ئەمریکا کار لەسەر ئەوەدەکات کۆبوونەوەی نێوان پوتن و زیلینسکی رێکبخات بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی ئۆکراین.

جەی دی ڤانس جێگری سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند: واشنتۆن دەرگای دیالۆگی لەگەڵ ئۆکراین کراوەیە لە چوارچێوەی هەوڵە دیپلۆماسییەکاندا. 

وتیشی، لە ئێستادا ئەمریکا کار لەسەر دیاریکردنی وادەیەک دەکات بۆ ئەوەی ڤلادیمێر پوتن سەرۆکی روسیا و ڤۆلۆدیمێر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین کۆببنەوە، بۆ گفتوگۆکردن لەسەر رێگەکانی کۆتاییهێنان بە جەنگی ئۆکراین.

جەی دی ڤانس ئاماژەی بەوەشکرد، ئەنجامدانی کۆبوونەوەی نێوان پوتن و زیلینسکی، پێش کۆبوونەوەی داهاتووی پوتن لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا هەنگاوێکی بەرهەمدار نییە لەم قۆناغەدا.

جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایشی روسیا وڵاتانی ئەوروپای تۆمەتبار کرد بەوەی کە رێگری دەکەن لە هەوڵەکان بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی ئۆکراین.

 دیمیتری مێدڤێدێڤ جێگری سەرۆکی ئەنجومەنی ئاسایشی روسیا لە تۆڕی کۆمەڵایەتی تێلیگرام بڵاویکردەوە، وڵاتانی ئەوروپی هەوڵدەدەن رێگری لە هەوڵەکانی  ئەمریکا بکەن بۆ چارەسەرکردنی کێشەکانی نێوان روسیا لەگەڵ ئۆکراین.

مێدڤێدێڤ ئۆکرانیای بەوە تۆمەتبارکرد، کەلە هەردوو وڵاتی مەکسیک و کۆڵمبیاوە سەدان بەکرێگیراوی تاوانباری رەوانەی وڵاتەکەی کردوە بۆ بەشداریکردی پێکردنیان لە شەڕەکان، هەروەها راهێنانیان پێکراوە لەسەر بەکارهێنانی چەک و تەقمەنی جۆراوجۆر و بەکارهێنانی درۆن. 

ئاماژەی بەوەشکرد، کێیڤ لە رێگەی کۆمپانیایەکەوە لە شاری مێدێلینی پایتەختی کۆلۆمبیا، تاوانباران لە باندەکانی ماددە هۆشبەرەکان وەردەگرێت بۆ شەڕکردن لەگەڵ سوپای روسیا.

 

 

 

 

ڤلۆدیمیر زێلێنسکی، سەرۆکی ئۆکراین، گرنگی بە کۆبوونەوە لوتکەییەکەی نێوان دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا و ڤلادیمیر پوتن، سەرۆکی روسیا نادات و هۆشداری دەدات کە هەر رێککەوتنێکی ئاشتی بەبێ بەشداریی کیێڤ، "چارەسەرێکی مردووە."

لە راگەیەندراوەکەدا کە لە تێلیگرام بڵاویکردووەتەوە، زێلێنسکی رایگەیاندووە، یەکپارچەیی خاکی ئۆکراین، کە لە دەستووردا جێگیرکراوە، نابێت گفتوگۆی لەسەر بکرێت و جەختی لەوەشکردەوە کە ئاشتییەکی بەردەوام دەبێت دەنگی ئۆکراین لەسەر مێزی گفتوگۆکان لەخۆبگرێت. زێلێنسکی وتی: "ئۆکراین هیچ خەڵاتێک نادات بە روسیا بۆ ئەوەی کە کردوویەتی" و "ئۆکراینیەکان خاکەکەیان نادەنە داگیرکەر."

سەبارەت بە نیگەرانییەکانی کیێڤ لەوەی کە کۆبوونەوەیەکی راستەوخۆی نێوان ترەمپ و پوتین ببێتە هۆی پەراوێزخستنی بەرژەوەندییەکانی ئۆکراین و ئەوروپا، زێلێنسکی وتی: "هەر بڕیارێک کە بەبێ ئۆکراین بدرێت، لە هەمان کاتدا بڕیارێکە دژی ئاشتی. ئەوانە هیچ شتێک ناهێننە ئاراوە. ئەمانە بڕیاری مردوون و هەرگیز کار ناکەن."

