عیراق
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق دەیەوێت پرۆژەیاسای نەوت و غاز بخاتە بەرنامەی كارەوە و پەرلەمانتارێكیش دەڵێت، رێككەوتنی سیاسی هەیە بۆ تێپەڕاندنی.
عادل مەحلاوی ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاندووە، بەمنزیكانە پرۆژەیاسای نەوت و غاز لە ئەنجومەنی نوێنەران دەخرێتە بەرنامەی كارەوە، ئەوەش دوای ئەوەی لایەنە سیاسییەكان رێككەوتوون لەسەر تێپەراندنی.
ئاشكراشیكردووە، عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق ئامادەیی دەربڕیوە هاوكار بێت بۆ تێپەڕاندنی یاسا گرنگەكان بەتایبەتیش ئەو یاسایانەی كاریگەرییان لەسەر ئابوری و خزمەتگوزاری هەیە، ئەنجومەنی نوێنەرانیش پلانی هەیە لە ماوەی داهاتوودا كار بكات بۆ خستنەڕووی كۆمەڵێك یاسای خزمەتگوزاری و ئابوری بە هەماهەنگی لەگەڵ سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیران.
ئەو پەرمانتارە ئاشكراشیكردووە، پرۆژەیاسای نەوت و غاز گرنگییەكی زۆری دەبێت و پانتاییەكی فراوانتر دەداتە پارێزگاكان بۆ بەڕێوەبردنی كاروبارەكانیان و رۆڵی دەبێت لە رێكخستنی پەیوەندییەكانی نێوان حكومەتی عیراق و ئەو پارێزگایانەی نەوت بەرهەمدەهێنن.
داتاكانی بانكی ناوەندی عیراقی دەریدەخەن، دراو و یەدەگی بیانی بەشێوەیەكی بەرچاو دابەزیوە، هۆكارەكەشی بۆ كەمبوونەوەی داهاتی نەوت دەگەڕێندرێتەوە.
بەپێی شیكارە رەسمییەكان، كۆی گشتی دراوی بیانی لە بانكی ناوەندیی عیراق لە 125 ترلیۆن و 614 ملیار دیناری عیراقییەوە لە 23ی مانگی نیسانی رابردوو، بۆ 123 ترلیۆن و 269 ملیار دینار لە كۆتایی ئەو مانگەدا دابەزیوە، واتە قەبارەی زیانەكە لە ماوەی یەك هەفتەدا دوو ترلیۆن و 345 ملیار دینار بووە لە دراوی بیانی عیراق.
چاودێرانیش پێیان وایە ئەو دابەزینە لە كاتێكی زۆر هەستیاردا دێت، چونكە مەترسییەكان لەسەر كەمبوونەوەی داهاتی نەوت لە گەنجینەی عیراق بەهۆی گرژییە جیۆپۆلیتیكییەكانی ناوچەكەوە لە هەڵكشاندایە.
وەزارەتی نەوتیی عیراق ئاماری کۆتایی هەناردە و داهاتی نەوتی بۆ مانگی چوار بڵاوکردەوە و ئاماژەی بەوەکرد، داهاتی نەوت بۆ مانگی چوار ملیارێک و 87 ملیۆن دۆلارە و هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستانیش لەرێگەی بەندەری جەیهانەوە 339 هەزار و 64 بەرمیل بووە.
وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماری هەناردەی نەوتی خاو و داهاتی بەدەستهاتووی بۆ مانگی چوار بڵاوکردەوە و بەپێی راپۆرتی کۆمپانیای سۆمۆ: "کۆی گشتیی هەناردەی نەوتی خاو و چڕکراوەکان لەو مانگەدا، نۆ ملیۆن و 884 هەزار و 130 بەرمیل بووە، هەر بەپێی ئامارەکە، داهاتی بەدەستهاتوو لە فرۆشتنی ئەو بڕە نەوتە گەیشتووەتە زیاتر لە ملیارێک و 87 ملیۆن و 82 هەزار دۆلار".
