کوردستان
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای ھەولێر ڕوونکردنەوەیەکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، ئەمڕۆ ھێزەکانی بەڕێوەبەرایەتیمان ئاگادارکرانەوە بەبوونی ڕووداوێکی کوشتن لە گەڕەکی موفتی، دوای گەیشتنی ھێزێکی لێکۆڵینەوە بۆ شوێنی ڕووداو دەرکەوت کەوا کچێک بەناوی (ڕەھا ب. ف.) کە بەدەستی باوکی کوژراوە، وە باوکی یەکێک بووە لە بەکارھێنەرانی ماددەی ھۆشبەر و دوای ئەنجامدانی تاوانەکە لەشوێنی ڕووداو ڕایکردووە.
ڕاشیانگەیاند ، لەکاتی ئێستادا پۆلیس سەرقاڵی لێکۆڵینەوەیە بۆ دەستگیرکردنی تۆمەتبار بۆ ئەوەی ڕادەستی یاسای بکات.
بەرێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەم شەو ئەگەری نمەباران ھەیە لە ناوچەکانی ڕۆژھەڵات و باکوری ڕۆژھەڵاتی ھەرێمی کوردستان و ھەروەھا بەفرێکی کەم لە ناوچە سنورییەکانی دەبارێت لە گەڵ دروستبوونی تەم و مژ لە کاتەکانی بەیانی زوودا لە ناوچەی جیا جیا.
ئاشکراشیکرد، سبەی شەممە پێشبینی دەکرێت ئاسمانی ھەرێمی کوردستان ھەوری تەواو بێت لەگەڵ دەستپێکردنی نمەباران لە کاتەکانی نیوەڕۆدا پاشان ڕێژەی بارانبارین زیاتر دەبێت و زۆربەی ناوچەکانی ھەرێم دەگرێتەوە، ھاوکات بارستە ھەوایەکی ساردی لەگەڵ دەبێت و بەفر لە ناوچە شاخاوییەکان دەبارێت و پلەکانی گەرما زیاتر ڕوو لە دابەزین دەکەن.
وەزارەتی سامانە سروشتییەکانی ھەرێم لە راگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوەکردووە، تا رۆژی چواری ئەم مانگە، بڕی ٤٦ ملیۆن و ٨٥٠ ھەزار و ٨٠٠ لیتر نەوت لەسەرانسەری ھەرێمی کوردستان بەسەر ٢٣٤ ھەزار و ٢٥٤ خێزان لەناوچە شاخاوییەکانی پارێزگاکانی سلێمانی و ھەڵەبجە و ھەولێر و دھۆک دابەشکراوە.
راشیگەیاند، پڕۆسەی دابەشکردنی نەوتی سپی بەردەوام دەبێت و بەم نزیکانە دابەشکردنی نەوت لە ناوچە شاخاوییەکان تەواودەبێت و دەستدەکرێت بە دابەشکردنی نەوت لە دەوروبەری پارێزگاکان و ئیدارە سەربەخۆکان .
عەلی جەمال قدووری، وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان رایگەیاند، دوای سکاڵای خاوەنی دەرمانخانەیەک لەنێو بازاڕی قەزای کەلار کە لە بەرواری ٢\١\ ٢٠٢٣ دزی لەنۆرینگەکەی کرابو، ئەمڕۆ پێنج شەمە توانیان لەڕێگەی کامێرای چاودێریەوە تۆمەتبار بناسنەوەو دەستگیری بکەن.
بە وتەی عەلی جەمال قدووری، تۆمەتبارەکە بڕی شەش ملیۆن دیناری لە نۆرینگەی ئەو ھاوڵاتییە دزیوە.
وتەبێژی بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی گەرمیان رایگەیاند، "ھەروەھا لە چوار نۆرینگەو تاقیگەی دیکە لەگەڕەکەکانی سیروان، شەھیدان، فەرمانبەران دزیکردوە بەوتەی خۆی تەنانەت پارەی نێو سندوقی ھاوکاری نەخۆشخانەی ھیواشی دزیوە کە تایبەتە بە نەخۆشانی شێرپەنجە."
