کوردستان
بێستون سەلام، پەیامنێری کوردسات نیوز لە بەغداد، ئاشکرای دەکات کە بەپێی هەموو لێکدانەوەکان، دەبێت ئەمڕۆ موچەی مانگی حەوتی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان بنێردرێت. ناوبراو جەختی لەوە کردەوە کە "هەموو بیانووەکانی حکومەتی عیراق جێبەجێکراون."
کۆتایی بە بەربەستەکانی ناردنی موچە:
پەیامنێری کوردسات نیوز رایگەیاند، هیچ بەربەستێک لە بەردەم ناردنی موچەدا نەماوە و بەڕێوەبەری گشتیی خەرجییەکان تەنها پێویستە واژۆ لەسەر ناردنی موچە بکات. ئەم هەنگاوە دوای زنجیرەیەک گفتوگۆ و رێککەوتن دێت لەنێوان حکومەتی هەرێم و حکومەتی فیدراڵی عیراق.
موچەی مانگی هەشت و نۆ و داهاتە نانەوتییەکان:
سەبارەت بە موچەی مانگی هەشت و نۆ، بێستون سەلام رایگەیاند کە "وابڕیارە هەفتەی داهاتوو وەفدێکی هەرێمی کوردستان بۆ رێککەوتن لەسەر پرسی داهاتە نانەوتییەکان و موچەی ئەو دوو مانگە بێتە بەغدا و لەگەڵ حکومەتی عیراق کۆببێتەوە."
کێشەی موچە لە عیراق:
پەیامنێری کوردسات نیوز ئاماژەی بەوەشدا کە "حکومەتی عیراقیش خۆی گرفتی موچەی هەیە و تا ئێستا بەشێک لە موچەخۆرانی موچەیان وەرنەگرتووە.".
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، ئەمڕۆ پێنجشەممە پێشوازی لە "پلانی گشتگیریی سەرۆک دۆناڵد ترەمپ کرد بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێ لە غەززە" و ستایشی سەرکردایەتیی ترەمپی لەمبارەیەوە کرد.
سەرۆکی هەرێم لە پەیامێکیدا لە ئێکس داوای لە هەموو لایەنەکان کرد کە "بە شێوەیەکی بنیاتنەرانە لە گفتوگۆدا بەشدار بن و رۆحی سازان نیشان بدەن، ئەمەش لەپێناو بەدیهێنانی ئاشتییەکی درێژخایەن، ئاسایش و خۆشگوزەرانی بۆ گەلانی ناوچەکە."
ئەم پێشوازییەی سەرۆکی هەرێم لە کاتێکدایە کە دۆناڵد ترەمپ و بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، رۆژی دووشەممە پلانی ئاشتیی تررمپیان بۆ غەززە راگەیاند، کە هەوڵێکە بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگەکە و ئاڕاستەکردنی ناوچەکە بەرەو ئاشتی.
وەفدێكی وەزارەتی پێشمەرگە لە بەغدادە بۆ گفتوگۆكردن لەسەر یاسایی خانەنشینی پێشمەرگە، ئەمینداری گشتیی وەزارەتەکەش دەڵێت: ناكۆكی لەسەر جێبەجێكردنی یاسایی خانەنشینی یەكگرتووی عیراق هەیە.
بەختیار محەمەد ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە بە كوردسات نیوزی راگەیاند، وەفدێكی وەزارەتی پێشمەرگە لە بەغداد لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتی خانەنشینی یەكگرتووی عیراق، بە ئامادەبونی نوێنەری وەزارەتی دارایی هەرێم كۆدەبنەوە، بۆ گفتوگۆكردن لەسەر جێبەجێكردنی یاسایی خانەنشینی پێشمەرگە و حكومەتی عیراقیش داوای جێبەجێكردنی یاسای خانەنشینی یەكگرتوو دەكات.
وتیشی، ناكۆكی لەسەر جێبەجێكردنی یاسایی خانەنشینی یەكگرتووی عیراق هەیە، چونكە ئەو یاسایە زیان بە پێشمەرگە دەگەیەنێت، ئەگەر عیراقیش سوربێت لەسەر جێیەجێكردنی یاساكە، دەبێت بە دوای رێكارێكی گونجاودا بگەڕێن بۆئەوەی پێشمەرگە لە خانەنشینیدا زیانی بەرنەكەوێت.
