کوردستان
بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی وەبەرهێنانی کانزایی سەر بە وەزارەتی سامانە سروشتییەکان، دوایین ئاماری دابەشکردنی نەوتی سپی بۆ زستانی ئەمساڵ بڵاوکردەوە و دەردەکەوێت جیاوازییەکی زۆر لە رێژەی دابەشکردن لەنێوان پارێزگاکاندا هەیە.
بەپێی ئامارەکە کە ئیمزای فەلاح مەولود ئیسماعیل، بەڕێوەبەری گشتیی لەسەرە و تایبەتە بە دابەشکردنی نەوت تاوەکو ئەمڕۆ 7-12-2025، لە سەرتاسەری هەرێمی کوردستان بڕی 107 ملیۆن و 383 هەزار و 800 لیتر نەوت دابەشکراوە.
بەپێی ئامارەکە، تاوەکو ئێستا 536 هەزار و 919 خێزان لە هەرێمی کوردستان بەرمیلێک نەوتیان وەرگرتووە، لە بەرامبەردا هێشتا 552 هەزار و 804 خێزان لە نۆرەدان و نەوتیان وەرنەگرتووە. واتە هێشتا ژمارەی ئەوانەی نەوتیان وەرنەگرتووە زیاترە لەوانەی وەریانگرتووە.
لە ریزبەندی دابەشکردندا، پارێزگای سلێمانی بە ڕێژەی 87% لە پلەی یەکەم دێت و زۆربەی خێزانەکان نەوتیان وەرگرتووە، دوای ئەو هەڵەبجە دێت بە رێژەی 85.5% و ئیدارەی سۆران بە 76%.
بەڵام لە ناوچەکانی دیکە دۆخەکە جیاوازە؛ لە پارێزگای دهۆک تەنها 27%ی خێزانەکان نەوتیان وەرگرتووە و لە ئیدارەی زاخۆش کەمترین رێژە تۆمار کراوە کە تەنها 16%ـە. پارێزگای هەولێریش بە ڕێژەی 34% لە ناوەڕاستی لیستەکەدایە.
مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی خورماڵ دوو تۆمەتباریان دەستگیرکرد کە هەستاون بە دزینی سێ ماتۆڕسکیل لەناو قەزاکەدا، لە کاتی لێکۆڵینەوەشدا دەرکەوتووە ئەو دوو کەسە پێشینەی تاوانیان هەیە و لە شوێنی دیکەش داواکراون.
بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای هەڵەبجە ئاشکرای کرد، دوای ئەوەی ژمارەیەک هاووڵاتی سکاڵایان تۆمارکرد کە ماتۆڕسکیلەکانیان لێ دزراوە، دەستبەجێ هێزەکانیان دەستیان بە بەدواداچوون کردووە و توانیویانە دوو تۆمەتبار دەستگیر بکەن.
تۆمەتبارەکان ناویان (م. ع. ا) تەمەن 25 ساڵ و (پ. د. م) تەمەن 27 ساڵە. پۆلیسی هەڵەبجە دەڵێت، لەبەردەم دادوەری لێکۆڵینەوەدا دانیان بە تاوانەکەیاندا ناوە و بەپێی مادەی 446ی یاسای سزادانی عیراقی راگیراون.
ئەوەی جێگەی سەرنجە، ئەم دوو تۆمەتبارە تەنها لە خورماڵ تاوانیان نەکردووە، بەڵکو خاوەنی چەندین پێشینەی تاوانن و بەپێی مادەکانی (453، 456، 446 و 15ی چەک) لە هەردوو بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی و ئیدارەی راپەڕین فەرمانی دەستگیرکردنیان هەبووە و داواکراو بوون.
وەزارەتی دارایی و ئابوریی حکومەتی هەرێمی کوردستان رایدەگەیەنێت، لیستی موچەی مانگی رابردووی فەرمانبەرانیان رادەستی بەغداد کردووە.
