کوردستان
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەکەمی عیراق، ئەمڕۆ بەشداری لە کۆنفرانسی هاوپەیمانی سۆسیال دیموکرات لە جیهانی عەرەبیدا کرد، کە لە شاری سلێمانی بە سەرپەرشتی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان و بە هاوکاری هاوپەیمانی پێشکەوتنخوازانە کە سەرکردەی حزبە پێشکەوتنخوازەکان و رێکخراوەکانی ژنان و گەنجان لەخۆدەگرێت بەڕێوەچوو.
خانمی یەکەمی عیراق لە وتارەکەیدا بەخێرهاتنی میوانانی کرد و ئاماژەی بەوەدا کە گرنگی ئەم کۆنفرانسانە بۆ باشتر تێگەیشتنە لە یەکتر و دروستکردنی پاڵپشتی راستەقینەی یەکترە کە ئەمەش دەبێتە مایەی دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی برینەکان، هاوکات تیشکی خستەسەر پێویستی کۆکردنەوەی دیدگاکان سەبارەت بەو کێشانەی کە رووبەڕووی گەلان دەبنەوە و ویستەکان بۆ رێگریکردن لە دووبارەبوونەوەیان و دڵنیابوون لە داهاتوویەکی باشتر بۆ نەوەکانمان.
شاناز ئیبراهیم جەختیکردەوە، کە لایەنێکی سیاسی وشەی "دیموکراسی"ی بۆ ناوەکەی زیاد کردووە گرنگ نیە بەڵکو پێویستە کار بۆ جێبەجێکردنی تەواوەتی ئەم وشەیە بکەنن ، ئاماژەی بەوەشکرد، ئەگەر ئەو بێدەنگییە نێودەوڵەتییەی کە خۆی سەرکزکرد لە ئاست شاڵاوەکانی ئەنفال و بۆردومانکردنی هەڵەبجە بەچەکی کیمیایی و گۆڕە بەکۆمەڵەکان هاوکات بۆسنەش بۆردومان نەدەکرا و کۆمەڵکوژییەکانی رواندا و شەنگالیش رووی نەدەدا. هەموو ئەم کارەساتە مرۆییە، و ئەوەی ئێستا ژنان و منداڵان لە غەززە روبەروی دەبنەوە، دەگەڕێتەوە بۆ بێدەنگی جیهان.
خانمی یەکەم جەختیکردەوە کە کاتی ئەوە هاتووە هەڵوێستی جددی بۆ پاراستنی شکۆمەند و مافەکانی مرۆڤ بگرنەبەر، ئاماژەی بەوەشکرد کە ژنان لەسەر دەستی چەتە تیرۆریستییەکانی داعش تاوانی گەورەیان دەرحەق کراوە کە وەک کاڵا و غەنیمەتی شەڕ لە بازاڕەکانی رەقە و دێرەزۆر و موسڵ فرۆشران.
شاناز ئیبراهیم ئەحمەد لە کۆتایی قسەکانیدا ئاماژەی بەوەدا، ژنان قورسترین باج دەدەن و رووبەڕووی گەورەترین ئاستەنگ دەبنەوە لە شەڕدا، داوای لە زلهێزەکانی جیهان و ناوچەکە کرد کە هەمان دیدگا و خەمی هاوبەشیان هەیە لە کاتی کارەسات و تاوانە گەورەکاندا بێدەنگ نەبن و یەکگرتوو بن لە دژی شەڕ و کوشتار.
ژنانی بەشداربوو پێزانینی خۆیان بۆ ئامادەبوون و بەشداری خانمی یەکەم شاناز ئیبراهیم ئەحمەد لە کۆنفرانسەکەدا دەربڕی، بەو پێیەی ئاماژەی بەوەدا کە ژنانی عێراق و کوردستان هەنگاوی بەرهەمداریان لە پێشخستنی کارەکانی ژناندا ناوە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بارەگای مەکتەبی سیاسی لە سلێمانی پێشوازی لە نامیق تان، جێگری سەرۆکی جەهەپە کرد.
لە دیدارێکدا کە قوباد تاڵەبانی و دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی ئامادەیبوون باس لە پەیوەندییە لە مێژینەکانی نێوان هەردوولا و پەرەپێدانی کرایەوە.
