلۆیانەی ناوی ترەمپیان هەڵگرتووە، لەگەڵ سڕینەوەی هەر ئاماژەیەک بۆ "ناوەندی ترەمپ کەنەدی" لە بەڵگەنامە رەسمییەکاندا لە ماوەی 14 رۆژدا.
کوپەر لە حوسێیاتی حوکمەکەدا رونی کردەوە: یاسای بنەڕەتیی ناوەندی کەنەدی بە رونی دەقاوەتەوە کە پێویستە ناوەندەکە ناوی سەرۆک جۆن ئێف کەنەدی هەڵبگرێت، و ناتوانرێت هیچ ناوێکی تری رەسمی پێ ببەخشرێت یان بکرێتە یادگارییەکی گشتی بە بڕیارێکی تاکڕەوانەی ئەنجومەنی کارگێڕی.
ئەو دادوەرە زیادی کرد: کۆنگرێس ئەو لایەنەیە کە ناوی ناوەندی کەنەدی بەخشیوە، و تەنیا کۆنگرێس خۆی دەسەڵاتی گۆڕینی هەیە.
دادوەرەکە جەختی کردەوە کە دادگا هەوڵ نادات دەستوەردان بکات لە شێوازی بەڕێوەبردنی ناوەندەکە یان سەپاندنی میکانیزمێکی کارکردنی دیاریکراو، جا چ پێوەندیدار بێت بە پلانەکانی بیناسازی، داخستن، یان هەر بڕیارێکی تری کارگێڕی.
ئەم حوکمە لەسەر بنەمای داوایەکی یاسایی هات کە لەلایەن جۆیس بێتی، نوێنەری دیموکراتەکان لە ویلایەتی ئۆهایۆ تۆمارکرابوو، کە خۆی بە حوکمی پۆستەکەی لە کۆنگرێس ئەندامی ئەنجومەنی کارگێڕیی ناوەندی کەنەدییە.
تا ئێستا هیچ لێدوانێکی دەستبەجێ لەلایەن کۆشکی سپییەوە سەبارەت بەو بڕیارە نەدراوە.
مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند کە باڵیۆز تۆم باراک بەردەوام دەبێت لە گێڕانی رۆڵێکی سەرکردایەتی لە هەردوودۆسیەی سووریا و عیراقدا لە چوارچێوەی ئیدارەی سەرۆک دۆناڵد ترەمپدا، سەرەڕای کۆتاییهاتنی پێگەکەی وەک نێردەی تایبەت بۆ سوریا.
روبیۆ لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئێکس" نووسیویەتی: باڵیۆز تۆم باراک رۆڵێکی بێ هاوتای گێڕاوە وەک نێردەی تایبەتی ئێمە بۆ سوریا.
شێوازی ئاماژەدان بەم ناونیشانە کۆتایی دێت، بەڵام ئەو بەردەوام دەبێت لە گێڕانی رۆڵی سەرکردایەتی لە ئیدارەی ترەمپدا، لە هەردوو وڵاتی سوریا و عیراق، کە تێیدا ئەزموون، پەیوەندییەکان و تێگەیشتنی ئەو بۆ ئەجێندای 'سەرەتا ئەمریکا' بەردەوام دەبێت لە بەدیهێنانی دەستکەوتەکان لەسەر ناوی وڵاتە مەزنەکەمان.
لێدوانەکانی روبیۆ دوای ئەوە دێت لە ماوەی رابردوودا باراک لە پێشەوەی پێوەندییەکانی ئەمریکا لەگەڵ بەغداد دەرکەوت، بەهۆی پەککەوتنی دەستبەکاربوونی رەسمی مارک سافایا لە پۆستی نێردەی تایبەت بۆ عیراق.
یوری سلیۆسار، پارێزگاری هەرێمی رۆستۆڤ لە باشووری روسیا رایگەیاند، بەرەبەیانی ئەمڕۆ شەممە، بەهۆی هێرشێکی فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئۆکرانیاوە، ئاگر لە نەوتبەرێک، کۆگایەکی سووتەمەنی و باڵەخانەیەکی کارگێڕی لە بەندەری شاری تاگانرۆگ کەوتووەتەوە.
سلیۆسار لە پۆستێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئێکس" نووسیویەتی: لە ئەنجامی هێرشێکی درۆنیدا، ئاگر لە نەوتبەرێک، کۆگایەکی سووتەمەنی و باڵەخانەیەکی کارگێڕی لە بەندەری تاگانرۆگ کەوتووەتەوە، وبەپێی راپۆرتە سەرەتاییەکان هیچ کەسێک بریندار نەبووە و لێکۆڵینەوە لە زانیارییەکان بەردەوامە.
