کوردستان
نیوەڕۆی ئەمڕۆ، موقتەدا سەدر سەرۆکی رەوتی سەدر و نوری مالیکی سەرۆکی ئیئتلافی دەوڵەتی یاسا و قەیس خەزعەلی ئەمینداری گشتی عەسائیب ئەھلی حەق و فالح فەیاز سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی و عەمار حەکیم سەرۆکی رەوتی حیکمە گەیشتوونەتە ماڵی ھادی عامری و کۆدەبنەوە، ھەروەھا سەرجەم لایەنەکانی تری چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەکان ئامادەی کۆبوونەوەکە دەبن.
پێشتریش نوسینگەی نوری مالیکی سەرۆکی ئیئتلافی دەوڵەتی یاسا رایگەیاند، ئەمڕۆ موقتەدا سەدر سەرۆکی رەوتی سەدر دەبێتە میوانی چوارچێوەی ھەماھەنگی شیعەکان، ئەوەش وەک ھەوڵێک بۆ چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان سەبارەت بە ئەنجامی ھەڵبژاردنەکان و ھەنگاونان بەرەو پێکھێنانی حکومەتی نوێی عێراق دادەنرێت.
ھومام حەمودی سەرکردە لە ئەنجومەنی باڵای ئیسلامییش رایگەیاندووە، ئەمڕۆ ماڵی شیعی بۆ دروستکردنی روئیایەکی یەکگرتوو و راستکردنەوەی رێڕەوی رەوشی عێراق کۆدەبێتەوە.
فەرماندەی میدیا و زانیاری بڵاویکردەوە، حکومەتی ھەرێم رەزامەندی دەربڕیوە لەسەر تەواوکردن و خەرجکردنی بڕی (١,٨١٢,٠١٠,٠٠٠) ملیار دینار، بەمەبەستی تەواوکردن و جێبەجێکردنی پڕۆژەی قیرتاوکردنی ڕێگای بەرزنجە - باراو، ئەو بڕە پارەیەش بە شێوەی نەختینە و قۆناغ لەسەر بودجەی وەبەرھێنانی وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە و نیشتەجێکردن جێبەجێ دەکرێت.
کەسوکاری گوھدار زێباری بە کوردسات نیوزیان راگەیاند، گوھدار پەیوەندی بە خێزانەکەی کردوەو پێی راگەیاندوون گواستراوەتەوە بۆ چاکسازی گەورانی ھەولێر .
رۆژی چوارشەممە رۆژنامەنووس گۆھدار زێباری، برایە بەردەم دادوەری لێکۆڵەری ئاسایش و تۆمەتێکی تر درایە پاڵ کە گوایە چەکی تاپڕ لە ناو ئۆتۆمبێلەکەی دۆزراوەتەوە، بەڵام گھدار زێباری تۆمەتەکەی رەتکردەوە.
بەشدار حەسەن پارێزگاری دەستگیرکراوانی بادینان رایگەیاند، کردنەوەی ئەو دۆسیە نوێیە پەیوەندی بەوەوە ھەیە، چەند جارێک لەزیندان قسەی کردووە و نامەی گەیاندراوەتە دەرەوە.
ئەوەش لەکاتێکدایە گوھدار زێباری لەگەڵ شێروان شێروانی و ھاوڕێکانی سزای شەش ساڵ زیندانیکردنیان بەسەردا سەپێنراوە.
یەکێتی نابینایانی کوردستان لە یاداشتەکەیدا رایگەیاندوە، چەند ساڵێکە ھەرێمی کوردستان بەھۆی قەیرانی داراییەوە بە رەوشێکی سەختدا تێپەڕدەبێت و کاریگەری لەسەر ھاوڵاتیان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان و نابینایان ھەبووەو ئەگەر ئاوڕێکی جدی لە نابینایانن نەدرێتەوەو ھەلیکارو شوێنی گونجاویان بۆ دابین نەکرێت ژیانیان ئەستەمە.
یەکێتی نابینایان چەند خاڵێکی لە یاداشتەکەدا خستۆتەروو، لەوانەش زیادکردنی ھاوکاری مانگانەی ئەو نابینایانەی ھیچ سەرچاوەیەکی تری داھاتیان نیە و دامەزراندنی خاوەنی بڕوانامەن لە کەرتی گشتیدا و دابینکردنی زەوی یەکەی نیشتەجێبوون و جێبەجێکردن و ھەموارکردنەوەی یاسای ماف و ئیمتیازی خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان.
