وەزیری نەوتی عیراق رایگەیاند، كێشەی قەیرانی بەنزین لە چارەسەركردندایە و كاروانی تری بەنزین لە ماوەیەكی كەمدا دەگات بۆ دابینكردن و پڕكردنەوەی پێداویستی هاووڵاتیان.

دوای ئەوەی قەیرانی بەنزین بەغداد و پارێزگاکانی عیراقی هاوشێوەی هەرێم گرتەوە، باسم محەممەد خزێر  وەزیری نەوتی عیراق رایگەیاند، بەرهەمە نەوتییەكانیان هەیە و وەزارەت بەردەوامە لە كاركردن بۆ دابینكردنی پێداویستی هاووڵاتییان.

وتیشی، كورتهێنانی كاتی بەنزین لە چارەسەكردندایە و كاروانی تری بەنزین بە زوویی دەگات بە بۆ سەقامگیریی دابینكردن و پڕكردنەوەی پێداویستییەكان.

دەشڵێت، تێكڕای بەكارهێنانی بەنزین رۆژانە دەگاتە نزیكەی 33 ملیۆن لیتر، بەڵام لە كاتی دروستبوونی قەیران و دڵەراوكێ‌ بەرزدەبێتەوە بۆ نزیكەی 38 ملیۆن لیتر.

راشیگەیاند، لە ماوەی 100 رۆژی یەكەمی حكومەتدا، هەناردەی نەوتی خاو رۆژانە لە 250 هەزار بەرمیلەوە بۆ نزیكەی سێ ملیۆن لیتر بەرزبووەتەوە.

قەیرانی سوتەمەنی، بەتایبەت بەنزین  بەغداد و پارێزگاکانی تری گرتوەتەوە و وتەبێژی  وەزارەتی نەوتی عیراقیش بە کوردسات نیوز راگەیاند لە هەوڵەکانیان بەردەوامن و لە رۆژانی داهاتوودا کێشەکە چارەسەر دەکەن.

سەلیم رکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق رایگەیاند، بەرهەمهێنانی ناوخۆیی بەرهەمە نەوتییەکان، بەتایبەت بەنزین و جۆرەکانی دیکەی لە پاڵاوگەکانی عیراق، کەمترە لە خواستی بەکارهێنان و پێداویستی رۆژانەی شۆفێران.

وتەبێژی وەزارەتی نەوت ئاماژەی بەوە کرد، بۆ پڕکردنەوەی ئەو کەمییە، وەزارەت بڕیاریدابوو لە رێگەی گرێبەستێکەوە بەنزینی جۆری موحەسەن لە دەرەوەی وڵاتەوە هاوردە بکات، بەڵام بەهۆی گرژی و جەنگی  ئێران و ئەمریکاوە، ئاستەنگ و گرفت بۆ هاوردەکردن دروست بوە.

رکابی ئەوەشی خستوەتەڕوو، هەوڵەکانی وەزارەتی نەوت بەردەوامن بۆ پەیداکردنی رێگەچارەی گونجاو و تێپەڕاندنی ئەم رەوشە و هیوای خواست لە رۆژانی داهاتودا بە تەواوی کۆتایی بەو قەیرانە بهێنرێت و رەوشەکە ئاساییبێتەوە.

ئەمە لە کاتێکدایە هەرێمی کوردستانیش بە هەمانشێوە کێشەی کەمی سوتەمەنی و بەرزی نرخەکەی هەیە و بەهۆی بەرزی نرخی هەرسێ جۆرەکەی بەنزین کاریگەری کردوەتە سەر ژیانی رۆژانەی هاووڵاتیان بە گشتی و شۆفێرانیش بە تایبەتی.