دواتر لەم بەیانییەدا، دەسەڵاتدارانی تاگانرۆگ پشتڕاستیان کردەوە کە ئاگرەکەی ناو بەندەرەکە کوژێنراوەتەوە بێ ئەوەی هیچ دزەکردنێکی نەوت ڕووبدات.
لە کاتی هێرشەکەدا بۆ سەر شارەکە، فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان بەر ماڵێکی تایبەت کەوتووە و لە ئەنجامدا دوو کەس بریندار بوون، هەروەها بەهۆی هێرشی درۆنەکانەوە زیان بە چەند ماڵێکی تری تایبەت لە دوو ناوچەی هەرێمەکە گەیشتووە، بەڵام هیچ زیانێکی گیانی لێنەکەوتووەتەوە.
دەموچاوی ترەمپ خەریكە یاسایەكی 160 ساڵەی ئەمریكا دەگۆڕێت.
لە چوارچێوەی ئامادەكارییەكانی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا بۆ 250ـەمین ساڵیادی سەربەخۆیی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا، نووسینگەی نەخشاندن و چاپكردنی وەزارەتی گەنجینەی ئەمریكا دیزانێكی سەرەتایی بۆ دراوێكی نوێی ئەمریكی كردووە كە دراوی 250 دۆلارییەوە و وێنەی ترەمپی لەناوەڕاست و یادی 250 ساڵەی سەربەخۆیی ئەمریكای لەسەر نەخشێندراوە.
دراوە نوێیەكە لەلایەن تۆماس فێنتۆن هونەرمەند و نیگاركێشی بەناوبانگی بەریتانی دیزاینكراوە و لەلایەن خودی ترەمپەوە پەسەندكراوە.
ئەم دراوە نوێیەی ئەمریكا بە وێنەی ترەمپەوە، رووبەڕووی ئاستەنگییەكی یاسایی توند بووەتەوە، كە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ سەدەی 19هەم و بەپێی یاسای فیدراڵی ئەمریكا لە ساڵی 1866، قەدەغەیە وێنەی هیچ كەسێكی زیندوو بخرێتە سەر دراوی رەسمی، پشك و بەڵگەنامەی دارایی، ئامانج لە یاساكەش رێگریكردن بووە لە سەرۆكەكان كە دراوی وڵات بۆ بانگەشەی خۆیان بەكاربهێنن.
بۆ تێپەڕاندنی ئەو بەربەستە یاساییە، جۆو ویڵسن كۆنگرێسمانی كۆمارییەكان، پرۆژەیاساییەكی بەناوی یاسای دراوی 250 دۆلاری دۆناڵد ترەمپ ئامادەكردووە و پێشكەشی ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكای كردووە كە تێیدا ئەو یاسایەی فیدراڵی ئەمریكا هەمواردەكرێتەوە و رێگەدەدرێت بە چاپكردنی ئەو دراوە نوێیە بۆ یادی سەربەخۆیی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكا.
تا ئێستا لە ئەنجومەنی نوێنەرانی ئەمریكا خوێندنەوە بۆ پرۆژە یاساكەی جۆو ویڵسن نەكراوە و خودی پرۆژە یاساكەش رووبەڕووی دژایەتییەكی توندی دیموكراتەكان بووەتەوە، دیموكراتەكان پێیانوایە ئەوە پێشێلكردنی نەریتنی دیموكراسی ئەمریكایە.
سكۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریكا رایگەیاندووە، وەك دامەزراوەیەكی جێبەجێكار پابەندی یاسان و ئەگەر كۆنگرێس پرۆژەیاساكەی جۆو ویڵسن پەسەندبكات، ئەوە دراوی 250 دۆلاری بە وێنەی ترەمپەوە دێتە ناو بازاڕەوە.
لە كۆتاییدا، چاپكردنی دراوێكی نوێ لە ئەمریكا پرۆسەیەكی درێژخایەن و ئاڵۆزە، لەدوای پەسەندكردنی لەلایەن كۆنگرێس و سەرۆكی ئەمریكاوە، وەزارەتی گەنجینەی ئەمریكا بە هەماهەنگی لەگەڵ بانكی ناوەندی و دەزگای نهێنی ئەمریكا هەڵدەستێت بە چاپكردنی ئەو دراوە نوێیە و پرۆسەكە لەنێوان شەش بۆ هەشت ساڵ دەخایەنێت.
دۆناڵد ترەمپ هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی سەر ئێرانی راگەیاند و وتی، ئەمشەو بڕیاری كۆتایی لەبارەی ئەو وڵاتەوە دەدات، ئێرانیش لەبەرانبەر رێككەوتن لەگەڵ ئەمریكا داوای 12 ملیار دۆلار و راگرتنی شەڕ لە لوبنان دەكات.