بڕیارە ترەمپ و پوتین رۆژی هەینی،15ـی مانگ، لە ویلایەتی ئەلاسکا کۆببنەوە، کۆبوونەوەیەک کە وەک دەرفەتێک بۆ پێشکەوتنی گەورە چاوی لێدەکرێت. بەرپرسێکی باڵای کۆشکی سپی بە "سی بی ئێس نیوز"ی ڕاگەیاندووە کە پلانی کۆبوونەوەکە هێشتا نەرمیی تێدایە و ئەگەری هەیە زێلێنسکیش بە جۆرێک لە جۆرەکان بەشدار بێت. دوو سەرچاوەش ئاشکرایان کردووە کە ترەمپ ئامادەیە کۆبوونەوەیەکی سێقۆڵی لەگەڵ زێلێنسکی و پوتین ئەنجام بدات، بەڵام لە ئێستادا کۆبوونەوەکە دووقۆڵییە، کە ئەمەش لەسەر داوای پوتین بووە.

لەکاردانەوەی کۆبوونەوە چاوەڕوانکراوەکەدا، چەندین سەرکردەی ئەوروپی بەیاننامەیەکی هاوبەشیان دەرکرد و رایانگەیاند: "دڵنیاین کە تەنها رێبازێک سەرکەوتوو دەبێت کە دیپلۆماسییەتی چالاک، پشتیوانی بۆ ئۆکراین و فشارخستنە سەر رووسیا بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕە نایاساییەکەی تێکەڵ بکات."

لە راگەیەندراوێکدا، کە لەلایەن ئۆرسۆلا ڤۆن دێر لاین، سەرۆکی کۆمیسیۆنی ئەوروپا، کییەر ستارمەر، سەرۆک وەزیرانی بەریتانیا، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا، جیۆرجیا مێلۆنی، سەرۆک وەزیرانی ئیتاڵیا، فریدریش مێرز، راوێژکاری ئەڵمانیا، دۆناڵد توسک، سەرۆک وەزیرانی پۆڵەندا و ئەلێکساندەر ستەب، سەرۆکی فینلاندەوە دەرچووە، هاتووە: "ئۆکراین ئازادی هەڵبژاردنی چارەنووسی خۆی هەیە. گفتوگۆی مانادار تەنها لە چوارچێوەی ئاگربەست یان کەمکردنەوەی دوژمنکارییەکاندا دەکرێت. ڕێگای ئاشتی لە ئۆکراین بەبێ ئۆکراین بڕیاری لەسەر نادرێت."

پێشتر ترەمپ رایگەیاندبوو کە ئامادەیە لەگەڵ هاوتا روسی و ئۆکراینییەکەیدا کۆببێتەوە، بەڵام رۆژی هەینی ئاماژەی بەوەدا کە رەنگە تەنها بە کۆبوونەوە لەگەڵ پوتین دەستپێبکات. هەروەها ئاماژەی بەوەشدا کە هەر رێککەوتنێک "ئەگەری گۆڕینەوەی هەندێک ناوچە"ی لەخۆدەگرێت، بەڵام هیچ وردەکارییەکی نەخستەڕوو.

هاوکات، "سی بی ئێس نیوز" بڵاویکردەوە کە جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا، رۆژی شەممە لە بەریتانیا لەگەڵ راوێژکارانی ئاسایشی نیشتمانی ئەوروپا کۆبووەتەوە بۆ گفتوگۆکردن لەسەر جەنگی روسیا و ئۆکراین.

 

بەگوێرەی هەواڵێکی کەناڵی "سی بی ئێس"ی ئەمریکی، لە ئەنجامی رووداوێکی تەقەکردنی هەڕەمەکی لە شاری بالتیمۆر لە ویلایەتی میریلاند، شەش کەس برینداربوون کە یەکێکیان برینەکەی سەختە و یەکێکی دیکەشیان منداڵێکی تەمەن پێنج ساڵانە.

ریچارد وۆرلی، بەڕێوەبەری پۆلیسی بالتیمۆر رایگەیاند: "پۆلیس لێکۆڵینەوە لە رووداوێکی تەقەکردنی بەکۆمەڵ دەکات لە ناوچەی پارک هایتس لە بالتیمۆر. لە رووداوەکەدا شەش کەس برینداربوون، کە یەکێکیان منداڵێکی تەمەن پێنج ساڵانە".

