لە گەرمیان 10 بێچووە ئاسک لەلایەن چەند کەسێکەوە راوکران و پۆلیسی گەرمیانیش دەڵێت: یەکێک لە راوچییەکان دەستگیرکراوە و پێشتریش چەندین کەیسی جیاوازی هەبووە و داواکراو بووە.

بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان رایگەیاند، لەسەر بنەمای زانیاری و بەدواداچوونی ورد، توانرا تۆمەتبارێک دەستگیر بکرێت کە لەلایەن چەندین دەزگای ئەمنییەوە داواکراو بووە.

بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، بە سەرپەرشتی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان، مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی قۆرەتوو توانیویانە تۆمەتبارێک دەستگیر بکەن کە پێشتر چەندین کەیسی جیاوازی تاوانکاری لەسەر تۆمارکراوە.

ئاشکرایکرد،، تۆمەتبارەکە بە مادەی (446) لە یاسای سزادانی عیراقی داواکراو بووە، هاوکات لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی دارستانیشەوە کەیسی تری لەسەرە، ئەوەش بەهۆی تێوەگلانی لە تاوانی راوکردن و مامەڵەکردن بە ئاسک و بێچووە ئاسکەوە.

پۆلیسی گەرمیان راشیگەیاند، لە ئێستادا تۆمەتبارەکە بە بڕیاری دادوەر راگیراوە و لێکۆڵینەوە لەگەڵیدا بەردەوامە بۆ ئەوەی رێکاری یاسایی پێویستی بەرانبەر بگیرێتەبەر.

دووەمین کۆڕبەندی ئابورى نێودەوڵەتی دێڵفی لە سلێمانی، لە رۆژانی 6 و 7ـی ئەم مانگە بەڕێوەدەچێت و کەسایەتییە باڵاکانی سەر ئاستی کوردستان و عیراق و جیهان تێیدا بەشداردەبن.

سیمیۆن سۆمۆکۆس، بەڕێوەبەر و دامەزرێنەری کۆڕبەندی ئابوریی دێڵفی، وێڕای دەربڕینی خۆشحاڵی بە بەڕێوەچوونی کۆڕبەندەکە لە شاری سلێمانی، جەخت لەسەر گرنگیی بەردەوامبوونی ئەم چالاکییە دەکاتەوە و ئاماژە بەوە دەدات کە سلێمانی سەرەڕای ئاڵۆزییەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ناوچەیەکی ئارامە.

سۆمۆکۆس لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، ئەمە دووەم ساڵە کۆڕبەندی دێڵفی لە شاری سلێمانی بەڕێوەدەچێت و پلانیش هەیە بۆ بەردەوامبوونی. ئاماژەی بەوەشکرد، کۆڕبەندە سەرەکییەکەی مانگی نیسانی رابردوو لە یۆنان بە بەشداریی زیاتر لە سێ هەزار و 500 میوان بەڕێوەچوو، کە قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان یەکێک بوو لە بەشداربووانی دیار.

دامەزرێنەری کۆڕبەندی دێڵفی جەختیکردەوە: "بەڕێوەچوونی ئەم کۆڕبەندە لە سلێمانی گرنگیی تایبەتی هەیە، چونکە ئەمە چالاکییەکی جیهانییە و لە زۆرینەی وڵاتانی جیهان ئەنجام دەدرێت".

سەبارەت بە کارنامەی کۆڕبەندەکە، سۆمۆکۆس ئاماژەی بەوەکرد، "ئەجێندایەکی چڕ و گرنگمان بۆ ئەو دوو رۆژە داناوە کە پەیوەستن بە بەرەوپێشچوونی ئابوریی هەرێمی کوردستانەوە، ئەو بابەتانەشی کە لێرە باسیان لێوە دەکرێت، تەنها قسە نابن، بەڵکو دەبنە ئەجێندا بۆ ئەو کۆڕبەندە جیهانییانەی تر کە لە وڵاتانی تر بەڕێوەدەچن".

لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، سیمیۆن سۆمۆکۆس سوپاسی قوباد تاڵەبانی کرد بۆ ئەو هەوڵانەی کە بەهۆی سەرپەرشتی و گرنگیدانی ئەوەوە، ئەم کۆڕبەندە بە شێوەیەکی ساڵانە لە شاری سلێمانی بەڕێوەدەچێت.

کەشناسیی هەرێم رایگەیاند، بەهۆی جێگیربوونی رەوشی کەشوهەواوە، پلەکانی گەرما لە ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان روو لە بەرزبوونەوە دەکەن و ئاسمان بە ساماڵی دەمێنێتەوە.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسیی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان پێشبینییەکانی کەشوهەوای 48 سەعاتی داهاتووی بڵاوکردەوە و بەپێی پێشبینییەکان، پلەکانی گەرما کەمێک بەرزدەبنەوە.

بەپێی راگەیەنراوەکەی کەشناسی، ئەمڕۆ هەینی، ئاسمانی ناوچەکانی هەرێم ساماڵ دەبێت، خێرایی با لەنێوان 10 بۆ 20 کیلۆمەتر لە سەعاتیکدا دەبێت.

ئاماژەی بەوەشکرد، پلەکانی گەرما بەراورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ کەمێک بەرزتر دەبێتەوە.

کەشناسیی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، سبەینێ شەممە، ئاسمانی هەرێم ساماڵ دەبێت و لە هەندێک ناوچە دەگۆڕێت بۆ پەڵە هەور، هاوکات پلەکانی گەرماش بە رێژەی یەک بۆ دوو پلە بەراورد بە ئەمڕۆ بەرزتر دەبنەوە.

دەستەی دەروازە سنوورییەکانی عیراق رایگەیاند، ئەمڕۆ هەینی، پڕۆسەی گەڕانەوە و بەڕێکردنی زیاتر لە 18 هەزار حاجی لە رێگەی دەروازەی سنووریی "عەرعەر"ەوە بە ئاسانکاری و رەوتی سادەی باڵا کۆتایی هاتووە.

لە راگەیەندراوێکی دەستەکەدا هاتووە: "لەسەر بنەمای رێنماییەکانی حکومەت بۆ دابینکردنی باشترین خزمەتگوزاری بۆ حاجیانی گەشتی ماڵی خوا، فەریق عومەر عەدنان وائیلی، سەرۆکی دەستەی دەروازە سنوورییەکان، لە رۆژی یەکەمەوە لە مەیداندا سەرپەرشتی پێشوازیکردن و بەڕێکردنی حاجیانی لە رێگەی دەروازەی عەرعەرەوە کردووە، و بەردەوام بووە لە بەدواداچوونی رێکارەکانی گەڕانەوەیان دوای تەواوکردنی فەریزەی حەج، بەجۆرێک کۆی گشتیی ژمارەی گەڕاوەکان گەیشتووەتە (18،746) حاجی، لەگەڵ نزیکەی (600) کەس لە ئەندامانی تیمی پزیشکی، کارگێڕی و ستافی خزمەتگوزاریی هاوڕێی تیمی حەجی عیراقی.

وائیلی رونی کردەوە: پڕۆسەی پێشوازیکردن و بەڕێکردنی حاجیان بە شێوەی شەو و رۆژ (24 کاتژمێری) و بۆ ماوەی چوار رۆژی لەسەریەک بەڕێوەچوو، بەبێ تۆمارکردنی هیچ بەربەست یان دواکەوتنێک، ئەمەش بەهۆی هەماهەنگی هاوبەش و کاری تەواوکاری نێوان سەرجەم فەرمانگە و دامەزراوە پاڵپشتەکانی ناو دەروازەکە.

