عیراق
وەزارەتی نەوتی عیراق ڕایگەیاند لە ئێستادا رۆژانە لە نێوان 2 بۆ 2.1 ملیۆن بەرمیل نەوت لە رێگەی بەندەرەکانی باشورەوە هەناردە دەکرێت و لە رێگەی بەندەری جەیھانی تورکیاشەوە گەیشتووەتە نزیکەی 150 هەزار برمیل لە رۆژێکدا و بەردەوام لە بەرزبوونەوەدایە.
سەلیم رکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عیراق ئاماژەی بەوەکردوە، هەناردەکردنی نەوت لە رێگەی بەندەری بانیاس لە ئێستادا تەنها بە رۆنی رەش سنوردارە.
هەروەها جەختی لەوە کردەوە، کە کارکردن بەردەوامە بۆ بەرزکردنەوەی توانای هەناردەکردن لە رێگەی هێڵی جەیھانەوە تاوەکو بگاتە 750 هەزار برمیل لە رۆژێکدا، جگە لە بونی پلانی تر بۆ دروستکردنی هێڵی بۆریی نوێ بە مەبەستی بەهێزکردنی تواناکانی هەناردەکردنی نەوتی عیراق.
پارێزگاری بانكی ناوەندیی ئێران ئاشکرایکرد، بەهۆی داخستنی گەروی هورمز و پەككەوتنی هەناردەی نەوت، حكومەتی عیراق نەیتوانیوە شایستە داراییەكانی ئێران بداتەوە.
عەبدولناسر هیمەتی، پارێزگاری بانكی ناوەندیی ئێران رایگەیاند، هەناردەكردنی نەوتی وڵاتەكەی بە تەواوی وەستاوە و داهاتی نەوت گەیشتووەتە سفر، هەر بۆیە ناچارن روو لە وەرگرتنەوەی شایستە داراییەكانیان لەو وڵاتانە بكەن كە مامەڵەی بازرگانییان لەگەڵیدا هەیە.
هیمەتی ئاماژەی بەوەش كردووە، پێش جەنگ ساڵانە بە بەهای 12 ملیار دۆلار ئاڵوگۆڕی بازرگانییان لەگەڵ عیراق كردووە و بەو هۆیەشەوە شایستەی داراییان لە بانكی ناوەندیی عیراق ماوەتەوە و حكومەتی بەغدادیش بەڵێنیداوە شایستە داراییەكانیان بداتەوە.
راشیگەیاند، بەهۆی داخستنی گەرووی هورمز و وەستانی هەناردەی نەوت، عیراق روبەڕووی قەیرانی دارایی بووەتەوە و ناتوانێت شایستەكان بداتەوە.
سەرۆك وەزیرانی عیراق ئاشكرای دەكات كار لەسەر ئامادەكردنی بودجەی ساڵی 2027 دەكەن و بەم زووانە رەوانەی ئەنجومەنی نوێنەران دەكرێت، جەختیش لە پەسەندكردنی یاسای حەشدی شەعبی دەكاتەوە.
نووسینگەی راگەیاندنی عەلی زەیدی سەرۆك وەزیرانی عیراق رایگەیاند، زەیدی لە كۆبوونەوەیەكدا لەگەڵ فراكسیۆنی سادیقون ئاشکرای کردووە کە حكومەتی عیراق لە ئێستادا كار لەسەر ئامادەكردنی بودجەی ساڵی 2027 دەكات و بەم زووانەش رەوانەی ئەنجومەنی نوێنەرانی وڵاتەكە دەكرێت.
ئاماژەی بەوەشداوە، لە بودجەدا بڕێكی باش تەرخانكراوە بۆ دۆسێی كارەبا و حكومەتیش كاردەكات بۆ ئەوەی بەرهەمهێنان و هەناردەكردنی نەوت لە ساڵانی داهاتوودا زیادبكرێن.
لە كۆبوونەوەیەكی تریشیدا لەگەڵ فراكسیۆنی بەدر زەیدی جەختیكردووەتەوە لەوەی دەستەی حەشدی شەعبی جێگەی بایەخە بۆ حكومەتی عیراق و پێداگریشیكردووە لەسەر ناردنی یاسای حەشدی شەعبی بۆ ئەنجومەنی نوێنەران بەمەبەستی پەسەندكردنی و داننان بە دەستەكەدا وەك بەشێك لە پێكهاتە و هێزە چەكدارەكانی عیراق.
