کوردستان
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە عەلی زەیدی، سەرۆك وەزیرانی راسپێردراوی عیراق کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا کە قوباد تاڵەبانی، دەرباز کۆسرەت رەسوڵ و خالید شوانی، ئەندامانی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی و عەباس رازی، ئەمینداری چوارچێوەی هەماهەنگی ئامادەیبوون، دووپات لە پێویستیی خێراکردنی هەوڵی لایەنە سیاسییەکان لە عیراق و هەرێمی کوردستان بۆ پێکهێنانی حکومەتێکی بەهێزی نیشتمانی و خزمەتگوزار لەسەر بنەمای دەستور کرایەوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی بەخێرهاتنی عەلی زەیدی کرد بۆ سلێمانی و خۆشحاڵی خۆی دەربڕی گەنجێک ئەو پۆستە باڵایە لە عیراق وەردەگرێت و پشتیوانیی یەکێتی بۆ دووپاتکردەوە.
چارەسەرکردنی کێشە هەڵواسراوەکانی هەرێمی کوردستان و عیراق لە کۆبوونەوەکەدا جەختی لەسەر کرایەوە و سەرۆک بافڵ وتی، ئامانجی ئێمە دروستکردنی حکومەتێکی بەهێزە کە ژیانێکی شایستە بۆ هاووڵاتییان دابینبکات، ئاڵنگارییە ئابووری و ئەمنییەکان تێبپەڕێنێت و مافی تەواوی گەلانی عیراق و بە تایبەتی گەلی کورد بەگوێرەی دەستور بپارێزێت.
لای خۆیەوە، عەلی زەیدی خۆشحاڵی خۆی بە سەردانیکردنی سلێمانی دەربڕی و سوپاسی بافڵ جەلال تاڵەبانی کرد بۆ پشتگیرییەکانی یەکێتی و جەختی لە هەماهەنگی بەردەوامی لە نێوان هەردوولا بۆ دروستکردنی حکومەتی نوێی عیراق کردەوە.
سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو بە مەبەستی پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق گەیشتە سلێمانی و لەگەڵ سەرۆك بافڵ جەلال تاڵەبانی كۆبووەوە.
ئێوارەی ئەمڕۆ عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق گەیشتە سلێمانی و لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كۆبووەوە بۆ گفتوگۆكردن لەسەر پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەتی عیراق، پێشتریش عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو، سەردانی هەولێری كرد و لەلایەن مەسرور بارزانی و لێپرسراوانی پارتییەوە لە فرۆكەخانە پێشوازی لێكرا.
باندێکی دزینی ماتۆڕسکیل دەستگیرکران، پۆلیسی سلێمانیش دەڵێت؛ چەندین تاوانی هاوشێوەیان ئەنجامداوە.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی سلێمانی بڵاویکردەوە، مەفرەزەکانی نوسینگەی نەهێشتنی تاوانی سەیدسادقی سەر بە بەشی پۆلیسی نەهێشتنی تاوانی بەڕێوەبەرایەتییان باندێكی دزی ماتۆڕسكیلیان دەستگیرکرد.
ئاماژەی بەوەشکرد، دوای ئەوەی هاووڵاتیەك لەنوسینگەی نەهێشتنی تاوانی سەیدسادق سکاڵای تۆمارکرد کە ماتۆڕسكیلەكەی لەبەردەم ماڵەکەی لێدزراوە، بڕیاری دادوەر بۆ روداوەکە وەرگیراو لێكۆڵینەوەو بەدواداچوونی هێزەکانی پۆلیس دەستیپێکرد.
پۆلیسی سلێمانی ئاشکراشیکرد، دوای کۆکردنەوەی زانیاریی پێویست، توانرا تۆمەتباران بدۆزرێنەوەو دەستگیربكرێن، لەلێکۆڵینەوەکاندا دەرکەوت کە تۆمەتباران لەشێوەی بانددا تاوانی دزیکردنیان ئەنجامداوەو لەكاتی دەستگیركردنیاندا دەستگیرا بەسەر ماتۆڕەدزراوەكە و سێ ماتۆڕسکیلی تردا.