میراتگرانی خاوەنە رەسەنەکانی بینای باڵیۆزخانەی فەرەنسا لە بەغداد، کە خێزانێکی جولەکەی عیراقین، سکاڵایەکی یاساییان لە پاریس تۆمار کردووە و داوای قەرەبویەک بە بڕی 21 ملیۆن و 500 هەزار یۆرۆ لە دەوڵەتی فەرەنسا دەکەن، وەک کرێی نەدراوی زیاتر لە 50 ساڵی رابردوی بیناکە.

مێژووی ئەم موڵکە دەگەڕێتەوە بۆ چڵەکانی سەدەی رابردوو، کە خاوەندارێتییەکەی بۆ دوو برای عیراقی دەگەڕایەوە پێش ئەوەی لەگەڵ شەپۆلی کۆچکردنی جولەکەکاندا عێراق جێبهێڵن.

لە ساڵی 1964دا، باڵیۆزخانەی فەرەنسا گرێبەستی بەکرێگرتنی بیناکەی لەگەڵ ئەو دوو برایە ئیمزا کردبوو، بەڵام دواتر بەهۆی دەرچوونی یاساکانی دەستبەسەرداگرتنی موڵکی جولەکە کۆچکردووەکان لەلایەن حکومەتی ئەوکاتی عیراقەوە، پاریس ئاڕاستەی گرێبەستەکەی گۆڕی بۆ بەغداد و کرێیەکەی دەدا بە دەسەڵاتدارانی عیراق.

لە بەرامبەردا، وەزارەتی دەرەوەی فەرەنسا رونیکردووەتەوە کە هۆکاری بەستنی گرێبەست لەگەڵ حکومەتی عیراق بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە کە خاوەنە رەسەنەکان بەپێی یاساکانی ئەوکاتی عیراق لە موڵکەکانیان بێبەش کرابوون، بۆیە ناچار بوون مامەڵە لەگەڵ دەسەڵاتدارانی بەغداد بکەن.

وتەبێژی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامی عیراق رایگەیاند، گروپە چەکدارەكان بە مەرجی بەدیهێنانی سەروەریی تەواوەتی و گشتگیر چەكدادەنێن و خۆیان هەڵدەوەشێننەوە. 

عەلی دیفاعی، وتەبێژی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامی رایگەیاند، گروپەكان چەكدارەكان بۆ چەكدانان مەرجیان داناوە كە بریتییە لە چارەسەركردنی پرسی هێزە بیانییەكان و كۆنتڕۆڵكردنی سنور و ئاسمان، بەشێوەیەك دەبێت سەروەری تەواوی عیراق  بەدیبهێنرێت.

دەشڵێت، لەكاتی جێبەجێكردنی ئەو مەرجانە شتێك نامێنێت بە ناوی گروپە چەكدارەكان. 

وتەبێژی ئەنجومەنی باڵای ئیسلامی باسی لەوەشكرد، وتیشی مەرجەكانی دیكە گروپە چەكدارەكان بریتییە لەوەی  كۆنتڕۆڵكردن و رێكخستەوەی چەك لە ژێر دەسەڵاتی فەرماندەی گشتی هێزە چەكدارەكان بێت و یاسای خانەنشینی و داڕشتنەوەی هەیكەلی حەشدی شەعبیش پەسەند بكرێت

 

وەزیری دارایی عیراق لەگەڵ وەفدی هەرێمی كوردستان كۆبووەوە وگفتوگۆیان لەبارەی بەهەمیشەیكردنی فەرمانبەرانی گرێبەست و پرۆسەی پلەبەرزكردنەوەی فەرمانبەران كرد.

لە كۆبوونەوەیەكدا لە بەغداد بە ئامادەبوونی وەفدی حكومەتی هەرێمی كوردستان، فالح ساری وەزیری دارایی عیراق، پشكی هەرێم لە پڕۆژەیاسای بودجەی 2027 تاوتوێ كرا.

بەپێی زانیارییەكانی كوردسات نیوز، وەزیری دارایی عیراق بەڵێنیداوە بڕگەی تایبەت بە دامەزراندنی فەرمانبەرانی گرێبەست و پرۆسەی پلەبەرزكردنەوە لەناو پڕۆژەیاسای بودجەدا جێگیر بكات، بە شێوەیەك كە ئەو بڕیارە سەرجەم فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستانیش بگرێتەوە.