لەلایەکی دیکەوە، کۆمپانیای سۆمۆ وردەکاریی سەرچاوەی نەوتە هەناردەکراوەکانی خستەڕوو و ئاماژەی بەوەکرد: نەوتی بەسرە چوار ملیۆن و 587 هەزار و 610 بەرمیل و نەوتی کەرکوک لەرێگەی بەندەری جیهان، چوار ملیۆن و 957 هەزار و 456 بەرمیل و نەوتی هەرێمی کوردستان لەرێگەی بەندەری جیهان 339 هەزار و 64 بەرمیل بووە.
وەزارەتی نەوتی عیراق راشیگەیاند، بەردەوامبوونیان لە بڵاوکردنەوەی ئەم ئامارانە، لە سۆنگەی پابەندبوونیانە بە شەفافییەت و ئاگادارکردنەوەی رای گشتی لە پرۆسەی هەناردە و داهاتە نەوتییەکانی وڵات.
لیژنەی یاسایی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق پێشنیازی كردووە تەمەنی خانەنشینی فەرمانبەران بگەڕێتەوە 63 ساڵ.
محەمەد جاسم خەفاجی ئەندامی لیژنەی یاسایی بە رۆژنامەی سەباحی راگەیاند، هەوڵدەدرێت پێداچوونەوە بە یاسای خانەنشنی یەكگرتوو بكرێت و پێشنیاز كراوە تەمەنی خانەنشینی بگەڕێندرێتەوە 63 ساڵ، بۆ ئەوەی بۆ ماوەیەكی زیاتر سود لە توانا و پسپۆڕیی ئەو كەسانە لە دامەزراوەكاندا ببینرێت.
هەروەها سائر كەعبی ئەندامێكی دیكەی لیژنەكە وتوویەتی، ئەو پێشنیازە و هەمواركردنەوەی یاسای خانەنشینی هێشتا لە گفتوگۆدایە و دوو لایەنی سەرەكی لەخۆدەگرێت، یەكێكیان ئەوەیە ئەو فەرمانبەرانەی درەنگ دامەزراون سود لەو سێ ساڵە وەردەگرن بۆ ئەزموون و بەدەستهێنانی شایستەی دارایی زیاتر لە كاتی خانەنشین بوونیاندا، بەڵام لایەنی دووەم ئەوەیە دەرفەتی دامەزراندنی گەنجان كەمدەبێتەوە، بۆیە پێویستە هاوسەنگی هەبێت لە پاراستنی مافی فەرمانبەرانی ئێستا و دەرچووانی نوێدا بۆ دامەزراندن.
بانکی ناوەندیی عیراق بڵاویکردەوە، یەدەگی دراوی بیانیی وڵاتەکە بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە و هۆشداریش دەدەن لە بەردەوامیی کەمبوونەوەی داهاتی نەوت بەهۆی ئاڵۆزییە ئەمنییەکانی ناوچەکە کە کاریگەرییان لەسەر دابینکردنی وزە هەبووە.
بەپێی ئاماژە داراییەکانی بانکی ناوەندیی عیراق، یەدەگی دراوی بیانیی وڵاتەکە لە 95 ملیار دۆلارەوە بۆ نزیکەی 93 ملیار دۆلار دابەزیوە.
بەشێک لە ئابوریناسانی عیراقیش باس لەوە دەکەن کە هۆکاری سەرەکیی ئەم دابەزینە بەردەوامەی یەدەگی دراو، بۆ کەمبوونەوەی ئەو داهاتانە دەگەڕێتەوە کە لە هەناردەکردنی نەوتەوە دەست دەکەون.