وۆرلی ئەوەشی پشتڕاستکردەوە کە منداڵە پێنج ساڵانەکە فیشەکێک بەر قۆڵی کەوتووە و برینەکەی مەترسیدار نییە، بەڵام پیاوێکی دیکە لەنێو بریندارەکاندا دۆخی تەندروستی ناجێگیرە. تا ئێستا هیچ زانیارییەک لەبارەی ناسنامە و هۆکاری تەقەکەرەکە بڵاونەکراوەتەوە.

رووداوەکانی تەقەکردنی تاکەکەسی و بەکۆمەڵ لە سەرانسەری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا بە شێوەیەکی رۆژانە دووبارە دەبنەوە. بۆ نموونە، رۆژی شەممەی رابردوو، ناوچەی تایمز سکوێری بەناوبانگترین شوێنی گەشتیاری لە شاری نیویۆرک، رووداوێکی تەقەکردنی بەخۆیەوە بینی کە بووە هۆی برینداربوونی سێ کەس.

بەپێی توێژینەوەیەک، پەیوەندی مرۆڤەکان بە سروشتەوە بە رێژەی  % 60 دابەزیوە، پێشبینیش دەکرێت ئەگەر گۆرانکاریی لە سیاسیەت و کۆمەڵایەتی روونەدات زیاتر ئاستی پەیوەندی سروشت بە مرۆڤەوە بەردەوام دەبێت لە دابەزین.

بەپێی توێژینەوەیەکی مایڵز ریچاردسۆن، کە مامۆستای پەیوەندی سروشتە لە زانکۆی دێربی، بەدواداچوونی بۆ لەدەستدانی سروشتکردووە لە ژیانی خەڵکدا و ئاماژەی بەوەکردووە، لە ماوەی 220 ساڵی رابردوودا بەکارهێنانی داتای شارنشینی و لەدەستدانی گیانلەبەر کێوییەکان یەکێکن لە هۆکارەکان، هەروەها نەگواستنەوەی پەیوەندی دایک باوکان لەگەڵ سروشت هۆکارێکی سەرەکی کەمبوونەوەی پەیوەندی سروشتە لەگەڵ مرۆڤ.

لە توێژینەوەکەدا کە لە گۆڤاری  'Earth' بڵاوکراوەتەوە، لە نێوان ساڵانی 1800 بۆ 2020 پەیوەندی مرۆڤ و سروشت بەرێژەی % 60.6 دابەزیوە و گەیشتە لوتکە.

ریچاردسۆن دەڵێت: زیادکردنی رێژەی سەوزایی لەهەر شارێکدا بە رێژەی پێویستە بگاتە 30% ، پێچەوانەکردنەوەی دابەزینی پەیوەندی سروشت، بەڵام، بەپێی توێژینەوەکەی هەر شارێک رەنگە پێویستی بە 10 هێندە رێژەی سەوزایی هەبێت.

کۆریای باکور بڵندگۆی سەر سنورەکانی لەگەڵ کۆریای باشوور لابرد، بڵندگۆکان لە پێشتردا بۆ مەبەستی پڕوپاگەندە و شەڕی دەرونی بەرامبەر بەیەکتر بەکاریان هێناوە.

ئەم هەنگاوەی کۆریای باکور لەدوای 2 مانگ لەدەستبەرکاربوونی سەرۆکی نوێی کۆریای باشور دێت، کە لە چەند ناوچەیەکی سنوریی جیاواز لە دەستپێشخەرییەکدا بڵندگۆکانی لابرد.

سوپای کۆریای باشوور رایگەیاند، چاودێری سوپای کۆریای باکوریان کردووە کە هەندێک بڵندگۆی پڕوپاگەندەیی کە ئامانج لێی باشوور بووە لە بەشێک لە ناوچە سنوورییەکان لابراون، ئەمەش دوای هەنگاوە هاوشێوەکانی سیئۆل.

سوپا ئاماژەی بەوەشکردووە، بەردەوام دەبن لە چاودێریکردنی ئەوەی ئایا هەڵوەشاندنەوەی سنوورەکە لە هەموو بەشەکانی ناوچەی سنووریدا ئەنجام دەدرێت یان نا.