هەر بەپێی زانیارییەكان، رۆژی شەممە پڕۆسەی داڕشتن و نووسینەوەی پرۆژە یاسای بودجەی ساڵی  2027 دەستپێدەكات و بڕیار وایە لە 15ی ئەیلولدا رەوانەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق بكرێت.

فالح ساری وەزیری دارایی عیراق داواشیكردووە، لە چەند رۆژی داهاتوودا كۆبوونەوەی تایبەت لەنێوان لیژنەكانی ئامادەكردنی بودجە و وەفدی حكومەتی هەرێمی كوردستان بەڕێوەبچێت. 

عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، بڕیاریدا بە بەشدارپێکردنی کۆمپانیا و چاپخانە ناوخۆییەکان لە پڕۆسەی چاپی پەڕتووکەکانی خوێندن بۆ سەرجەم قۆناغەکان.

بەپێی راگەیەندراوێکی نوسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیران، ئەم بڕیارەی زەیدی بە مەبەستی فراوانکردنی ئاستی بەشداریپێکردنە لە پڕۆسەکەدا، تاوەکو ببێتە هۆی بەرزکردنەوەی کوالیتی چاپی پەڕتووکەکان، زامنکردنی خێرایی لە جێبەجێکردن و گەیاندنی پەڕتووکەکان لە کاتی گونجاودا بۆ قوتابیان و خوێندکاران.

ئەم بڕیارە دوای ئەوە دێت کە محەمەد خەفاجی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران، دوێنێ چوارشەممە، چەندین پەڕاوی گەندەڵیی رادەستی دەستەی دەستپاکی فیدراڵی کرد، کە لە نێویاندا دۆسیەی چاپی پەڕتووکەکانی خوێندن هەبوو بەهۆی بوونی تێبینی و گومان لەسەر شێوازی سپاردنی کارەکان بۆ هەندێک لایەن.

ئەو پەرلەمانتارە جەختیشی کردبۆوە کە کارەکان سپێردراون بە کۆمپانیاگەلێک کە هیچ ئەزموون و کارێکی هاوشێوەیان لەم بوارەدا نەبووە، ئەمە جگە لە بەلاوەنانی چەندین چاپخانە و کۆمپانیای ناوخۆیی، چ حکومی و چ کەرتی تایبەت.

دادگای تاوانەکانی کەرخ سزای 15 ساڵ زیندانیکردنی بەسەر سێ کەسدا سەپاند، دوای ئەوەی بە تۆمەتی ئاڕاستەکردنی موشەکی کاتیۆشا بۆ سەر بنکەی سەربازیی K1 لە پارێزگای کەرکوک تاوانبار کران.

بەپێی بەڵگەنامەیەکی دادوەری، بڕیارەکە بەپێی ماددەی چوار/1 و بە ئاماژەدان بە ماددەی دووەم/1 و 7 لە یاسای بەرەنگاربوونەوەی تیرۆری ژمارە 13ی ساڵی 2005 دەرچووە.

بڕیارەکە دوای ئەوە هات کە سێ تۆمەتبارەکە بە ئەنجامدانی تاوانی ئاڕاستەکردنی موشەکی کاتیۆشا بەرەو بنکە سەربازییەکە و کەوتنەخوارەوەی بەشێکیان لە نزیک بارەگای فەوجی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر و تیمە فەرەنسییەکەی سەر بە هێزەکانی هاوپەیمانان تاوانبار کران.

دەستەی دەستپاكی فیدراڵ رێگری لە هەدەردانی زیاتر لە 34 ملیار دیناری ماڵی گشتی كرد كە هەوڵدرابوو زەوییەكی حكومیی گرانبەها بە نرخێكی زۆر كەم بفرۆشرێت.