پۆلیس دەڵێت، "تۆمەتبار بۆ شاردنەوەی خۆی لە کامێراکان قژی دەستکردی بەکارھێناوە و بەچەند جۆرێک شێوەی خۆی گۆڕیوە و پێشتریش بەتۆمەتی دزیکردن، سێ ساڵ زیندانی کراوە."
تۆمەتبار دانیشتووی ناحییەی ڕزگاریە سەر بەقەزای کەلار و لەدایکبووی ١٩٧٧ـە لەئێستادا بەبڕیاری دادوەرو بەپێی مادەی ٤٤٦ بەندکراوە.
وەزارەتی دارایی ھەرێم لە راگەیەنراوێکدا رایگەیاند، لە چوارچێوەی ھەوڵەکان بۆ بەجێگەیاندنی دۆسییەی شەفافیەت لە داھات و خەرجی و ڕێکخستنەوەی ئیشوکارە بانکییەکانی سلێمانی و بەئەلیکترۆنی کردنی موچەی خانەنشینان و دیجیتاڵکردنی دۆسییەکانیان، ئاوات جەناب نوری، وەزیری دارایی و ئابوری سەردانی بەڕێوەبەرایەتی خانەنشینی سلێمانی کردوو بڕیایدا بینای بەڕێوەبەرایەتییەکە بە تەواوی تەرخان بکرێت بۆ خانەنشینی و کاربکرێت بۆ کارئاسانی مامەڵە و سەردانی خانەنشینان بۆ بەڕێوەبەرایەتییەکە.
ئاماژە بەوەشکراوە، ھەروەھا وەزیری دارایی بڕیاریدا ھەریەک لە بانکی باخان و بانکی کوردسات تێکەڵ بکرێن و لە چوارچێوەی یەک بانکدا ئیشوکارەکانیان ڕێکبخرێتەوە و سەرجەم دۆسییەی خانەنشینان بەدیجیتاڵی بکرێت و شێوازی نوێ لە ئەرشیفکردنی دۆسیە و دیکۆمێنتەکان کارا بکرێت.
وەزیری دارایی بڕیاریشیدا بە ئەلکترۆنیکردنی موچەی خانەنشینان و دروستکردنی کارتی زیرەکی موچەکانیان کە وەزارەتی دارایی لە کابینەی نۆیەمی حکومەتی ھەرێم دەستیپێکردووە، قۆناغەکانی کاراتر و تەواو بکرێت.
رێکخراوی ھەنگاو بۆ مافەکانی مرۆڤ بڵاویکردەوە، ھاووڵاتیەکی کورد بەناوی (مەھدی عەسگری) تەمەن ٣٣ ساڵ و دانیشتووی تاران، بەتۆمەتی پەیوەندیدار بە ماددەی ھۆشبەر لە گرتوخانەی (قزڵحەسار)ی سەر بە شاری کەرەج سزای لەسێدارەدانی بەسەردا جێبەجێکراوە.
ھەروەھا بەرەبەیانی رۆژی چوارشەممە، (سەعدوڵا کەریمی) تەمەن ٤٣ ساڵ خەڵکی گوندی سەرین و (فەرھاد کەریمی) خەڵکی گوندی کۆمەرەی سەر بە پارێزگای کرماشان بە تاوانی کوشتن لە گرتووخانەی دێزڵئاوای کرماشان سزای لەسێدارەدانیان بەسەردا جێبەجێکراوەو رێگەشیان پێنەدراوە لە دوادیداردا چاویان بە کەسوکاریان بکەوێت.
ماڵپەری میزان ئۆنلاین سەر بە دەسەڵاتی دادوەری ئێران بڵاویکردەوە، کازم غەریبابادی یاریدەدەری کاروباری نێودەوڵەتی لە دەسەڵاتی دادوەری و سکرتێری لیژنەی مافەکانی مرۆڤ داوای لە داواکاری گشتی کردووە لێکۆڵینەوەیەکی ورد لە تۆمەتەکانی دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر ژنان لە گرتووخانەکاندا بکات.