بەپێی راگەیەندراوێکی وەزارەتەکە، ئەمڕۆ یەکشەممە 7-12-2025، تیمی تەکنیکیی وەزارەتی دارایی هەرێم، لیستی موچەی مانگی تشرینی دووەم (مانگی 11)ی فەرمانبەران و موچەخۆرانی هەرێمی کوردستانی رادەستی فەرمانگەی ژمێریاریی وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ کردووە.
ناردنی ئەم لیستە وەک دەستپێکێکە بۆ پرۆسەی وردبینیکردن لەلایەن بەغدادەوە، تاوەکو دواتر پارەی پێویست بۆ دابەشکردنی موچەی مانگی 11 رەوانەی هەرێمی کوردستان بکرێت.
لەگەڵ نزیکبوونەوەی کۆتایی ساڵ، وەزارەتی دارایی و ئابوریی حکومەتی هەرێمی کوردستان کۆتایی بە مامەڵە داراییەکان هێنا و بڕیاریدا بە راگرتنی زۆربەی خەرجییەکان لە دامودەزگاکانی حکومەت، جگە لە موچە و چەند خەرجییەکی پێویست.
بەپێی رێنمایی دارایی ژمارە 18ی ساڵی 2025 کە وێنەیەکی دەست کوردسات نیوز کەوتووە و ئیمزای وەزیری دارایی لەسەرە، بڕیاردراوە لە رۆژی 7-12-2025ـەوە سیستمی ئەلیکترۆنی بەڕێوەبردنی دارایی کوردستان (KFMS) رابگیرێت و چیتر داواکاری خەرجی لە وەزارەتەکانەوە وەرناگیرێت تاوەکو ساڵی نوێی 2026.
وەزارەتی دارایی لە بڕیارەکەیدا تەنها چەند دەرگایەکی بە کراوەیی هێشتۆتەوە و راگرتنی خەرجییەکان ئەمانە ناگرێتەوە:
-
موچە.
-
پێشینەی خەرجکراوی مانگانە.
-
کرێی مانگانەی پاککردنەوە و خواردن.
بەپێی رێنماییەکە، خەرجیی تەمویلکردنی پرۆژەکانی وەبەرهێنان و پەرەپێدانی پارێزگاکان راگیراوە. هەروەها ئەو خەرجییانەی کە لەسەر رێژەی گەڕاوەی بەشە داهاتی وەزارەتەکان خەرج دەکران (جگە لە موچە و هاندان)، ئەوانیش رادەگیرێن.
وەزارەتی دارایی ئاماژەی بەوەکردووە، ئەو نووسراوانەی رەزامەندی خەرجییان هەیە و بە هەر هۆکارێک خەرج نەکراون، دەچنە سەر بودجەی ساڵی 2026. ئامانجی ئەم بڕیارەش پاکتاوکردنی ژمێریارییەکان و داخستنی هەژماری کۆتایی ساڵی 2025ـە، کە دەبێت تاوەکو 31-12-2025 سەرجەم ژمێرەی بانکەکان دابخرێن و پاکتاو بکرێن.
وەزارەتی دارایی و ئابوریی حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕیاریدا بە هەموارکردنەوەی رێنماییەکانی، لەمەودوا بۆ هەر وانەیەک بڕی 4 هەزار دینار بۆ مامۆستای وانەبێژ خەرج دەکرێت.
بەپێی نووسراوێک کە ئیمزای وەزیری دارایی و ئابوریی لەسەرە و بڵاوکراوەتەوە، رێنمایی دارایی ژمارە 17ـی ساڵی 2025 تایبەت بە هەموارکردنەوەی رێنمایی ساڵانی رابردوو بڵاوکراوەتەوە.
لە بڕیارەکەدا هاتووە، کرێی وانەبێژی بۆ ئەو مامۆستایانەی کە لەسەر میلاکی وەزارەتی پەروەردەن بە هەردوو شێوەی (هەمیشەیی و گرێبەست)، بۆ هەر وانەیەک بڕی 4 هەزار دیناریان بۆ خەرج دەکرێت.