دەسەڵاتدارانی کۆریای باشوور دووشەممەی رابردوو دەستیان کرد بە لابردنی بڵندگۆی پڕوپاگەندەیی دژە کۆریای باکوور لەسەر سنوورەکان، ئەمەش وەک هەوڵەکانی لی بۆ زیندووکردنەوەی دیالۆگەکانی نێوان هەردوو ڕکابەر کە لە مێژە وەستابوو، سەیردەکرێت.

هەردوو کۆریا تائێستاش لە شەڕدا ماونەتەوە دوای ئەوەی لە ساڵانی 1950-1953 بە ئاگربەست کۆتایی هات، بەڵام لەماوەی چەند ساڵی رابردوودا پەیوەندییەکانی نێوانیان تێکچووە، ساڵانێکیشە پەخشی پڕوپاگەندەیی سنوور بەزاندن لە رێگەی بڵندگۆوە بەکاردەهێنن. 

ڤۆڵدۆمیر زێلێنسکی سەرۆک کۆماری ئۆکراین هۆشداریدا لەوەی ئەو بڕیارانەی کە بەبێ وڵاتەکەی دەدرێن ئاشتی ناهێنێتە ئاراوە، بیرۆکەی رادەستکردنی خاکی وڵاتەکەی بە روسیا رەتکردەوە لە کاتێکدا سەرۆکەکانی روسیا و ئەمریکا خۆیان بۆ کۆبوونەوەی لوتکەی هەفتەی داهاتوو ئامادە دەکەن.

ترەمپ رایگەیاند کە رۆژی ١٥ی ئاب لە ئەلاسکا چاوی بە پوتن دەکەوێت

زێلێنسکی لە سۆشیال میدیادا نووسیویەتی، " خەڵکی ئۆکراین دەستبەرداری زەوییەکانیان نابن بۆ داگیرکەر"، ئاماژەی بەوەشکردووە، "هەر بڕیارێک لە دژی ئێمە و بەبێ ئۆکراین، دژی ئاشتییە و هیچ دەستکەوتێکیش بەدەست ناهێنن".

وەزیرانی دەرەوەی ئوسترالیا، ئەڵمانیا، ئیتاڵیا، نیوزلەندا و بەریتانیا بە توندی ئیدانەی بڕیارەکەی کابینەی ئاسایشی ئیسرائیلیان کرد بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی نوێ و بەرفراوان لە غەززە.

لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا، وەزیرەکان جەختیان لەوە کردەوە، "ئەو پلانانەی کە حکومەتی ئیسرائیل رایانگەیاندووە، پێشێلکردنی یاسا مرۆییە نێودەوڵەتییەکانە"، بەپێی ئاژانسی رۆیتەرز.

کابینەی ئاسایشی ئیسرائیل پلانی دەستبەسەرداگرتنی شاری غەززەی پەسەند کرد و ئەم هەنگاوەش رەخنەی زۆری لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات بەدوای خۆیدا هێناوە، لە کاتێکدا نیگەرانییەکان سەبارەت بەو شەڕە نزیکەی دوو ساڵە زیاد دەکات.

نەتەوە یەکگرتووەکان: بڕیارەکەی ئیسرائیل لەسەر غەززە هەڵکشانێکی مەترسیدارە

لەلایەکی دیکەوە، سێ سەرچاوەی دیپلۆماسی بە ئاژانسی فرانس پرێسیان راگەیاندووە، بڕیارە سبەینێ ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان کۆببێتەوە و پلانی ئیسرائیل بۆ دەستبەسەرداگرتنی شاری غەززە تاوتوێ بکات، سەرەتا بڕیار بوو کۆبوونەوەکە ئەمڕۆ شەممە ئەنجام بدرێت بەڵام بۆ سبەینێ دواخرا.

کۆبوونەوەکە بڕیارە سەعات ١٠ی بەیانی (2:00ی پاشنیوەڕۆ بە کاتی ناوەندی ئەمریکا) بەڕێوەبچێت.