ئەوەشی خستەڕوو، تۆمەتباران 'پ، د یـ' لەدایکبووی 2001 – 'م، د، ع 'لەدایکبووی 2000) دانیان بەتاوانەكەیاندا ناوەو لەئێستادا بەبڕیاری دادوەرو بەپێی ماددەی (446) لەیاسای سزادان راگیراون و لێکۆڵینەوەکان لەگەڵیاندا بەردەوامە.
دوای ئەوە عەلی زەیدی پێشوتر رایگەیاندبوو بە مەبەستی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق سەردانی هەرێمی کوردستان دەکات، لە فڕۆکەخانەی هەولێر دابەزی و بڕیاریشە سەردانی بافڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بکات.
عەلی زەیدی سەرۆک وەزیرانی راسپێردراو بۆ پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق، دووشەممەی رابردوو لەلایەن نزار ئامێدی سەرۆک کۆماری عیراقەوە راسپێردرا بۆ پێکهێنانی کابینەی نوێی عیراق و زەیدیش ئەو بڕیارەی قبوڵکرد و بەنیازیش سەردانی تەواوی حزبە سیاسییەکانی عیراق بە کوردستانیشەوە بکات.
هاوکات، بڕیارە ئەمڕۆ سەرۆک وەزیرانی راسپێردراو سەردانی بافڵ تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی بکات، بەمەبەستی شرۆڤەکردنی دوایین پێشهاتەکان و تاوتوێکردنی نوێترین رەوشی ناوچەکە و پرسی ئاڵوگۆڕکردنی بیروڕا و داواکارییەکانی هەردوولا.
دوای ئەوەی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی راسپێردراو بۆ پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق بڕیاربوو سەردانی هەرێمی کوردستان بکات، گەیشتە فڕۆکەخانەی هەولێر و مەسرور بارزانی سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستانیش لەسەر فەرشی سور پێشوازیی لێکرد.
بڕیاریشە لە پیرمام چاوی بە مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان بکەوێت و گوێ بۆ داواکارییەکانیان بگرێت و وەرگرتنی پۆست و وەزارەتەکان لە حکومەتی نوێی عیراقدا تاوتوێ بکەن.
پێدەچێت زەیدی بە دەستی بەتاڵەوە نەچووبێتە هەولێر و کۆمەڵێک داواکاری بۆ پارتی دیموکارتی کوردستان پێبێت و داوایان لێبکات کە بەشداربن لە حکومەتی نوێی عیراق.
سبەینێ عەلی، زەیدی سەرۆك وەزیرانی راسپێردراو بۆ پێكهێنانی حكومەتی نوێی عیراق سەردانی هەرێمی كوردستان دەكات.
پەیامنێری كوردسات نیوز لە بەغداد رایگەیاند، بڕیارە سبەینێ عەلی زەیدی بۆ گفتوگۆكردن لەگەڵ لایەنەكان، سەردانی هەرێمی كوردستان بكات، سەرەتا لە هەولێر لەگەڵ لێپرسراوانی پارتی كۆدەبێتەوە و دواتر سەردانی سلێمانی دەكات و لەگەڵ بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان كۆدەبێتەوە.
دووشەممەی رابردوو نزار ئامێدی سەرۆك كۆماری عیراق عەلی زەیدی كاندیدی چوارچێوەی هەماهەنگی راسپارد بۆ پێكهێنانی كابینەی نوێی حكومەت، بەپێی دەستور دەبێت كاندیدی راسپێردراو لە ماوەی مانگێكدا ناوی وەزیرەكانی كابینەكەی پێشكەش بە ئەنجومەنی نوێنەران بكات بۆ پەسەندكردنی.
سەرۆکایەتی شارەوانی سلێمانی ئاگادارییەکی بەپەلە ئاراستەی شۆفێران و هاووڵاتییان دەکات و رایدەگەیەنێت، بەهۆی ئەنجامدانی کاری قیرتاوکردنەوە، بەشێکی شەقامی بازنەیی مەلیک مەحمود بە تەواوەتی بەربەست دەکرێت.
شارەوانی سلێمانی بڵاویکردەوە، لە سەعات 8:30ـی ئەمشەوەوە، شەقامی مەلیک مەحمود لە مەودای نێوان "گۆیژە سیتی تا یوتێرنی نزیک مەکتەبی سیاسیی یەکێتی" بە هەردوو ئاراستەی هاتن و چوون دادەخرێت، ئەمەش بە مەبەستی ئامادەکاری بۆ کاری قیرتاوکردن کە بڕیارە سبەینێ شەممە لە لایەن تیمەکانی شارەوانییەوە دەستپێبکات.