بەپێی زانیارییەکانی پەیامنێری کوردسات نیوز لە سەرچاوەیەکی تایبەتەوە لە وەزارەتی دارایی عیراق، کەمێک پێش ئێستا تەیف سامی، وەزیری دارایی عیراق، ئیمزای لەسەر نووسراوی رەسمی خەرجکردنی موچەی مانگی حەوتی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان کرد.
سەرچاوەکە ئاماژەی بەوەشکرد، لە ئێستادا نووسراوەکە لە نووسینگەی وەزیری داراییەوە ئاراستەی بەشی وردبینی کراوە بەمەبەستی تەواوکردنی رێکارە کارگێڕی و داراییەکان.
رونیشیکردەوە، دوای تەواوبوونی قۆناغی وردبینی، نووسراوەکە رەوانەی بەشی "پارەدان" (المدفوعات) دەکرێت و لەوێوە رێکارەکانی ناردنی پارەکە بۆ هەرێمی کوردستان دەست پێدەکات.
هەمان سەرچاوە ئەوەشی خستەرو، بەهۆی نزیکبوونەوە لە کۆتاییهاتنی کاتی دەوامی رەسمی، "ئەگەری هەیە پرۆسەی تەمویلکردنی پارەکە بکەوێتە رۆژی دواتر."
حکومەتی هەرێم بڕیاری قەدەغەکردنی روماڵی راستەوخۆی تاوانەکانی کرد و دەشڵێت، " لە رووی یاساییەوە كاریگەریی گەورەی لەسە رێڕەوی لێكۆڵینەوە دەبێت".
حکومەتی هەرێمی کوردستان دەڵێت، بڵاوكردنەوەی ڤیدیۆ و وێنەی تاوان و تۆمەتباران و رووماڵكردنی راستەوخۆی تاوانەكان قەدەغە كرا، پیشاندانی تۆمەتبار و شوێن و كاتی ئەنجامدانی شەڕ و تاوانەكان، لە رووی یاساییەوە كاریگەریی گەورەی لەسە رێڕەوی لێكۆڵینەوە دەبێت، لە هەمان كاتدا كاریگەریی لەسەر لایەنی كۆمەڵایەتی و دەروونیی خەڵك هەیە، ئەوەش كێشەی خێزانی و ناوچەیی و نەتەوەیی دروست دەكات، چونكە خەڵكانێك ئەو بابەتانە بۆ بەكارهێنانی سیاسی و هاندان و دووبەرەكی و ئاژاوە دەقۆزنەوە.
حکومەتی هەرێم راشیگەیاندووە: داوا لە گشت میدیا بینراو و بیستراوەكان و رایەڵەكانیان دەكەین، بە هیچ شێوەیەك وێنە و ڤیدیۆی هیچ روداوێكی تاوان و شەڕێك بڵاو نەكەنەوە، هەروەها رووماڵی راستەوخۆی شوێنی روداو قەدەغەیە.
پارەی گەنمی جوتیاران لە سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی گەرمیان و راپەڕین دابەش دەكرێت، لە هەولێر و دهۆكیش وادەی دابەشكردنی دیار نییە.
نەوزاد كامیل بەڕێوەبەری گشتی بازرگانی هەرێم بە كوردسات نیوزی راگەیاند، سبەینێ لە سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارەكانی گەرمیان و راپەڕین دەست بە دابەشكردنی پارەی گەنمی جوتیاران دەكرێت.
وتیشی، ساڵانی رابردوو پارەی گەنمی هەولێر و دهۆك لە لقی بانكی ناوەندیی لە هەولێر دادەنرا، بەڵام ئەمساڵ لە بانكی بازرگانی عیراق ئەو بڕە پارەیە دانراوە، لەبەرئەوەی بە یەك گوژمەش نادرێت، داوایان لە وەزارەتی بازرگانی عیراق كردووە، بە یەك گوژمە پارەكەیان بۆ خەرج بكەن، بۆئەوەی لە هەولێر و دهۆكیش دەست بە دابەشكردنی پارەی گەنم بكرێت.
وەزارەتی بازرگانی عیراق 57 ملیار دیناری وەك شایستەی جوتیارانی هەرێمی كوردستان رەوانە كردووە، كە 25 ملیار دینار بۆ جوتیارانی سلێمانی و هەڵەبجە، 20 ملیار دینار بۆ جووتیارانی هەولێر و 12 ملیار دیناریش بۆ جووتیارانی پارێزگای دهۆكە.