ترەمپ لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تروس سۆشیاڵ رایگەیاند، دەبێت ئێران رەزامەندی بدات كە هیچ كات نابێتە خاوەنی چەكی ئەتۆمی، هەروەها دەستبەجێ گەروی هورمز بەبێ هیچ رسومات و باج وەرگرتنێك بە هەردوو ئاڕاستەدا بكاتەوە، مینە چێندراوەكانی گەرووەكەش لاببرێن و جارێكی تر جووڵەی كەشتیوانی لەو گەرووە دەستپێبكاتەوە.
ترەمپ ئەوەشی خستەڕو، یۆرانیۆمە پیتێنراوەكەی ئێران كە بووە بەژێر شاخەكانی ئەو وڵاتەوە، لەلایەن ئەمریكاوە بە هەماهەنگی چین و ئاژانسی نێودەوڵەتی وزەی ئەتۆم هەڵدەگیرێتەوە و لەناودەبرێت، هیچ پارەیەكیش لەگەڵ ئەو وڵاتە ئاڵوگۆڕ ناكەن.
هاوكات، ئاژانسی فارس لە زاری دەسەڵاتدارانی ئێرانەوە بڵاویكردەوە، ئەو نزیكبوونەوەیەی نێوان ئەمریكا و ئێران كە ترەمپ بانگەشەی بۆ دەكات دوورە لە راستییەوە، ئێران لەبەرانبەر هەر جۆرە دانووستانێك داوای 12 ملیار دۆلار و راگرتنی شەڕ لە لوبنان دەكات.
بۆ یەكەمجار روسیا بە رەسمی دەستیكرد بە تاقیكردنەوە لەسەر ڤاكسینی دژە پیریی و دەیەوەێت تا ساڵی 2028 ڤاكسینەكە بەرهەم بهێنێت.
دێنیس سیكیسینسكی، جێگری وەزیری زانستی روسیا رایگەیاند، بۆ یەكەمجار بە رەسمی لە تاقیگەدا دەستیان كردووە بە تاقیكردنەوە بۆ پەرەپێدانی ڤاكسینێك بە ناوی دژە پیریی، كە ئامانج لێی هێواشكردنەوەی پیربوونی خانەكانی جەستەیە لەڕێگەی پەكخستنی وەرگری رەیج كە لێپرسراوە لە گۆڕانكارییەكانی تەمەن.
دێنیس ئەوەشی خستووەتەڕوو، ئەنجامدانی تاقیكردنەوەكە لە چوارچێوەی ئەو پڕۆژانەدایە كە ساڵی رابردوو روسیا بودجەیەكی تایبتەتی بە بڕی 26.4 ملیار دۆلار بۆ تەرخانكردووە، كە ئامانجی سەرەكی لێیان رووبەڕوبوونەوەی قەیرانی دیمۆگرافیای دانیشتوان و زۆربوونی رێژەی بەساڵاچوونە.
هەر لەو بارەیەوە تاتیانا گۆلیكۆڤا جێگری سەرۆك وەزیرانی روسیا ئاماژەی بەوە كردووە، پلانی روسیا بەو جۆرەیە كە لەماوەی دوو ساڵی داهاتوو و لەنێوان ساڵانی 2028 بۆ 2030دا دەست بە بەرهەمهێنانی ڤاكسینەكە بكات.
نەتەوەیەكگرتووەكان ناوی ئیسرائیلی خستە لیستی رەشەوە بۆ توندوتیژی سێكسی لەناوچەكانی شەڕدا، نوێنەری ئیسرائیلیش بڕیارەكە بە سیاسی ناودەبات.
دانی دانۆن، باڵیۆزی ئیسرائیل لە نەتەوەیەكگرتووەكان رایگەیاند، ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس ئەمینداری گشتی نەتەوەیەكگرتووەكان لە پەیوەندییەكی تەلەفۆنیدا پێی وتووە، كە رێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكان ناوی ئیسرائیلی خستووەتە لیستی رەشەوە بۆ توندوتیژی سێكسی لەناوچەكانی شەڕدا.
دانۆن وتیشی، ئەو بڕیارە سیاسییە و دابڕاوە لە راستییەكان، نوێنەرایەتی ئاستێك لە داڕمان دەكات لەناو رێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكان.
پێشتریش، وەزارەتی دەرەوەی ئیسرائیل رایگەیاندبوو، هەموو پەیوەندییەكانیان لەگەڵ گۆتێرێس دەپچڕێنن و بەوەش تۆمەتباریان كرد كە پێشێلی ستانداردە پیشەییەكان و دەستپاكی و راستگۆیی كردووە بەرانبەر ئیسرائیل.
ناتۆ سەرەڕۆیی روسیا سەركۆنە دەكات و بەرگرییەكانی لە رۆمانیای هاوسنووری ئۆكرانیا بەهێز دەكات.