ئاماژەی بەوەش کرد: ئەم دەستکەوتە رەنگدانەوەی ئاستی ئامادەیی و رێکخستنی باڵای ستافە کاراکانە، هاوکات پێزانینی خۆی بۆ ئەو هەوڵانە دەربڕی کە لە پێشکەشکردنی خزمەتگوزاری و ئاسانکاریی رێکارەکانی هاتنەناوەوەی حاجیان بۆ ناو وڵات بە خێرایی و بەبێ گرێچن بوون دراون.

وائیلی جەختی لەسەر بەردەوامیی دەستەکە کردەوە لە جێبەجێکردنی رێنماییەکانی حکومەت کە ئامانجیان بەرزکردنەوەی کوالێتی ئەو خزمەتگوزارییانەیە پێشکەش بە هاوڵاتیان دەکرێن لە سەرجەم دەروازە سنوورییەکاندا، بە شێوەیەک کە رەوتی هاتوچۆ مسۆگەر بکات و باشترین کەش بۆ پێشوازیکردن لە گەشتیاران دابین بکات.

نزار ئامێدی سەرۆک کۆماری عیراق پێشوازیکرد لە ئەلێکساندەر لێرفل لێپرسراوی کاروباری نەرویژ لە عیراق و وەفدی یاوەری.

لە میانی دیدارەکەدا کە ئەمڕۆ لە کۆشکی سەلام لە بەغداد بەڕێوەچوو، باس لە چۆنیەتی پەرەپێدانی پەیوەندییەکانی نێوان عیراق و نەرویژ و فراوانکردنی بوارەکانی هاریکاری و هەماهەنگی هاوبەش کرا بە شێوەیەک کە بەرژەوەندیی هاوبەش بەدەستبهێنێت و پەیوەندیی دۆستایەتی نێوان هەردوو وڵات پتەوتر بکات.

سەرۆک کۆمار پابەندبوونی عیراقی دووپاتکردەوە بۆ بەهێزکردنی پەیوەندیی هاریکاری لەگەڵ دۆست و براکانی لەسەر بنەمای بەرژەوەندی هاوبەش و رێزگرتنی یەکتر، بەمەش ڕۆڵی خۆی لە پشتیوانیکردن لە سەقامگیری ناوچەکە پەرەپێدەدات و ئاسۆی هاریکاری و یەکگرتن لەنێوان گەلاندا فراوانتر دەکات.

بەهۆی كۆچی دوایی ئایەتوڵا محەمەد ئیسحاق فەیاز، یەكێك لە مەرجەعە گەورەكانی نەجەف، سێ رۆژ ماتەمینی رەسمی لە سەرانسەری عیراق راگەیەندرا و چوارچێوەی هەماهەنگییش سەرجەم ئاهەنگەكانی جەژنی غەدیری هەڵوەشاندەوە.

نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، عەلی زەیدی سەرەخۆشی خۆی ئاراستەی مەرجەعیەتی باڵا و گەلی عیراق و هەموو موسڵمانان دەكات بەبۆنەی كۆچی دوایی ئایەتوڵا محەمەد ئیسحاق فەیازەوە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بەم كۆستە گەورەیە، جیهانی ئیسلامی زانایەكی گەورەی بواری زانستە ئیسلامییەكانی لەدەستداوە، بەوبۆنەیەوەش سێ رۆژ ماتەمینی رەسمی لە سەرانسەری عیراق راگەیەند.

نزار ئامێدی سەرۆك كۆماری عیراق لە راگەیەنراوێكدا رەسمیدا سەرەخۆشی خۆی  رایگەیاند و جەختی لەوەكردەوە كە كۆچی دوایی ئەو زانایە خەسارەتێكی گەورەیە بۆ حەوزەی زانستی و تەواوی گەلی عیراق.

چوارچێوەی هەماهەنگییش وەك رێزێك بۆ كۆچی دوایی ئایەتوڵا فەیاز، بڕیاریدا سەرجەم ئەو بۆنە و ئاهەنگانەی كە بڕیار بوو بەبۆنەی جەژنی غەدیرەوە ئەنجام بدرێن، هەڵوەشێنێتەوە.