حكومەتی هەرێم زیاتر لە 25 ملیۆن دۆلار بۆ بودجەی پرۆژەی ئاوی دوكان-سلێمانی3 زیاد دەكات بەمەبەستی جێبەجێكردنی پرۆژەكە بە باشترین شێوە و بەرزترین كوالێتی.
فەرمانگەی میدیا و زانیاری هەرێم رایگەیاند، حكومەتی هەرێم لەسەر بودجەی وەبەرهێنانی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار بڕیاریداوە، بە زیادكردنی بودجەی پرۆژەی ئاوی دوكان- سلێمانی3 لە 398 ملیۆن و 486 هەزار دۆلارەوە بۆ 423 ملیۆن و 890 هەزار دۆلار بۆ ساڵی 2025.
ئاماژەی بەوەشكردووە، ئامانج لە زیادكردنی بودجەی پرۆژەی ئاوی دوكان-سلێمانی3، جێبەجێكردنی پرۆژەكەیە بە باشترین شێوە و بەرزترین كوالیتی.
راشیگەیاندووە، پرۆژەی ئاوی دوكان-سلێمانی3 پرۆژەیەكی ستراتیژی گرنگە و بە تەواوبوونی كێشەی كەمئاوی لە سنوری پارێزگای سلێمانی بۆ ماوەی نزیكەی 25 ساڵ چارەسەر دەكات، بڕیاریشە لە چەند رۆژی داهاتوودا بەڕێوەبەرایەتی ئاو و ئاوەڕۆی هەرێمی كوردستان گرێبەستی پرۆژەكە لەگەڵ كۆمپانیای جێبەجێكار ئیمزا بكات و دوای 14 رۆژ لە ئیمزاكردنی گرێبەستەكەش، كاركردن لە پرۆژەكە دەستپێبكات و بچێتە بواری جێبەجێكردنەوە.
دژەتیرۆر و هاوپەیمانان و هێزە عیراقییەکان ژمارەیەکی زۆر کۆگای چەک و تەقەمەنیان لەناوبرد
بەڕێوەبەرایەتی گشتی دژەتیرۆر رایگەیاند، پاش کۆکردنەوەی زانیاری هەواڵگری ورد، بە سەرپەرشتی راستەوخۆی وەهاب هەڵەبجەیی بەڕێوبەری گشتیی دژەتیرۆر، هێزەکانی دژەتیرۆر بە هاوبەشی لەگەڵ هێزەکانی هاوپەیمانان، فەوجی تەکتیکی یەک (ص م)، فەوجی کەرکوک و نەینەوا و سەڵاحەدینی سەر بە دژەتیرۆری عیراق، فرقەی هێزی تایبەتی عیراق ، ئۆپەراسیۆنێکیان لە سنوری حەمرین ئەنجامدا.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئۆپەراسیۆنەکە سەرەتا بە هێرشی ئاسمانی چڕ دەستیپێکرد و توانرا ئامانجەکان بە وردی بپێکرێن، پاشان لە زەمینەوە توانرا بە نزیکەی لە پانتایی 25 کیلۆمەتردا 18 ناوچەی بەئامانجگیراوی گومانلێکراو پاکبکرێتەوە و دەستبەسەر چەند کۆگایەکی چەک بگیرێت کە بڕێکی زۆر تەقەمەنی قورس و مامناوەندی تێدابوو.
ئەوەشی خستەڕوو، دژەتیرۆر و هاوپەیمانەکانی بەردەوامدەبن لە پاککردنەوەی خاکی هەرێمی کوردستان و عیراق لە هەر مەترسییەک کە گروپە تیرۆرستییەکان دروستیبکەن.
بە سەرپەشتی بافڵ جەلال تاڵەبانی کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەڕێوەچوو، لە کۆبوونەوەکەدا دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە، پرسە هەنووکەییەکان و هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق تاوتوێی کرا.
مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ یەكشەممە، کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بە سەرپەرشتی، بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان بەڕێوەچوو.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە کۆبوونەوەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی رایگەیاند، ژیان و گوزەران و ئارامی بۆ هاووڵاتییان، کاری لە پێشینەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانن.
