ئاژانسی ھەواڵی "ئیرنا"ی ڕەسمی لە زاری "موحسین خجستەمھر" سەرۆکی جێبەجێکاری کۆمپانیای نەوتی نیشتمانی ئێران ڕایگەیاند، لە ئێستادا ڕۆژانە ٣ ملیۆن و ٨٠٠ ھەزار بەرمیل نەوت بەرھەمدەھێنن، ئەوەش ھەمان ئەو بڕەیە کە بەر لە سەپاندنی سزاکانی ئەمریکا بۆ سەر ئێران، بەرھەمیان دەھێنا.

وتیشی، لە ئێستادا دەتوانن ئاستی ھەناردەکردنیان زیاتر بکەن و ئێران دەتوانێت سەقامگیری بۆ کۆمەڵی نێودەوڵەتی دروست بکات.

ڕێکخراوی ئۆپیکیش ڕایگەیاندبوو، ئاستی بەرھەمھێنانی نەوتی ئێران لە مانگی شوباتی ڕابردوو، نزیکەی ٢.٥٤ ملیۆن بەرمیل بووە لە ڕۆژێکدا.

میدیای سەر بە حکومەتی ئێران ڕایگەیاند کەسێک بە چەقۆ لە مەزارگەی ئیمام ڕەزای شیعەکان ھێرشی ئەنجامداوە و بەھۆیەوە پیاوێکی ئایینی گیانی لەدەستداوە و دوو کەسی دیکە کە ئەوانیش پیاوی ئایینی بوون بریندار بوون.

ئاژانسی ھەواڵی "تەنسیم" بڵاویکردەوە ھێرشکارەکە دەستگیرکراوە و بریندارەکانیش گواستراونەتەوە بۆ نەخۆشخانە.

میدیاکانی ئێران ڤیدیۆی کاتی ھێرشەکەیان بڵاوکردووەتەوە تیایدا دەردەکەوێت دوو کەس لەسەر زەوی مەزارگەی ئیمام ڕەزا کەوتوون و بریندارن. ئاژانسی ھەواڵی "ئیرنا" ڤیدیۆی ساتی دەستگیرکردنی ھێرشبکارەکەی بڵاوکردووەتەوە لەلایەن پۆلیس دەستگیر دەکرێت.

ئەو کەسەی بەھۆی ھێرشەکە گیانی لەدەستداوە ناوی محەممەد ئەسلانییە، بەڵام ھیچ زانیارییەک لەبارەی ناسنامەی بریندارەکان بڵاونەکراوەتەوە.

(دیل پونتی) لە چاوپێکەوتنێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، پوتن تاوانباری جەنگە و پێویستە دەستبەجێ فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ دەربکرێت.

ئاماژەی بەوەشکردووە، پوتن و ژمارەیەک لە لێپرسراوانی باڵای روسیا، بەرپرسن لەو تاوان و وێرانکاریانەی کە لە ٢٤ی مانگی شوباتی ئەمساڵەوە بۆ سەر خاکی ئۆکراین دەستیان پێکردووە.

دیل پۆنتی) وتیشی، یاداشتی دەستگیرکردن، تاکە ھۆکارە کە دەتوانرێت لە ڕێگەیەوە ئەنجامدەرانی تاوانی جەنگ  دەستگیر بکرێن و ڕادەستی دادگای تاوانی نێودەوڵەتی بکرێن.

ڕونیشیکردوەتەوە، دەرکردنی یاداشتی دەستگیرکردن، بە مانای دەستگیرکردنی پوتن نییە لە ئێستادا، بەڵکو مانەوەیەتی لە ناخۆی ڕوسیا، کە بەو ھۆیەشەوە ناتوانێت وڵاتەکەی جێبھێڵت.

کۆمسیۆنی مافەکانی مرۆڤی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان رایگەیاند، لە ٢٤ی مانگی شوباتی رابردۆوە کە لەشکرکێشی روسیا بۆ سەر ئۆکراین دەستیپێکرد تا ٢ی ئەم مانگە، ھەزار و ٤١٧ مەدەنی کوژراون و ٢ ھەزار و ٣٨ کەسی تریش برینداربون، لە نێو کوژراوەکانیشدا، ٢٢٢ ژن و ٤٠ منداڵ ھەیە.