"دانا سەعید سۆفی" سەرپەرشتیاری ڕێکخراوەکە ڕایگەیاند پڕۆژە یاسایەکیان ئامادەکردووە بۆ پەرلەمان سەبارەت بە ڕێکخستنەوەی کاری خۆبەخشی لە ماوەیەکی نزیکدا ڕەوانەی پەرلەمانی دەکەن.
لە دیدارێکدا کە باڵیۆز و کۆنسوڵی ڕووسیا لە عێراق و ھەرێم لەگەڵ ئەژی ئەمین، سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری-زانیاریی ھەرێم ئامادەی بوون ھەڵسەنگاندن بۆ دۆخی گشتی کرا و بیر و بۆچوون لە بارەی پێشھاتە سیاسی و ئابوورییەکان ئاڵوگۆڕکرا، تەئکید لە ھەماھەنگی و کاری ھاوبەش کرایەوە لە چوارچێوەی بەرژەوەندییە باڵاکان و بە گرنگییەوە ڕۆڵی مێژوویی سەرۆک مام جەلال بەرز نرخێندرا لە بنیادنانی پەیوەندییەکی دۆستانە و پتەو لە نێوان ھەرێم و ڕووسیا و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان.
بافڵ جەلال تاڵەبانی لەبەر ڕۆشنایی ئەو پەیوەندییە لە مێژینەیە، پێویستی فراوانکردنی ھاریکاری و ھەماھەنگی نێوان ھەردوولای دووپاتکردەوە، بە تایبەت لە جەنگی ڕووبەڕووبوونەوەی تیرۆر، ئاڵوگۆڕی بازرگانی و پشتیوانیکردن لە مافەکانی گەلی کورد، و بە وەفدی میوانی ڕاگەیاند یەکێتی پەرۆشی بنیادنانی پەیوەندییەکی ھاوسەنگە کە خزمەت بە ھەرێمی کوردستان بگەیەنێت، داوایکرد ھانی سەرمایەداران بدرێت و بەشداری چالاک بن لە بوژاندنەوەی کەرتی ئابووری و وەبەرھێناندا.
ھەر لە دیدارەکەدا بافڵ جەلال تاڵەبانی لەبەر ڕۆشنایی دۆخی عێراق دوای ھەڵبژاردنەکان بۆچوونی یەکێتی خستەڕوو، ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە یەکێتی دەیەوێت کورد یەک دەنگ و یەک بڕیار بێت لە ناوەند و گووتارێکی سیاسی ھاوبەشمان ھەبێت، تا داکۆکی لە مافە دەستوورییەکان بکەین و لەگەڵ دۆستەکانمان لە بەغدا کاربکەین بۆ پێکھێنانی حکومەتێکی خزمەتگوزار و کارا و چالاک.
بافڵ جەلال تاڵەبانی ڕوونیشیکردەوە ئەگەر سازش نەکرێت و بەرژەوەندی گشتی زاڵنەکرێت ئەوا ململانێیە سیاسییەکان دۆخی وڵات بەرەو ناسەقامگیری زیاتر دەبات، سازان و لێکتێگەیشتنی نیشتمانی لە نێوان ھەموو لایەنەکان تاکە ڕێگەی ڕزگارکردنی عێراقە لەو ھەلومەرجەی تێیکەوتووە.
لە بەشێکی تری دیدارەکەدا بە وردی ھەڵوەستەکرا لەسەر بارودۆخی سووریا و ئەگەرە سیاسییەکان تاوتوێکران، بافڵ جەلال تاڵەبانی ڕایگەیاند دواکارین کێشەی کورد لە سووریا بە دیالۆگ و ڕێگەی ئاشتییانە چارەسەر بکرێت، سووربوونی یەکێتی دەربڕییەوە بۆ پشتیوانیکردن لە کوردانی ڕۆژئاوا و ھاوکاریکردنی فەرماندە مەزڵوم کۆبانی بۆ بەدیھێنانی مافەکانی کورد و زاڵبوون بەسەر قەیرانەکاندا.
د. سەباح ھەورامی بەڕێوەبەری گشتی تەندروستی سلێمانی بە کوردسات نیوزی ڕاگەیاند، کۆمپانیاکانی دەرمان شایستە داراییەکانیان وەرنەگرتووە و ئامادەنین دەرمان دابین بکەن، ئەوەش گرفتی بۆ دروستکردون لە کەمی پێداویستییەکانی (قەستەرە و بەنج و شێرپەنجە).