بافڵ تاڵەبانی پەرۆشی یەکێتی بۆ سەرخستنی پرۆسەی ئاشتی لە تورکیا دووپاتکردەوە و وتی، بەهەمان سیاسەتی سەرۆک مام جەلال لە هەوڵداین تاوەکو ئەم هەوڵە نیشتمانییە بە هەموولایەکمانەوە سەربخەین و رۆحیەتی پێکەوەیی و برایەتی نێوان گەلانی ناوچەکە ببوژێنینەوە.
لای خۆیەوە، جێگری سەرۆکی جەهەپە بە گرنگییەوە ئاماژەی بە رۆڵی سەرۆک مام جەلال لە ناوچەکەدا و هیوای خواست ئەم هەنگاوە ئەرێنییانە لە چوارچێوەی پرۆسەی ئاشتی ببێتە هۆکاری کردنەوەی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی سلێمانی.
راما ئەجێنسی چالاکییەکی بۆ پڕبینەرترین کەناڵەکانی هەرێمی کوردستان رێکخست و کوردسات وەک پڕبینەرترین کەناڵی گشتی هەڵبژێردرا.
رێبوار عوسمان بەڕێوەبەری راما ئەجێنسی بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، لەو راپرسییەی ئەنجامیانداوە پێنج هەزار فۆرمیان لە سەرتاسەری کوردستان دابەشکردووە، کە لەسەر بنەمای فۆرمی خۆراک دابەشکردنەکە ئەنجامدراوە.
وتیشی، راپرسییە لەسەر بنەمای زانستی بووە و لەسەرجەم شاروشارۆچکەکان فۆرمەکان بەسەر هەموو چین و توێژەکان دابەشکراوە.
رێبوار عوسمان ئەوەشی خستەڕوو، لەدوای راپرسییەکە فۆرمەکان کۆکراوەتەوە و دواتر و دەنگەکان جیاکراوەتەوە و ریزبەندی کەناڵەکان دیاری کراوە.
بەڕێوەبەری راما ئەجێنسی پیرۆزبایی لە کەناڵی کوردسات کرد، کە وەک کەناڵێکی گشتی زۆرترین دەنگی بەدەستهێناوە و یەکەمی سەر ئاستی هەرێمی کوردستانە.
جێگەی ئاماژە، کەناڵی کوردسات هەمیشە لەگەڵ روداو و پێشهاتەکاندا بەرپرسیارانە مامەڵەی کردووە و لە روی کۆمەڵاتیشەوە، هەمیشە بەها ئەخلاقیەکانی پاراستووە و بەپێی ئیتیکی رۆژنامەنووسی کاری کردووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بارەگای مەکتەبی سیاسی لە سلێمانی پێشوازی لە د. لەتیف رەشید، سەرۆک کۆماری عیراق کرد.
لە دیدارێکدا کە قوباد تاڵەبانی و دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی ئامادەیبوون پێشهات و گۆڕانکارییە سیاسی و ئەمنییەکانی وڵات و ناوچەکە تاوتوێکران.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە چارەسەرکردنی هەموو ئەو کۆسپانە کرایەوە کە بوونەتە رێگر لە ناردنی موچەی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان، هەروەها پێویستیی پابەندبوونی هەرێمی کوردستان و عیراق بە رێککەوتنەکان بە پێویست زانرا.
لای خۆیەوە، بافڵ تاڵەبانی پێزانینی بۆ رۆڵ و هەوڵە بەردەوامەکانی سەرۆک کۆمار دەربڕی بۆ نزیککردنەوەی بۆچوونەکان و وتی، یەکێتی بەردەوام لەسەر هێڵە تاوەکو ژیانی خەڵکەکەمان لەمە زیاتر نەخرێتە مەترسییەوە.
بە سپۆنسەری دەزگای میدیایی کوردسات فێستیڤاڵی کاڵەک بەڕێوەدەچێت، ئامانج لە فێستیڤاڵەکە پشتیوانیی جوتیاران و ساغکردنەوەی بەروبوومەکانیانە.
سبەینێ فێستیڤاڵی کاڵەک بە سپۆنسەری دەزگای میدیایی کوردسات لە دەشتی زەڵێی شارباژێری تەخت دەستپێدەکات، هاوکات بۆ ماوەی سێ رۆژ بەردەوام دەبێت.