 

بڕیارە گەشتی داهاتووی ڤلادیمێر پوتین سەرۆکی روسیا بۆ ئالاسکا یەکەم سەردان بێت لە مێژوودا، بەوپێیەی تا ئێستا هیچ سەرکردەیەکی روسیا سەردانی ئەو ویلایەتەی نەکردووە.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، رۆژی 15ی ئاب لەگەڵ ڤلادیمێر پوتن هاوتا روسیەکەی لە ئالاسکا کۆدەبێتەوە، ئەمەش لە چوارچێوەی هەوڵەکانی بۆ نێوەندگیری لەبارەی کۆتاییهێنان بە ململانێکان لە ئۆکرانیا دێت.

روسیای قەیسەری لە ساڵی 1867 ئالاسکای بە ئەمریکا فرۆشت بە بڕی زیاتر لە 7 ملیۆن دۆلار و لە 3ی یەنایەری 1959 بە فەرمی وەک ویلایەتێک ناسێندرا و لە ریزبەندی 49هەمینی ویلایەتەکانی ئەو کاتەدا بوو.

ئالاسکا لە تەواوی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا جیاکراوەتەوە، دەکەوێتە باکووری رۆژئاوای کەنەدا و بەهۆی گەرووی بێرینگەوە لە فیدراسیۆنی روسیا جیاکراوەتەوە.

لە سەردەمی سۆڤیەتدا، نیکیتا خرۆشۆف، ئەلێکسی کۆسیگین و لیۆنید برێژنێڤ سەردانی ئەمریکایان کردووە، میخائیل گۆرباچۆڤ سێ جار و بۆریس یێڵتسین پێنج جار سەردانی ئەمریکایان کردووە.

ئازەربایجان و ئەرمینیا دوای ئەنجامدانی دیدار لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا، رێککەوتنێکی ئاشتیانەیان ئیمزاکرد.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا کە نێوەندگیری رێککەوتنی نێوان ئازەربایجان و ئەرمینیای کرد رایگەیاند، هەردوو وڵاتی ئازەربایجان و ئەرمینا بەپێی رێککەوتنی ئاشتی نێوانیان بەڵێن دەدەن بۆ هەمیشە جەنگ رابگرن، هەربەپێی ریککەوتنەکە هەردوو وڵات دەتوانن کاری هاوبەش ئەنجامبدەن.

راشیگەیاند، ئەمریکا چەندین رێککەوتننامە لە بواری جیاوازدا لەگەڵ هەردوو وڵات ئەنجامدات.

ترەمپ ئاماژەی بەوەشکرد، مارکۆ رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا و ستیڤ ویتکۆف نێردەی ئەمریکا بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، رۆڵێکی گرنگیان هەبووە  لەرێککەوتنی لوتکەی نێوان ئازەربایجان و ئەرمینیا.

 

رێكخراوی خۆراك و كشتوكاڵی سەر بە نەتەوەیەكگرتووەكان "فاو" رایگەیاند، نرخی خۆراك لەسەر ئاستی جیهان بۆ بەرزترینی دوو ساڵی رابردوو بەرزبووەتەوە و ئاستێكی پێوانەیی تۆماركردووە، بەدیاریكراویش نرخی گۆشت و زەیتە رووەكییەكان.

فاو لە راگەیەندراوێكدا بڵاویكردووەتەوە، مانگی رابردوو پێوەری نرخی خۆراك بە تێكڕا لە بازاڕەكانی جیهاندا گەیشتووەتە 130.1 خاڵ، ئەوەش بەراورد بە مانگی حوزەیرانی ئەمساڵ 1.6% زیادیكردووە.

ئاماژەی بەوەشكردووە، تێكڕای پێوەری نرخی خۆراك بۆ مانگی تەموزی رابردوو، بەرزترین ئاستی نرخی خۆراكە لە دوو ساڵی رابردوودا.

فاو راشیگەیاندووە، لەناو بەرزبوونەوەی نرخی بابەتە خۆراكییەكان، نرخی گۆشت و زەیتە رووەكییەكان لەسەر ئاستی جیهان بە رێژەیەكی بەرچاو بەرزبووەتەوە.

تیک تۆک لە راپۆرتێکیدا رایگەیاندووە، لەچارەکی یەکەمی ئەمساڵدا زیاتر لە 16 ملیۆن 500 هەزار ڤیدیۆی لە وڵاتانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و باکووری ئەفریقا سڕیوەتەوە.