مەکتەبی سیاسی یەکێتی راشیگەیاند، هاوتەریب دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە، پرسە هەنووکەییەکان و هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە پرسە سەرەکییەکانی كۆبوونەوەكە بوون.
ئاشکراشیکرد،هەر لەكۆبوونەوەكەدا باس لە دوایین ئامادەکارییەکانی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کرا و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانیش، ئامادەکاریی تەواوی بۆ هەڵبژاردنەکانی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق کردووە.
هەر بەپێی راگەیەنراوەکە لە كۆتایی کۆبوونەوەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی و مەكتەبی سیاسی جەختیان كردەوە، لەسەر ئەوەی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، رژدە لەسەر بە سەنتەرگرتنی هاووڵاتییانی هەرێمی کوردستان و ژیان و گوزەران و ئارامی هاووڵاتییان لە پێشینەی کارەکانی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان دەبێت، بە ئاراستەی حوكمڕانییەكی رەشید، لە هەرێمی كوردستان و عیراقدا.
ئەمڕۆ بە سەرپەرشتی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی، مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە سلێمانی لەبارەی چەند پرسێکی گرنگ کۆدەبێتەوە.
بەپێی زانیارییەکانی کوردسات نیوز لە کۆبوونەوەکەدا چەند پرسێکی گرنگ تاوتوێ دەکرێت، لەوانە دەستپێکردنەوەی هەناردەی نەوتی هەرێم و پێکهێنانی کابینەی دەیەم حکومەتی هەرێمی کوردستان و هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق.
کۆبوونەوەکەش دوای ئەوە دێت، دوێنێ بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ مەسعود بارزانی سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان لە پیرمام کۆبوونەوە و چەند پرسێکیان تاوتوێکرد.
بۆ رێزگرتن و دەربڕینی وەفا و یادی پزیشکێکی بەئەمەکی شاری سلێمانی، شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق ئامادەی یارییەکی دۆستانە بوو.
لیژنەی ئۆڵۆمپی نیشتمانی عیراق و یەکێتی تۆپی پێی عیراق لقی سلێمانی بەهاوکاری تیمی کۆرنەری دکتۆر رەنج، لە یاریگای بچوکی چوارباخ کۆمەڵگەی وەرزشی یانەی سلێمانی، یارییەکی دۆستانەی بۆ یادی کۆچکردوو د. رەنج ئەنوەر حەمە سەعید رێکخست.
کۆچکردوو د. رەنج پزیشکێکی خەمخۆر بوو لەپۆستی بەڕێوەبەری تەندروستی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی سلێمانی و هەموو هەوڵ و توانای بۆ خزمەتکردن و پاراستنی تەندروستی و سەلامەتی هاووڵاتیان تەرخان کردبوو.
یارییەکە بەرۆحیەتێکی وەرزشی ئاست بەرز و لەگەڵ چەندین مانۆڕ و پێشکەش کردنی توانا وەرزشییەکانی یاریزانان بەڕێوەچوو، دواجار تیمی ناوبژیوانانی تۆپی پێی سلێمانی بەسێ گۆڵ بەرانبەر بەدوو گۆڵی خوێندکارانی کۆلێژی پزیشکی یارییەکەیان بردەوە.
لەکۆتاییشدا شاناز ئیبراهیم ئەحمەد دەستخۆشی لە هەردوو تیمی بەشدار کرد و خەڵاتی بەسەریاندا دابەش کرد.
دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ بافڵ جەلال تاڵەبانی، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە محەمەد شیاع سودانییەوە پێگەیشت و لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا ، سەرۆک وەزیرانی عیراق، رۆڵی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی بەرزنرخاند وەک کارەکتەرێکی سەرەکی لە بونیادنانی رێککەوتنی نێوان هەرێم و عیراق.
نوسینگەی رۆژنامەوانیی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بڵاویکردەوە، دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ بافڵ جەلال تاڵەبانی، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە محەمەد شیاع سودانی، سەرۆکوەزیرانی عیراق پێگەیشت.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە سەرەتای پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا محەمەد شیاع سودانی، زۆر سوپاسی بافڵ جەلال تاڵەبانی کرد بۆ ئەو هەموو هەوڵ و کۆشش و دەستپێشخەرییانەی کە لەماوەکانی رابردوودا داویەتی بۆ لێکنزیکبوونەوەی هەردوو حکومەتی عیراق و حکومەتی هەرێمی کوردستان، تاوەکو گەیشتن بە رێککەوتنی هەناردەکردنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان و پیرۆزبایی خۆی پێ راگەیاندن.
