چوارچێوەی هەماهەنگی دوای کۆبوونەوەی خۆی رایگەیاند، نیازیان هەیە گەورەترین کوتلەی پەرلەمانی پێکبهێنن و بۆ ئەو مەبەستەش دوو لیژنەیان پێکهێناوە بۆ دیاریکردنی کاندیدی سەرۆک وەزیرانی داهاتووی عیراق.

لە راگەیەندراوێکدا، چوارچێوەی هەماهەنگی جەختی لەوە کردەوە کە کار دەکەن بۆ یەکلاکردنەوەی شایستە هەڵبژاردنەکان لە وادەی دەستوریی خۆیدا و رایانگەیاند: "گەورەترین کوتلەی پەرلەمانی پێکدەهێنین و کاندیدی سەرۆکی حکومەت بۆ قۆناغی داهاتوو دیاری دەکەین."

بۆ جێبەجێکردنی ئەم ئامانجە، چوارچێوەی هەماهەنگی دوو لیژنەی پێکهێناوە کە ئەرکەکانیان بەم شێوەیەیە:

• لیژنەی یەکەم: تایبەت دەبێت بە گفتوگۆکردن لەسەر شایستە نیشتمانییەکان و پەرەپێدانی دیدگایەکی یەکگرتوو بۆ بەڕێوەبردنی دەوڵەت لە قۆناغی داهاتوودا.

• لیژنەی دووەم: ئەرکی چاوپێکەوتن دەبێت لەگەڵ کاندیدەکانی پۆستی سەرۆک وەزیران، بەپێی پێوەرە پیشەیی و نیشتمانییەکان.
  
  چوارچێوەی هەماهەنگی دووپاتیکردەوە کە دەبێت بەرنامەی حکومەتی داهاتوو لەگەڵ ئاڵنگارییە سیاسی، ئابوری و خزمەتگوزارییەکاندا بگونجێت و خواستی هاووڵاتیان بۆ چاکسازی، سەقامگیری و گەشەپێدان بەدیبهێنێت.
  
  هەروەها ئاماژەیان بەوەشکرد، "هاوکاریی هەمەلایەنەی نیشتمانی" کلیلی تێپەڕاندنی قۆناغی داهاتوو و چەسپاندنی سەقامگیریی سیاسییە لە وڵاتدا.

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان رایگەیاند، ئەو ئەنجامە کۆتاییانەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عیراق کە ئەمڕۆ راگەیەندران، لە سبەی سێشەممەوە شایەنی تانەلێدانن.

بەپێی راگەیەندراوێکی کۆمسیۆن، پرۆسەی وەرگرتنی تانە لە ئەنجامەکان بۆ ماوەی سێ رۆژ بەردەوام دەبێت.

 

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی بۆ سەرجەم پارێزگاکان راگەیاند. بەپێی ئەنجامەکان، لەسەر ئاستی هەرێمی کوردستان، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان 18 کورسی بەدەستهێناوە.

ئەنجامی تەواوی پارێزگاکان:

پارێزگای بەغداد (71 کورسی)

• هاوپەیمانیی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان: 15 کورسی
• حیزبی تەقەدوم: 10 کورسی
• دەوڵەتی یاسا: 9 کورسی
• هاوپەیمانیی هێزەکانی دەوڵەت: 5 کورسی
• بزووتنەوەی سادیقوون: 5 کورسی
• هاوپەیمانیی عەزمی عێراقی: 5 کورسی
• رێکخراوی بەدر: 4 کورسی
• هاوپەیمانیی سیادەی نیشتمانی: 4 کورسی
• هاوپەیمانیی ئەساسی عێراقی: 4 کورسی
• بزووتنەوەی حقوق: 3 کورسی
• حەسمى نیشتمانى: 2 کورسی
• ئەبشر یا عێراق، خەدەمات، ئیشراق کانوون: هەر یەکەیان 1 کورسی
• کۆتاکان: ئیڤان فایەق (کریستیان) و بەسام جاسم (سابیئە)

پارێزگای سلێمانی (18 کورسی)

• یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان: 8 کورسی
• رەوتی هەڵوێست: 3 کورسی
• نەوەی نوێ: 2 کورسی
• پارتی دیموکراتی کوردستان: 2 کورسی
• یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان: 2 کورسی
• کۆمەڵی دادگەریی کوردستان: 1 کورسی
  
  

پارێزگای هەولێر (16 کورسی)

• پارتی دیموکراتی کوردستان: 9 کورسی
• یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان: 3 کورسی
• رەوتی هەڵوێست: 2 کورسی
• نەوەی نوێ: 1 کورسی
• کۆتای کریستیان: کلدۆ رەمزی
  
  

پارێزگای کەرکوک (12 کورسی)

• یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان: 4 کورسی
• حیزبی تەقەدوم: 3 کورسی
• بەرەی تورکمانی عێراقی یەکگرتوو: 2 کورسی
• پارتی دیموکراتی کوردستان: 1 کورسی
• هاوپەیمانیی عەرەبی: 1 کورسی
• هاوپەیمانیی عەزم: 1 کورسی

پارێزگای دهۆک (11 کورسی)

• پارتی دیموکراتی کوردستان: 9 کورسی
• یەکگرتووی ئیسلامیی کوردستان: 2 کورسی

پارێزگای نەینەوا (34 کورسی)

• پارتی دیموکراتی کوردستان: 5 کورسی
• حیزبی تەقەدوم: 4 کورسی
• ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان: 3 کورسی
• نەینەوا بۆ خەڵکەکەی: 3 کورسی
• هاوپەیمانیی عەزمی عێراق: 3 کورسی
• حەسمى نیشتمانى، بەدر، سیادە، یەکێتی خەڵکی نەینەوا: هەر یەکەیان 2 کورسی
• پرۆژەی عەرەبی، ناسنامە، دۆزی ئێزدی، مەشروعی عەرەبی: هەر یەکەیان 1 کورسی
  
  
  

پارێزگای بەسڕە (25 کورسی)

• هاوپەیمانیی تەسمیم: 6 کورسی
• بزووتنەوەی سادیقوون: 5 کورسی
• هاوپەیمانیی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان: 4 کورسی
• دەوڵەتی یاسا، هێزەکانی دەوڵەت، حقوق: هەر یەکەیان 2 کورسی
• رێکخراوی بەدر، ئەبشر یا عێراق، گردبوونەوەی فاو-زاخۆ، ئەساسی عێراقی: هەر یەکەیان 1 کورسی
  
  

پارێزگای دیالە (14 کورسی)

• رێکخراوی بەدر: 3 کورسی
• حیزبی تەقەدوم: 3 کورسی
• هاوپەیمانیی سیادە، سادیقوون، عەزم: هەر یەکەیان 2 کورسی
• هاوپەیمانیی دیالە ئەوەلەن، سابیتون: هەر یەکەیان 1 کورسی
  
  

پارێزگای ئەنبار (15 کورسی)

• حیزبی تەقەدوم: 5 کورسی
• ئەنبار هەویەتونا: 3 کورسی
• قیمەم: 3 کورسی
• هاوپەیمانیی عەزمی عێراق: 2 کورسی
• هاوپەیمانیی تەفوق، سیادە: هەر یەکەیان 1 کورسی
  
  

پارێزگای بابل (17 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە، سادیقوون، دەوڵەتی یاسا: هەر یەکەیان 3 کورسی
• ئیشراق کانوون، هێزەکانی دەوڵەت: هەر یەکەیان 2 کورسی
• خەدەمات، سۆمەریون، ئیدراک، بەدر: هەر یەکەیان 1 کورسی
  
  
  
  
  

پارێزگای زیقار (19 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە، دەوڵەتی یاسا، سادیقوون: هەر یەکەیان 3 کورسی
• هێزەکانی دەوڵەت، بەدر: هەر یەکەیان 2 کورسی
• سۆمەریون، خەدەمات، ئەبشر یا عێراق، ئیشراق کانوون، دەعمی دەوڵەت، حقوق: هەر یەکەیان 1 کورسی

پارێزگای سەلاحەدین (12 کورسی)