لە چەند رۆژی رابردوودا مەسعود ستایشی وتەبێژی دەسەڵاتی دادوەری تۆمەتی دەستدرێژی سێکسی بۆ سەر ژنانی دەستگیرکراو رەتکردەوەو رایگەیاند، ئەو جۆرە ھەواڵانە لە لایەن میدیای نەیاری کۆماری ئیسلامی ئێرانەوە بڵاودەکرێتەوە.
جینین پلاسخارت نێردەی تایبەتەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق رایگەیاند، ئەوە ھەنگاوێکی یەکلاکەرەوەیە و ئەمنییەت بۆ ھەزاران ئێزدی دەڕەخسێنێت سەبارەت بە مافی نیشتەجێبوون و تەملیککردنی زەوی و خانووەکانیان.
وتیشی، بڕیارەکەی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق دانپێدانانی رەسمییە و دەیەیەک لە جیاکاری کۆتایی پێدەھێنێت، ھیواشی خواست ئەو بڕیارە نەھامەتی ئێزدییەکان کەمبکاتەوە و ھانیانبدات بۆ گەڕانەوە بۆ شەنگال.
لە رۆژانی رابردوودا، ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق رەزامەندیدا لەسەر نوسراوێک کە چارەسەری گشتگیر و ھەمیشەیی بۆ ئێزدییەکانی شەنگال دەکات، سەبارەت بە تاپۆکردنی خانوو و زەوییەکانیان لە ١١ کۆمەڵگەی نیشتەجێبوون کە لە ساڵی ١٩٧٥ەوە ئێزدییەکان لەو زەوی و موڵک و خانووانەی شەنگال نیشتەجێن و لەلایەن حکومەتی بەعسەوە لێی بێبەشکراون.
ئیحسان عەبدولڕەحمان بەڕێوەبەری بەڕێوەبەرایەتی گشتی چاکسازیی کۆمەڵایەتی ھەرێم لە کۆنفڕانسێکی رۆژنامەوانیدا ئاماری کار و چالاکییەکانی ساڵی ٢٠٢٢ی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لە ٢٠٢٢دا حەوت ھەزار و ٨٢١ کەس رەوانەی چاکسازییەکان کراون.
راشیگەیاند، حەوت ھەزار و ٥٧١ کەس و ھەزار و ١٩٢ کەسیش بە مەرج ئازادکراون.
دەقی پرسەنامەکە:
بۆ کۆچی دوایی عەبدولقادر محەمەد ناسراو بە (قادر باجلوری) تێکۆشەری دێرینی یەکێتی ، پرسە و ھاوخەمی خۆمان رادەگەیەنین و ھاوبەشی خەمی بنەماڵە سەربەرزەکەیانین کە نموونەی خەبات و قوربانیدانن لەپێناو کوردستاندا.
ھەڤاڵ قادر باجلوری تێکۆشەرێکی بە ھەڵوێست، یەکێتییەکی سەرڕاست و کەسایەتییەکی دیاری دەڤەری بادینان بوو کە ھەرگیز لە رێگا راستەکەی خەبات لاینەدا و بەردەوام لە پرسە گرنگەکاندا ئامادەییەکی بەرچاوی ھەبوو.
لەخوای گەورە داواکارین رۆحی کاک قادر شاد بکات و سەبووری و ئارامی بەھەموولایەک ببەخشێت.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
یەکەی نیشتەجێبوون بۆ منداڵانی بێسەرپەرشت و ژنانی ماڵەکانی داڵدەدان دابیندەکرێت
وەزارەتی کار و کاروباری کۆمەڵایەتی ھەرێم بڵاویکردەوە، حکومەتی ھەرێم رەزامەندی پیشانداوە ژمارەیەک لەو ٢٠ ھەزار یەکە نیشتەجێبوونەی بۆ ھەژاران و کەمدەرامەتان دروستدەکرێن بێبەرامبەر بدرێن بە وەزارەتەکەیان تاکو بدرێن بەو منداڵە بێسەرپەرشتانەی لە دوای تەمەنی ١٨ ساڵ لە خانەکانی منداڵانی بێسەرپەرشت نامێنن و کاتێک تەمەنیان بوو بە ٢٤ ساڵ و ژیانیان مسۆگەربوو لێیان وەربگرنەوە.