دەستەی دەستپاكی رایگەیاندووە، لە پارێزگای ئەنبار هەوڵدرابوو زەوییەكی حكومیی 136 دۆنمیی سەر رووباری فورات، كە بەهای راستەقینەكەی زیاتر لە 37 ملیار دینارە، لەلایەن فەرمانگەی خانووبەرەی دەوڵەتەوە بە تەنها سێ ملیار دینار بخەمڵێندرێت و بە بڕێكی زۆر كەمتر لە نرخەكەی بفرۆشرێت.

ئاماژەی بەوە كردووە، دوای دەركەوتنی جیاوازیی بەهای زەوییەكە، دادوەری لێكۆڵینەوە بڕیاریدا بە ڕاگرتنی پڕۆسەی زیادكردنی ئاشكرا بۆ فرۆشتنی موڵكەكە.

لە ئێستادا لێكۆڵینەوە لەگەڵ نوێنەرە یاساییەكانی فەرمانگەی خانوبەرە و تاپۆی ئەنبار بەردەوامە تاوەكو سەرجەم تێوەگلاوانی ئەم دۆسیە روبەڕووی یاسا بكرێنەوە.

دەستەی حەشدی شەعبی کوژرانی کارمەندێکی هێزەکانی بەهۆی روداوێکی تەقەکردنەوە لە کەرکوک راگەیاند.

فەرماندەیی میحوەرەکانی حەشدی شەعبی لە راگەیەنراوێکدا ئاماژەی بەوەکرد، کارمەندێکیان لە کاتی جێبەجێکردنی ئەرکی ئەمنیی خۆیدا لە دەوروبەری پارێزگای کەرکوک، رووبەڕووی هێرشێکی تەقەکردن بووەتەوە و کوژراوە.

ئەوەشی خستەڕوو، هێزە ئەمنییەکان دەستبەجێ کێوماڵکردنی ناوچەکەیان بۆ دەستگیرکردنی ئەنجامدەرانی هێرشەکە دەستپێکردووە.

لەلایەکی تریشەوە، سەبارەت بەو روداوە سەرچاوەیەکی پۆلیس لە پردێ بە کوردسات نیوزی راگەیاند،  لە ناحیەی پردێ ماتۆڕ سوارێک تەقەی لەخاڵێکی لیوای 16ـی حەشدی شەعبی کردووە، بەهۆیەوە چەکدارێک کوژراوە و چەکدارێکی تریش برینداربووە.

وەزیری نەوتی عیراق جەخت لە زیادکردنی ئاستی بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی نەوت دەکاتەوە و دەڵێت، پلانێکی نوێ بۆ پشتگیریکردنی بودجەی گشتیی عیراق دەستپێدەکات.

وەزارەتی نەوتی عیراق لە راگەیەنراوێکدا ئاشکرایکرد، باسم محەمەد، وەزیری نەوت سەرپەرشتی کۆبوونەوەی وەزارەتەکەی کردووە بە ئامادەبوونی بریکار و راوێژکار و بەڕێوەبەرە گشتییەکان، لە کۆبوونەوەکەدا جەختی لەپێکەوە کاردن کردووەتەوە بۆ زاڵبوون بەسەر کێشەکاندا.

لە کۆبوونەوەکەدا باسم محەمەد پێویستە تەواوی ئاستەنگەکانی بەردەم کەرتی نەوت چارەسەر بكرێن و ئاستی بەرهەمهێنان و هەناردەکردن زیاد بکرێت، بە مەبەستی پشتگیریکردنی بودجەی گشتیی دەوڵەت.

لە راگەیەنراوەکەدا هاتووە، وەزیری نەوت راسپاردەکانی سەرۆک وەزیران عەلی زەیدی گەیاندووەتە ئامادەبووان بۆ دابینکردنی پشتگیریی تەواو بۆ ستافی وەزارەت، بە ئامانجی جێبەجێکردن و خێراکردنی پڕۆژەکان لە وادەی دیاریکراوی خۆیاندا.