• تەقەدوم، ئاوەدانکردنەوە، عەزم، جەماهیری نیشتمانی: هەر یەکەیان 2 کورسی
• سەڵاحەدینی یەکگرتوو، شەراکەتونا، حەسم، تەفوق: هەر یەکەیان 1 کورسی

پارێزگای واست (12 کورسی)

• واست ئەجمەل: 4 کورسی
• دەوڵەتی یاسا، ئاوەدانکردنەوە، سادیقوون: هەر یەکەیان 2 کورسی
• هێزەکانی دەوڵەت، کۆتای کوردی فەیلی: هەر یەکەیان 1 کورسی

پارێزگای نەجەف (12 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە، هێزەکانی دەوڵەت، دەوڵەتی یاسا، سادیقوون: هەر یەکەیان 2 کورسی
• خەدەمات، ئەبشر یا عێراق، ئەساسی عێراقی، ئیشراق کانوون: هەر یەکەیان 1 کورسی

پارێزگای کەربەلا (11 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە: 3 کورسی
• دەوڵەتی یاسا، ئیشراق کانوون: هەر یەکەیان 2 کورسی
• ئەساسی عێراقی، سادیقوون، هێزەکانی دەوڵەت، بەدر: هەر یەکەیان 1 کورسی

پارێزگای قادسیە (11 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە: 3 کورسی
• دەوڵەتی یاسا: 2 کورسی
• بەدر، سادیقوون، هێزەکانی دەوڵەت، خەدەمات، ئیشراق کانوون: هەر یەکەیان 1 کورسی

پارێزگای میسان (10 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە: 3 کورسی
• بەدر، دەوڵەتی یاسا، سادیقوون: هەر یەکەیان 2 کورسی
• هێزەکانی دەوڵەت: 1 کورسی

پارێزگای موسەننا (7 کورسی)

• ئاوەدانکردنەوە، دەوڵەتی یاسا: هەر یەکەیان 2 کورسی
• سادیقوون، هێزەکانی دەوڵەت، ئەساسی عێراقی: هەر یەکەیان 1 کورسی

 

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی بۆ پارێزگای کەرکوک راگەیاند، کە تێیدا یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان توانیی زۆرترین کورسی بەدەستبهێنێت.

یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان براوەی یەکەمە:

بەپێی ئەنجامە فەرمییەکان، لە کۆی 12 کورسیی پارێزگاکە، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان 4 کورسی مسۆگەر کردووە. رێبوار تەها، کاندیدی یەکێتی، بە بەدەستهێنانی 96,068 دەنگ، زۆرترین دەنگی لەسەر ئاستی پارێزگاکە بەدەستهێناوە.

لایەنەکانی دیکە بەم شێوەیە کورسییەکانیان بەدەستهێناوە:

• پارتی پێشکەوتن (تەقەدووم): 3 کورسی.

• بەرەی تورکمانی عراقی یەکگرتوو: 2 کورسی.

• پارتی دیموکراتی کوردستان: 1 کورسی.

• هاوپەیمانی عەرەبی لە کەرکوک: 1 کورسی.

• هاوپەیمانی عەزمی عێراقی (عەزم): 1 کورسی.

کاندیدە دەرچووەکان:
ناوی ئەو کاندیدانەی کە کورسیی پەرلەمانیان لە پارێزگای کەرکوک بەدەستهێناوە بریتیین لە:

• یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان:

  1. رێبوار تاڵەبانی مستەفا: 96,068 دەنگ

  2. براکۆ شێرکۆ فاتیح: 11,033 دەنگ

  3. مازن غەریب عەبدولڕەحمان: 10,033 دەنگ

  4. دڵان غەفور ساڵح (مێ): 6,865 دەنگ

• پارتی پێشکەوتن:

  1. محەمەد عەلی محەمەد تەمیم: 37,165 دەنگ

  2. موهەیمەن عەلی حوسێن: 16,672 دەنگ

  3. سلوى ئەحمەد میبان (مێ): 5,213 دەنگ

• بەرەی تورکمانی عێراقی یەکگرتوو:

  1. ئەرشەد رەشاد فەتح ساڵحی: 26,666 دەنگ

  2. گۆشەل محەمەد عەبدولڕەحمان: 1,636 دەنگ

• پارتی دیموکراتی کوردستان:

  1. شاخەوان عەبدوڵڵا ئەحمەد: 21,414 دەنگ

• هاوپەیمانی عەرەبی لە کەرکوک:

  1. قەنعیە راکان سەعید جبووری: 15,448 دەنگ

• هاوپەیمانی عەزمی عێراقی:

  1. سەدام حوسێن حبیب: 12,695 دەنگ

 

کۆمسیۆن ئەنجامی کۆتایی هەڵبژاردنەکانی راگەیاند، "هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان" پلەی یەکەمی بەدەستهێنا

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکان، ئەنجامی کۆتایی خولی شەشەمی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی راگەیاند. بەپێی ئەنجامەکان، "هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان" بە بەدەستهێنانی 411,300 دەنگ و مسۆگەرکردنی 15 کورسی، پلەی یەکەمی بەدەستهێناوە.

براوە سەرەکییەکان:

بەپێی ئەنجامە فەرمییەکان، لیستی "تەقەدووم" بە 277,416 دەنگ و بەدەستهێنانی 10 کورسی لە پلەی دووەمدا دێت، "دەوڵەتی یاسا"ش بە 228,300 دەنگ و 9 کورسی پلەی سێهەمی بەدەستهێناوە.

دابەشبوونی کورسییەکان
قەوارە سیاسییەکانی دیکە بەم شێوەیە کورسییەکانیان بەدەستهێناوە:

• 5 کورسی: هاوپەیمانی هێزەکانی دەوڵەت، بزووتنەوەی سادیقوون، هاوپەیمانیی عەزم.

• 4 کورسی: رێکخراوی بەدر، هاوپەیمانیی سەروەری نیشتمانی، هاوپەیمانیی ئەساس.

• 3 کورسی: جووڵانەوەی حقووق.

• 2 کورسی: پارتە نیشتمانییەکە.

• 1 کورسی: ئەبشر یا عێراق، خەدەمات، ئیشراق کانوون.

کورسی کۆتای کریستیانەکان:

یەکێک لە کورسییەکانی کۆتای پێکهاتەی کریستیانیش بەر ئیلفان فائق یەعقوب زیا جابیرۆ کەوتووە، کە توانیویەتی 13,137 دەنگ بەدەستبهێنێت.

1. هاوپەیمانی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان: 411,300 دەنگ (15 کورسی)

2. تەقەدووم: 277,416 دەنگ (10 کورسی)

3. دەوڵەتی یاسا: 228,300 دەنگ (9 کورسی)

4. هاوپەیمانی هێزەکانی دەوڵەت: 138,904 دەنگ (5 کورسی)

5. بزووتنەوەی سادیقوون: 128,249 دەنگ (5 کورسی)

6. هاوپەیمانیی عەزم: 128,122 دەنگ (5 کورسی)

7. بەدر: 116,704 دەنگ (4 کورسی)

8. هاوپەیمانیی سەروەری نیشتمانی - تسریع: 110,037 دەنگ (4 کورسی)

9. هاوپەیمانیی ئەساس: 104,164 دەنگ (4 کورسی)

10. جووڵانەوەی حقووق: 77,763 دەنگ (3 کورسی)

11. پارتە نیشتمانییەکە: 53,143 دەنگ (2 کورسی)

12. ئەبشر یا عێراق: 38,762 دەنگ (1 کورسی)

13. خەدەمات: 37,933 دەنگ (1 کورسی)

14. ئیشراق کانوون: 23,288 دەنگ (1 کورسی)

15. ئیلفان فائق یەعقوب زیا جابیرۆ (مەسیحی): 13,137 دەنگ (1 کورسی)

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، ئەمڕۆ دووشەمە، لە هەولێر پێشوازی لە وەفدێکی ئەنجومەنی بازرگانیی ئەمریکا – کوردستان کرد بە سەرۆکایەتی دەیڤد تەفوری و رایگەیاند، حکومەتی هەرێم ئامادەیە هەموو کارئاسانییەک پێشکەش بە کۆمپانیا ئەمریکییەکان بکات.