ھەروەھا ژنانی ناو ماڵەکانی داڵدەدان کە دوای چارەسەربوونی کێشەکەیان کەسوکارییان وەریانناگرنەوە، بەھەمان شێوە سود لەو یەکانە وەردەگرن.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری سلێمانی رایگەیاند، لە ماوەی نێوان ٢٥ی کانوونی یەکەمی ساڵی رابردوو تاکو ٣ی ئەم مانگە و بەبۆنە پشووەکانی سەری ساڵەوە، ٦٧ ھەزار گەشتیار سەردانی پارێزگای سلێمانیان کردووە، لەو ژمارەیە زیاتر لە ٨٠%یان لە شارەکانی ناوەڕاست و باشووری عێراقەوە ھاتوون.
بەپێی ئامارەکە ھاتنی گەشتیاران بۆ سلێمانی بەراورد بە سەری ساڵی رابردوو، زیاتر لە دوو ھێندە زیادیکردووە، سەری ساڵی رابردوو نزیکەی ٣٠ ھەزار گەشتیار ھات بوون.
ئەوەش لە کاتێکدایە کە پێشتر بەڕێوەبەرایەتی گشتی گەشتوگوزاری ھەولێر رایگەیاندبوو، تەنھا لە پشوەکانی سەری ساڵدا ٦١ ھەزار و ٦٥٨ گەشتیار بە مەبەستی بەشداریکردن لە چالاکییەکانی ساڵی نوێدا سەردانی پارێزگای ھەولێریان کردووە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی پۆلیسی ھەرێم سەبارەت بە ئامارەکانی ساڵی رابردوو لە پارێزگاکانی ھەرێم و ئیدارە سەربەخۆکان رایگەیاند، ١٨٣ حاڵەتی کوشتنی بە ئەنقەست و ٣٢ حاڵەتی کوشتنی بەھەڵە تۆمارکراوە. ھەروەھا ٢٤٠ حاڵەتی خۆکوشتن و ٨٦ حاڵەتی خۆسوتاندن و ٢١٢ رووداوی تەقەکردن و ٥٦٤١ حاڵەتی شەڕکردن ھەبووە.
بەپێی ئامارەکە، دوای بڕیاری دەستبەسەراگرتنی چەکی بێمۆڵەت لە مانگی حەوتەوە تا مانگی ١٢ی ساڵی رابردوو، ٥٢٣ چەکی بێمۆڵەت دەستیان بەسەردا گیراوە.
دەقی پەیامەکەی ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد:
کەسوکاری ھەڤاڵ قادر باجلوری
ھاوڕێ و ھاوسەنگەران
بە داخ و پەژارەیەکی زۆرەوە، ھەواڵی کۆچی دوایی، تێکۆشەرو پێشمەرگەی دێرین، کەسایەتی ناسراوی بادینان، ھەڤاڵ (قادر باجلوری)م پێگەیشت، ھەڤاڵ قادر باجلوری، تێکۆشەرێکی دێرین و سەر ڕاستی سەرە ڕێی خەبات و قارەمانێکی خۆنەویست بوو، ھەروەھا کادرێکی بەتوانا و لێوەشاوەش بووە لەکاری ڕێکخستن و حزبایەتی ، ھەروەھا کەسایەتیەکی خاوەن پێگەو ناسراو بووە لەبادینان.
