پەیامنێری کوردسات نیوز لە قەزای خەباتی سنوری پارێزگای ھەولێر رایگەیاند، بەگوێرەی ئاماری سەرەتایی بەرگری شارستانی لە خەبات بەھۆی لافاوەکەی شەوی رابردوو، لانیکەم ٣٠ دوکان لە ناوچەی پیشەسازی و ١٥ ماڵ زیانیان بەرکەوتووە.

لای خۆیەوە بێوار عەبدولعەزیز وتەبێژی بەرگری شارستانی دھۆک بە کوردسات نیوزی راگەیاند، لە پارێزگای دھۆکیش لافاو زیانی بە ماڵ و دوکانی ھاووڵاتیان گەیاندووە، بەجۆرێک لە قەزای شێخان ١٥ ماڵ، لە ئامێدیش ١٦ ماڵ و چوار ئۆتۆمبێل بەھۆی لافاوەوە زیانیان بەرکەوتووە.

لە سنوری قەزای ئاکرێش دەیان ماڵ لە ھەردوو گەڕەکی شۆڕش و ئاڵا زیانیان بەرکەوتووە، ھەروەھا لافاو و بارانبارینی زۆر زیانی بە ھاوینەھەواری سیپا و تەکیەی شێخ عەبدولعەزیزی گەیلانی گەیاندووە.

لەسنوری پارێزگای سلێمانیش بەھۆی شەپۆلی بارانبارینەوە ژمارەیەک ماڵ و دوکان و ئۆتۆمبێلی ھاوڵاتیان زیانیان بەرکەوت و لە چەند شوێنێکیشدا ئاستەنگی ھاتووچۆ دروستبوو.

دەقی پەیامەکە... 

پەیامی مەکتەبی سیاسی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان بۆ ساڵیادی کارەساتی ئەنفال  

لەیادی ئەوکارەساتەدا، درود بۆ رۆحی پاکی  ئەو شەھیدانەی تەنھا لەبەر ناسنامەی کوردبونیان بە ناھەق گولـلەباران کران، سڵاو بۆئەوانە دەنێرین کە ئازار و مەینەتیەکانی ئەو رۆژانەیان چەشت. 

بۆ سارێژبوونی ئازارەکان و ڕەوینەوەی خەمەکانی کارەساتی ئەنفال کە ٣٥ ساڵ لەمەوبەر رژێمی لە ناوچوی بەعس دژ بەگەلی کورد و پێکھاتەکانی تری کوردستان ئەنجامی دا،  یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ھەرلە دوای راپەڕینی کۆمەڵانی خەڵکی کوردستانەوە  ھەوڵەکانی خستەگەڕ  بۆ ئاوەدانکردنەوەی ئەو گوند و دێھات و ناوچانەی کە بەر ڕوخان و سوتاندنی پەلامارەکە کەوتن چ لە سەر بودجەی خۆیی وچ لە ڕێگەی حکومەتی  ھەرێم و  رێکخراوە مرۆڤ دۆستە ناحکومیە جیھانیەکانەوە. 

لە دوای رٍوخانی رژێمی بەعس و لەگەڵ دامەزراندنی  دادگای باڵای تاوانەکان لە عێراقیشدا ئەوە ھەر یەکێتی بوو ھەوڵەکانی بەگەڕ خست بۆ بە جینۆساید ناساندنی کارەساتی تاوانی ئەنفال و بە پێی ماددەی (١٣٢) دەستوری ھەمیشەیی عێراق  قەرەبووکردنەوەی زەرەرمەندانی تاوانەکانی ڕژێمی زامن کرد، کاتێتی لە ئاستی نێودەوڵەتیش ئەو تاوانە بە جینۆساید بناسرێت و دانی پێدا بنرێت.

ئەم ناساندنە ناوخۆیی و جیھانیەش رێگا بۆ ھەموو قەرەبووە شایستەکانی تر دەکاتەوە ئەگەرچی ھیچیان نابنە ھاوشانی ئازارەکان.