دەشڵێت، ئەم کارەیان بە ئامانجی پەروەردەکردنی ژینگەیەکی دیجیتاڵی سەلامەت دێت و وەک بەشێک لە ستراتیژییەکی توندی میانڕەوکردنی ناوەڕۆک ئەنجامدراوە.

هەر لەراپۆرتەکەدا وڵاتی عیراق لە پێشەنگی لیستی وڵاتانی عەرەبی دێت کە زیاتر لە 10 ملیۆن ڤیدیۆی تێدا سڕدراوەتەوە، لەپلەی دووەمیشدا جەزائیر دێت بە سڕینەوەی زیاتر لە 7 ملیۆن 200 هەزار ڤیدیۆ.

پلەکانی دواتر بەمشێوەیەن، میسر 2 ملیۆن و 900 هەزار ڤیدیۆ، لوبنان 1 ملیۆن و 350 هەزار ڤیدیۆ، مەغریب زیاتر لە 1 ملیۆن ڤیدیۆ، سڕینەوەی ڤیدیۆکانی تیک تۆک وڵاتی ئیماراتیشی گرتووەتەوە بەسڕینەوەی هەزاران ڤیدیۆ.

سەبارەت بە سڕینەوەی ڤیدیۆکانی پەخشی راستەوخۆی تیک تۆک، زیاتر لە 19 ملیۆن پەخشی راستەوخۆی تێدابووە لەسەرانسەری جیهاندا، بەجۆرێک 1 ملیۆن و 500 هەزار تەنها لە وڵاتانی عەرەبیدا بوون.

تیک تۆک بەردەوام بانگەشەی سڕینەوەی ئەو بابەتانە دەکات کە ئاماژەن بۆ توندوتیژی و بەکارهێنانی چەک و بڵاوکردنەوەی فیکری توندرەویی و هەراسانکردنی سێکسی و پەروەردەی خراپ کە کاریگەریی بکاتە سەر کۆمەڵگا جیاوازەکان بەتایبەت چینی هەرزەکار و تەمەنی خوار 16 ساڵ. 

جێگری سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، داننان بە دەوڵەتی فەلەستیندا هیچ مانایەکی بۆ ئەوان نیە بەهۆی نەبوونی حکومەتێکی چالاک لە غەززە.

جەی دی ڤانس جێگری سەرۆکی ئەمریکا لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا ئاماژەی بەوەکرد، لە ئێستادا وڵاتەکەی هیچ پلانێکی نیە بۆ داننان بەدەوڵەتی سەربەخۆی فەلەستیندا و ئەوکارە هیچ مانەیەکەی نیە بەلای ئەمریکاوە, چونکە هیچ حکومەتێکی چالاک لە کەرتی غەززە بوونی نیە، لەوبارەیەوە رۆژی یەکشەمە لەگەڵ دەیڤد لامی وەزیری دەرەوەی بەریتانیا لەو گفتوگۆدەکات.

راشیگەیاند، هەڵوێستی  دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا سەبارەت بە ئامانجەکانی ئاشکرایە، بەردەوامیشدەبێت لەسەر بەدیهێنانی ئامانجەکانی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.

ڤانس وتیشی، رەنگە بەریتانیا و ئەمریکا جیاوازبن لە چۆنیەتی چارەسەرکردنی کێشەکانی غەززە، بەڵام ئامانجی هاوبەشیان لە ناوچەکەدا هەیە.

زیاتر لە 140 وڵات لە کۆی 193 وڵاتی ئەندامی نەتەوە یەکگرتووەکان فەلەستین وەک دەوڵەتێک دەناسن، ئەو وڵاتانەش روسیا و چین و هیندستانیشیان تێدایە، لە کۆی 27 ئەندامی یەکێتی ئەوروپاش تەنها چەند وڵاتێکی کەمیان دانیان بە دەوڵەتی فەلەستیندا ناوە، کە پێشتر سەر یەکێتیی سۆڤیەتی جارانبوون.

هیندستان پلانەکانی بۆ کڕینی چەک و فڕۆکەی نوێی ئەمریکی هەڵپەسارد، هەنگاوەکەش رەنگدانەوەی بڕیارەکەی دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکایە بەرامبەر بەو باجانەی کە بەسەر هەناردەکردنی وڵاتەکەدا سەپاندوویەتی، بەمەش پەیوەندییە دووقۆڵییەکانیان بۆ نزمترین ئاست لە ماوەی دەیان ساڵدا دابەزیوە.

ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری بەرپرسانی هیندستانەوە رایگەیاندووە، راجنات سینگ وەزیری بەرگری هیندستان پلانی هەبووە لە چەند هەفتەی داهاتوودا گەشت بۆ واشنتۆن بکات بۆ راگەیاندنی رێککەوتنی نوێی چەک، بەڵام گەشتەکە هەڵوەشاوەتەوە.

لە 6ی ئابدا ترەمپ بەرێژەی 25٪ باجی لەسەر هاوردەکردنی هیندستان سەپاند ئەمەش وەک سزادانی نیودەلهی لەبەرامبەر کڕینی نەوتی روسیا، بەمەش باج لەسەر هەناردەکردن بۆ ئەمریکا گەیشتە 50%، ئەمەش یەکێکە لە بەرزترین رێژەکان کە بەسەر هەر هاوبەشێکی بازرگانی واشنتۆندا سەپێندراوە.

بەپێی وتەی بەرپرسان، گفتوگۆکان سەبارەت بە کڕینی ئۆتۆمبێلی شەڕکەری سترایکەر لە کۆمپانیای جەنەراڵ داینامیکس، موشەکی دژە تانکی جاڤلین کە لەلایەن کۆمپانیای رەیتیۆن و لۆکهید مارتن پەرەی پێدراوە و شەش فڕۆکەی سیخوڕی بۆینگ P-8I بوون کە بەهاکەیان دەگاتە نزیکەی 3.6 ملیار دۆلار. 

ترەمپ دەیەوێت بەمزووانە سەرژمێریی گشتیی دانیشتووانی ئەمریكا بكرێت و هۆشداریشی داوە نابێت ناوی كۆچبەران تۆمار بكرێن.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لەدوای دووبارە دەستبەكاربوونەوەی، سیاسەتەكانی بەرامبەر كۆچبەرانی نایاسایی توندتر كردووە و دەیەوێت لە رێگای سەرژمێرییەوە چوونە ناوەوەی كۆچبەرانی نایاسایی بۆ ئەمریكا كۆنترۆڵ بكات و راشیگەیاندووە، وەك هەنگاوی یەكەم بۆ ئەنجامدانی سەرژمێریی گشتیی دانیشتووانی ئەمریكا، وەزارەتی بازرگانی وڵاتەكەی راسپاردووە ئامادەكاری بكات.

وتیشی، لە سەرژمێرییە نوێیەكەی ئەمریكادا ئەو كەسانەی بە شێوەیەكی نایاسایی لەو وڵاتەكەی دەژین، نابێت تۆمار بكرێن.

بەشێوەیەكی ئاسایی سەرژمێریی دانیشتووان لە ئەمریكا 10 ساڵ جارێك ئەنجام دەدرێت، بەو پێیەش دەبوو ساڵی 2030 سەرژمێریی ئەنجام بدرایە، بەڵام پێشخستنی وادەكەی، بە هەنگاوێكی تری كۆنترۆڵكردنی كۆچبەرانی نایاسایی لەلایەن ئەمریكاوە دادەنرێت.

سوپای پاکستان ئاشکرایکردوە، لە سنوری ئەفغانستان زیاتر لە 30 چەکداری نەناسراویان کوشتووە کە هەوڵیانداوە سنورببەزێنن.

بەشی پەیوەندییە گشتییەکانی سوپای پاکستان رایگەیاند، لەنزیک سنورەکانی ئەفغانستان رێگریان لە ژمارەیەک چەکدار کردوە و تەقەیان لێکردون،  لە ئەنجامیشدا 33 چەکداری نەناسراو کوژراون، هەروەها دەستیان بەسەر کۆمەڵێک چەک وتەقەمەنی زۆردا گرتوە.

راشیگەیاندوە، پاکستان بەردەوام داوای لە ئەفغانستان کردوە کە بەڕێوەبردن و چاودێریکردنی سنورەکانی بەشێوەیەکی دروست ئەنجامبدات .

سوپای پاکستان پیشتر، هیندستانی بە هاوکاریکردنی ئەو گروپە چەکدارانە تۆمەتبارکرد، کە لە سنورەکانی پاکستان جموجۆڵیان هەیە، هیندستانیش سەرجەم ئەو  تۆمەتانەی رەتکردوەتەوە.