شارەوانی سلێمانی داوا لە شۆفێران دەکات بۆ دوورکەوتنەوە لە جەنجاڵی، رێگاکانی دەوروبەر وەک جێگرەوە بەکاربهێنن تا ئەو کاتەی تیمەکانیان کارەکانیان تەواو دەکەن و شەقامەکە بەرووی هاتوچۆدا دەکرێتەوە.
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، لە ناوچەی گەشتیاریی "ئیمامی زامن" لە سنوری پارێزگای هەڵەبجە، منداڵێک لە ئاودا خنکا.
وتیشی، منداڵەکە ناوی باران فەرەیدونە و تەمەنی حەوت ساڵانە، بڕیاریشە مەبەستی توێکاریی تەرمەکەی رەوانەی پزیشکی دادوەری بکرێت.
بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، ئەو منداڵە لە بەلەمێکەوە کەوتوەتە ناو ئاوی سیروان و دوای ماوەیەک لە گەڕان تەرمی منداڵەکە دۆزراوەتەوە.
حکومەتی هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی هەوڵەکانی بۆ رێکخستنەوەی بازاڕی کار و دابینکردنی مافی کرێکاران، چەند هەنگاوێکی ستراتیژی رادەگەیەنێت، کە تێیدا ژمارەی ئەو کرێکارانەی دەستەبەری کۆمەڵایەتییان بۆ کراوە گەیشتووەتە 303 هەزار کەس.
فەرمانگەی میدیا و زانیاری حکومەتی هەرێمی کوردستان بڵاویکردەوە، لە ماوەی پێنج ساڵی رابردوودا حکومەتی هەرێم توانیویەتی 160 هەزار هەلی کار لە بوارە جیاوازەکاندا بڕەخسێنێت، بۆ پاڵپشتی هێزی کاری ناوخۆییش، بڕیاردراوە کە دەبێت 75٪ی کارمەندانی پڕۆژەکان لە هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان بن.
لەلایەکی ترەوە، حکومەت کەمترین کرێی مانگانەی کرێکارانی بۆ 450 هەزار دینار بەرزکردووەتەوە و تەنها لە ساڵانی 2024 و 2025دا، بڕی 70 ملیار دیناری وەک پاداشتی کۆتایی خزمەت بۆ زیاتر لە 17 هەزار کرێکار خەرج کردووە.
هەر لە چوارچێوەی پڕۆژەی 'گەشانەوە'دا، حکومەت بڕی 2.5 ملیۆن دۆلاری وەک قەرز بەخشیوەتە 25 پڕۆژەی جیاواز، کە لەو رێگەیەوە 150 هەلی کاری نوێ بۆ گەنجان دابین کراوە،هەروەها بۆ پاراستنی مافی کرێکاران و گەیاندنی سکاڵاکانیان، هێڵی گەرمی (5500) تەرخانکراوە تا لە کاتی هەر پێشێلکارییەکدا پەیوەندی بکەن.
کۆمپانیای دانە غاز رایگەیاند کە گەیشتووەتە رێککەوتنێکی تەواو بۆ وەرگرتنەوەی تەواوی شایستە داراییە دواکەوتووەکانی لە لایەن حکومەتی میسرەوە، ئەمەش هەنگاوێکە کە کۆتایی بە یەکێک لە دۆسیە داراییە گرنگەکانی نێوان هەردوولا دەهێنێت.
بەگوێرەی راگەیەندراوی کۆمپانیاکە، ئەم رێککەوتنە هەموو ئەو پارە کەڵەکەبووانە دەگرێتەوە کە پەیوەندییان بە پڕۆسەکانی غازەوە هەبووە لەناو میسردا، ئەمەش پێگەی دارایی کۆمپانیاکە بەهێزتر دەکات و ئەو نادیارییەی پێشتر لەبارەی شێوازی پارەدان هەبوو، نایهێڵێت.