ئەنفال ژانی نیشتمان و خەمی ئەبەدی نەتەوەیە 
 
مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان

ئیڤان فایەق وەزیری کۆچ و کۆچبەرانی عێراق رایگەیاند، بە بڕیاری محەمەد شیاع سودانی سەرۆکوەزیرانی عێراق، ٥٠ ملیار دینار بۆ ئاوەدانکردنەوەی شەنگال تەرخاندەکرێت، کە ئەوەش ھەنگاوی یەکەمە بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکانی شەنگال.

ئیڤان فایەق وتیشی، نزیکەی ٤٠ ھەزار ئاوارە لە کەمپەکانی ھەرێمی کوردستان دەژین، بەڵام وەزارەتی کۆچ پەیوەندی بە بەڕێوەبردنی کەمپەکانی ھەرێمەوە نییە و تەنھا ھاوکارییان دەکات و بڕیاری گەڕانەوەی ئاوارەکانیش پەیوەندی بە حکومەتی ھەرێم و ئاوەدانکردنەوەی شەنگالەوە ھەیە.

بەبۆنەی تێپەڕبوونی ٣٥ ساڵ بەسەر تاوانی ئەنفالدا، ئەمڕۆ پێنجشەممە مەڵبەندی ٦ی سۆرانی یەکێتی راگەیەندراوێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت، بەرکەوتوان و بریندارانی چەکی کیمیایی شایستەی خزمەتی زیاترن، بۆیە پشتیوانی پشتگیری لە ماف و داخوازییە رەواکانیان دەکەین.

مەڵبەندی ٦ی سۆران دەشڵێت، ئەرکی حکومەتی هەرێمی کوردستانە بە باشترین شێوە خزمەت بە کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و کیمیاران و قوربانیانی ئەنفال بکات، بوونی نادادپەروەری لە بڕیاری چاکسازی حکومەت و جیاوازی کردن لە نێوان شارو شارۆچکەکانی کوردستان جێگای تێڕامان و هەڵوەستەکردن و دڵگرانی ئێمەشە.

لە بەشێکی دیکەی راگەیەندراوەکەی مەڵبەندی ٦ی سۆراندا هاتووە، "بەڵێنی وەفاداری و دڵسۆزیمان بۆ خەڵکی خۆڕاگرو تێکۆشەرو سەربەرزی دۆڵی بالیسان و خۆشناوەتی و هەروتیایەتی دووپات دەکەینەوە، لە ئاست گەورەیی و شکۆی نەعشی شەهیدانمان سەری رێز دادەنوێنین."

دەقی راگەیەندراوەکەی مەڵبەندی ٦ی سۆرانی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان:

کـەسـوکـاری سـەربـەرزی شــەهـیـدان
خەڵکی شۆڕشگێڕ و خۆڕاگری خۆشناوەتی
خانەوادەو قوربانیانی ئەنفال و کیمیاباران
 