دەستەی راگەیاندن و گەیاندنی عیراق رایگەیاند، بە هەماهەنگی لەگەڵ دەزگای ئاسایشی نیشتمانی، چەند بنکەیەکی سەر بە کۆمپانیای کۆڕەک تیلیکۆمیان لە بەغداد داخستووە.
لە راگەیەنراوەکەدا ئەوەش هاتووە، ئەم رێکارانە لە چوارچێوەی جێبەجێکردنی ئەو بڕیارانەیە کە پێشتر لە بەرانبەر کۆمپانیاکە دەرچوون و مەبەستیش لێیان راگرتنی کارەکانی کۆمپانیاکەیە بەپێی یاسا.
ئەوەشی روونکردووەتەوە، پرۆسەی داخستنەکە سێ بنکەی فرۆشتن و بنکەیەکی سەرەکی کۆمپانیاکەی لە ناوچەی 'جادرییە' دەگرێتەوە.
دەستەکە جەختی لەوەش کردووەتەوە، بەردەوام دەبن لە گرتنەبەری رێوشوێنە یاساییەکان بۆ پاراستنی مافی دەوڵەت و بەرژەوەندی گشتی و مافی بەکارهێنەرانی خزمەتگوزارییەکانی پەیوەندی.
لێژنەی پەروەردە لە پەرلەمانی عیراق ئاشکرای کرد کە بڕیارە رێنمایی نوێ دەربچێت بۆ ئەوەی راگەیاندنی پشووە رەسمییەکان لە سەرجەم پارێزگاکاندا تەنیا لە دەسەڵاتی سەرۆکایەتیی وەزیراندا بێت.
رەجا فازڵ حەمدانی، ئەندامی لێژنەی پەروەردە لە پەرلەمان لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند: زۆربوونی پشوو بێبەرهەم و ناوخۆییەکان کاریگەریی نەرێنییان لەسەر پرۆسەی خوێندن دروست کردووە، بەتایبەت لەسەر قوتابیانی پۆلە کۆتاییەکان.
ئەو ئەندامەی پەرلەمان ئاماژەی بەوەش دا: رێنماییە چاوەڕوانکراوەکەی حکومەت مەبەست لێی رێکخستنەوەی پشووەکانە لە پارێزگاکاندا، جەختیشی کردەوە: رەوا نییە بۆ نموونە بەهۆی خراپیی کەشوهەوا لە چەند ناوچەیەکی سنوورداردا، پشووی گشتی لە تەواوی پارێزگایەکدا رابگەیەنرێت.
ناوبراو روونیشی کردەوە: بەکۆتاییهێنانی بەخشینی دەسەڵاتی راگەیاندنی پشوو بە پارێزگاکان و هێشتنەوەی لە دەستی سەرۆکایەتیی وەزیراندا چی بۆ تەواوی وڵات بێت یان بۆ پارێزگایەکی دیاریکراو لە کاتی پێویستدا رێگری لە پشووی بێسەروبەر دەگرێت و هاوکاریی مامۆستایان و ستافی تەندروستی دەکات بۆ تەواوکردنی پڕۆگرامەکانی خوێندن لە کاتی دیاریکراوی خۆیاندا.
فایەق زێدان، سەرۆكی ئەنجومەنی باڵای دادوەریی عیراق، پێشوازیی لە محەمەد باقر قاڵیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران كرد بۆ بەهێزكردنی پەیوەندییە یاساییەكان و جێبەجێكردنی رێككەوتننامە هاوبەشەكان.
نوسینگەی راگەیاندنی ئەنجومەنی باڵای دادوەری لە راگەیاندراوێكدا ئاشكرای كرد، كە ئەمرۆ، دادوەر فایەق زێدان پێشوازیی لە محەمەد باقر قاڵیباف و وەفدی یاوەری كردووە.
لە دیدارەكەدا، هەردوولا گفتوگۆی چڕیان ئەنجامدا لە سەر رێگەكانی پەرەپێدانی هەماهەنگیی نێوان بەغداد و تاران لە بوارە دادوەری و یاساییەكاندا.