لە کۆبوونەوەکەدا، گفتوگۆ لەبارەی چۆنیەتی پەرەپێدانی پەیوەندییە بازرگانییەکانی نێوان ئەمریکا و هەرێمی کوردستان کرا. قوباد تاڵەبانی جەختی لەوە کردەوە کە هەرێمی کوردستان خوازیارە کۆمپانیا ئەمریکییەکان بەشدارییەکی گەورەتر و کاریگەرتریان لە پرۆسەی گەشەپێدانی ئابوریی هەرێمدا هەبێت.

تەوەرێکی دیکەی کۆبوونەوەکە تایبەت بوو بە پرسی نەوت و گاز. لەمبارەیەوە، جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران روونیکردەوە کە پێویستە لەم خولەی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقدا پەلە بکرێت لە پەسەندکردنی یاسای نەوت و گاز، بە جۆرێک کە کێشەکانی نێوان هەرێم و بەغدا یەکلابکاتەوە و دەسەڵاتە دەستورییەکانی هەرێمی کوردستان لەبەرچاو بگرێت.

قوباد تاڵەبانی دووپاتیشیکردەوە، ئەولەویەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان ئەوەیە کە گازی سروشتی لە خزمەتی هاووڵاتیان و گەشەپێدانی بونیادی پیشەسازی و ئابوریی کوردستاندا بەکاربهێنرێت.

 

دادگاى فیدراڵى بڕیاریدا بە کۆتایی هێنان بە کارەکانی خولى پێنجەمى ئەنجومەنى نوێنەرانی عیراق و بەمەش حکومەتی ئێستای عیراق دەبێتە حکومەتی کاربەڕێکەر.

ئەمڕۆ دادگای فیدراڵی عیراق كۆبووەوە و لەسەر داوای سەرۆك كۆمار لێكدانەوەی بۆ ماددەی 56ـی دەستور كرد سەبارەت بە چارەنووسی دەسەڵاتی یاسادانان و جێبەجێكردن. 
دادگای فیدراڵی بڕیاریدا بە كۆتاییهێنان بە كارەكانی خولی پێنجەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق و لەمەبەدوا هەر كارێك بكات نادەستوری و نایاسایی دەبێت، حكومەتی ئێستای وڵاتەكەشی كرد بە كاربەڕێكەر، تا ئەو كاتەی حكومەتی نوێ پێكدەهێنرێت. 
 هەروەها دادگای فیدراڵی بڕیاریدا دەسەڵاتی د.لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق بمێنێتەوە ، وەك بەشێك لە دەسەڵاتی جێبەجێكردن و تا خولی نوێی ئەنجومەنی نوێنەران دەستبەكاردەبێت.

سبەینێ كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردن ئەنجامی كۆتایی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رادەگەیەنێت.

جومانە غەلای وتەبێژی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، سبەینێ ئەنجامی كۆتایی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رادەگەیەنرێت، وتیشی، لەو بنكانەی دەنگدان كە پێشتر دەنگەكان یەكلایی نەكرابوونەوە، ژماردنی ئەلیكترۆنی و دەستی 100% هاوشێوە بوون.

جومانە غەلای راشیگەیاند، لەدوای راگەیاندنی ئەنجامی كۆتایی هەڵبژاردن، ماوەی سێ رۆژ دەرفەت دەدرێتە كاندید و لیستەكان بۆ تانەدان لە ئەنجامی كۆتایی.

پێستریش، نەبەرد عومەر سەرۆكی دەستەی هەڵبژاردنەكان لە هەرێمی كوردستان  بە كوردسات نیوزی راگەیاند، لە كاتی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە هەردوو دەنگدانی تایبەت و گشتی 28 سكاڵا تۆماركراون، بە جۆرێك لە دەنگدانی تایبەتدا لە هەولێر و سلێمانی و دهۆك شەش سكاڵا تۆماركراون و هەردوو سكاڵایەكیش لە یەك بازنە تۆماركراوە، لە دەنگدانی گشتیش 22 سكاڵا  تۆماركراون، كە 10یان لە هەولێر و سیانیان لە سلێمانی و نۆیان لە دهۆك تۆماركراون.