وەزارەتی دارایی مەرجی وەرگرتنی ئەو پارەیەی بەستۆتەوە بەوەی، دەبێت مامۆستاکە بەشەوانەی خۆی بەپێی سیستمی قوتابخانە بنەڕەتییەکان و باخچەی منداڵان تەواو بکات، ئینجا پارەی وانەی زیادەی بۆ هەژمار دەکرێت.
بەپێی نووسراوەکە، ئەم رێنماییە نوێیە لە سەرەتای ساڵی نوێی خوێندنی 2025-2026 دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە و لە ڕۆژنامەی وەقایعی کوردستان بڵاودەکرێتەوە.
بەڕێوەبەرایەتیی هاتوچۆی سلێمانی شۆفێران ئاگادار دەکاتەوە، لەمەودوا لە شەقامی بازنەیی مەلیک مەحمود کامێراکانی چاودێری کار دەکەن و هەردوو سایدی شەقامەکە کۆنتڕۆڵ دەکەن.
لە ئاگادارییەکدا هاتوچۆی سلێمانی رایگەیاندووە، لە سەعات 8:00ی بەیانی ئەمڕۆ یەکشەممە 7-12-2025، کامێراکانی یەکتربڕی ئارام لە شەقامی بازنەیی مەلیک مەحمود کەوتوونەتە کار.
بەپێی رێنماییەکانی هاتوچۆ، کامێراکان لە هەردوو سایدی هاتن و رۆیشتن کار دەکەن و خێرایی رێگەپێدراویش لەو شەقامەدا 60 کیلۆمەترە لە سەعاتێکدا، هەر شۆفێرێک ئەو خێراییە تێپەڕێنێت کامێراکان تۆماری دەکەن.
كۆماندۆی كوردستان ئۆپەراسیۆنێكی هاوبەشی لە سنوری رۆژئاوای كەركوك ئەنجامدا و ژمارەیەك حەشارگە و ئاسەواری تیرۆرستان دۆزرانەوە و چەند كیلۆمەترێكی سنورەكەش بەتەواوی كێوماڵكرا.
فەرماندەیی هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ شەممە سەعات 04:00 بەرەبەیانی فەرماندەیی هێزەكانی كۆماندۆی كوردستان لەسەر بنەمای کۆکردنەوەی زانیاری و بە هاوبەشی لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپەراسیۆنەكانی ئاسایش و فەوجی كەركوكی دژەتیرۆری عیراق و بەهەماهەنگی فڕۆكە و هێزی هاوپەیمانان، ئۆپەراسیۆنێكی هاوبەشی بۆ سنورەكانی گوندی (تویلعە)ی سەربە قەزای دوبز لە سنوری رۆژئاوای كەركوك ئەنجامدا.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لەماوەی رابردوودا لە سنورەكانی دەرەوەی گوندی (تویلعە) جموجوڵی تیرۆرستان، دەستنیشانكراوە و شوێن پێیان هەڵگیراوەتەوە، هەروەها چەند شوێنێكیان لەو سنورە وەك مۆڵگە و حەشارگە بەكارهێناوە، بۆیە لە ئۆپەراسیۆنەكەدا سەرجەم ئەو شوێنانە لەناوبران، ژمارەیەك بۆمبیش پوچەڵكرانەوە.
هێزەکانی کۆماندۆی کوردستان ئەوەشی خستوەتەڕوو، كۆماندۆی كوردستان لەگەڵ بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپەڕاسیۆنەكانی ئاسایش و فەوجی كەركوكی دژەتیرۆری عیراق لە چەند قۆڵێكەوە بەفراوانی (8) كیلۆمەتری سنورەكەیان كێوماڵ كرد و ناوچەكە لە ئاسەواری تیرۆرستان پاككرایەوە.
هەر لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، فەرماندەی فەرماندەیی هێزەكانی كۆماندۆی كوردستان داوای لە "كوڕانی كۆماندۆ" کرد بەردەوام بن، لەسەر ئەم جۆرە ئۆپەراسیۆنانە بۆ كۆتاییهێنان بە مۆڵگە و حەشارگەکانی تیرۆرستانی داعش و هاوشێوەكانیان لە ناوچەكە.
قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم پێشوازیکرد لە دانێل کرێبەر، باڵیۆزی ئەڵمانیا لە عیراق و پێکەوە تاوتوێی رەوشی سیاسیی هەرێمی کوردستان و عیراقیان کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا کە ئەمڕۆ بەڕێوەچوو، باس لە رەوشی سیاسیی هەرێمی کوردستان و بابەتی پێکهێنانی حکومەتی نوێ کرا. لەمبارەیەوە قوباد تاڵەبانی جەختی کردەوە ئامادەین بۆ پێکهێنانی حکومەت لەسەر بنەمای هاوبەشی راستەقینە کە بەبێ جیاوازی خزمەتی هەموو هاووڵاتییان و هەموو ناوچەکانی کوردستان بکات.
سەبارەت بە پرۆسەی سیاسیی عیراقیش، جێگری سەرۆک وەزیران ئاماژەی بەوەدا عیراق پێویستی بە حکومەتێکی بەهێز و کارا هەیە کە بتوانێت لەلایەکەوە سەروەری و سەربەخۆیی عیراق بپارێزێت و لەلایەکی دیکەشەوە هەنگاوی بنەڕەتی بنێت بۆ گەشەپێدانی ئابوریی عیراق.
جێگری سەرۆک وەزیران روونیشی کردەوە، دەبێت ئەولەوییەتی هەردوو حکومەتی داهاتووی عیراق و هەرێم چارەسەرکردنی بنەڕەتی کێشەکانی نێوانیان بێت.
خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد لەمۆزەخانەی زاموا لەشاری سلێمانی پێشوازی لەژمارەیەک لەهاوسەرۆکانی شارەوانییەکانی باکوری کوردستان کرد.
لەو دیدارەدا وێڕای بەخێرهێنانیان بۆ شاری شاران، گفتوگۆکرا لەسەر هەنگاوەکانی پرۆسەی ئاشتی و چارەسەریی پرسی کورد لەمبارەیەوە خاتوو شاناز هیوای خواست ئەم ئاشتیەی ئێستا بەرقەراربوە درێژە بکێشێت.
دواتر وەفدەکە چەند بەشێکی مۆزەخانەی زاموایان بەسەرکردەوە و لەگەنجینەی دەوڵەمەندیی ئەدەبی و سیاسی مامۆستا ئیبراهیم ئەحمەدیان رووانی.
وەفدەکەی باکوری کوردستان پێکهاتبوون لە ئایتن کایا هاوسەرۆکی شارەوانی بیرسوس، سیفیم بیسیسی هاوسەرۆکی شارەوانی سیلفان، سەفیە ئاکداغ هاوسەرۆکی شارەوانی دیاربەکر و غلبین شاهین هاوسەرۆکی شارەوانی نسیبین.
وەزارەتی ناوخۆی سعودیە بۆ حەجی 2026 وێنەگرتن و ڤیدیۆ تۆمارکردن لە حەرەمی شاری مەککە قەدەغە دەکات.
کاروان ستونی وتەبێژی حەج و عومرەی کوردستان بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، بە پێی بریارێکی وەزارەتی ناوخۆی سعودیە لە وەرزی حەجی 2026 بە هەموو شێوەیەک وێنەگرتن و ڤیدیۆ تۆمارکردن لە هەردوو مزگەوتی محمد پێغەمبەری ئیسلام (د.خ) لە مەدینە و حەرەمی لە شاری مەککەی پیرۆز قەدەغە دەکرێت.
وتیشی، ئەو هەنگاوەی سعودیە لە پيناو خزمەتکردنی حاجیان و هەبوونی کەشێکی ئیمانی و دوورکەوتنەوەی حاجیانە لە وێنەگرتن و سەرقاڵبوون بە مۆبایل و شتی دیکەوە.
کاروان ستونی ئەوەشی خستەڕوو، ئەوانیش هەموو حاجیان لەو هەنگاوە ئاگادار دەکەنەوە لەکاتی چوونیان بۆ پروسەی حەج و پێشوازی لەو بڕیارە دەکەن و هاوکار و هەماهەنگ دەبن بۆ ئەوەی حاجیان دووچاری هیچ کێشە و گرفتێک نەبنەوە.