هەر لەو كۆبوونەوەیەدا، جەخت لە سەر گرنگیی بەدواداچوون و جێبەجێكردنی ئەو رێككەوتننامە و رەشنووسانە كرا كە پێشتر لە نێوان هەردوو وڵاتدا ئیمزا كراون. هەردوولا هاوڕا بوون كە بەهێزكردنی پەیوەندییە یاساییەكان دەبێتە هۆی پاراستنی بەرژەوەندییەكانی هەردوو گەلی دراوسێ و چارەسەركردنی كێشە یاساییە هاوبەشەكان بە شێوەیەكی خێرا و رێكخراو.
دەستەی حەشدی شەعبی جەخت لە سنورداركردنی چەك لەژێر دەستی دەوڵەتدا دەكاتەوە و ئاماژە بەوە دەكات، رۆژی 30 ئەیلول دەبێتە رۆژێكی مێژوویی بۆ عیراق.
موهەنەد عوقابی بەڕێوەبەری راگەیاندنی جەنگیی لە دەستەی حەشدی شەعبی رایگەیاندووە، رۆژی 30ی ئەیلول رۆژێكی مێژوویی و سەروەرییە بۆ عیراق، چونكە كاتی كۆتاییهاتنی چەكی بێ مۆڵەتە لە وڵاتدا.
ئاماژەی بەوەش كردووە، حەشدی شەعبی وەك پشتێن و پاڵپشتێك بۆ هێزە ئەمنییەكان دەمێنێتەوە و لەژێر فەرمانی فەرماندەی گشتیی هێزە چەكدارەكاندا كار دەكات.
عوقابی باسی لەوەشكردووە، بە جێبەجێكردنی یاسای سنورداركردنی چەك لە دەستی دەوڵەت، عیراق دەچێتە قۆناغێكی نوێوە كە سەرجەم لایەنەكان تێیدا بەشدارن.
روونیشكردەوە، حەشد نزیكەی 250 هەزار چەكداری هەیە و نوێنەرایەتی پێكهاتە جیاوازەكانی گەلی عیراق دەكات، دوپاتیشیكردووەتەوە، دیالۆگ باشترین رێگەیە بۆ چارەسەركردنی هەر ناكۆكییەك لە نێوان لایەنەكاندا.
دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی عیراق داوا لە بەکارهێنەرانی کۆڕەک تیلیکۆم دەکات، ژمارەی جێگرەوەی کۆمپانیاکانی تر بۆ هەژمارە دیجیتاڵییەکانیان زیاد بکەن، تا لە راگیرانی کورتەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە ڕووبەڕووی لەدەستدانی هەژمارەکانیان نەبنەوە.
دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەکانی عیراق لە راگەیەنراوێکی بەپەلەدا داوا لە تەواوی بەکارهێنەرانی هێڵەکانی کۆڕەک تێلیکۆم دەکات رێکاری پێویست و خۆپارێزی بگرنەبەر بۆ دەستەبەرکردنی بەردەوامیی گەیشتنیان بە هەژمارە جۆراوجۆرەکانیان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکاندا.
ئاماژەی بەوەشکرد، داوا لە هاووڵاتییان دەکات پێش ئەوەی کورتەنامەکانی پشتڕاستکردنەوە (SMS Validation) لەسەر هێڵەکانی کۆڕەک رابگیرێن، ژمارەیەکی تری جێگرەوە لە کۆمپانیا مۆڵەتدراوەکانی تر (ئاسیاسێڵ یان زەین عیراق) بۆ هەژمارەکانیان زیاد بکەن، یان بەکارهێنانی ئیمەیڵ و بەرنامەکانی توێژینەوەی ئەمنی (Authentication Apps) چالاک بکەن تاوەکو رێگری بگرن لە لەدەستدانی هەژمارەکانیان.
دەستەی راگەیاندن و پەیوەندییەکان جەختیشی کردووەتەوە، ئەم رێکارانە وەک ئامادەکارییەکە بۆ پاراستنی زانیاریی بەکارهێنەران و لە دەستنەدانی هەژمارە دیجیتاڵییەکانیان، هاوشانی بەردەوامیی رێکارە رێکخستنکاری و یاساییەکانی دەستەکە بەرانبەر بە کۆمپانیای کۆڕەک تیلیکۆم.
عەلی زەیدی، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران، لەگەڵ محەمەد باقر قاليباف، سەرۆکی ئەنجومەنی شوورای ئێران و وەفدی یاوەری کۆبووەوە.