فێستیڤاڵەکە لە رۆژی 28 بۆ 30 ئاب دەستپێدەکات و لە سەعات 5ـی ئێوارە بۆ 10ـی شەو بەردەوام دەبێت.
ئامانج لە فێستیڤاڵەکە پشتیوانیی جوتیاران و ساغکردنەوەی بەروبوومەکانیانە.
وتەبێژی یەکێتی دەڵێت: هەوڵێک هەبووە بۆ تێکدانی ئاسایشی هەرێم و تیرۆرکردنی سەرۆکی یەکێتی، بەڵام خۆشبەختانە هێزە ئەمنییەکانی حکومەتی هەرێم توانییان رووبەڕووی تۆمەتباران ببەنەوە و رادەستی یاسا بکرێن.
کاروان گەزنەیی وتەبێژی یەکێتی نیشتمانیی کوردستان لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، هەوڵدرا ئاسایشی هەرێمی کوردستان تێکبدرێت و پیلانی تیرۆرکردنی بافڵ جەلال تاڵەبانی دانرابوو، لە ئێستادا ئەو پرسە لە دادگایە و داوا دەکەین یاسا سەروەربێت.
وتیشی، وەک یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان رێگر دەبن لەهەموو دەستوەردانێکی حزبی لەو پرسەدا.
کاروان گەزنەی ئاماژەی بەوەشکرد، داواکارین تۆمەتباران و بکەرانی ئەو کردەوە پیلانگێڕییە رووبەڕووی یاسا بکرێنەوە، داواکاریشین حکومەتی هەرێم بڕیارەکانی دادگا جێبەجێ بکات.
دەزگای ئاسایشی هەرێمی کوردستان، پشتبەستوو بە بەڵگە، دانپێدانانی پیلانی تیرۆرکردنی بافڵ جەلال تاڵەبانی و چەندین کەسایەتی تری سیاسی و ئەمنی لە لایەن تۆمەتباران (لاهور جەنگی بورهان و ئەژی ئەمین)ـەوە بڵاو دەکاتەوە.
تۆمەتبارێک لە دانپێدانانەکەدا رایگەیاند: چەند جارێک هەوڵی تیرۆرکردنی بافڵ جەلال تاڵەبانی دراوە و بڕیار بوو بە دوو نیشانەشکین بافڵ تاڵەبانی بکرێتە ئامانج.
تۆمەتبارێکی دیکە لە دانپێدانانەکەدا رایگەیاند، پێدوایستییەکان لەلایەن سەلمان ئەمین ناسراو بە ئەژی، دابیندەکرا و لە لالەزار لەگەل لاهور جەنگی و ئەژی ئەمین کۆبووینەتەوە.
لە یەکەم رۆژی کۆنفرانسی هاوپەیمانی سۆسیال دیموكراتەكانی وڵاتانی عەرەبی کە لە سلێمانی بەڕێوەدەچێت، وتاری بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەلایەن کاروان گەزنەیی وتەبێژی یەکێتییەوە خوێندرایەوە.
دەقی وتارەکە
میوانە بەڕێزەکان و بەشداربووانی بەڕێز،
بە شەرەفێکی زۆرەوە بەخێرهاتنی هەمووتان دەکەم بۆ شاری سلێمانی شاری ڕۆشنبیری و خۆڕاگری و پێشکەوتنمان.
بە درێژایی مێژووی ئێمە ژنانی کورد قورسایی زۆر گەورەتر لە پشکی خۆیان هەڵگرتووە. ئەوان بڕبڕەی پشتی بنەماڵەکانمان و پارێزەری کولتوورەکەمان و پارێزەری خاکەکەمان بوون. لە سەختترین ساتەکاندا، لە شاخەوە بۆ شارەکان، لە بەرەکانی شەڕەوە تا ماڵەکانمان، ژنان شان بە شان لەگەڵ پیاوان وەستاون، زۆرجار قوربانی زیاتریان داوە.
ئەمڕۆ کە باس لە پێشکەوتن و دیموکراسی و دادپەروەری دەکەین، دەبێت دان بەوەدا بنێین کە هیچیان بەبێ بەشداری تەواوی ژنان مومکین نییە. کۆمەڵگایەک کە ژنان بێدەنگ بکات، یان قوربانیدانەکانیان پشتگوێ بخات، ناتوانێت بەرەو پێشەوە بچێت.