 رۆژی ١٦ی نیسانی ١٩٨٧ یەکێکە لە رۆژە  کارەساتبارو مەینەتیەکانی مێژووی گەلەکەمان، کە رژێمی دیکتاتۆری رەفتار فاشستی بەعسی لەناوچوو، بۆ یەکەمجار چەکی کیمیایی قەدەغەکراوی دژ بە خەڵکی شۆڕشگێڕو تێکۆشەری دۆڵی بالیسان و گوندو ئاواییەکانی شێخ وەسانان و خۆشناوەتی و دۆڵی مەلەکان بەکارهێنا، کە دەیان منداڵ و ژن و پیاوو گەنج بوونە قوربانی،کە لە ئەنجامی بۆردوومانەکەشدا ( 263 ) هاووڵاتی بێ تاوان شەهیدبوون و ( 620 ) کەسیش بریندار بوون.
لە کاتێکدا ئێمە لە سەروبەندی یادکردنەوەو بەرز راگرتنی ساڵیادی ئەو کارەساتەداین، بەڵام بە بڕیارێکی بەناو چاکسازی حکومەتی هەرێمی کوردستان و وەزارەتی شەهیدان و کاروباری ئەنفالکراوان (منحە)ی بەشێکی زۆری برینداران و بەرکەوتوانی چەکی کیمیایی خەڵکی سنورەکە بڕدراوە، ئەو بڕیارەش نیگەرانی و گلەیی زۆری کەسوکاری شەهیدان و قوربانیانی کیمیابارانکردنی دۆڵی بالیسان و شێخ وەسانانی لێکەوتۆتەوە، کە سەڕەڕای بوونی نادادی لە پێدانی ئەو شایستە داراییە، بەڵام ژمارەیەکی زۆر لە کەسوکاری شەهیدانی ئەنفال و بریندارانی چەکی کیمایی سوودمەند دەبوون و حکومەتی هەرێم بە بڕیاری چاکسازیکردن ئەو منحەیەیی بڕیوە، کە ئەرکی حکومەتی هەرێمی کوردستانە بە باشترین شێوە خزمەت بە کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و کیمیاران و قوربانیانی ئەنفال بکات، بوونی نادادپەروەری لە بڕیاری چاکسازی حکومەت و جیاوازی کردن لە نێوان شارو شارۆچکەکانی کوردستان جێگای تێڕامان و هەڵوەستەکردن و دڵگرانی ئێمەشە وەکو مەڵبەندی ٦ی سۆران( ی.ن .ک) بۆیە لە سۆنگەی هەستکردنمان بە بەرپرسیارەتی نیشتمانیی و دادپەروەری کۆمەڵایەتی و بەهاو ئامانجە باڵاکانی گەلەکەمان و خزمەتکردنی کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و قوربانیانی جینۆسایدو کیمیاباران، لەهەر شوێنێکی ئەو نیشتمانەدابێت بە ئەرک و کاری لەپێشینەی خۆمان دەزانین و هەر لەو روانگەیەشەوە، بە هەموو شێوەیەک پشتگیری لە ماف و داخوازی و داواکارییە رەواکانی خەڵکی تێکۆشەرو قوربانیدەری دۆڵی بالیسان و خۆشناوەتی و دۆڵی مەلەکان دەکەین، داواکارین لە حکومەتی هەرێمی کوردستان و وەزارەتی شەهیدان بەو بڕیارەیەندا بچنەوەو (منحە)ی مانگانە کە مافێکی سەرەتایی و شایستەی بەرکەوتوان و بریندارانی چەکی کیمیاییە بۆیان بگەڕێندرێتەوەو کە وەک خۆیان باسی لێوەدەکەن لە ئەگەری بە دەنگەوە نەهاتن و چارەسەرنەکردنی ئەو گرفتە، بڕیارنداوە کە رێگری بکەن لە مەراسیمی ساڵیادەکە، لەو نێوەندەشدا رەنگبێ وەڵامی توندو پەرچەکرداری نەخوازراو بەدوای خۆیدا بێنێت، کە هیچمان ئاواتە خوازی هاتنەپێشەوەو ئەنجامدانی هیچ کارێکی لەو  جۆرە نین و بێگومان جێگای دڵگرانی و نیگەرانی ئێمەو ئێوەو هەموو لایەکیشمان دەبێت. 
لێرەوەو لە بیرەوەری ( 36 ) ساڵەی مەرگەساتی تاوانی کیمیاباران و جینۆساید و ئەنفالدا، ئێمە لە مەڵبەندی ٦ی سۆرانی ( ی ن ک ) بە شکۆمەندی و سەربەرزییەوە بەڵێنی وەفاداری و دڵسۆزیمان بۆ خەڵکی خۆڕاگرو تێکۆشەرو سەربەرزی دۆڵی بالیسان و خۆشناوەتی و هەروتیایەتی دووپات دەکەینەوە، لە ئاست گەورەیی و شکۆی نەعشی شەهیدانمان سەری رێز دادەنوێنین، هیوادارین خەڵکی تێکۆشەری دۆڵی بالیسان و دۆڵی مەلەکان وەک هەمیشەو بەو پەڕی بەرپرسیارەتیەوە مامەڵە لە گەڵ هەر ئەگەرو رووداوو پێشهاتێکدا بکەن و پەرۆشی و نیگەرانەکانیان دەزانین و دووپاتی دەکەینەوە کە پشتگیری داواکانیانین، هەروەک داواکارین لە حکومەت و ‌لایەنە پەیوەندیدارەکان گرنگی زیاتر بە سنووری ئیداری و کارگێڕی ناحیەی بالیسان بدەن و خزمەتکردنی زیاتری کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان و قوربانیان و بریندارانی چەکی کیمیایی لە ئەولەویەتی کارەکانیاندا بێت.
شکۆمەندی و سەربەرزی بۆ کەسوکاری شەهیدانی رێگای نیشتمان ، هەزاران سڵاو بۆ گیانی پاکی قوربانیانی ئەنفال و کیمیابارانی گەلەکەمان.