لە دیدارەکەدا ئاسۆی هاوکارییەکان و بەهێزکردنی پەیوەندییە دوقۆڵییەکانی نێوان هەردوو وڵات لە بوارە جیاوازەکاندا تاوتوێ کران.
لە میانی کۆبوونەوەکەدا، سەرۆک وەزیران جەختی لە قووڵیی پەیوەندییەکانی نێوان عیراق و ئێران کردەوە کە لەسەر بنەمای بەستەری مێژوویی، جوگرافی و ئایینی راوەستاون.
هەروەها ستایشی هەڵوێستەکانی ئێرانی کرد لە پشتیوانیکردنی عیراق، بەتایبەتی هاوکارییەکانی لە شەڕی دژ بە رێکخراوی تیرۆریستی داعش.
لە بەرانبەردا، سەرۆکی ئەنجومەنی شوورای ئێران خۆشحاڵی خۆی بە سەردانیکردنی عیراق دەربڕی و پێزانینی خۆی بۆ هەوڵەکانی حکومەتی عیراق لە پێشوازیکردن و خزمەتکردنی زیارەتکارانی ئێرانی لە مەراسیمی چلەیی ئیمام حوسێن دا دەربڕی.
هەروەها تەئکیدی لەسەر خولیای وڵاتەکەی کردەوە بۆ بەردەوامیی گەشەپێدانی پەیوەندییەکان و فراوانکردنی ئاسۆی هاوکارییە هاوبەشەکان.
لیژنە تایبەتمەندەكەی چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ چەكداماڵینی گروپە چەكدارەكان دەستی بە كارەكانی كرد و یەكێك لە ئامانجەكانی لیژنەكەش رێگریكردنە لە شەڕ و پێكدادانی گروپە چەكدارەكان لەگەڵ هێزە ئەمنییەكان.
گەورە لێپرسراوێكی چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ میدیا عیراقییەكانی ئاشكراكردووە، لیژنە تایبەتمەندەكەی چەكداماڵینی گروپە چەكدارەكان دەستی بە كارەكانی كردووە و لەگەڵ گروپە چەكدارەكان لە گفتوگۆدایە، لەپێناو دۆزینەوەی میكانیزمێك بۆ وەرگرتنەوەی چەك لە گروپە چەكدارەكان.
ئەوەشی خستووەتەڕو، هەریەك لە هادی عامری سەرۆكی رێكخراوی بەدر و عەممار حەكیم سەرۆكی رەوتی حیكمە ئەندامن لە لیژنەكە و ئەركی سەرەكیشیان لە لیژنەكەدا، رێگریكردنە لە شەڕ و پێكدادانی گروپە چەكدارەكان لەگەڵ هێزە ئەمنییەكان.
ئەو گەورە لێپرسراوە دەشڵێت، لیژنەكە وەك نێوەندگیرێك لەنێوان حكومەت و گروپە چەكدارەكان كاردەكات بۆ سەرخستنی پرۆسەی چەكداماڵین.
هەیبەت حەلبوسی، سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەرانی عیراق، لەگەڵ محەمەد باقر قاليباف، سەرۆکی ئەنجومەنی شوورای ئێران و وەفدی یاوەری کۆبووەوە. لە کۆبوونەوەکەدا پەیوەندییە دوقۆڵییەکان، کاراکردنی لیژنەکانی دۆستایەتی، و گەشەپێدانی هەماهەنگیی پەرلەمانیی نێوان هەردوو وڵات تاوتوێ کران.
لە دیدارەکەدا، حەلبوسی جەختی لە گرنگیی بەهێزکردنی پەیوەندییەکانی نێوان عیراق و ئێران کردەوە لە سەرجەم بووارەکاندا، بەتایبەت لە ئاستی پەرلەمانیدا.
هەروەها ئاماژەی بەوە کرد: عیراق یەکێکە لەو وڵاتانەی زۆرترین کاریگەریی هەبووە بەپێی گۆڕانکاری و بارودۆخەکانی ناوچەکە، و داوای کرد رەچاوی سروشتی پەیوەندییەکانی هەردوو وڵات بکرێت و تایبەتمەندی بە عیراق بدرێت لە هەناردەکردنی نەوت لە رێگەی گەروی هورمزەوە، بە شێوەیەک کە بەرژەوەندییە ئابوورییەکانی بپارێزرێن.