لەلایەکی ترەوە، لە بۆردومانێکی روسیاشدا بۆ سەر شوێنێکی نیشتەجێبون لە شاری "خارکیڤ" لە باکوری خۆرھەڵاتی ئۆکراین، ٧ کەس کوژران و ٣٤ی تریش برینداربوون. 

سەعید خەتیب زادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کۆنفڕانسی رۆژنامەوانی ھەفتانەیدا رایگەیاند، ھێشتا ئەمریکا لەبارەی پرسە ھەڵپەسێردراوەکانی ناو دانوستانەکانی ڤیەننا بڕیاری نەداوە و بەو ھۆیەشەوە دانوستانەکان راگیراون.

ئاماژەی بەوەشکرد، ھەرچەندە ئەوان گەلێکی پشوودرێژن، بەڵام ئەو پشوودرێژییە بەردەوام نابێت و ناتوانن بۆ ھەتا ھەتایە چاوەڕێ بکەن، بۆیە ئەگەر ئەمریکا دەیەوێت رێککەوتن بکات، دەبێت ھەرچی زووترە بڕیاری سیاسیی خۆی بدات.

پێشتریش حسێن ئەمیر عەبدوڵاھیان وەزیری دەرەوەی ئێران لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا لەگەڵ سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان رایگەیاندبوو، لە گەیشتن بە رێککەوتن لە دانوستانەکانی ڤییەننا نزیکبونەتەوە و ئێستا تۆپەکە لە گۆڕەپانی ئەمریکا دایە.

سەعید خەتیب زادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، باڵیۆزخانەکەیان لە بەغداد و لێپرسراوانیان لە تاران ھەوڵیانداوە خێرایی بە پڕۆسەی پێکھێنانی حکومەت لە عێراق بدەن، وتیشی، پشتیوانییان لە دەستاودەستکردنی دەسەڵات لە عێراق بەشێوەی دیموکراسی کردووە و دەبێت ھەوڵ بدەن ناوەندە یاساییەکان لەو وڵاتە بەھێز بکرێن.

ئاماژەی بەوەشکرد، پێکھێنانی حکومەتی عێراق پرسێکی ناوخۆییە و دەبێت بێ دەستوەردانی دەرەکی ئەنجام بدرێت، ئێرانیش ھەوڵدەدات وەک بێلایەن ئاسانکاری بۆ بەئەنجام گەیشتنی ئەو پرسە بکات، بۆ ئەو مەبەستەش گفتوگۆکانیان لەگەڵ سەرجەم لایەنە عێراقییەکان بەردەوامە.

"ھانا مالیار" جێگری وەزیری بەرگری ئۆکراین رایگەیاند، لە ٣٨ەمین رۆژی داگیرکاری روسیا بۆ سەر ئۆکراین، سەربازانی وڵاتەکەی توانیویانە تەواوی ناوچەکانی دەوربەری "کیێڤ" کۆنتڕۆڵ بکەنەوەو پاشەکشە بە ھێزەکانی روسیا لە چەندین ناوچە بکەن، بەڵام مۆسکۆ رایگەیاندووە کشانەوەیان بۆ نیەتپاکی و بەرەوپێشبردنی دانوستانەکانە لەپێناو گەیشتن بە رێککەوتن. 

دەستەی ئەرکانی گشتی ھێزە چەکدارەکانی ئۆکراین رایگەیاندووە، ھێرشە ئاسمانی و مووشەکییەکانی روسیا زۆر کەمیووەتەوەو چەندین یەکەشی لەڕێی باکوری وڵاتەکە کشاندۆتەوە. 

ھاوکات بەیانی ئەمڕۆ لە شاری "ئۆدێسا"ی ستراتیژی لە باشوری ئۆکراین دەنگی چەندین تەقینەوە بیستراوە و دوکەڵ لە شارەکە بەرزبۆتەوە، لایەنی ئۆکراینی دەڵێت روسیا ئەو شارەی بۆردوومان کردووە، بەڵام روسیا ھیچ روونکردنەوەیەکی نەداوە. 