عەباس عراقچی وەزیری دەرەوەی ئێران لە میانی چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، بیستویەتی دۆناڵد ترەمپ ئامادەیە كۆبوونەوەیەك لەگەڵ موجتەبا خامنەیی ئەنجام بدات و ئەو بابەتە رەتدەكەنەوە و پێویستە ئەوان واقعی بن.

عراقچی داوای لە ئەمریكا كرد، واقیعەكانی ئێران  رەتنەكاتەوە وشێوازی تێڕوانینی خۆی بۆ كاروباری ناوچەكە بگۆڕێت و پەیوەندیەكانی ئەمریكا و ئێران وەك هێزێكی هەرێمی و تەنانەت زیاتریش لە هێزێكی هەرێمی بگونجێنێت.

ئەوەش لەكاتێكدایە، رۆژی چوارشەممە دۆناڵد ترەمپ لە چاوپێكەوتنێكدا بە رۆژنامەی نیویۆرك پۆستی رایگەیاندبوو، ئارەزوو دەكات چاوی بە موجتەبا خامنەیی بكەوێت لە پێناو كۆتایی هێنان بە جەنگ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

رابەری باڵای ئێران بەبۆنەی جەژنی غەدیرەوە بڕیاری لێخۆشبوونی بۆ دوو هەزار زیندانی دەركرد و سزای بەشێك لە زیندانییەكانیش كەمكراوەوەتەوە.

نوسینگەی راگەیاندنی موجتەبا خامنەیی رابەری باڵای ئێران بڵاویكردەوە، خامنەیی بەبۆنەی هاتنی جەژنی غەدیرەوە رەزامەندیی نیشانداوە و داوای لە سەرۆكی دەسەڵاتی دادوەریی كردووە فەرمانی لێخۆشبوونی گشتی یان كەمكردنەوەی سزای زیندانیكراون دەربكات.

ئاماژەی بەوەشكردووە، بە پێی فەرمانەكەی رابەری باڵای ئێران، بڕیاری لێخۆشبوون دوو هەزار زیندانیكراو دەگرێتەوە و سزای ژمارەیەكی زۆر لە زیندانییەكانی تریش كەمدەكرێتەوە.

ئێران شكستهێنانی ئەڵمانیا لە بەدەستهێنانی كورسی ئەنجومەنی ئاسایش بە وەڵامێكی توندی كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بۆ ئەو وڵاتە وەسف دەكات.

ئیسماعیل بەقائی وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ماوەی 10 ساڵە بۆ یەكەمجار ئەڵمانیا نەیتوانی ببێتە ئەندام لە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی، ئەوەش گوزارشت لە ناڕەزاییەكی فراوانی جیهانیی دەكات بەرانبەر هەڵوێستە نابەرپرس و لایەنگرییەكانی حكومەتی ئەو وڵاتە.

وتیشی، ئەڵمانیا كە یەكێكە لە دابینكەرە سەرەكییەكانی چەك بۆ ئیسرائیل، نەك هەر رێگری لە كۆمەڵكوژی غەززە نەكردووە، بەڵكو هێرشە سەربازییەكانی ئیسرائیل و ئەمریكای بۆسەر ئێرانیش ئیدانە نەكردووە.

بەقائی ئاماژەی بەوەشكرد، جیهان گۆڕاوە و ئێستا وڵاتان بەپێی رەفتارەكانیان هەڵدەسەنگێنرێن نەك بە قسەكانیان، بۆیە ئەڵمانیاش باجێكی دیپلۆماسیی قورسی دراوە.

لە هەڵبژاردنەكانی كۆمەڵەی گشتیی نەتەوە یەكگرتووەكاندا بۆ خولی 2027-2028، ئەڵمانیا پێویستی بە 127 دەنگ بوو بۆ مسۆگەركردنی كورسییەك، بەڵام تەنها 104 دەنگی بەدەستهێنا.