لە بەرانبەردا، سەرۆکی ئەنجومەنی شورای ئێران لای خۆیەوە رایگەیاند کە وڵاتەکەی سوورە لەسەر پەرەپێدانی هاوکارییەکان لە بوارە جیاوازەکاندا، بەتایبەت بوارەکانی بازرگانی و ئابووری.
هەروەها جەختی لە گرنگیی بەدواداچوون بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتننامە ئیمزاکراوەکانی نێوان هەردوو وڵات کردەوە لەپێناو خزمەتکردنی بەرژەوەندییە هاوبەشەکاندا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغدادی پایتەخت لەگەڵ هادی عامری، سەرۆکی هاوپەیمانیی فەتح کۆبووەوە.
لە دیدارەکەدا کە بە ئامادەبوونی د. خالید شوانی، سەرپەرشتیاری مەکتەبی سیاسیی یەکێتی لە بەغداد بەڕێوەچوو، جەخت لەسەر سەرخستنی هەوڵە نیشتمانییەکان بۆ بەردەوامیی هەماهەنگیی نێوان لایەنەکان کرا، کە بە فاکتەرێکی سەرەکیی پاراستنی سەقامگیریی وڵات هەژمار کرا.
هەروەها هەردوولا جەختیان لە گرنگیی دیالۆگ و لێکتێگەیشتنی نیشتمانی کردەوە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، بە ئامانجی زیاترکردنی متمانەی نێوان لایەنەکان و تێپەڕاندنی بەربەستەکان، تاوەکو بگەڕێن بەدوای ئەنجامێکدا کە لە بەرژەوەندیی گشتیی وڵاتدا بێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغدادی پایتەخت لەگەڵ عەممار حەکیم، سەرۆکی رەوتی حیکمەی نیشتمانی کۆبووەوە.
لە دیدارەکەدا کە بە ئامادەبوونی د. خالید شوانی، سەرپەرشتیاری مەکتەبی سیاسیی یەکێتی لە بەغداد بەڕێوەچوو، دوایین گۆڕانکارییە سیاسی، ئەمنی و ئابوورییەکان لەسەر ئاستی عیراق و ناوچەکە تاوتوێ کران.
هەردولا جەختیان لەسەر پێویستیی بەردەوامیی گفتوگۆی بونیادنەرانەی نێوان لایەنە سیاسییەکان کردەوە، لەپێناو پاراستنی ئاسایش و بەهێزکردنی دامەزراوەکانی وڵات.
لە بەشێکی تری کۆبوونەوەکەدا، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دووپاتی کردەوە کە پێویستە هەموو هەوڵەکان بۆ خزمەتکردنی زیاتری هاووڵاتییان، چارەسەرکردنی کێشەکان، پاراستنی سەقامگیریی سیاسی و نزیککردنەوەی دیدگای جیاوازی لایەنەکان خەرج بكرێن.
سەرۆكی پەرلەمانی ئێران بەەسەردانێكی رەسمی گەشتە عیراق و لە پەڕەی تایبەتی خۆی لەسەر پلاتفۆرمی ئێکس بڵاویکردەوە، تاران و بەغداد جەخت لە پەیوەندییە مێژووییەكان و چارەنووسی هاوبەشی نێوانیان دەكەنەوە.
محەمەد باقر قالیباف، سەرۆكی پەرلەمانی ئێران لە كاتی بەرێككەوتنی بۆ عیراق لە پۆستێكیدا لە ئێكس نووسویەتی، پەیوەندییەكانی نێوان هەردوو گەلی عیراق و ئێران وەك پەیوەندییەكی مێژوویی و پچڕاننەبوو پێناسە دەكرێت، كە لەسەر بنەمای هاوسێیەتی، برایەتی و رووبەڕووبوونەوەی ئاڵینگاریە بەردەوامەكان بونیاد نراوە.
محەمەد باقر قالیباف ئاماژەی بەوەشكردوە، هەردوولا هاوبەشن لە رەتكردنەوە و بەرەنگاربوونەوەی دەستتێوەردانە بیانییەكان لە ناوچەكەدا، وتیشی باوەڕبوونی تەواو بە چارەنووسی هاوبەشی هەردوو وڵات و هاندەری سەرەكیی بەرەپێشچوونی ئەو پەیوەندییانەیە.