بۆ ئەم بۆنە خەمناکە پرسە و سەرەخۆشی خۆمتان ئاڕاستەی کەسوکارە سەربەزەکەی و ھاوڕێ و ھاوسەنگەرانی دەکەم و لەپەروەردگار داواکارم سەبووری بەئێوە و ئێمە و ھەموان ببەخشێت و کۆچکردووش بەبەھەشتی بەرینی شاد بکات.
انا للە و انا الیە راجعون
ھێرۆ ئیبراھیم ئەحمەد
ئەندامی ئەنجومەنی باڵای سیاسی و بەرژەوەندی ی.ن.ک
پەروین فاتیح بەڕێوەبەری یەکەی سەرپەرشتیاری پەروەردەیی لە بەڕێوەبەرایەتی خوێندنی کوردی لە کەرکوک بەکوردسات نیوزی ڕاگەیاند، بەپێی ئەو بڕیارە گرنگ و مێژوییە، راژەی زیاتر لە ١٢ ھەزار مامۆستا و فەرمانبەر لە کەرکوک و خانەقین و جەلەولا دەگوازرێنەوە بۆ سەر وەزارەتی پەروەردەی عێراق.
ئاشکراشیکرد، بڕیارەکە تەنھا لە کەرکوک نزیکەی ھەشت ھەزار مامۆستا و فەرمانبەری خوێندنی کوردی دەگرێتەوە و بەوەش کێشەی موچەی ھەموو ئەو مامۆستا و فەرمانبەرانە چارەسەر دەبێت.
لای خۆیەوە، سەباح حەبیب پەرلەمانتاری فراکسیۆنی یەکێتی لە ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق رایگەیاند، لەکاتی پێکھێنانی حکومەتی نوێی عێراقدا یەکێک لە خاڵە گرنگەکانی فراکسیۆنی یەکێتیی لە ئەنجومەنی نوێنەران گواستنەوەی راژەی مامۆستایانی کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکان بوو بۆ سەر میلاکی حکومەتی عێراق.
وتیشی، لەئێستادا ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق نوسراوی ئاراستەی وەزارەتی پەروەردە کردووە بۆئەوەی لیژنەیەک پێکبھێنێت بۆ سەرپەرشتی و جێبەجێکردنی رێکارەکانی گواستنەوەی راژەی مامۆستایانی کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکان بۆ سەر میلاکی حکومەتی عێراق.
"پەروین بوڵدان"ھاوسەرۆکی پارتی دیموکراتی گەلان"ھەدەپە"لە کۆبونەوەی فراکسیۆنەکەیان لە پەرلەمانی تورکیا سەبارەت بە کۆمەڵکوژییەکەی ناوەندی رۆشنبیری ئەحمەد کایا لە پاریس رایگەیاند، دەسەڵاتی تورکیا لە ھەموو شوێنێک دوژمنایەتی کورد دەکات، دەیانەوێت لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا درێژە بە دوژمنایەتی خۆیان بدەن، بۆ ئەوەی کورد لە ھیچ شوێنێکی جیھان ئیرادەی نەبێت.
وتیشی، لە ھەر جێگەیەکی جیھان بێت کورد ملکەچ نابێت و ناتوانن ئیرادەی کورد لەناوببەن، ئیرادە و یەکگرتوویی کورد لە پاریس و ئەنقەرە و ئیستەنبوڵ و ئامەد و ڕۆژائا وەک یەکە، دەبێت ئەو کۆمەڵکوژییە بە ھەموو لایەنەکانیەوە روون بکرێتەوە و ھەموو پەیوەندییە شاراوەکانی ئاشکرا بکرێن.
سەبارەت بە ساڵی ٢٠٢٣ ش رایگەیاند، ئێستا دەست پێدەکەن و ساڵی ٢٠٢٣ دەکەن بە ساڵی دیموکراسی و ساڵی ئازادی و ئاشتی، ساڵی تێکۆشان، ساڵی ٢٠٢٣ دەبێتە ساڵی گەلان و ژنان و گەنجان، ھەروەھا ئەمساڵ دەبێتە ساڵی کورد و ھەدەپە.