لە بارەی ستیکەری دەرمانیشەوە وتی، لە سلێمانی ھیچ دەرمانخانەیەک بە نرخی سەر ستیکەر کار ناکات، بۆیە ئەو پارەیەی کە لە کۆمپانیاکان دەسەندرێت دەچێتەوە سەر نرخی دەرمان کە دەدرێت بە ھاوڵاتیان.
"ئەمین بابا شێخ" وتەبێژی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان سەبارەت بە ڕاگەیەنراوەکەی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان ئاماژەی بۆ ئەوەکرد، دڵنیان وەرگرتنەوەی ٢ کورسییەکەی پارێزگاکانی ھەولێر و نەینەوا مافی ڕەوای یەکێتی و ھاوپەیمانی کوردستانە، بە تانە و ڕێکاری یاسایی گەڕاونەتەوە بۆ خاوەنە ڕاستەقینەکەی. واتا ئەو پێشێلکارییە بە ڕێکاری یاسایی ڕاستکراوەتەوە.
جەختی لەوەشکردووەتەوە، لەسەر ھەمان ڕێکار بەردەوام دەبن بۆ بەدەستھێنانەوەی مافی ٣ کورسی کاندیدەکانی تری ھاوپەیمانی کوردستان لە بازنەکانی یەکی ھەولێر و بازنەکانی سێ و چواری نەینەوا، بەردەوامیش دەبن لەسەر سکاڵاکانیان.
دڵنیاشن سەرۆک کۆمار پارێزەری دەستورە و ئەرکەکانی بە پێی یاسا و دەستور جێبەجێ دەکات و دەستێوەردانی لە کاروباری کۆمیسیۆنی ھەڵبژاردن نەکردووە و نایکات.
پەیامنێری کوردسات نیوز ڕایگەیاند، شەشەمین کاروانی کۆچبەرانی عێراق و ھەرێمی کوردستان گەیشتنەوە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی ھەولێر.
وتیشی، ئەو کۆچبەرانە ژمارەیان ٤٣٣ کۆچبەرە ٣ کۆچبەریان خەڵکی شارەکانی ناوەڕاست و باشوری عێراقن.
چەکدارانی داعش لە ھێرشەکەدا چەکی قورس و سوکیان بەکارھێناوە و ھاوڵاتیانی گوندەکەش ڕووبەڕوویان بوونەتەوە، بەم ھۆیەش چەکدارەکان ھەڵھاتوون و ئێستا ڕەوشەکە ئارام بووەتەوە.
لیوا قارەمان کەمال، جێگری سەرۆکی ئەرکان بۆ ئۆپەڕاسیۆنەکان، سەرپەرشتی سەردانێکی مەیدانی لیژنەی پێکھێنراوی وەزارەتی پێشمەرگەی کرد بۆ دووبارە سازکردنەوەی سەنگەرەکانی پێشمەرگە و ڕایگەیاند، لەسەر فەرمانی شۆڕش ئیسماعیل وەزیری پێشمەرگە، سەرجەم سەنگەرەکانی پێشمەرگە بە شێوازێکی تۆکمەتر و باشتر دادەڕێژنەوە.
وتیشی، ڕێوشوێنی باشتر دەگرنە بەر بۆ ڕێگە گرتن لە ھەلقۆستنەوەی تیرۆریستان و پاراستنی سەنگەرەکان.
جێگری سەرۆکی ئەرکان بۆ ئۆپەراسیۆنەکان باسی لەوەش کرد، دوای ئەوەی بە بڕیاری وەزیری پێشمەرگە، لیژنەیەک بۆ دووبارە سازدان و ڕێکخستنەوەی سەنگەرەکان پێکھێنرا، لە ماوەی چەند ڕۆژی داھاتوو، ئەو لیژنەیە دەست بەکارەکانی دەکات و سەرجەم سەنگەرەکانی پێشمەرگە لە تەواوی میحوەرەکان بەسەر دەکاتەوە و خاڵە نەرێنی و کەم و کوڕییەکانی سەنگەرەکانی پێشمەرگە دیاری دەکات و دواتر چارەسەر دەکرێن.
ئەمڕۆ پێنجشەممە ٢ی دیسەمبەری ٢٠٢١، شاناز ئیبراھیم ئەحمەد کارگێڕی مەکتەبی سیاسی و سەرپەرشتیاری مەڵبەندی ١ی ڕێکخستنی سلێمانی، ھاوینەھەواری سەرچناری بەسەرکردەوە و لە کەم و کورتییەکانی کۆڵییەوە.