ئەنجومەنی راگەیاندنی کەتیبەکانی سەیدلشوهەدا وەڵامی ئەنجومەنی ئاسایشی هەولێر دەداتەوە و ئاشکرایدەکات: هەندێک پلاتفۆرم گرتەیەکی ڤیدیۆییان بڵاوکردووەتەوە و کەتیبەکانی سەید شوهەدا تۆمەتبار دەکەن بەوەی لەپشت روداوە دڵتەزێنەکانی ئەم دواییەی قەزای خەباتەوەن لە هەولێرن کە ژمارەیەک قوربانی لێکەوتەوە.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەنجومەنی راگەیاندنی کەتیبەکانی سەید شوهەدا رایگەیاند، هەندێک پلاتفۆرم گرتەیەکی ڤیدیۆییان بڵاوکردووەتەوە و کەتیبەکانی سەیدولشوهەدا تۆمەتبار دەکەن بەوەی لەپشت روداوە دڵتەزێنەکانی ئەم دواییەی شاری خەباتەوەن لە هەولێر، کە ژمارەیەک قوربانی لێکەوتەوە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، لە کاتێکدا ئێمە هاوسۆزی خۆمان بۆ کەسوکاری قوربانییەکان لە هەردوولا دەردەبڕین- چونکە خوێنی هەموو عیراقییەک لای ئێمە پیرۆزە و ئەو تۆمەتە بێ بنەمایانە ئیدانە دەکەین، هاوکات بەنیازین سکاڵای یاسایی لەسەر ئەو کەسانە تۆماربکەین کە ئەو تۆمەتانەیان خستووەتەپاڵمان و داوا لە هاوبەشەکانیشمان دەکەین کە هەوڵەکانیان چڕبکەنەوە بۆ خزمەتکردنی هاووڵاتیان و مافە سەرەکییەکانیان بۆ دەستەبەر بکەن.
ئەمەش لەکاتێکدایە، ئاسایشی هەولێر لەچەند رۆژی رابردوودا لە رێگەی دانپێدانێکی بە زۆردا لێپرسراوی کۆمیتەی خەباتی یەکێتی و کەتیبەکانی سەیدلشوهەدای تۆمەتبار کرد سەبارەت بە گرژییەکانی خەبات.
بە سپۆنسەری دەزگای میدیایی کوردسات رۆژی 11ـی ئەم مانگە دەست بە نمایشی فیلمی باج دەکرێت، فیلمەکە لە چیرۆکی تاوانێکی راستەقینە لەناو کۆمەڵگەی کوردیدا وەرگیراوە.
ئەم فیلمە باس لە کێشەکانی خێزانێک لە کۆمەڵگەی کوردیدا دەکات و لە چیرۆکێکی راستیەوە وەرگیراوە، کە چەندین روداوی نەخوازرا لێکەوتوەتەوە و بەرۆکی ئەو خێزانە دەگرێت.
فیلمەکە لە دەرهێنانی دەرهێنەر دیاکۆ بایزە و چەند ئەکتەرێکی دیار و بە ئەزموون رۆڵی تیادا دەگێڕن.
هاوکات فیلمەکە بەرهەمی دامەزراوەی کەریمی عەلەکەیە و رۆژی 11ـی ئەم مانگە لە سیتی سینەما دەست بە نمایش دەکات.
لە میانی بەشداریکردنی بە شێوازی ڤیدیۆ کۆنفرانس ئیلهام ئەحمەد، لێپرسراوی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر رایگەیاند، دەیویست راستەوخۆ لە کۆنفڕانسەکەدا بەشداری بکات، بەڵام دیارە تورکیا هێشتا نەگەشتوە بە قبوڵکردنی ئەوە، جەختیشیکردەوە لەوەی سەرکەوتنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا کاریگەری ئەرێنی لەسەر سوریا دەبێت و پێویستە لە سوریای نوێدا مافی هەمووان پارێزراو بێت.