دەمەوێت ڕێز لە هەموو ژنێکی کورد، دایکی شەهیدان، ئەو ژنانەی لە ڕیزەکانی پێشمەرگەی ئێمەدا خەباتیان کردووە، ئەو ژنانەی کە لە سیاسەت و پەروەردە و کۆمەڵگەی مەدەنیدا پێشەنگن، بگرم. ئازایەتی و خۆڕاگری ئێوە نەک هەر جێگای شانازییە بۆ گەلی کورد، بەڵکو ڕێنیشاندەرێکە بۆ داهاتوومان.
پێویستە پابەندبوونمان ڕوون بێت: ئێمە بەردەوام دەبین لە بەرگریکردن لە مافەکانی ژنان، بۆ کردنەوەی هەموو دەرگایەکی دەرفەت و دڵنیابوون لەوەی کە قوربانیدانی ژنانی کورد بە یەکسانی و ڕێزێکی ڕاستەقینەوە ڕێزیان لێدەگیرێت.
ژن و پیاو پێکەوە کوردستانێکی بەهێزتر و ئازادتر و دادپەروەرتر بنیات دەنێین.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتی نشتیمانی کوردستان
بڕیارە ئەمڕۆ هەرێمی كوردستان 120 ملیار دیناری داهاتی نانەوتی رادەستی بەغداد بكات و لەدوای رادەستكردنەكەش راستەوخۆ وەزارەتی دارایی عیراق پارەی موچەی مانگی شەش بۆ هەرێم دەنێرێت.
بەپێی زانیارییەكانی پەیامنێری كوردسات نیوز، رادەستكردنی 120 ملیاری داهاتی نەوتی و نیوەی داهاتی نانەوتی لەلایەن حكومەتی هەرێمەوە بە بەغداد تەنها رێكارە كارگێڕییەكانی ماوە و بەر لە تەواوبوونی دەوام لەمڕۆدا، پارەكە رادەستی بەغداد دەكرێت، راستەوخۆ لەدوای رادەستكردنی پارەكەش وەزارەتی دارایی عیراق دەست بە خەرجكردنی پارەی موچەی مانگی شەشی موچەخۆرانی هەرێم دەكات.
باسی لەوەشكرد، ئەگەر سبەینێ پارەی موچە بگاتە بانكەكانی هەرێم، ئەوا رۆژی هەینی دەست بە دابەشكردنی موچەی مانگی شەش دەكرێت.
ئاماژەی بەوەشكرد، بەپێی لێدوانی بەرپرسانی وەزارەتی دارایی حكومەتی هەرێم لیستی موچە هاوشێوەی مانگەكانی رابردوو دەبێت و لەماوەی سێ رۆژدا موچەی سەرجەم دەستە و وەزارەتەكان دابەشدەكرێت.
لەسەر بانگهێشتی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان ئەمڕۆ كۆنفرانسی هاوپەیمانی سۆسیال دیموكراتی وڵاتانی عەرەبی لە سلێمانی بەرێوەدەچێت.
كۆنفرانسەكە لە 27 تاك 30ی ئەم مانگە بەردەوام دەبێت، ، یەكەم رۆژی كۆنفرانسەكەش تایبەت دەبێت بە ژنان و هەر ئەمڕۆ سەرۆكی ژنانی رێكخراوی سۆسیال دیموكرات و جێگیرەكانی هەڵبژردرێت، هەروەها شاناز ئیبراهیم ئەحمەد خانمی یەكەمی عیراق وتارێك لە بارەی رۆڵی ژنان پێشكەش دەكات.
بڕیاریشە لە رۆژی دووەمی كۆنفراسەكەدا، د. لە تیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق و نێچیرڤان بارزانی سەرۆكی هەرێم و چەندین كەسایەتی سیاسی و ئەندامی ئەو رێكخراوە لە وڵاتانی عەرەبی و ئەمریكاو ئەوروپا بەشداری تیدا دەكەن وتار پێشكەش بكەن.
هەر بە پێی ئەجێندای كۆنفرانسەكە لە ماوەی ئەو چوار رۆژەدا چەندین تەوەر تاوتویی َدەكرێن لەوانە گەنجان و ژنان و سیاسی و كلتور چەندین بابەتی دیكە.
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر دەستگیركردنی بكوژی كرێكارە عەرەبەكەی بازاڕی عەلوەی هەولێری راگەیاند.
بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر بڵاویكردەوە، دوای ئەوەی لە رووداوێكی تەقەكردندا لە بازاڕی عەلوەی هەولێر هاوڵاتییەكی بە نەتەوە عەرەب كە پیشەی كوژرا، دەستبەجێ لەلایەن تیمەكانی ئاسایشی هەولێرەوە لێكۆڵینەوە لە رووداوەكە دەستیپێكرد و دەركەوت تۆمەتبارانی كوشتنی ئەو هاوڵاتییە عەرەبە لە چوار كەس پێكهاتوون.
ئەوەشی خستووەتەڕو، ئەو چوار تۆمەتبارە دوای ئەنجامدانی تاوانەكە بۆ دەرەوەی شاری هەولێر هەڵهاتوون، دوای وەرگرتنی فەرمانی دادوەری لێكۆڵینەوەی ئاسایش و بە هەماهەنگی ئاسایشی بازگەكانیش، توانراوە چوار تۆمەتبارەكە دەستیگربكرێن، كە ئەوانیش بە نەتەوە عەرەبن و نیشتەجێی ناحیەی رەبیعەن لە پارێزگای موسڵ.
ئاسایشی هەولێر ئاماژەی بەوەشكردووە، لە پەراوێزی لێكۆڵینەوە و بەدواداچوون بۆ رووداوەكە دەركەوتووە، تۆمەتباران بەهۆی كێشەیەكی كۆمەڵایەتییەوە كە مێژووەكەی دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی 2020 هەڵساون بە ئەنجامدانی تاوانە و لەكاتی دەستگیركردنیشیاندا دەستگیراوە بەسەر ئەو چەك و ئۆتۆمبێلەی تاوانەكەیان پێ ئەنجامداوە.
سەلمان ئەمین، ناسراو بە ئەژی پیلانداڕێژەری یاخیبوونەكەی لالەزار بووە، بە هەماهەنگی بەردەوام لەگەڵ لاهور جەنگی بورهان لە سلێمانی.
كوردسات نیوز زانیوێتی كە دەزگای ئاسایش و تیمە ئەمنییەكانی حكومەت لە سلێمانی هەستیان بە جموجۆڵی نامۆ و نایاسایی گرووپە چەكدارە نایاساییەكانی لالەزار كردووە كە چەند مانگێكە لەژێر فەرمانی لاهور جەنگی بورهان و سەلمان ئەمین ناسراو بە ئەژی ئەو جموجوڵانە هەبووە، بە مەبەستی پیلانی كودەتای سەربازی و تیرۆركردنی بەرپرسانی باڵای حیزبی و حكومیی و ئەمنییەكانی سلێمانی، لەسەروو هەمووشیانەوە تیرۆركردنی بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لە سلێمانی و لە هەولێریش پیلانی تیرۆركردنی قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان هەبووە. هەر لە هەفتەی رابردووش ئەو گروپە كۆبونەتەوە بۆ تاوتوێكردنی دەستبەسەراگرتنی دامەزراوە حكومییەكان و یەكێتیی نیشتمانی كوردستان لە سلێمانی.
لاهور جەنگی بورهان، چەندین مانگە بە هەماهەنگی لەگەڵ چەند لایەنێكی دیكە و بەتایبەتی سەلمان ئەمین، كە لە هەولێرە، هەوڵی ئەم پیلانگێڕییەیان داوە، هەموو ئامادەكارییەكی سەربازییان كردووە، هەموو جۆرە چەكێكی قورس و سووك، درۆنی چاودێری و بۆمبڕێژكراو، ئار پی جی، تەنانەت نیشانشكێنی بێدەنگیان داوەتە خەڵكی راهێنراو بۆ جێبەجێكردنی ئەم پیلانە لەناوسەنتەری شار و شوێنی نیشتەجێبوونی خەڵك.