بەیانی ئەمڕۆ و شەوی رابردوو، سوپای تورکیا  بۆردوومانی چڕی ریفی سەر بە ناحیەی "عەین عیسا"یان کردووە لە پارێزگای "رەققە"، بۆردوومانەکە گوندی سەیدا و کەمپی عیسا و رێگەی نێودەوڵەتی لە خۆرئاوای ناحیەکە گرتۆتەوە.

ھاوکات لەگەڵ بۆردوومانەکەدا فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی تورکیا بەسەر ناحیەی عەین عیسا و ریفەکەی دەسوڕانەوە. 

ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی سەرۆکی ئۆکراین، لە تۆمارێکی ڤیدیۆییدا لە کیێڤی پایتەختەوە رایگەیاند، سوپاکەیان بەردەوامە لە کۆنتڕۆڵکردنەوەی شار و شارۆچکەکان لە ناوچەکانی کیێڤ و چەرنیھیڤ و بەرگرییەکانیشیان لە خۆرھەڵاتی ئۆکراین و ھەرێمی دۆنباس بەھێز دەکەن . 

وتیشی، روسیا ھەوڵ دەدات خۆرھەڵات و باشووری ئۆکراین کۆنتڕۆڵ بکات.

ئاژانسی هەواڵی ئەسۆشیەتد پرێس بڵاویكردەوە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ لە یانەیەكی شەوانە لە "باكۆ"ی پایتەختی "ئازەربایجان"، تەقینەوەیەك روویداوە و بەهۆیەوە ئاگرێكی زۆر كەوتۆتەوە، لە ئەنجامیشدا كەسێك گیانی لەدەستداوە و 31 كەسی تریش برینداربوون و رەوانەی نەخۆشخانە كراون.

وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی ئازەربایجان رایگەیاند، پێدەچێت تەقینەوەكە بەهۆی لێچوونی غازەوە بوبێت و لێكۆڵینەوەكانیش بەردەوامە. 

 

وەزیری بەرگریی ئەمریکا لە وتارێکدا لە ویلایەتی فلۆریدا، رایگەیاند، وڵاتەکەی پابەندە بە رێگریکردن لەوەی کە ئێران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی و بەبێ گوێدانە ئەنجامی دانوستانەکانی ڤیەنناش لەبارەی رێککەوتنی ئەتۆمی، بەردەوام دەبن لە روبەڕوبوونەوەی ھەڕەشەکانی ئێران، وتیشی، بەردەوام دەبن لە بەرگریکردن لە ھێز و ھاوپەیمان و ھاوبەشەکانی ئەمریکا بەرامبەر رەفتارەکانی ئێران.

وەزیری بەرگریی ئەمریکا، لەبارەی ھەڕەشەی گروپە تیرۆریستییەکانیشەوە رایگەیاند، ھەڕەشەکانی داعش لە ناوچەکەدا ماون و ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە روبەڕوبوونەوەی گرووپە تیرۆریستییەکانی وەک داعش و قاعیدە.

ھەفتەی رابردوو، یەکەم کاروانی ھاوکارییە سەربازییەکانی ئەمریکا رەوانەی ئۆکراین کران، لەو بارەیەوە سەرچاوەیەک لە وەزارەتی بەرگریی ئەمریکا، بە میدیای وڵاتەکەی راگەیاند، یەکەم کاروانی ھاوکارییە سەربازییەکانیان، گەیشتووەتە ناوچەکە و چەند بارێک لە یەکەم کاروانەوە رەوانەی ئۆکراین کراون، کە بەھای ئەو ھاوکارییانە نزیکەی ٨٠٠ ملیۆن دۆلار بووە.

"ئەحمەد ئاڵتون" داواکاری گشتی کە داواکارینامەی دۆسیەی کۆبانێی بۆ داخستنی پارتی دیموکراتی گەلان "ھەدەپە" ئامادەکردووە، دۆسیەیەکی نوێی لە دژی "دەمیرتاش" کردۆتەوە، کە لەلایەن داواکاری گشتیی کۆماری ئەنقەرەوە پێشکەش بە ١٧ھەمین دادگای سزا قورسەکانی ئەنقەرە کراوە، لە دۆسیەکەدا دەمیرتاشی بە "پڕوپاگەندە بۆ رێکخراوی تیرۆر" تۆمەتبار کردووە.