ئەمڕۆ شەممە، کۆنفرانسی نێودەوڵەتی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتی لە ئیستەنبوڵ بەڕێوەچوو، ئیلهام ئەحمەد لێپرسراوی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر وتارێکی بە شێوەی ئۆنلاین پێشکەش کرد.
ئیلهام ئەحمەد رایگەیاند، هەموان دەزانن رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە گۆڕانکاریدایە، تورکیا و سوریا دەستیان هەیە لە دارشتنەوەی نەخشەی نوێ رۆژهەڵاتدا، سەرکەوتنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا کاریگەری ئەرێنی لەسەر سوریا دەبێت.
جەختیشیکردەوە، دەبێت هەمووان بۆ سەرخستنی ئەو پرۆسەیە بەرپرسیارانە مامەڵە بکەن و دەستپێکردنەوەی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا، کاریگەری لەسەر سوریاش هەبووە و بوەتە هۆی وەستاندی شەڕ و ئازادکردنی ئۆجەلان چارەسەری پرسی کورد خێراتر دەکات.
ئیلهام ئەحمەد باسی لە ئاستەنگییەکان کرد و وتی؛ دەیویست لە کۆنفرانسەکەدا ئامادەبێت، بەڵام دیارە هێشتا تورکیا و ئەوەی قبوڵ نییە و سەرەڕای هەنگاوەکان بۆ پرۆسەی ئاشتی، بەڵام ئاسەتنگ ماوە و پیویستە لە رێگەی گفتوگۆوە چارەسەر بکرێن، هیواشی خواست جارێکیتر خۆی بچێتە تورکیا و روبەڕوو گفتوگۆ بکەن.
داواشیکرد تەواوی پرس و کێشەکان بە گفتوگۆ چارەسەر بکرێن، سنورەکان لە نێوان سوریا و تورکیادا کراوەبن، چونکە ئارامی سوریا ئارامی تورکیاشە.
وتیشی؛ لە سەردەمی رژێمی پێشوتری سوریادا، ئەوان وەک کورد و تورک و پێکهاتەکانی دیکەش لە مافەکانیان بێبەش بوون، لە ئێستادا دەرفەتێکی نوێ هەیە، دەتوانن سوریایەکی نوێی دیموکرات ئاوەدان بکەنەوە، کە مافی هەمووان بپارێزێت لە چوارچێوەی یاسادا و ئاماژەی بەوەکرد سوریای نوێ بە بێ مافی نەتەوەکان سەرکەوتوو نابێت.
لێپرسراوەکەی ئیدارەی خۆسەر دوپاتیکردەوە، ئەوان لە هەوڵی دابەشکردنی وڵاتدا نین، نە لە سوریا و نە لە تورکیاش، ئەوان دەیانەوێت ژیانێکی هاوبەشی پێکەوەییان هەبێت، کە مافی تەواوی نەتەوەکان پارێزراوبێت.
شارەزایەکی کەشوهەوا رایگەیاند، شەپۆلێکی چڕی بارانبارین، کە هەورەبروسکە و تەرزەشی لەگەڵدایە هەرێم دەگرێتەوە، داواش دەکات لە رۆژانی دوو شەممە و سێشەممە بکرێتە پشوو لە ناوەندەکانی خوێندن.
ئەمڕۆ شەممە، هەڤاڵ سدیق گەڵۆزی، شارەزای بواری کەشناسی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لەگەڵ هاتنی شەپۆلێکی چری باران بارین لەم هەفتەیەدا، هەوری سۆپەر سێڵ لە ئاسمان دەبینرێت و ئەو شەپۆلی بارانبارینە هەورەبروسکە و تەرزەشی لەگەڵدایە.
ئەو شارەزای کەشناسییە داوا لە وەزارەتی پەروەردە دەکات، رۆژانی دوو شەممە و سێشەممە، کە بەگوێرەی پێشبینییەکان چەقی شەپۆلەکەیە لە ناوەندەکانی خوێندن بکرێتە پشوو بۆ ئەوەی هەمووان سەلامەت بن .