میسر بە یەکێک لە بازاڕە گرنگەکانی دانە غاز دادەنرێت، چونکە کۆمپانیاکە لە چەندین پڕۆژەی بەرهەمهێنانی غازی سروشتیدا لەو وڵاتە کار دەکات بە هاوبەشی لەگەڵ حکومەتی میسر.
شیکەرەوان پێیان وایە ئەم هەنگاوە ئاماژەیە بۆ باشتربوونی بارودۆخی دارایی و پابەندبوونی میسر بە پێدانی قەرزەکان لە کەرتی وزەدا، هەروەها پاڵپشتییەک دەبێت بۆ پلانەکانی دانە غاز بۆ فراوانکردنی کارەکانی لە داهاتوودا.
فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی کەرکوک، ئەمڕۆ هەینی رایگەیاند کە گەشتە ئاسمانییەکانی دوای وەستانێکی 60 رۆژە دەست پێ کردووەتەوە.
هەردی سەمەد، بەڕێوەبەری راگەیاندنی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی کەرکوک، بە ئاژانسی هەواڵی عیراقی (واع)ی راگەیاند: "فڕۆکەخانەی کەرکوک یەکەم فڕۆکەی پێشوازی لێکرد کە لە بەغدای پایتەختەوە هاتبوو، ئەمەش دوای ئەوەی بۆ ماوەی 60 ڕۆژ گەشتەکان داخرابوون.
هەروەها ئاماژەی بەوەش کرد: دەستپێکردنەوەی گەشتەکان سەرەتای قۆناغێکی نوێیە بۆ بەهێزکردنی بزووتنی ئاسمانی، و کار دەکرێت بۆ فراوانکردنی تۆڕی گەشتەکان و گەڕاندنەوەی خشتەی گەشتەکان بۆ دۆخی ئاسایی خۆی لە ماوەی داهاتوودا.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم پێشبینییەکانی بۆ کەشوهەوای 48 سەعاتی داهاتوو بڵاوکردەوە ئاشکرایکرد، پلەکانی گەرما روو لە بەرزبوونەوە دەکەن و بۆ سبەینێش ئەگەری نمەباران لە هەندێک ناوچە هەیە.
کەشناسی هەرێم رایگەیاند، ئەمڕۆ هەینی، ئاسمانی هەرێم لە نێوان ساماڵ و پەڵەهەوردا دەبێت و لە کاتەکانی ئێوارەدا دەگۆڕێت بۆ نیمچە هەور، هاوکات پلەکانی گەرما بەراورد بە دوێنێ یەک تا دوو پلە بەرزتر دەبنەوە.
سەبارەت بە کەشوهەوای سبەینێ شەممە، کەشناسی ئاماژەی بەوە کردووە، ئاسمانی ناوچە جیاجیاکانی هەرێم لە نێوان نیمچەهەور بۆ هەوری تەواودا دەبێت، لەگەڵ ئەگەری بارینی کەمێک باران بە تایبەت لە ناوچە شاخاوییەکاندا.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر 25 پلەی سیلیزی
پیرمام 20 پلەی سیلیزی
سۆران 23 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران 16 پلەی سیلیزی
سلێمانی 25 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ 26 پلەی سیلیزی
دهۆک 25 پلەی سیلیزی
زاخۆ 25 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 26 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 28 پلەی سیلیزی
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر 25 پلەی سیلیزی
پیرمام 20 پلەی سیلیزی
سۆران 23 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران 16 پلەی سیلیزی
سلێمانی 25 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ 26 پلەی سیلیزی
دهۆک 25 پلەی سیلیزی
زاخۆ 25 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 26 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 28 پلەی سیلیزی
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە بۆنەی رۆژی جیهانیی کرێکاران پەیامێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت؛ وەک هەمیشە پاڵپشت و داکۆکیکاری مافی کرێکاران دەبین.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رایگەیاند، بەبۆنەی 1ـی ئایار، رۆژی جیهانیی کرێکاران گەرمترین پیرۆزبایی ئاراستەی سەرجەم کرێکارانی کوردستان، عیراق و جیهان دەکەین، بە رێز و پێزانینێکی زۆرەوە لە دەستە ماندووەکانیان دەڕوانین کە بزوێنەری سەرەکی گەشەپێدانی نیشتمانن.