وەزارەتی بەرگری عیراق چەند گرێبەستێكی لەگەڵ وڵاتان راگەیاند بۆ بەهێزكردنی توانای بەرگری ئاسمانی، لەوانەش كۆریای باشور.

لیوا تەحسین خەفاجی، بەڕێوەبەری راگەیاندنی وەزارەتی بەرگری عیراق راگەیاند: گرێبەستیان لەگەڵ ئەو وڵاتانە كردووە كە توانای بەرز و پێشكەوتوویان هەیە لە بواری بەرگری ئاسمانی، لەوانەش كۆریای باشور، چونكە خاوەنی سیستمی تەكنەلۆژیای پێشكەوتووە.

هەروەها وتی، خشتەیەكی ئامادەكراو و پەسەندكراو لەلایەن هەردوو وڵاتەوە هەیە بۆ گەیاندنی سیستمەكانی بەرگری ئاسمانی بە عیراق لە ماوەی ساڵی داهاتوودا.

سەبارەت بە فڕۆكە عیراقییەكان، خەفاجی جەختی كردەوە كە مەیلێك هەیە بۆ زیادكردنی ژمارەی فڕۆكەكان بەپێی تواناكانی دارایی بەردەست، روونیشیكردەوە ئەوەی عیراق لە ئێستادا هەیەتی لە ژمارەی فڕۆكە شەڕەكەرەكان، بەسە، بەڵام عیراق خوازیارە فڕۆكەی دیكەی فرە ئامانجی هەبێت بۆ بەهێزكردنی تواناكانی.

کۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەکانی عیراق رایگەیاند، پرۆسەی جیاکردنەوەی دەنگەکانی ئەو وێستگانەی کە مابوون کۆتایی هاتووە و سەرجەم ئەنجامەکان بە رێژەی %100 لەگەڵ ئەنجامی جیاکردنەوە و ژماردنی دەستی هاوتا بوون.

جوممانە غەلای، وتەبێژی کۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان، لە راگەیاندنێکدا ئاشکرایکرد، ئەمڕۆ کۆمسیۆن دەستدەکات بە پرۆسەی دابەشکردنی کورسییەکان، لەگەڵ کورسییەکانی کۆتای ژنان و کەمینەکان.

وتیشی، "نووسینگەی پارێزگاکان دەستیانکردووە بە پێدانی شریتی ئەنجامەکان بە هاوپەیمانێتی، حزب و کاندیدەکان."

غەلای جەختیکردەوە کە پێدەچێت ئەمڕۆ یان سبەی ئەنجامە کۆتاییەکان رابگەیەنرێن. ئاماژەی بەوەشکرد، دوای راگەیاندنی ئەنجامە کۆتاییەکان بە بڕیاری ئەنجومەنی کۆمسیاران، دەرگای تانەدان بۆ ماوەی سێ رۆژ دەکرێتەوە، کە لە رۆژی دوای بڵاوکردنەوەی ئەنجامەکان لە ماڵپەڕی رەسمیی کۆمسیۆنەوە دەستپێدەکات.

 

بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری سەربازی عیراق رایگەیاند، دوێنێ شەممە، لە ئەنبار دەستگیراوە بەسەر زیاتر لە 22 هەزار حەبی هۆشبەر کە ویستراوە لە رێگەی باڵۆنێکی هەواییەوە بگوازرێتەوە.

بەڕێوەبەرایەتییەکە لە راگەیەندراوێکدا بڵاویکردەوە: "لە چوارچێوەی پلانی بەڕێوەبەرایەتی هەواڵگری سەربازی بۆ چڕکردنەوەی هەوڵە هەواڵگرییەکان بەمەبەستی نەهێشتنی دیاردەی ماددە هۆشبەرەکان و بەپێی زانیارییە وردەکانی یەکێک لە سەرچاوەکانی، بەشی هەواڵگری و ئاسایشی فیرقەی پیادەی دەیەم توانیان دەستبگرن بەسەر باڵۆنێکی هەواییدا کە 22 هەزار حەبی کەبتاگۆنی تێدابووە."