باسم خودەیر وەزیری نەوتی عیراقیش پێشتر هۆشداری دابوو، ئاڵۆزییەکانی ئێستای ناوچەکە هەڕەشەن بۆ سەر گواستنەوەی وزە لەڕێگەی گەروی هورمزەوە. وتیشی، عیراق لە مانگی نیساندا تەنها 10 ملیۆن بەرمیل نەوتی لەڕێگەی گەروی هورمزەوە هەناردە کردووە.
ئەوەش لە کاتێکدایە، مانگێک پێش دەستپێکردنی ململانێکانی نێوان ئەمریکا، ئیسرائیل و ئێران لە 28ـی شوبات، بڕی 93 ملیۆن بەرمیل نەوت لە عیراقەوە هەناردە کرابوو.
وتەبێژی وەزارەتی پلان دانانی عیراق رایگەیاند کە بەغدادی پایتەخت بەدەست جەنجاڵی و قەرەباڵغییەکی توندی دانیشتووان و هاتوچۆوە دەناڵێنێت، ئەمەش بەهۆی زیادبوونی بەردەوامی رێژەی دانیشتووان و ژمارەی ئۆتۆمبێلەکان، هاوکات لەگەڵ کەمبوونەوەی روبەری سەوزایی و بەرزبوونەوەی ئاستی پیسبوونی ژینگە.
وتەبێژی وەزارەتەکە داواش دەکات بەپێی دیدگایەکی نیشتمانیی گشتگیر، پایتەختێکی کارگێڕی نوێ دروست بکرێت.
عەبدولزەهرە هینداوی، وتەبێژی وەزارەتی پلان دانان لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: لە ئێستادا بەغدادی پایتەخت بەهۆی بوونی نزیکەی 10 ملیۆن دانیشتووان و هاتوچۆکردنی زیاتر لە چوار ملیۆن ئۆتۆمبێل لە شەقامەکانیدا دەخنکێت"، ئاماژەی بەوەش کرد کە ئەم قەرەباڵغییە بووەتە هۆی لەناوچوونی پشتێنەی سەوزایی و زیادبوونی بەرچاوی پیسبوونی هەوا.
هینداوی جەختی لەسەر پێویستیی دەستپێکردنی پڕۆژەی دروستکردنی پایتەختێکی کارگێڕی نوێ کردەوە، کە پشت بە توێژینەوەی وردی ئابووری (جدوى) و نەخشەسازییەکی گشتگیری تەلاری (شارسازی) ببەستێت، لەگەڵ دابینکردنی گەرەنتیی دارایی و کارگێڕی روون بۆ سەرخستنی پڕۆژەکە.
وتەبێژەکە ئاماژەی بەوەش دا کە ئەم هەنگاوە "دەرفەتێکی مێژووییە بۆ دووبارە رێکخستنەوەی دامەزراوەکانی دەوڵەت لە نێو ژینگەیەکی مۆدێرندا کە پشت بە نەخشەسازیی زیرەک، ژێرخانی پێشکەوتوو و بەستنەوەی دیجیتاڵی دەبەستێت"،
هاوکات جەختی لە گرنگیی چەسپاندنی بنەماکانی حوکمڕانیی رەشید و پشتبەستن بە ناسنامەیەکی بینراوی دیار بۆ پڕۆژە چاوەڕوانکراوەکە کردەوە.
فالح ساری، وەزیری دارایی عیراق، ئەمڕۆ یەکشەممە، بەشێوەیەکی رەسمی دەستبەکاربوو و ئەرکەکانی لە وەزارەتی دارایی گرتەئەستۆ، ئەمەش دوای ئەوەی لە چوارچێوەی پێکهاتەی حکومەتی نوێدا متمانەی ئەنجومەنی نوێنەرانی بەدەستهێنا.
جێی ئاماژەیە، رۆژی پێنجشەممەی رابردوو، ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق بە کۆدەنگی متمانەی بەخشییە فالح ساری وەک وەزیری دارایی لە کابینەی حکومەتەکەی عەلی فالح زەیدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران.