وەزیری نەوت ئاماژەی بەوەشکرد، ئاڕاستەی ئەرکەکانیان لەم قۆناغەدا پشت بە هەڵسەنگاندنی بەردەوام دەبەستێت بۆ بەڕێوەبەرانی کۆمپانیا و فەرمانگەکان لەسەر بنەمای دەستپاکی و لێهاتوویی، جەختیشی لە بەردەوامیی هەوڵەکان کردەوە بۆ رووبەڕووبوونەوەی گەندەڵی.

لە بەشێکی تری قسەکانیدا دڵنیاییدا لەوەی شێوازی ئابوریی نوێ بۆ کەرتی پاڵاوتن و دابەشکردن دەستکاریی شایستە داراییەکانی فەرمانبەران ناکات و مافەکانیان "هێڵی سورە"، دەشڵێت ئەم شێوازە نوێیە بۆ ماوەی چوار مانگ دەخرێتە ژێر هەڵسەنگاندنەوە.

وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی عیراق رایگەیاند، ئاستی ئاوی روباری فورات شەش هێندەی ساڵی رابردوو زیادی كردووە. 

خالید شیمال، وتەبێژی وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی عیراق رایگەیاند، ئاستی ئاوی روباری فورات شەش هێندەی ساڵی رابردوو زیادیكردووە و تەنیا لە بەنداوی حەدیسە كۆگاكردنی ئاو گەیشتوتە 788 مەتر سێجا لە چركەیەكدا ،  لەكاتێكدا لە ساڵی رابردوودا لە بەنداوەكە كۆگای ئاو دەگەیشتە 129 مەتر سێجا.

وتیشی، زیادبوونی ئاستی ئاوی فوراتیش كاریگەری لەسەر زیادبوونی ئاوی حەبانیە هەیە و روبەرێكی زۆری دەریاچەكە ئاوی بۆ گەڕاوەتەوە. 

 بەپێی وتەی وتەبێژی وەزارەتی سەرچاوەكانی ئاوی، پێشبینی دەكرێت لە ماوەی داهاتوودا ئاستی ئاو زیاتر ببێت بەهۆی بەفر  و باران بارین لە توركیا و سوریا 

 

واشنتۆن پشتیوانیی خۆی بۆ عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، و هەنگاوەکانی حکومەتی نوێ رادەگەیەنێت وپشتگیری لە هەوڵەکانی دەکات بۆ رێگریکردن لە ئەنجامدانی هێرش لە خاکی عیراقەوە بۆ سەر وڵاتانی تر.

وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند: عیراق بە سەرکردایەتیی عەلی زەیدی و بە هاوکاریی تەواو لەگەڵ ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، دەستی بە رێڕەوێکی نوێ کردووە.

وەزارەتەکە ئاماژەی بەوەش کردووە: ترەمپ پشتیوانی لە روانگەی عەلی زەیدی دەکات بۆ دەستەبەرکردنی ئایندەیەکی گەشتر بۆ سەرجەم هاووڵاتییانی عیراق، هەروەها پشتگیری لە هەوڵەکانی سەرۆک وەزیران دەکات بۆ رێگریکردن لە ئەنجامدانی هێرش لە ناوخۆی عیراق یان لە خاکی عیراقەوە بۆ سەر وڵاتانی تر.

وەزارەتەکە جەختیشی کردەوە: ترەمپ پشتیوانیی تەواوی خۆی بۆ دیدگای سەرۆک وەزیران عەلی زەیدی دووپات کردووەتەوە بۆ بنیادنانی هاوبەشییەکی بەهێز و بەسوود لە نێوان عیراق و ئەمریکادا کە لە بەرژەوەندیی هەردوو لادا بێت.

دەستەی گشتیی خانەنشینی لە عیراق، رایگەیاند، دەست بە دابەشکردنی موچەی خانەنشینانی مەدەنی و سەربازی بۆ مانگی ئەیلول کراوە.