ئاماژەی بەوەشدا، کە "ماددەکان بە شێوەیەکی یاسایی رادەستی بەڕێوەبەرایەتی نەهێشتنی ماددە هۆشبەرەکان و کاریگەرە دەروونییەکان کراون".

بڕیارە سبەینێ سەرۆك وەزیرانی عیراق سەردانی هەرێمی كوردستان بكات و لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای هەرێم كۆببێتەوە. 

میدیا عیراقییەكان بڵاویانكردەوە، بڕیارە سبەینێ محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی عیراق سەردانی هەرێمی كوردستان بكات و لەگەڵ لێپرسراوانی باڵای هەرێم كۆببێتەوە، وتیشی سەردانەكەی سودانی ماوەی دوو رۆژ دەخایەنێت.

سەردانی سودانی بۆ هەرێمی كوردستان لە كاتێكدایە لە هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەراندا هاوپەیمانییەكەی سەركەوتنی بەرچاوی بەدەستهێناوە، چاوەڕوانیش دەكرێت لە كۆبوونەوەكاندا گفتوگۆ لەسەر پێكهێنانی حكومەتی داهاتووی عیراق و كێشە چارەسەر نەكراوەكانی نێوان هەولێر و بەغداد بكرێت.

كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، لە رۆژانی دەنگدانی گشتی و تایبەت بۆ هەڵبژاردنی خولی شەشەمی ئەنجومەنی نوێنەران 102 سكاڵا تۆماركراون.

جومانە غەلای، وتەبێژی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عیراق رایگەیاند، لە رۆژی دەنگدانی تایبەت 43 سكاڵا تۆماركراون و لە رۆژی دەنگدانی گشتیش 59 سكاڵا تۆماركراون، بەوەش كۆی گشتی ئەو سكاڵایانەی لە رۆژانی هەڵبژاردن تۆماركراون گەیشتووەتە 102 سكاڵا.

ئەوەشی خستەڕوو، بەشی سكاڵا و تانەی كۆمسیۆن دەستیكردووە بە پۆلێنكردنی ئەو سكاڵایانە و زۆرینەی سكاڵاكانیش  لە جۆری سكاڵای زەرد پۆلێنكراون و بەهۆی نەبوونی مەرجی رەسمی و گرنگ تێیاندا و پێویستە رەت بكرێنەوە.

جومانە غەلای ئاماژەی بەوەشدا، ئەو سكاڵایانەش  كە لە جۆری سكاڵای سەوز ن، بریتین لە  پێشێلكاری  لەلایەن كارمەندانی كۆمسیۆن و هێزە ئەمنییەكان كە لە رۆژانی هەڵبژاردن ئەنجامدراون، بەڵام هیچ كام لەو پێشێلكارییانە كاریگەرییان لەسەر ئەنجامی هەڵبژاردن نەبووە.

وەزارەتی بازرگانی عیراق رایگەیاندوە لەگەڵ چەند كۆمپانیایەكی ئەوروپی و نێودەوڵەتی لە گفتوگۆدان بۆ هەناردەكردنی بەرهەمی ناوخۆی عیراق بۆ بازاڕەکانی جیهان.

محەمەد حەنون وتەبێژی وەزارەتی بازرگانی عیراق رایگەیاند، ئامانجیانە بەرهەمی عیراق لە بازاڕەكانی جیهان و وڵاتانی عەرەبی رۆڵی هەبێت، بۆ ئەو مەبەستەش لەگەڵ چەند كۆمپانیایەكی ئەوروپی و نێودەوڵەتی لە گفتوگۆدان بۆئەوەی بەرهەمی عیراق رەوانەی بازاڕە جیهانییەكان بكرێت و بە ئاسانی هەناردە بكرێن.

ناوبرا ئاماژەی بەوەشکردوە؛ پاڵپشتی كەرتی تایبەت دەكەن بە ئامانجی فراوانكردنی بازرگانی دەرەكی و بۆ هەمان مەبەست سەكۆیەكی ئەلیكترۆنیش دادەنێن، بە مەبەستی كارئاسانیكردن بۆ هەناردە و هاوردەكردن و تائێستاش ناسنامەی 306 بەرهەمی كشتوكاڵیی و پیشەسازیی و خۆراك لەو سەكۆ ئەلیكترۆنییە تۆماركراوە.