لە ئێستادا بەپێی بڕیاری بەرێز دادوەر سەلمان ئەمین دوو فەرمانی دەستگیركردنی هەیە، یەكێكیان بە ماددەی 56ـی لە یاسای سزادانی عیراقییە، كە هەوڵدانە بۆ تێكدانی ئاسایشی نیشتمانی، فەرمانەكەی دیكەی بەگوێرەی ماددەی 406ـە لە یاسای سزادانی عیراقییە، كە تایبەتە بە هەوڵدان بۆ تیرۆر و نانەوەی پشێوی و كوشتنی خەڵكی سڤیل. بەڵام لە ئێستادا ئەو تۆمەتبارە وەك بەرپرسێكی باڵای ئەنجوومەنی ئاسایش خۆی ناساندووە و لە هەولێر دادەنیشێت، هەموو جۆرە چەك و كەلوپەلێكی سەربازیی بۆ ئەم گرووپەی لالەزار لە سلێمانی و دەروبەری دابینكردووە، پێشتریش هەر لە هەولێر هەوڵی هێرشەكردنە سەر ماڵی جێگری سەرۆكی ئەنجوومەنی وەزیرانی داوە لە ساڵی 2022.
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە دەباشان پێشوازی لە غەریب حەسۆ، هاوسەرۆکی پارتی یەکێتیی دیموکرات (پەیەدە) و ساڵح موسلیم، ئەندامی دەستەی سەرۆکایەتیی پارتی یەکێتیی دیموکرات (پەیەدە) کرد.
لە دیدارێکدا کە دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، لێپرسراوی مەکتەبی پەیوەندییەکان و سالار لالە سەرحەد، لێپرسراوی بەشی پەیوەندییە کوردستانییەکان ئامادەیبوون، نوێترین پێشهاتەکانی رۆژئاوای کوردستان و سوریا گفتوگۆیان لەبارەوەکرا.
بافڵ جەلال تاڵەبانی پەرۆشی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانی بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی کوردانی رۆژئاوای کوردستان دووپاتکردەوە و رایگەیاند، دەبێت مافی کورد لە سوریای نوێدا مسۆگەر بێت و وڵاتەکە بە هاوبەشیی هەموولایەک بەڕێوەبچێت و حکومەتی سوریا نوێنەرایەتیی هەموو پێکهاتەکان بکات.
لای خۆیەوە، وەفدی پەیەدە سڵاوی مەزڵوم کۆبانێیان گەیاندە سەرۆک بافڵ و پشتیوانی پەیەدە و هەسەدەیان جارێکی دیکە بۆی دووپاتکردەوە.
ئەمڕۆ لە کۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق رەزامەندی لەسەر خەرجکردنی موچەی مانگی شەشی موچەخۆرانی هەرێم درا.
هەڵۆ عەسکەری وەزیری ژینگەی عیراق بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە کۆتا بڕگەری کۆبونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی عیراق تاوتوێی پرسی موچەی مانگی شەشی موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان کراو و لە ئەنجامی لە ئەنجامدا محەمەد شیاع سودانی بڕیاریدا دەستبکرێت بە خەرجکردنی موچەی مانگی شەشی موچەخۆرانی هەرێم.
ئاماژەی بەوەشکرد، لیژنەیەک پێکدەهێنرێت بۆ پێداچوونەوە بە خاڵەناکۆکەکانی نێوان عیراق وهەرێم چارەسەردکردنی و رێککەوتن لەبارەیەوە، ئەگەریش ئەو خاڵە ناکۆکانە چارەسەرنەکرا، پەنادەبرێتە بەر دادگای فیدراڵی و ئەنجومەنی دەوڵەت بۆ یەکلایکردەنەوەی ئەو نوسراوە یاساییانەی کە شیکردنەوەی جیاوازی بۆ دەکرێت.
هەڵۆ عەسکەری راشیگەیاند، لەنێو کۆبونەوەی ئەنجومەنی وەزیراندا بەشێوەیەکی ئەرێنی و بەپەرۆشیەوە باس لە چارەسەری کێشەی موچەی موچەخۆرانی هەرێم کراوە.
دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ سەردانی لاهور جەنگی بورهان و بەشێک لە دەستگیراوەکانی لالەزاریان کرد و ئاماژەیان بەوەکرد، لاهور جەنگی بورهان رووبەڕووی هیچ توندوتیژی و ئەشکەنجەیەک نەبووەتەوە
دەستەی سەربەخۆی مافی مروڤ لە هەرێمی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، ئەمڕؤ وەفدێکی باڵای دەستەی سەربەخۆی مافی مرۆڤ بەڕاسپاردەی سەرۆکی دەستە د.مونا یاقۆ سەردانی شاری سلێمانیان کرد، هاوکات لەگرتوخانەی کانی گۆمە چاویان کەوت بە لاهور جەنگی بورهان و لەنزیکەوە گفتوگۆیان لەگەڵ کرد دەربارەی رەوشی تەندروستی و شوێنی حەوانەوە و رێکارەکان پرسیاریان لێکرد.