لە راپۆرتەکەی کە پێشکەش بە دادگا کراوە بانگەشەی ئەوە کراوە دەمیرتاش لە ١٦ی تشرینی دووەمی ٢٠١٣ پەیامی "بژی سەرۆک ئاپۆ"ی بڵاوکردۆتەوە، ئەوەش پڕوپاگەندەیە بۆ رێکخراوی تیرۆر، داواش کراوە لە ١ تا ٥ ساڵ سزای زیندانی بەسەردا بسەپێنرێت، بەڵام تائێستا داواکارییەکە لەلایەن دادگای سزای قورسی ئەنقەرەوە قبوڵ نەکراوە.

جێن ساکی وتەبێژی کۆشکی سپی رایگەیاند، پلانی ڤلادیمیر پوتن سەرۆکی روسیا بۆ داگیرکردن و شکستھێنان بە ئۆکراین، شکستیھێناوە و ئەمریکا بە چەکی دژی ھێرشی کیمیایی ھاوکاری ئۆکراین دەکات، ئەوە لە کاتێکدایە ھەفتەی رابردوو جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، وەڵامی ھەر ھێرشێکی کیمیایی روسیا لە دژی ئۆکراین دەدەنەوە.

ھاوکات وەزارەتی بەرگریی روسیا رایگەیاند، ھێزەکانیان کۆگای سوتەمەنی و چەند فڕۆکەخانەیەکی ھێزەکانی ئۆکراینیان، بە موشەک کردوەتە ئامانج، راشیگەیاند، لە سەرەتای ھێرشەکەیانەوە کە ٣٨ رۆژە دەستیپێکردوە، ٣٨١ فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و ھەزار و ٨٨٢ تانکی سوپای ئۆکراینیان لەناوبردووە.

بە پێی روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ، روسیا ھێزێکی لە چەکدارانی سوریا ئامادە کردووە بە مەبەستی گواستنەوەیان بۆ ئۆکراین، ئاشکراشیکردوە، مانگی رابردوو بۆ ئەو مەبەستە وەفدێکی باڵای سەربازیی کە پێکھاتوو لە ئەفسەرانی فرقەی ٢٥ی سوپای سوریا و لیوای قودسی فەڵەستینی و کەتیبەکانی بەعس، سەردانی خۆرھەڵاتی ئۆکراینیان کردووە.

روانگەی سوری رونیشکردوە، تا ئێستا نزیکەی ٢٢ ھەزار چەکداری بەکرێگیراو ئامادە کراون بە مەبەستی گواستنەوەیان بۆ ئۆکراین.

رۆژنامەی شەرقولئەوسەتیش بڵاویکردوە، نزیکەی ١٠٠ چەکداری بیانی "بەرەی نوسرە و حوراسولدین" کە پێشتر داعش بوون، لە ریفی ئیدلبەوە گواستراونەتە بۆ ئۆکراین بەمەبەستی شەڕکردن لە دژی روسیا. 

ھانس گرۆندبێرگ نێردەی تایبەتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری یەمەن ڕایگەیاند، دوای پێشنیازی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ ڕاگەیاندنی ئاگربەست لە یەمەن، لایەنەکانی شەڕ لەو وڵاتە ڕێککەوتوون بۆ ماوەی دوو مانگ ئاگربەست ئیمزا بکەن و لە ئەمڕۆشەوە ئاگربەستەکە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە. ئاماژەی بەوەشکرد، دوای کۆتاییھاتنی ئەو ماوەیە دەتوانرێت ماوەی ئاگربەستەکە درێژ بکرێتەوە.

جۆو بایدن سەرۆکی ئەمریکاش پشتیوانی لە ڕێککەوتنەکە کرد و ڕایگەیاند، ھەرچەندە ئەوە ھەنگاوێکی گرنگە، بەڵام تەنھا ئاگربەست بەس نییە و دەبێت کۆتایی بە شەڕ و پێکدادانەکانی یەمەن بھێنرێت.

سەعید خەتیب زادە وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران ڕایگەیاند، پێشوازی لە بڕیاری لایەنەکان بۆ ڕاگەیاندنی ئاگربەست لە یەمەن دەکەن و ھیواخوازن دەستپێکێک بێت بۆ چارەسەرکردنی قەیرانی ئەو وڵاتە.