داواش لە هاووڵاتییان دەکات، بۆ کاری زۆر پێویست نەبێت، لەو دوو رۆژەدا نەچنە شوێنە بەرزەکان بەهۆی بونی هەورەبروسکەی زۆر ، تاوەکو حاڵەتی نەخوازراو رونەدات، دەشڵێت؛ بۆ ئەوەی زیان بەر ئۆتۆمبێلەکانیشیان نەکەوێت پێویستە ئۆتۆمبێلەکانیان داپۆشن.
سبەینێ كۆنفرانسی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتیك بە بەشداریی چەندین كەسایەتی جیهانی لە ئیستەنبوڵ لەلایەن دەم پارتی بەڕێوەدەچێت و بڕیار وایە گرنگیی ئاشتی و پێویستیی چارەسەری دیموكراتی بۆ گرفتەكان تاوتوێ بکرێت.
ئاژانسی هەواڵی هاوار نیوز بڵاویكردەوە، ئیلهام ئەحمەد لێپرسراوی پەیوەندییەكانی دەرەوەی ئیدارەی خۆبەڕێوەبەری باكور و رۆژهەڵاتی سوریا لە ئەنجامی هەبوونی ئاستەنگی سیاسی ناتوانێت ئامادەی كۆنفرانسی نێودەوڵەتی پرۆسەی ئاشتی و كۆمەڵگەی دیموكراتیك بێت كە لەلایەن دەم پارتییەوە بڕیارە رۆژی شەممە لە هۆڵی جەم كاراجا لە ئیستەنبوڵ بەڕێوەبچێت.
ئاماژە بەوەش كراوە، لەبری ئەوە لەڕێگەی ڤیدیۆكۆنفرانسەوە بە شێوەی ئۆنلاین بەشدار دەبێت و وەك یەكەم قسەكەری كۆنفرانسەكە دەردەكەوێت و تیشك دەخاتە سەر گرنگیی ئاشتی و پێویستیی چارەسەری دیموكراتی بۆ گرفتەكان.
كۆنفرانسەكە مۆركێكی جیهانیی هەیە و ئامانج لێی گواستنەوەی ئەزمونی وڵاتانی ترە لە بواری ئاشتی و چارەسەركردنی ململانێكاندا، لەم چوارچێوەیەشدا، چەندین كەسایەتیی سیاسی و ئەكادیمی لە بەریتانیا و ئێرلەندا و بەلجیكا و كازاخستان و باشووری ئەفریقا ئامادە دەبن.
ئەمڕۆ هەینی خاتوو (دلبەر مەجید بەگ دەرگەڵەیی) دووای ململانێیەکی زۆر لەگەڵ نەخۆشی کۆچی دوایی کرد.
خاتو دلبەر لە ناوەڕاستی شەستەکانی سەدەی رابردوو دایک و برایەکی و خوشکێکی بە بۆردومانی فڕۆکە جەنگیەکانی رژێمی ئەوسای عیراق شەهید دەبن، بەو هۆیەوە چەندین شیعر و پەخشانی نەتەوەیی دەنووسێت و دەست دەکات بە چنینی کڵاوی پیاوانە و بە پیتی ئینگلیزی لێی دەنووسێت کوردستان یان نەمان.
لە کۆتایی شەستەکانی سەدەی رابردووە سێ دانە لەم کڵاوانە بەدیاری دەدات بە خوالێخۆشبوو (مام جەلال تاڵەبانی)، یەکێک لەو کڵاوانە مام جەلال بەدیاری دەیدات بە شاعری گەورەی عەرەب (جەواهیری).
ساڵی 2011لە بەدوواداچونێکی میدیایی خوالێخۆشبوو مام جەلال ئەوەی ئاشکراکرد کە ئەو کڵاوە و دووانی تری لە دلبەر خان وەرگرتوە و ئەویش بەدیاری داویەتی بە جەواهیری. هەر ئەوساڵە واتا ساڵی 2011 مام جەلال دیاری تایبەتی خۆی وەک رێز لێنان بۆ ئەو خانمە نارد و بەسەری کردەوە.