مــەڵـبــەنــدی (٦)ی ســــۆران
یەکێتیی نیشتیمانیی کوردستان

کەمال تەیب بەڕێوەبەری گشتی باجەکانی ھەرێمی کوردستان رایگەیاند، لە ماوەی چوار ساڵدا ١١ ھەزار و ٥٩٤ کۆمپانیا و باجدەر بەھۆی فێڵکردن و خۆدزینەوە لە باج سزادراون و رووبەڕووی رێکاری یاسایی کراونەتەوە.

وتیشی، ئەو کۆمپانیا و شوێن و باجدەرانەی سزادراون، لە ژمێرەی ساڵانەیان فێڵیان لە حکومەت کردووە و خۆیان لە باجدان دزیوەتەوە.

ھەر بەپێی ئاماری بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی باجەکان، لە ماوەی چوار ساڵدا بەھۆی ساختەکاری و سەرپێچی یاسایی لە باجدان، ٧٤٧ شوێن داخراون و ١٠٣ باجدەر رەوانەی دادگا کراون، ھەروەھا گەشتکردن لە ٧٢ باجدەر قەدەغە کراوە.

یەکێتی نوسەرانی جینۆسایدی کوردستان، رەخنەی توند لە بێباکی و کەمتەرخەمی حکومەت و پەرلەمانی کوردستان دەگرێت لە ئاست  دۆسیەی ئەنفال و جینۆسایدی کوردستان، جەختدەکاتەوە لەسەر ئەنجامدانی چەند ھەنگاوێک لەوانەش، بایەخدان بەو شوێنانەی ناونراون مۆنیۆمێنتەکانی ئەنفال و بکرێن بەمۆنۆمێنت و پێداویستیەکانیان بۆ دابین بکرێت، ھەروەھا ئەرکە یاساییەکان رابپەڕێنن بەتایبەتی بەتاوان ھەژمارکردنی گومانکردن لەقەبارەی قوربانیانی ئەنفال و پیاھەڵدان و ستایشکردنی تاوانبارانی ئەنفال.

داواش دەکات، ھێنانەوەی روفاتی قوربانیانی  ئەنفال بکرێت بە دۆسیەی گفتوگۆ لەگەڵ حکومەتی عێراقی، بەتایبەتی ئەو ١٧١ ئێسک و پروسکەی کە ھێشتا لە خانەی پزیشکی بەغدادە.

یەکێتی نوسەرانی جینۆساید بە پێویستی دەزانێت میکانیزمی یادکردنەوەی قوربانیەکان بگۆڕێت بە پرۆژەو کارو خزمەتکردن.

بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی، "سبەى بەیانى ڕۆژى هەینى ئاسمان نیمچە هەور و هەندێ ناوچە هەورى تەواو دەبێت لەگەڵ بارینى نمە باران لە ناوچە شاخاویەکان و هەندێک ناوچەى جیا جیا وە لە کاتەکانى ئێوارەدا باران بارین کۆتایی دێت و پلەکانى گەرما 2 پلە بەرزدەبنەوە. "

رێژەی بارانى 12 سەعاتی ڕابردووى هەندێک لە ناوچەکانى هەرێم بەم جۆرە بووە:
سلێمانى 1.9 ملم
 دهۆک 15.5 ملم
زاخۆ 13.4 ملم
ئاکرێ 0.6 ملم
ئامێدى 8.4 ملم
بامەرنێ 14.8ملم
بارزان 18.4 ملم
بازیان 0.4 ملم
دوکان 0.2 ملم
حاجى ئۆمەران 5.8 ملم
هەڵشۆ 4.2 ملم
کانى ماسى 12.4 ملم
مانگیش 16.0 ملم
سۆران 4.2 ملم