دەستەی مافی مروڤ ئەوەشی خستەڕوو، لاهور جەنگی بورهان رایگەیاندووە، تەندروستی باشە و لەژورێکی تایبەت دانراوە و تەواوی پێداویستیەکانی بۆ دابین کراوە، هەروەها بەڤیدیۆ لەگەڵ خێزانەکەی قسەی کردووە و هەروەها داوای کتێبی کردبوو، لەئاسایش کومەڵێک کتێبیان بۆهێناوە، ئاماژەی بەوەشکردووە لەوکاتەی کە هاتووە بۆ زیندانی ئاسایش لەکانی گۆمە، رووبەڕووی هیچ توندوتیژی و ئەشکەنجەیەک نەبووەتەوە.
دواتر لاهور جەنگی بورهان داوای کردووە کە دۆسیەکەی بەرێکاری یاسایی بروات و دەستەش چاودێری بکات.
هەروەها ئاماژەی بەوەکردووە، لەکاتی لێکۆڵینەوەکان هیچ توندوتیژیەکی بەرانبەر نەکراوەو هیچ دان پێدانێکی بەزۆری لێی وەرنەگیراوە، هەروەها لەوەڵامی پرسیاری تیمی دەستە سەبارەت بە ڤیدیۆکردن لەکاتی لێکولینەوە ئاماژەی بەوەکردووە، هیچ کامێرا و ئامێری تۆمارکردن نەبووە لەکاتی لێکولینەوە.
لە رۆژی پێنجشەممەوە کامێراکانی تیژڕەوی لەنێوان رێگای نێوان سلێمانی – تاسڵوجە، بە پێچەوانەشەوە دەکەونە کار بە سیستمی یەک خاڵ سەرپێچی تۆماردەکات.
بەڕێوبەرایەتی هاتوچۆی سلێمانی لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردەوە، لە رۆژی پێنجشەممە لە کاتژمێر 10ـی سەر لەبەیانی کامێراکانی رێگای نێوان سلێمانی – تاسڵووجە وە بە پێچەوانەوە (کامێراکانی تۆمارکردنی تیژڕەوی) دەکەونە کار.
ئاماژەی بەوەشکرد، تۆمارکردنی سەرپێچی تیژڕەوی بە سیستەمی One Point (یەک خاڵ) و بەپێی ئەو خێراییانەی کە لە هێماکانی هاتوچۆی تەنیشت رێگاکە دانراون تۆمار دەکات.
هاتوچۆی سلێمانی راشیگەیاندووە، سەبارەت بە رێگای نێوان سلێمانی – وارماوا بەهەمان شێوە کامێراکان دانراون لە رۆژی 28/8/2025 کاتژمێر 10 ـی سەرلەبەیانی سزای سەرپێچی خێرایی تۆمار دەکەن بە سیستەمی Point to Point (خاڵ بۆ خاڵ) بەپێی ئەو خێراییانەی دیاریکراوە لە رێگەی هێماکانی هاتوچۆوە.
ئەوەشی خستەڕوو، خێرایی رێگەپێدراو لە کامێراکانی خێرایی بۆ ئۆتۆمبێلی بچووک (پێنج) کیلۆمەترە وە بۆ بارهەڵگر (سێ) کیلۆمەترە.
هاتوچۆی سلێمانی ئاگاداری شۆفێران دەکاتەوە، بە میکانیزمی تۆمارکردنی سەرپێچی تیژڕەوی لەو کامێرایانەی بە سیستەمی Point to Point کار دەکەن، تێکڕای خێرایی لە هەموو کامێراکان هەژمار دەکرێت، بۆ نموونە لە نێوان دوو کامێرا پێویستە شۆفێر بە خێرایی ریگەپێدراو کە دیاریکراوە شۆفێری بکات بە پێچەوانەوە سزای دیاریکراو دەدرێت.
هەروەها لەنێوان کامێراکانی دیکەدا ئەگەر شۆفێر لەسەر تیژڕەوی بەردەوام بوو هەمان سزا دووبارە دەیگرێتەوە.