لە راگەیەندراوێکی دەستەکەدا هاتوو: دەستەی نیشتمانیی خانەنشینی دەستپێکردنی دابەشکردنی موچەی خانەنشینانی مەدەنی و سەربازی بۆ مانگی ئەیلوولی 2026 بە شێوەیەکی پلەبەپلە رادەگەیەنێت.

دەستەکە داوای لە سەرجەم ئەو خانەنشینانە کردووە کە نامەی ئاگادارکردنەوەیان بۆدێت، سەردانی بانکەکان بکەن بۆ وەرگرتنی موچەکانیان.

نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە، لە کۆشکی سەلام لە بەغداد، بە ئامادەبوونی د. خالید شوانی، وەزیری داد، پێشوازی لە وەفدێکی کەسایەتی، سەرۆک هۆزەکانی قەزای خانەقین کرد.

لە کۆبوونەوەکەدا، چەندین پرسی پەیوەندیدار بە رەوشت خزمەتگوزاری، ئابووری و گەشەپێدانی قەزای خانەقین تاوتوێ کران و تیشک خرایە سەر رێگەچارەکانی وەڵامدانەوەی داواکارییەکانی دانیشتووانی ناوچەکە.

سەرۆک کۆمار جەختی لەوە کردەوە: پێکەوەژیانی ئاشتییانە و تەبایی نێوان تەواوی پێکهاتەکانی خانەقین، بنەمای سەرەکیی بەرەوپێشبردنی ناوچەکە و بەدیهێنانی گەشەپێدانی بەردەوامە.

هەروەها ئاماژەی بە گرنگیی بەهێزکردنی گیانی لێکتێگەیشتن و هاوکاری کرد بە مەبەستی پاراستنی ئاشتیی کۆمەڵایەتی و بەرزکردنەوەی ئاستی متمانەی یەکتری.

لە بەشێکی تری ئاخاوتنەکەیدا، سەرۆک کۆمار جەختی لە پێویستیی گوێگرتن لە داواکارییەکانی خەڵکی خانەقین کردەوە و رایگەیاند: لە رێگەی دامەزراوە و لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە بەدواداچوونی جدی بۆ چارەسەرکردنی گرفتەکان دەکرێت.

لە بەرانبەردا، ئەندامانی وەفدەکەی قەزای خانەقین خۆشحاڵی و پێزانینی خۆیان بۆ گرنگیدانی سەرۆک کۆمار بە دۆخی قەزاکە دەربڕی و جەختیان لە گرنگیی بەردەوامیی هەوڵەکان کردەوە بۆ باشترکردنی ئاستی خزمەتگوزارییەکان و هێنانەدی خواستی هاووڵاتییانی شارەکە.

دەزگای ئاسایشی نیشتمانیی عیراق، ئەمڕۆ سێشەممە، رایگەیاند لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنی "سێبەری دادپەروەری"دا کە لەلایەن دەزگاکەوە جێبەجێ دەکرێت، تاوەکو ئێستا زیاتر لە 500 تۆمەتبار دەستگیر کراون.

ئەرشەد حاکم، وتەبێژی رەسمیی دەزگای ئاسایشی نیشتمانی رایگەیاند: زانیارییەکانی ئۆپراسیۆنی سێبەری دادپەروەری کە بە هەماهەنگی لەگەڵ لایەنە دادوەرییەکان جێبەجێ دەکرێت، پێکهاتووە لە جێبەجێکردنی بڕیارەکانی دەستگیرکردنی پێشوو و ئێستا لە بەغداد و پارێزگاکان.

ناوبراو روونیشی کردەوە: تاوەکو ئێستا زیاتر لە 500 تۆمەتبار دەستگیر کراون و ئۆپراسیۆنەکەش بۆ بەدواداچوون و دەستگیرکردنی داواکراوانی تر بەردەوامە.