عەلی حەمەساڵح، ئەندامی پێشووی پەرلەمانی کوردستان دەڵێت، بەغداد پەلەی نییە لە دەستپێکردنەوەی ھەناردەی نەوتی ھەرێم، ھۆکارەکەشی ئەوەیە بەھۆی راگرتنی ھەناردەی نەوتی ھەرێمەوە، نرخی نەوت لە جیھاندا نزیکەی ١٠ دۆلار بەرزبووەتەوە و بەھۆیەش عێراق لەو نەوتەی دەیفرۆشێت رۆژانە ٣٤ ملیۆن دۆلار قازانج دەکات.

باسی لەوەشکرد، ئەوەی زیانمەندە لەمکاتەدا ھەرێمی کوردستانە، بۆیە دەبێت حکومەت پەلەبکات لە جێبەجێکردنی بڕیارەکەی دادگای پاریس، بۆ ئەوەی مووچەی فەرمانبەران گەرەنتی بکرێت، چونکە ئەگەر دۆخەکە بەمشێوەیەی ئێستا بەردەوام بێت، تا پەسەندکردنی پڕۆژەیاسای بودجە بەغداد پارە بۆ ھەرێم نانێرێت، بۆیە پێدەچێت گرفت بۆ دابەشکردنی مووچەی مانگی چواری فەرمانبەران دروستببێت.

لەبارەی گواستنەوەی نەوتی ھەرێمیش، عەلی حەمەساڵح ئەوەی خستەڕوو، ٦٠%ـی پشکی بۆری نەوتی ھەرێم لەلایەن کۆمپانیای روسنەفت و ٤٠%ـی دیکەشی لەلایەن کۆمپانیای کارەوە خاوەنداریەتی دەکرێت، بەوھۆیەش ئەو دوو کۆمپانیایە تەنھا لە ساڵی ٢٠٢١دا ٨٣٠ ملیۆن دۆلاریان لەبەرامبەر کرێی گواستنەوەی نەوت وەرگرتووە و تورکیاش ٤٣٠ ملیۆن دۆلاری وەرگرتووە، واتە ١٥%ـی کۆی داھات بۆ گواستنەوەی نەوت بووە، بۆیەش بەغداد نایەوێت بچێتەژێرباری ئەو خەرجییە زۆرەوە.

نەرمین مەعروف، بە کوردسات نیوزی رایگەیاند، کۆبوونەوەکانی لیژنەی دارایی سەبارەت بە پڕۆژەیاسای بودجە بەردەوامە و ڕەنگە رۆژانی شەممە یاخود یەکشەممەی ھەفتەی داھاتوو ئەنجومەنی نوێنەران خوێندنەوەی دووەم بۆ پڕۆژەیاساکە بکات. پاشان لەناو کۆبوونەوەکە تێبینی پەرلەمانتاران وەردەگیرێت و کۆبوونەوە لەگەڵ لیژنەکان و وەزارەتەکان لەبارەیەوە دەکرێت. 

نەرمین مەعروف، ئەوەشی خستەڕوو، کە پێیوایە تا ٢٠ رۆژی تر ئەو رێکارانە کۆتاییان بێت و دواتر خوێندنەوەی سێیەم بۆ پڕۆژەیاساکە بکرێت. 

رۆژی پێنجی ئەم مانگە، ئەنجومەنی نوێنەران خوێندنەوەی یەکەمی بۆ پڕۆژەیاسای بودجە بۆ ساڵانی ٢٠٢٣ و ٢٠٢٤ و ٢٠٢٥ کرد. 

بەڕێوەبەرایەتی ھاتوچۆی سلێمانی رایگەیاند، داوا لە شۆفێران دەکەن ئاگاداری شۆفێریکردنیان بن لە شەقامی سەرەکی سلێمانی _ تاسڵووجە، بەھۆی کۆبوونەوەی باراناو بەشێکی شەقامەکە ئاستەنگی ھاتووچۆی بۆ درووستبووە و باشترە شەقامەکە بەکارنەھێنرێت تا نزمبوونەوەی ئاستی ئاوەکە،  لەحاڵەتی پێویستیدا بە ووریاییەوە شۆفێری بکرێت و خێرایی کەم بکرێتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، ئاستی ئاوەکە لەو شەقامە بەرزە، بەتایبەت لە ئاستی ھێزەکانی ۷٠ بەرەو تاسڵووجە ئاستەنگەکان زیاترن.