وەرگرتنی ئەم پۆستە لەلایەن ساری لە کاتێکدایە، کە وەزارەتی دارایی رووبەڕووی چەندین مەلەفی گرنگی ئابووری و دارایی دەبێتەوە، کە دیارترینیان بەڕێوەبردنی مەلەفی مووچە، بودجەی گشتی و ئەو چاکسازییە داراییانەیە کە بە قۆناغی داهاتووەوە بەستراونەتەوە.
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق لە رۆژی نیشتمانیی گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، "بەرپرسیارێتی نیشتمانیمان ئەمڕۆ داوامان لێدەکات بەردەوام بین لە گەڕان بەدوای روفاتی ئەو شەهیدانەی کە تائێستا لە گۆڕەبەکۆمەڵەکاندان و روفاتی پیرۆزییان بگەڕێنینەوە بۆ کەسو کارو ئازیزانیان".
دەقی پەیامەکە...
لە رۆژی نیشتمانیی گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا، بە خەم و پەژارەیەکی قووڵەوە یادی شەهیدەکانمان و قوربانیانی دەستی ستەمکارانی دەسەڵاتی دیکتاتۆری دەکەینەوە کە بە قێزەونترین تاوانی دژ بە پێکهاتە جیاکانی گەلەکەمان دادەنرێت.
بە دەیان هەزار کەس لە رۆڵەکانی گەلەکەمان لە لایەن دەزگا سەرکوتگەرەکانی رژیمی دیکتاتۆریەوە بە شێوەیەکی سیستماتیک کرانە قوربانی و لە لە گۆڕە بەکۆمەڵەکاندا بە زیندوی ژێر خاک نران.
بەرپرسیارێتی نیشتمانیمان ئەمڕۆ داوامان لێدەکات بەردەوام بین لە گەڕان بەدوای روفاتی ئەو شەهیدانەی کە تائێستا لە گۆڕەبەکۆمەڵەکاندان و روفاتی پیرۆزییان بگەڕێنینەوە بۆ کەسو کارو ئازیزانیان و خزمەتی زیاتر پێشکەش بە کەسوکاری شەهیدان بکەین و قەرەبوویان بکەینەوە، هاوکات هەلومەرجی ژیانی شکۆمەندانەیان بۆ دەستەبەر بکەین کە شایەنی قوربانی و ئازارەکانیان بێت.
نزار ئامێدی
سەرۆک کۆمار
١٦-٥- ٢٠٢٦
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ چاوی بە رەیان کلدانی، سەرۆکی بزوتنەوەی بابلیۆن کەوت.
لەمیانی دیدارەکەدا باسیان لەپێشهاتە سیاسیەکانی وڵات کرد و سەرۆک کۆمار جەختی لە گرنگی پەلەکردنی پێکهێنانی کابینەی حکومەت بە تەواوەتی کردەوە بۆ گەیشتن بەسەقامگیری سیاسی و بەدیهێنانی خواستەکانی هاووڵاتیان لە پێشکەوتن و خۆشگوزەرانی.
هەروەها ئاماژەی بەپێویستی هەوڵی هاوبەشی هێزەکانی نیشتمانی کرد بۆ پشتیوانیکردن لەهەنگاوەکانی قۆناغی داهاتووی حکومەتدا .
لەلای خۆیەوە رەیان کلدانی، جەختی لەگرنگی بەردەوامبوون لە تەواوکردنی کابینەی حکومەت بۆ بەرزکردنەوەی ئەدای حکومەت و گەیشتن بە سەقامگیری لەوڵاتدا کردەوە.
لە یەكەمین دانیشتنی ئەنجومەنی وەزیرانی نوێی عیراق، عەلی زەیدی كۆمەڵێك راسپاردەی بۆ وەزیرەكانی حكومەتەكەی دەركرد، وەك نەخشەرێگەیەكی كاركردن بۆ خزمەتكردنی هاووڵاتیان و باشتركردنی خزمەتگوزارییە گشتیەكان.