ئاشکراشیکرد، هەر لەو پەیوەندییە تەلەفۆنییەدا محەمەد شیاع سودانی، رۆڵی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی بەرزنرخاند وەک کارەکتەرێکی سەرەکی لە بونیادنانی ئەو رێککەوتنەدا، راشیگەیاند؛ کە ئەو رێککەوتنە دەستپێکێکە نەک تەنیا بۆ چارەسەری کێشەی موچە، بەڵکو چارەسەرە بۆ بووژانەوە و وەبەرهێنانی زیاتر لەپێناو گەشەپێدانی زیاتری هەرێمی کوردستان و عیراق.
نووسینگەی رۆژنامەوانیی سەرۆکی یەکیتی ئەوەشی خستەڕوو، لە بەرانبەردا بافڵ جەلال تاڵەبانی سوپاسی سەرۆک وەزیرانی عیراقی کرد بۆ پەیوەندییە تەلەفۆنییەکە و پیرۆزبایی رێککەوتنەکەی لێکرد، ئەوەشی بە سەرۆک وەزیران راگەیاند، کە بە هیواین سەرجەم شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان لەدوای ئەم رێککەوتنە وەک ماف و بەپێی دەستور بۆ هەرێمی کوردستان بنێردرێت، هەروەها ئەم رێککەوتنە ببێتە هۆکاری سەقامگیریی زیاتر لە وڵاتدا.
هەروەها بافڵ جەلال تاڵەبانی پابەندبوونی هەردوو حکومەتی عیراق و هەرێمی کوردستانی بە رێککەوتنەکەوە بەپێویست زانی.
بافڵ جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانی لە سەڵاحەدین کۆبوونەوە و پرۆسەی سیاسیی هەرێمی کوردستانیان تاوتوێکرد.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان کۆبووەوە.
رۆژی شەممە 27ـی ئەیلوولی 2025 لە سەڵاحەدین مەسعود بارزانی پێشوازی بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد.
لە دیدارەکەدا بارودۆخی سیاسیی عیراق و ناوچەکە و پرۆسەی سیاسیی هەرێمی کوردستان و پێکهێنانی حکومەتی نوێی هەرێم تاوتوێ کرا.
کارکردن لە پڕۆژەی ئاوی گۆپتەپە – چەمچەماڵ بەردەوامە و لە ئێستادا زیاتر لە ٪20ـی کارەکانی تەواو کراون، بڕیاریشە لەماوەی ساڵێکدا سەرجەم کارەکانی تەواو بکرێن.
ئاری ئهحمهد، بهڕێوهبهری گشتیی ئاو و ئاوهڕۆی وهزارهتی شارهوانی و گهشتوگوزاری هەرێم، له بارهی بەڕێوهچوونی كارهكانی پڕۆژهكه رایگهیاند: پڕۆژەکە بە بڕی 114 ملیار دیناره و لهلایهن حكومهتی ههرێمی كوردستانهوه دابین دهكرێت.
وتیشی، پڕۆژهكه توانای بهرههمێنانی 81 هەزار و 600 مەتر سێجا مەتر سێجا ئاوی خاوێنی لە رۆژێکدا ههیه، هەروەها سەنتەری قەزای چەمچەماڵ و دوو ناحیە و دەیان گوندی دەڤەرەکە لە قۆناغی یەکەم لێی سوودمەند دەبن.
ئاری ئهحمهد ئاماژەی بەوەشکرد، كاركردن له پڕۆژهی ئاوی گۆپتهپه - چهمچهماڵ بهردهوامه و به رێژهی %20ـی كارهكانی تهواو كراون و بڕیاریشه له ماوهی ساڵێكدا تهواو بكرێت.
ئەوەشی خستەڕوو، کوالێتیی ئاوی بەرهەمهاتوو بە گوێرەی ستانداردی عیراقی و جیهانی (WHO)، بۆ ئاوی خواردنەوەیه و کەلوپەلی بەکارهاتووش لە بەرزترین ئاست و کوالێتین.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەلایەن محەمەد شیاع سودانی سەرۆک وەزیرانی عیراقەوە پێگەیشت
نوێدەکرێتەوە.........