بەرزان کەریم، بەڕێوەبەری گشتی شارەوانییەکانی گەرمیان رایگەیاند، ئەم ھەڵمەتە جگە لە چاندنی سەدان درەخت و نەمام لە بلواری دوو دەروازەکەدا، رۆژانی داھاتووش بەردەوام دەبێت و ڕووبەرێکی فراوان سەوزایی لەدەروازەکە بۆ حەوانەی ھاووڵاتیان دروست دەکەن.

بەڕێوەبەری شارەوانییەکانی گەرمیان راشیگەیاند، جگە لە سەوزکردنی دەروازەی شار، پلانێکیان ھەیە کە تەواوی باخچەکانی ناو شاریش ببوژێننەوە و لەماوەی ساڵێکدا ڕووبەری سەوزایی لەکفریدا بۆ دوو ھێندە زیاد بکەن.

لەھەڵمەتی سەوزکردنی دەروازەی کفریدا، نزیکەی ١٠٠ درەختی گونجاو لەگەڵ ئاووھەوای ناوچەکەدا چێنران.

جەلال نوری، سەرپەرشتیاری ئیدارەی گەرمیان رایگەیاند، لەماوەی رابردوودا بەھۆی نەبوونی نەختینەی بانکییەوە کارەکانی ئەو پرۆژەیە راگیرابوون. بەڵام ئێستا کێشەکە چارەسەربووە و کارەکەش تەواو ئەکرێت.

قیرتاوکردنی رێگای دەروازەی کفری - کارێز بەشێکە لە پرۆژەی دووسایدی کفری- کەلار کە ماوەی زیاتر لەساڵێکە تەواوبووە. قیرتاوکردنی ئەم دەروازەیە کە دوو کیلۆمەترە کێشەی نەختینەی ھەبوو ھەتا لەم رۆژانەدا دەست بەکارەکانی کرایەوە و بڕیارە لەچەند رۆژی داھاتوودا تەواو بکرێت.

بەپێی ئاماری بەرێوبەرایەتیی گشتیی تەندروستیی سلێمانی، لەماوەی مانگی رابردوو لە رێكەوتی (1 بۆ 2023/3/31) (1.381) نەخۆش سەردانی نەخۆشخانەی پسپۆرییەكانی دڵیان كردووە لە شاری سلێمانی و 693 نەخۆش داخڵ كراون بەمەبەستی وەرگرتنی چارەسەر.

هاوكات لەو ماوەیەدا 466 بوژانەوەی دڵ ئەنجام دراوە و 31 نەشتەرگەری دڵ و 378 قەستەرە و 192 باڵۆن و 4 پەیس مەیكەر لەنەخۆشخانەی پسپۆرییەكانی دڵ ئەنجامدراوە.

مانگی ڕابردوو لەنەخۆشخانەی پسپۆڕییەكانی دڵ 252 پشكنینی سیتی سكان و 303 ئیكۆ و 310 هێڵكاری دڵ ئەنجام دراوە و 113 چارەسەری سروشتی كراوە و 127 تیشك گیراوە.

 

بە پێی راگەیاندنی وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزاری ھەرێم، حکومەتی ھەرێمی کوردستان وەک پاڵپشتییەک بۆ ھاووڵاتیان تا بتوانن قەرزە کەڵەکەبووەکانیان بدەنەوە، لە دوو ساڵی رابردوودا و تەنیا لە حەوت مانگی کارکردن بە بڕیارەکانی لێخۆشبوون، نزیکەی ٣١٩ ھەزار ھاوبەش سودمەندبوون لە بڕیاری لێخۆشبوونی ١٥%ی کرێی ئاو، کە پێنججار ئەو بڕیارە دەرکراوە، کۆی ئەو پارەیەش کە حکومەت لەو ھاوبەشانە خۆشبووە، نزیکەی حەوت ملیار دینار بووە. 