پنتاگۆن  راگەیەندراوێکی بڵاوکردوەتەوە  وتێیدا هاتووە؛ وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رەزامەندی داوە  لەسەر فرۆشتنی سیستەمی پەیوەندی سەربازی بە عیراق بە بەهای 100 ملیۆن دۆلار، ئەم هەنگاوە ئامانجی بەرزکردنەوەی تواناکانی هێزە عێراقییەکانە لە هەماهەنگی ئەمنی و پەیوەندییە مەیدانییەکان.

بەگوێرەی راگەیەندراوێکی دەزگای هاریکاری ئاسایشی بەرگریی پنتاگۆن، رێککەوتنەکە بریتییە  لە فرۆشتنی سیستەمی سەربازی پەیوەندیکردن  کە؛ رادیۆی پۆرتەبڵ، سیستەمی وێستگەی رادیۆیی و سیستەمی دووبارەکردنەوەی رادیۆ بۆ دابینکردنی پێداویستییەکان بۆ پەیوەندییەکانی هێزە عیراقییەکان لە ئۆپەراسیۆنە سەربازی و ئەمنییە جیاوازەکاندا.

لە راگەیەندراوەکەدا ئاماژە بەوە کراوە کە ئەم فرۆشتنە دەکەوێتە چوارچێوەی هاوکارییە ئەمنی و بەرگرییە بەردەوامەکانی نێوان ئەمریکا و عیراق و توانای سوپای عیراق بەرز دەکاتەوە بۆ ئەنجامدانی ئەرکەکانی بە شێوەیەکی کاریگەرتر لە بەرامبەر ئاستەنگە ئەمنییە جیاوازەکاندا.

سیستەمەکە دەتوانێت توانا گرنگەکانی فەرماندەیی و کۆنترۆڵکردنی عیراق باشتر دەکات، بەرگرییەکەی لە بەرانبەر هەڕەشەکانی ناوچەکە بەهێزتر دەکات و توانای عیراق بەهێز دەکات بۆ پاراستنی سنورەکانی و ژێرخانی وزە و دانیشتوانەکەی.

 

لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا، سەرۆک کۆماری ئێران، لەگەڵ سەرۆک وەزیرانی عیراق رایگەیاند: بەڕێوەچوونی شکۆدارانەی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق نیشانەی  گەورەیی و  تێگەیشتنی هاووڵاتییانە  و دەستکەوتێکی بەنرخ و سەرچاوەی بەرزی متمانەی گەلی عیراقە.

 ئەمڕۆ هەینی، مەسعود پزیشکیان، سەرۆک کۆماری ئێران لە پەیوەندییەکی تەلەفونیدا لەگەڵ محەمد شیاع سودانی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، پیرۆزبایی سەرکەوتنی هەڵبژاردنی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراقی کرد و بە دەستکەوتێکی بەنرخ و سەرچاوەی بەرزکردنەوەی متمانە و گەورەیی گەلی عیراقی وەسف کرد.

پزیشکیان هیواشیخواستوە، دوای هەڵبژاردنەکان و  لە داهاتوودا پەیوەندی و هاریکاری نێوان ئێران و عیراق لە هەموو بوارەکاندا، بەشێوەیەکی  رێکخراو و قووڵتر لە چاو رابردودا فراوانتر و باشتر ببێت.

لە بەرانبەردا سەرۆک وەزیرانی عیراق وێڕای بەرز نرخاندنی پەیوەندییە تەلەفۆنییەکە و پیرۆزبایی سەرۆک کۆماری ئێران سوپاسی کردوە  و رایگەیاندوە؛ لەم هەڵبژاردنانەدا گەلی عیراق جارێکی دیکە پابەندبوونی خۆیان بەو ئەزموون و سیستەمی دیموکراسییەی بەدەستیان هێناوە نیشانداوە، ئومیدیشی کردوە، کە دەرئەنجامی ئەم هەڵبژاردنە کاریگەری بنیاتنەری هەبێت لەسەر بەردەوامیی رێبازی بنیاتنانەوە و پێشکەوتنی عیراق لە چاو  ساڵانی رابردوودا.