هاوپەیمانی باكوری ئەتڵەسی 'ناتۆ' بە توندی سەركۆنەی هێرشە درۆنیەكەی سەر رۆمانیا دەكات كە بەهۆیەوە دوو كەس برینداربوون.
ئەلیسۆن هارت، وتەبێژی ناتۆ ڕایگەیاند، مارك ڕووتە، ئەمینداری گشتیی ناتۆ لەگەڵ دەسەڵاتدارانی ڕۆمانیا لە پەیوەندیدایە و جەختی كردەوە كە ناتۆ بەردەوام دەبێت لە بەهێزكردنی بەرگرییەكانی دژی سەرجەم هەڕەشەكان، بەتایبەت فڕۆكەی بێفڕۆكەوان.
ئەمە یەكەمجارە لە سەرەتای جەنگەوە درۆنی رووسی لە ناوچەیەكی قەرەباڵغی ڕۆمانیا بكەوێتە خوارەوە و برینداری لێبكەوێتەوە، ئەمەش مەترسییەكانی پەرەسەندنی گرژی لە باڵی ڕۆژهەڵاتی ناتۆ زیاتر دەكات.
جێگری سەرۆکی ئەمریکا دەڵێت: وڵاتەکەی و ئێران نزیژن لە ئیمزاکردنی رێککەوتنە پێشبینیکراوەکەی نێوانیان و ئەگەری ئاگربەستێکی 60 رۆژەش لە ئارادایە.
ماڵپەڕی هەواڵی ئەکسیۆس لە زاری جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا بڵاویکردەوە، ئەمریکا و ئێران گەیشتوونەتە رێککەوتنێک کە تێیدا کردنەوەی گەروی هورمز و دەستپێکردنەوەی دانوستانەکان لەبارەی سنوردارکردنی پرۆگرامە ئەتۆمییەکەی تاران، لەخۆدەگرێت.
ڤانس وتیشی، لەسەر هەندێک خاڵی پەیوەست بە داڕشتنی دەقەکە گفتوگۆ دەکەن و پێشکەوتنی باشیان بەدەستهێناوە، بەڵام هێشتا ناتوانن گەرەنتیی ئەوە بدەن کە دەگەنە ئەنجامی کۆتایی.
ئاماژەی بەوەشداوە، دانوستاکارانی هەردوولا رێککەوتووب لەسەر ئاگربەستێکی 60 رۆژە، بەڵام لەسەر ئیمزاکردنی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا وەستاون.
ماڵپەرێكی ئەمریكی رێكکەوتنی نێوان ئەمریكاو ئێران رادەگەیەنێت و تا ئێستاش هیچ لێپراوێكی رەسمی ئاماژەی بە رێكەوتنەكە نەكردووە.
ماڵپەڕی ئاكسیۆسی ئەمریكی ئاشكرای كرد، كە ئەمریكا و ئێران رێكکەوتوون، بەڵام جێبەجێكردنی پڕۆسەكە تەنها پێویستی بە ڕەزامەندیی كۆتایی دۆناڵد ترەمپ هەیە.
بەپێی زانیارییەكانی ئاكسیۆس، رێككەوتنەكە جەخت لەوە دەكاتەوە كە لە 60 رۆژی یەكەمی دانوستانەكاندا دۆسیەی ئەتۆمی لە پێشینەی كارەكان بێت، لە بەرانبەریشدا ئەمریكا پابەند دەبێت بە هەڵگرتنی گەمارۆی دەریایی لەسەر ئێران و گەروی هورمز دەكاتەوە.
هەروەها رێككەوتنەكە ئێران پابەند دەكات بەوەی هیچ هەوڵێك بۆ بەدەستهێنانی چەكی ئەتۆمی نەدات و لە ماوەی 30 رۆژدا هەموو ئەو مینانە كۆبكاتەوە كە لە گەروی هورمزدا چاندوویەتی.
لەلایەكی دیكەوە، دۆناڵد ترەمپ بە نێوەندگیرەكانی راگەیاندووە، پێویستی بە چەند رۆژێكە بۆ بیركردنەوە لە وردەكارییەكان، هاوكات هۆشداری ئەوەشیداوە ئەگەر رێككەوتنەكە بە دڵی ئەو نەبێت، ئیمزای ناكات و شەڕ دەستپێدەكاتەوە.
ئەمەش دوای ئەوە دێت كە ئەمڕۆ سوپای ئەمریكا چەند درۆنێكی ئێرانی خستە خوارەوە و هێرشی كردە سەر بنكەیەكی سەربازی لە باشووری ئێران، تارانیش بە بۆردومانكردنی بنكەیەكی ئەمریكی وەڵامی دایەوە.