رۆژی دووشەممەش وەزارەتی شارەوانی و گەشتوگوزار لەسەر رەزامەندی حکومەتی ھەرێم، ماوەی مانگێکی دیکەی بۆ بڕیاری لێخۆشبوونی رێژەی ١٥%ی کرێی ئاو راگەیاند، کە لە ماوەی دوو ساڵی رابردوودا ئەوە پێنجەمینجارە بڕیاری لێخۆشبوون بۆ ھاوبەشانی ئاو درێژ دەکرێتەوە و لە ئێستاشەوە تا رۆژی ١٠ی٥ی ئەمساڵ کار بە بڕیارەکە دەکرێت.

میدیای تورکیا بڵاویکردەوە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ بومەلەرزەیەک بە گوڕی چوار پلە بەپێوەری ریختەر و بە قوڵی ٧.١٨ کیلۆمەتر لە ژێر زەوی، شارۆچکەی دولکادیرئۆڵوی سەر بە پارێزگای مەڕەشی ھەژاندووە.
سەرۆکایەتی بەڕێوەبردنی کارەسات و دۆخە لەناکاوەکانی تورکیاش رایگەیاندووە، بومەلەرزەکە زیانی گیانی و ماددی نەبووە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، بومەلەرزەیەکی دیکە بەگوڕی ٤.٢ پلە بە پێوەری ریختەر سنورە ئاوییەکانی باشوری رۆژھەڵاتی دوورگەی کیریتی لە دەریای ناوەڕاست ھەژاندووە.

ئەوەشی خستووەتەڕوو، بومەلەرزەکە لە قوڵایی ٧.٢٣ کیلۆمەتر لەژێر ئاستی دەریا روویداوە و چەقی بومەلەرزەکەش ٢٤٠ کیلۆمەتر لە شارۆچکەی داتچای سەربە پارێزگای موغلا دووربووە.

وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی ھەرێمی کوردستان، لە ڕوونکردنەوەیەک ئاماژەی بەوەکردووە، ھەرێمی کوردستان چەندین ساڵە میوانداریی سەدان ھەزار ئاوارەی ناوخۆی عێراق و پەنابەرانی وڵاتانی دەوروبەر دەکات و حکومەتی ھەرێم بە سینگفراوانییەوە، ھەوڵی یارمەتیدان و بەھاناوەچوونی ئاوارەکانی داوە و ئەزموونێکی سەرکەوتووی لە میوانداریی ئاوارەکان لەسەر ئاستی ناوچەکە خستووەتەڕوو، ھەمیشەش لەگەڵ گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە و سەربەرزانەی ئاوارە و پەنابەرانە بۆ سەر ماڵ و حاڵی خۆیان، بۆ ئەو مەبەستەش، جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی ھەرێم و بەغداد، باشترین نەخشەڕێگەیە بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان و ئاساییکردنەوەی بارودۆخی ژیانی ئاوارەکان و خەڵکی ناوچەکە.

راشیگەیاندووە، جێگەی داخە وەزیری کۆچ و کۆچبەران، لە چاوپێکەوتنێکی تەلەڤزیۆنیدا لەبری ئاماژەدان بە ھۆکارە سەرەکییەکانی نەگەڕانەوەی ئاوارەکان و ئاستەنگەکانی بەردەم ڕێککەوتنی شنگال، کەوتووەتە موزایەدەکردن و بڵاوکردنەوەی قسەی بێ بنەما لەبابەتی ئاوارەکان و بەکارھێنانیان بۆ مەرامی سیاسی.

وەزارەتی ناوخۆ جەختی لەوەشکردووەتەوە، ھۆکاری سەرەکیی نەگەڕانەوەی ئاوارەکان بە پلەی یەکەم، بوونی کۆمەڵێک ھێزی نایاساییە لە شنگال و جێبەجێنەکردنی ڕێککەوتنامەی حکومەتی ھەرێم و حکومەتی فیدڕاڵە لەمەڕ ئاساییکردنەوەی دۆخی شنگال.