جەختی لەوەشكردەوە، ئەو مێژووە دەوڵەمەندە و ئەو ئەزموونانەی لە رابردوودا بەدەست هاتوون، دەبنە رێنیشاندەر و مەشخەڵی رێگای هاوكارییەكانی داهاتووی نێوان ئێران و عیراق.
بەپێی میدیا ئێرانییەكان، بڕیارە قالیباف لەم سەردانەدا لەگەڵ ژمارەیەك لە لێپرسراوانی عیراقی و كەسایەتییە سیاسییەكان كۆببێتەوە، بۆ تاوتوێكردنی كۆمەڵێك دۆسیەی هاوبەشی نێوان بەغداد و تاران.
لە پێشەنگی ئەو بابەتانەی كە چاوەڕوان دەكرێت بخرێنەڕوو، دۆسیەی نەوتە، بەتایبەتی ئەوەی پەیوەندیدارە بە تێپەڕبوونی نەوتی عیراق بە گەروی هورمزدا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ نزار ئامێدی، سەرۆک کۆماری عیراق کۆبووەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا، رەوشی گشتیی وڵات و ناوچەکە تاوتوێکرا و جەخت لە بەردەوامیی گفتوگۆی نێوان لایەنە نیشتمانییەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان، پاراستنی ئاسایش و ئارامی و زامنکردنی ژیانێکی شایستە بۆ خەڵک کرایەوە.
لە کۆبوونەوەکەدا لەبارەی کێشەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغداد، بیروڕا ئاڵوگۆڕکرا و دووپات لە چارەسەرکردنیان لەسەر بنەمای دەستوور کرایەوە.
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ستایشی هەوڵەکانی سەرۆک کۆماری کرد بۆ نزیککردنەوەی دیدگا جیاوازەکان و دوورخستنەوەی عیراق لە گرژییە سیاسییەکان.
ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردوەتەوە، عیراق پلانی هەیە لە رێگەی دروستکردنی بۆریەکی نەوتەوە کە بەناو خاکی سوریادا دەڕوات هەناردەی نەوتەکەی بکات بۆ جیهان، ئەمەش وەک جێگەرەوەیەک بۆ گەروی هورمز.
رۆیتەرز ئاماژەیبەوەکردوە، پلانی عیراق بۆ هەناردەکردنی نەوت لە ڕێگەی بۆرییەکەوە لە سوریا، بەدەربازبوون لە گەرووی هورمز، پێدەچێت چوار ساڵ بخایەنێت بۆ دروستکردن و لانیکەم 15 ملیار دۆلاری تێبچێت.
بە گوێرەی زانیارییەکان، ئەم پڕۆژەیە پێویستی بە دروستکردنی ژێرخانێکی سەرلەنوێ و تەواو تازە هەیە نەک تەنها نۆژەنکردنەوەی هێڵە کۆنەکە، بەو هۆیەوەش جێبەجێکردنی ئەگەری هەیە نزیکەی چوار ساڵ کارکردنی بەردەوامی پێویست بێت و تێچوەکەشی بە لانی کەمەوە بگاتە 15 ملیار دۆلار.
ئەم خەمڵاندنانەی رۆیترز لە کاتێکدایە، کە پێشتر بڕیاری جیاواز لەسەر زەمەن و تێچووی پڕۆژەکە هەبوو؛ یوسف قبلاوی، بەڕێوەبەری کۆمپانیای دەوڵەتی نەوتی سوریا دوو هەفتە بەر لە ئێستا ئاماژەی بەوە دابوو، کە نۆژەنکردنەوەی هێڵەکە لە ناوچەی حەدیسەی عیراقەوە بۆ بەندەری بانیاسی سوریا لە سەرەوەی خۆیەوە پێویستی بە لایەنی کەم سێ ساڵ هەیە.
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکاش رایگەیاندووە؛ دوای ئاوەدانکردنەوە، ئەم پڕۆژە پێشەنگە توانای سەرەتایی گواستنەوەی دوو ملیۆن بەرمیل نەوتی خاوی دەبێت لە رۆژێکدا.
ئەمە لە کاتێکدایە عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق و فالح ساری وەزیری دارایی رایانگەیاند بوو، بەهۆی داخستنی گەروی هورمزەوە زۆرترین زیان بەر ئابوری عیراق کەوتوە و دەبێت رێگەیەکی جێگرەوە بۆ تێپەراندی ئەو کێشەیە بدۆزنەوە.