ئاماژەی بەوەشکرد، کرێکاران تەنها هێزی کار نین، بەڵکو سامانێکی نیشتمانیی گەورە و بێوێنەن، بەبێ کۆشش و عارەقی ناوچەوانی ئەوان هیچ وڵاتێک بەرەو پێشەوە هەنگاو نانێت، بۆیە کاری لەپێشینەمان دابینکردنی ژیانێکی شایستە و پاراستنی شکۆ و مافە یاساییەکانیانە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی راشیگەیاند، دووپاتی دەکەینەوە وەک هەمیشە پاڵپشت و داکۆکیکاری مافی کرێکاران دەبین و پابەندین بە هەوڵەکانمان بۆ دەستەبەرکردنی ژینگەیەکی کاری تەندروست و سەردەمیانە، کە تێیدا دادپەروەری کۆمەڵایەتی فەراهەم بکرێت و مافەکانیان پێشێل نەکرێت.
ماڵپەری شەفافیەت بۆ چاودێری و رێكخستنی داهاتە نانەوتییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان داهاتی ئەم هەفتەیەی بڵاوکردەوە کە زیاتر لە هەشت ملیار دینارە.
ئەمڕۆ هەینی، ماڵپەری شەفافیەت بڵاویکردەوە، داهاتی یەک هەفتەی سلێمانی لە رۆژی(25ـی 4ـی 2026 بۆ 1ـی 5ـی 2026) داهاتی نانەوتی، لە سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان، هەشت ملیار و 144 ملیۆن و 130 هەزار دینار بووە.
دەشڵێت؛ لەو داهاتە لە 99%ی بەشێوەی نەختینەیە و 1%ی داهاتەكە بەشێوەی چەكە و بەراورد بە هەفتەی رابردوو داهات کەمی کردوە.
هەر بەپێی داتاکانی شەفافیەت، داهاتی مانگی رابردوو، 43 ملیار و 405 ملیۆن دینار بووە.
جێگەی ئاماژەیە، پڕۆژەی شەفافییەت لە داهات و خەرجی، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دامەزرا، ئێستا رۆژانە لە رێگەی ئەو ماڵپەڕەوە دەتوانیت سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی راپەڕین و گەرمیان بزانیت.
قوباد تاڵەبانی، لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال سەردانی مەڵبەندی سێی هەولێری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی کرد و لەگەڵ ئەندامانی مەڵبەند کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا قوباد تاڵەبانی پیرۆزبایی دەستبەکاربوونی لە لێپرسراوی نوێی مەڵبەند و هەردوو جێگرەکەی کرد و هیوای سەرکەوتنی بۆ خواستن لە ئەرکەکەیاندا.
لێپرسراوی مەکتەبی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال ئاماژەی بە رەوشی ئێستای یەکێتی کرد کە هێزێکی کاریگەرە لەسەر ئاستەکانی هەرێم و عیراق و ناوچەکەدا و هەموو لایەنەکان حیساب بۆ هەڵوێست و سیاسەتی یەکێتی دەکەن لەسەر پرسە جیاوازەکان. وتیشی، یەکێتیی ئێستا نەک پەراوێز ناخرێت، بەڵکو لەبارەی پرسە گرنگەکانی عیراق و ناوچەکەدا بۆچوون و سیاسەتی خۆی هەیە و لایەنەکان پرس و راوێژی پێ دەکەن.
لە بەشێکی دیکەی کۆبوونەوەکەدا قوباد تاڵەبانی روونیکردەوە، یەکێتی بە سەرۆکایەتیی سەرۆک بافڵ لە بەغداد هەوڵی چارەسەرکردنی کێشەکانی هەرێم دەدات و لەگەڵ ئەوەشدا رۆڵێکی کاریگەر دەبینێت لە داڕشتنەوەی سیاسەتی عێراق.
لێپرسراوی سکرتارییەتی سەرۆک مام جەلال داوای لە ئەندامانی مەڵبەند کرد شێوازی کارکردنی خۆیان لەگەڵ رەوشی نوێی یەکێتیدا بگونجێنن و هەوڵ بدەن زۆر زیاتر لە جاران لەگەڵ کۆمەڵانی خەڵکدا پەیوەندییان هەبێت و بۆچوونی خەڵک وەربگرن و هەوڵی چارەسەرکردنی کێشەی خەڵک بدەن.