بەپێی راگەیەنراوی نوسینگەی سەرۆك وەزیرانی عیراق، دیارترین راسپاردەكانی عەلی زەیدی لە كۆبوونەوەی ئەنجومەنی وەزیران بۆ وەزیرەكان بریتیبوون لە، ئاشكراكردنی سەروەتەكانیان لەماوەی یەك هەفتەدا، ئەنجامنەدانی هیچ گۆڕانكارییەك لە وەزارەتەكانیاندا، دەستنیشانكردنی كارە پێشەنگەكانی وەزارەتیان لەماوەی 30 رۆژدا و تاوتوێكردنی لە ئەنجومەنی وەزیران.
هەر لە راسپاردەكاندا ئاماژە بۆ ئەوە كراوە، پەرەی زیاتر بە ئەنجومەنی نوێنەران بدرێت بۆ بەجێگەیاندنی رۆڵی چاودێری و یاسادانانی ئەنجومەنەكە، هەروەها كار بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و گەڕاندنەوەی پارە بە قاچاخبردراوەكانی عیراق بكرێت.
لە بەشێكی تری راسپاردەكاندا هاتووە، لەسەر بنەمای دەستور و یاسا كارپێكراوەكان كاروباری دەوڵەت بەڕێوەببرێت و هەماهەنگی لەنێوان دامەزراوەكانی دەوڵەتدا هەبێت، هەروەها سەردانی مەیدانی بۆ چارەسەركردنی كێشەكان و جێبەجێكردنی بڕیارەكانی ئەنجومەنی وەزیران بكرێت.
عەلی فالح زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عیراق، ئەمڕۆ شەممە لە کاتی وەرگرتنی رەسمی پۆستەکەیدا رایگەیاند کە قۆناغی داهاتوو پێویستە قۆناغی هاوبەشیی راستەقینە و تێپەڕاندنی ناکۆکییەکان بێت، هاوکات بەڵینی دا بە کارکردنی دڵسۆزانە و ئیرادەیەکی راستگۆیانە روبەڕووی تەحەددییەکان ببێتەوە.
ئاماژەی بەوەش کرد کە بەرنامەی حکومەتەکەی ئامانجی بونیادنانی ئابوورییەکی نیشتمانیی بەهێز، هەمەجۆر و بەردەوامە، پێزانینی خۆشی بۆ هەڵوێستە ژیرانەکانی مەرجەعیەتی باڵای ئایینی لە پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتیدا دەربڕی.
زەیدی لە وتارێکدا لە میانی رێوڕەسمی دەستبەکاربوونیدا، وتی: نیشتمان ئەمانەتێکی گەورە و بەرپرسیارێتییەکی مێژوویی پێسپاردووم، ئەنجومەنی نوێنەرانیش لە ساتەوەختێکی هەستیاری مێژووی عیراقدا متمانەی بەخشیوە بە حکومەتەکەمان، ئەمەش داوای کارکردنی رژدمان لێدەکات لە پێناو ئێستا و داهاتووی عیراقییەکاندا.
سەرۆکوەزیران سوپاسی پەرلەمانی کرد بۆ بەخشینی ئەم متمانە نیشتمانییە و رایگەیاند کە ئەم متمانەیە پەیمان و پابەندبوونێکە لەبەردەم خودا، گەل و مێژوودا.
هەروەها سوپاسی سەرکردەکانی چوارچێوەی هەماهەنگی و هێزە سیاسییەکانی کرد بۆ سەرخستنی پرۆسەی پێکهێنانی حکومەت.
زەیدی ئاماژەی بەوە دا کە عیراق سەرەڕای هەبوونی سەروەت و سامانی زۆر، ماوەیەکی درێژە بەدەست قەیرانی ئابووری و خزمەتگوزارییەوە دەناڵێنێت،
وتیشی: حکومەتەکەمان لە پێشەنگی کارەکانیدا دەستپێکردنی بەرنامەیەکی چاکسازیی گشتگیری ئابووری و دارایی داناوە، کە ئامانجی هەمەجۆرکردنی سەرچاوەکانی داهاتە تا تەنها پشت بە یەک سەرچاوە (نەوت) نەبەسترێت، بەڵکو کەرتەکانی دیکەش چالاک بکرێن.