لە میانی گەشتێکیدا بە نێو ئەو ھاوینەھەوارەدا کە بەھۆی قەیرانی دارایی و کەمی بودجەوە بۆ ماوەیەکی زۆرە پشتگوێ خراوە، شاناز ئیبراھیم ئەحمەد ڕایگەیاند سەرچنار و یادگارییەکانی بۆ ھەتایە ھەتایە لە بیر و ھزری خەڵکی سلێمانیدا دەمێنێتەوە چونکە سەردەمانێک ھاوینەھەوارە دیارەکەی سلێمانی بووە و شوێنێکی فێنک و خەم ڕەوێن بووە کە خەڵکی ئەم شارە و پیاوماقوڵان لێی کۆبوونەتەوە و یادەوەرییان تێیدا تۆمارکردووە.
سەرپەرشتیاری مەڵبەندی ١ی ڕێکخستنی سلێمانی وتیشی بە ھەوڵی ھەموو دڵسۆزانی شار، ھەڵمەتی نۆژەنکردنەوە و ڕێکخستنەوەی ڕادەگەیەنین و کاردەکەین تا ئەم ھاوینەھەوارە دڵڕفێنەی سلێمانی، بچێتەوە سەردەمی زێڕینی خۆی لە ڕێی دووبارە ڕێکخستنەوە و جوانکردن و خزمەتکردنییەوە.
شاناز ئیبراھیم ئەحمەد وتیشی ھەر لەگەڵ دروستبونی سلێمانیدا، ھاوینەھەواری سەرچنار شوێنی پشوودان و سەیران و کۆکەرەوەی خێزانەکانی خەڵکی شار و پیاوماقوڵان بووە، ئەمەش لە ئەدەبیاتی ئەم شارەدا بە ڕوونی ڕەنگی داوەتەوە بە تایبەت زۆرێک لە شاعیرانی وەک نالی و پیرەمێرد و ئەخۆل بە شیعر گوزارشتیان لە خۆشەویستیان بۆ سەرچنار کردووە، بۆیە سەرچنار شایەنی ئاوڕلێدانەوە و خزمەتکردن و جوانکردنەوە و گەڕاندنەوەی ناو و ناوبانگیەتی.
راگەیاندنی پەرلەمانی کوردستان بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ پەرلەمانی کوردستان کۆدەبێتەوە و لە تەوەری یەکەمدا پرۆسەی دەنگدان لەسەر پڕۆژەیاسای کۆمپانیا ئەمنییە تایبەتەکان لە ھەرێم بەرێوەدەچێت و دواتر بەدواداچوونی لیژنەکانی پەرلەمان سەبارەت بە خۆپیشاندانی خوێندکاران گفتوگۆی لەبارەوە دەکرێت.
لە تەوەری کۆتایشدا خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژەیاسای سەرپەرشتیکردنی پڕۆژەکانی کشتوکاڵی لە ھەرێم دەکرێت.
سەمیر هەورامی رایگەیاندووە، دیسانەوە دەیسەلمێنم پەرلەمانتار هێڤیدار ئەحمەد هیچ زانیارییەكی دروستی نییە و بێ ئاگایە چونكە كۆی گشتی پارەی داهاتی ناوخۆ كە بۆ مووچە تەرخان كراوە دوو ترلیۆن و ٥٥٩ ملیار دینار تاوەكو بەرواری ٣٠/١١/٢٠٢١ لەو بڕە پارەیە، بڕی ١ ترلیۆن و ١٠٢ ملیار دیناری پارێزگای سلێمانی دابینيكردووە لە داهاتی ناوخۆیی سلێمانی، سەمیر هەورامی راشیگەیاندووە، جێی قبوڵكردن نییە جارێكی تر تۆمەت بەخشین بە سلێمانی و ئیدارەی سلێمانی، چونكە داتاكان سەلمێنەری ئەوەن كە ئەوەی لەسەر سلێمانییە بۆ دابەشكردنی مووچە بەزیادەوە دابین كراوە .
سەمیر هەورامی باسی لەوەشكردووە، پەرلەمانی هەرێمی كوردستان كە لەهەولێرە، بەشێكی بودجە تەشغیلییەكەی لە داهاتی كۆكراوەی سلێمانی دابین دەكرێت.
وتیشی، لە هەرێم مانگانە تەنها ٣٥٠ ملیۆن دۆلار لە داهاتی نەوت بۆ حكومەت دەگەڕێتەوە، ئەو بڕەكەی دیار نامێنێ و بە پەرلەمانیش ناوترێت ئەو پارە چی لێ دەكەن.