جەختیشی لەسەر پاراستنی ماڵی گشتی و شەڕی دژ بە گەندەڵی کردەوە و وتی: گەندەڵی چیتر تەنها کەموکوڕییەکی کارگێڕی نییە، بەڵکو بووەتە رێگر لەبەردەم گەشەپێدان و پێشکەوتنی دەوڵەتدا.
سەرۆکوەزیران بەڵینی دا کە دابینکردنی هەلی کار بۆ گەنجان و کەمکردنەوەی بێکاری لە پێشەنگی کارەکانیاندا دەبێت لە رێگەی دەستپێکردنی پڕۆژەی بەرهەمهێنان و گەشەپێدان، هاندانی وەبەرهێنان و پشتگیریکردنی کەرتی تایبەت وەک هاوبەشێکی سەرەکی، هاوکات کارکردن بۆ دابینکردنی ژینگەیەکی دادپەروەرانە لە دابەشکردنی دەرفەتەکاندا دوور لە جیاکاری و خزمخزمێنە (محسوبیەت).
سەرۆکوەزیران باسی لە کەرتی پەروەردە و خوێندنی باڵا کرد و بەڵینی پاڵپشتییەکی ناوازەی دا لە رێگەی پەرەپێدانی مەنهەجەکان و نۆژەنکردنەوەی قوتابخانە و زانکۆکان و گرنگیدان بە مامۆستایان.
سەبارەت بە کەرتی تەندروستیش رایگەیاند کە پلانێکی کرداری جێبەجێ دەکەن بۆ باشترکردنی خزمەتگوزارییە پزیشکییەکان، پەرەپێدانی نەخۆشخانەکان و دابینکردنی دەرمان لە سەرجەم شار و گوندەکاندا.
زەیدی جەختی کردەوە کە دۆسیەی خزمەتگوزاری و ژێرخان نابێتە بارمتەی بەڵێنی دواخراو، بەڵکو دەبێتە مەیدانی کاری راستەقینە و پڕۆژەی ستراتیژی.
سەرۆکوەزیرانی نوێ ئاماژەی بەوە کرد کە حکومەتەکەی کار دەکات بۆ چەسپاندنی ئاسایش و سەقامگیری و پاراستنی سەروەریی عیراق، لەگەڵ بەهێزکردنی پەیوەندییە عەرەبی، هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان لەسەر بنەمای رێزی هاوبەش. وتیشی: عیراق شایستەی ئەوەیە کەرامەتی بۆ بگەڕێتەوە و گەلەکەی بە سەربەرزی بژین.
لە کۆتایی وتارەکەیدا، زەیدی پێزانینی قووڵی خۆی بۆ هەڵوێستە حەکیمانەکانی مەرجەعیەتی باڵای ئایینی و رۆڵی لە پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتیدا دەربڕی و سوپاسی سەرجەم دامەزراوە ئایینی و نیشتمانییەکانی پێکهاتە جیاوازەکانی عیراقی کرد،
وتیشی: رێگای چاکسازی رەنگە سەخت بێت بەڵام مەحاڵ نییە، ئێمە لەگەڵ ئێوە و لەنێو ئێوەدا دەبین و کار بۆ هەر ماڵێکی عیراقی و هەر گەنجێک دەکەین کە بەدوای هەلی کاردا دەگەڕێت.
عەلی زەیدی بە رەسمی وەك سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق دەستبەكاربوو و لەگەڵ محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی پێشوو ئاڵوگۆڕی دەسەڵاتیان كرد.
نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆك وەزیرانی عیراق بڵاویكردەوە، عەلی فالح زەیدی سەرۆك وەزیرانی نوێی عیراق بە رەسمی لە پۆستەكەیدا دەستبەكاربوو و دەستی بە ئەركەكانی كرد وەك سەرۆكی حكومەت و فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان و لە مەراسیمێكدا دەستاودەستی دەسەڵاتی كرد لەگەڵ محەمەد شیاع سودانی سەرۆك وەزیرانی پێشووی عیراق.
پێنجشەممەی رابردوو ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق متمانەیدا بە عەلی زەیدی وەك سەرۆك وەزیران و 14 وەزیری كابینەی نوێ و نۆ وەزارەتیش یەكلانەبوونەوە و بۆ دوای جەژن دواخرا.
باسم محەمەد خزەیر، وەزیری نەوتی عیراق، ئەمڕۆ شەممە، دووپاتی کردەوە کە کارە لەپێشینەکانی وەزارەتەکەی لە قۆناغی داهاتوودا خۆیان لە زیادکردنی تواناکانی بەرهەمهێنان، کۆتاییهێنان بە دۆسیەی غازی سووتێنراو و پەرەپێدانی ژێرخانی کەرتی نەوتدا دەبیننەوە.
ئاماژەی بەوەش کرد کە بارودۆخی ئێستا بەهۆی شەڕی ناوچەکەوە سەختە، کە بووەتە هۆی داخرانی دەروازەی باشووری وڵات بۆ هەناردەکردنی نەوت.
وەزیری نەوت لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا لە کاتی وەرگرتنی رەسمی پۆستەکەیدا، رایگەیاند: دیدگا و ستراتیژیی حکومەت جەخت لەسەر ئامادەیی سەرجەم کۆمپانیا بیانییەکان دەکاتەوە لە عیراقدا بۆ پشکداریکردن لە بەرزکردنەوەی توانای بەرهەمهێنان، راهێنانی کادیرانی تەکنیکی و ئەندازیاری، و بونیادنانی باشترین ژێرخان بۆ کەرتی نەوت.
باسم محەمەد ئاماژەی بەوەش کرد کە: عیراق سەرجەم پێکهاتە و بنەماکانی هەیە بۆ گەیشتن بە ئاستی پێشەنگایەتی لە بواری وزەدا، ئەمەش بەهۆی هەبوونی یەدەگێکی گەورەی نەوتی لە وڵاتدا.
رونیشیکردەوە کە حکومەت هەوڵدەدات سەرجەم پارێزگاکانی عیراق بکاتە پارێزگای بەرهەمهێنی نەوت بەمەبەستی بووژانەوەی واقیعی ئابوورییان.
وەزیری نوێ جەختی لەسەر شێوازی کارکردنی داهاتووی وەزارەتەکەی کردەوە و وتی: وەزارەتی نەوت لە رێگەی سەرجەم فەرمانگەکانییەوە کار لەسەر جێبەجێکردنی پلانە نەوتییەکان دەکات، بە جەختکردنەوە لەسەر دەستپاکی و شەفافیەت لە مامەڵەکردن لەگەڵ کۆمپانیاکاندا بەپێی بەرزترین پێوەرەکان.
وتیشی: وەزارەت بە هیچ شێوەیەک چاوپۆشی لە دۆسیەی گەندەڵی ناکات و رێگە بە مانەوەی کەسانی بێتوانا و ناکارامە نادرێت.
لە کۆتایی لێدوانەکەیدا، وەزیری نەوت رونی کردەوە کە وەزارەت کار دەکات بۆ جێبەجێکردنی پلانەکانی حکومەت بەمەبەستی دابینکردنی داهاتی دارایی لە رێگەی چالاککردنی زیاتری کەرتی نەوت، دۆزینەوەی چارەسەر بۆ سەرجەم کێشەکان و بەرزکردنەوەی ئاستی ئەدای کارکردن.
ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق رایگەیاند، لە قۆناغی داهاتوودا چاودێری كارەكانی حكومەت دەكەین.
دەستەی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بۆ ئەوەكردووە، لە قۆناغی داهاتوودا بە وردی چاودێری كارەكانی حكومەتی نوێی عیراق دەكەن، بە مەبەستی دڵنیابوون لە جێبەجێكردنی بەڵێنەكان.
سەرۆكایەتی ئەنجومەنی نوێنەران، پشتیوانی خۆی بۆ حكومەت دەربڕی بە مەبەستی جێبەجێكردنی كارنامە وەزارییەكەی و بەدیهێنانی خواستەكانی گەلی عیراق.
داواشی لە عەلی زەیدی كردووە، تەواوكردنی پێكهێنانی تەواوی كابینەكەی و پركردنەوەی پۆستە وەزارییەكان خێراتر بكات.
تۆم باراک، نێردەی سەرۆکی ئەمریکا لە سوریا پیرۆزبایی لە عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق کرد، بەبۆنەی بەدەستهێنانی متمانەی ئەنجومەنی نوێنەرانی حکومەتەکەی و دوپاتی کردەوە ئەمریکا ئامادەیە کار لەگەڵ حکومەتەکەیدا بکات.
تۆم باراک، لە پۆستێکیدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس ئاماژەی بەوەکردوە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بە تەواوی ئامادەیە بۆ کارکردن لە نزیکەوە لەگەڵ حکومەتی نوێی عیراق.
نوێنەرەکی سەرۆکی ئەمریکا نوسیویشیەتی؛ گەشبینن بە سەرکردایەتییە نوێیەکەیان و بەوپەڕی خۆشحاڵییەوە چاوەڕێی هاوکاریکردن دەکەن لەسەر کارنامەیەکی گەورە مەبەست کە هاوتەریب بێت لەگەڵ بەرژەوەندییە هاوبەشەکانی عیراق و ئەمریکا.
تۆم باراک جەختیکردوەتەوە، وڵاتەکەی بەتەواوەتی ئامادەیە لە نزیکەوە لەگەڵ عەلی زەیدی و و حکومەتەکەیدا کاربکات بۆ بەرەوپێشبردنی ئامانجە هاوبەشەکانیان، کە بریتین لە گەیشتن بە خۆشگوزەرانی بۆ گەلی عیراق و نەهێشتنی تیرۆر، کە هەمیشە بەربەست بووە لە بەردەم پێشکەوتنی گەلان.
نزار ئامێدی رایگەیاند، دەنگدانی ئەنجومەنی نوێنەران لەسەر کابینەی نوێ، هەنگاوێکی دەستوری زۆر گرنگە بەرەو چەسپاندنی سەقامگیریی سیاسی لە عیراق.
نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق دوای کۆبوونەوەی ئەنجومەنی عیراق لە ئێکس پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، دەنگدانی ئەنجومەنی نوێنەران لەسەر کابینەی وەزاری، وێستگەیەکی نیشتمانیی یەکلاکەرەوە و هەنگاوێکی دەستووریی زۆر گرنگە بەرەو چەسپاندنی سەقامگیریی سیاسی، بەهێزکردنی ئاسایش و سەروەریی عیراق، و یەکخستنی هەوڵەکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی تەحەددییەکانی ئێستا و بەدیهێنانی شایستەکان.
لە پەیامەکەدا ئاماژەی بەوەشکردووە، پیرۆزبایی لە برامان "عەلی زەیدی" و خانم و بەڕێزان وەزیرەکان دەکەین بەبۆنەی بەدەستهێنانی متمانەی ئەنجومەنی نوێنەران و هیوادارین لە نزیکترین کاتدا کابینەی وەزاری تەواو بکرێت، بەشێوەیەک کە دەستپێکردنێکی کارا لە جێبەجێکردنی کارنامەی حکومەت و بەدیهێنانی خواستەکانی گەلی عیراق دەستەبەر بکات.