کوردستان
لە بەردەوامیی ململانێ و پێشهاتە سیاسییەكانی جیهاندا، نرخی زێڕ بەردەوامە لە بەرزبوونەوە.
ئەمڕۆ لەگەڵ كردنەوەی بازاڕەكاندا، نرخی زێڕ بۆ ئاستێکی پێوانەیی رووی لە بەرزبوونەوە کرد و نرخی ئۆنسەیەک لە کانزا زەردەکە گەیشتە چوار هەزار و 600 دۆلار.
هاوکات لە بازاڕەکانی هەرێمی کوردستانیش نرخی مسقاڵێک عەیارە 18 بە 813 دینارە و زێری عەیارە 21ـیش بە 948 هەزار دینارە.
هاوکات مسقاڵێک زێڕی عەیارە 24 بە ملیۆنێک و 85 هەزار دینار مامەڵەی پێوەدەکرێت.
شارەزایانی ئابوری هۆكاری بەرزبوونەوەی کانزاکان بۆ هەڕەشەكانی ئەمریكا دەگەڕێننەوە کە لە ئێرانی دەکات، هەروەها ئەو سیاسەتە نەختینەیەی كە دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا پەیڕەوی دەكات بەیەکێکی تر لە هۆکارەکان دەزانن.
دۆسیەی لاھور جەنگی بورھان تەنھا بۆ وردبینی دەڕواتە ھەولێر، سەرچاوەیەکی یاسایی لە سلێمانی ئاشکرادەکات، دۆسیەی یاسایی ئەو تۆمەتبارە لە دادگای سلێمانی دەمێنێتەوە.
سەرچاوهیهكی یاسایی سلێمانی زانیاری لهبارهی دۆسیهی تۆمهتبار لاهور جهنگی بورهان و تۆمهتبارانی تر ئاشكرا كرد و رایگهیاند، دوای ئهوهی ئهمڕۆ تۆمهتباران بهمهبهستی دادگایكردن بهپێی مادەی 58 لهیاسای سزادانی عیراقی برانه بهردهم دادگا كه پهیوهسته به( ئیتفقای جینائی) رێككهوتنی تاوانكاری، لهسهر داوای پارێزهرانی تۆمهتبار (لاهور جهنگی بورهان و هاوهڵهكانی) كه داواكهیان ئاڕاستهی دادگای پێداچوونهوهی ( تهمیز ) ههرێم كردبوو و داوای پێداچوونهوهیان لهو دۆسێیه كردبوو، لهبهرانبهردا بهمهبهستی وردبینی دادگای تاوانهكانی سلێمانی دۆسێیهكهی رهوانهی دادگای تهممیزی ههولێر كرد، تهنها بۆ پێداچوونهوه بهو بڕیارانهی لهقۆناغی لێكۆڵینهوهدا دراون.
ئەوەشی خستەڕوو، دۆسیەکە تهنها بۆ پێداچوونهوه رهوانهی دادگای پێداچوونهوهی ( تهمیز ) لە ههولێر كراوه. كه ئهمهش لهروویی یاساییه ئاساییه بۆ ههموو كهیسێك دهكرێت .
ئەو سەرچاوە یاساییە ئاماژەی بەوەشکرد، جگه لهم دۆسیهى تۆمهتبار (لاهور جهنگی بورهان و تۆمهتبارانی تر) تۆمهتبارن بهدۆسیهیەكی دیکە بهپێی مادهی 406 له یاسای سزادانی عیراقی تایبهت بهتاوانی كوشتنی بهئهنقهست لهدادگای لێكۆڵینهوهی سلێمانی.
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی لە 48 سەعاتی داهاتوودا شەپۆلێکی بەفر و بارانبارین ناوچە جیاوازەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی هەرێم لە راگەیەنراوێکدا پێشبینییەکانی بۆ ئەمڕۆ و سبەینێ بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان بەگشتی نیمچە هەور دەبێت، لەناوچە سنوریەکانی رۆژهەڵات و بەشێک لەپارێزگای سلێمانی( سەنتەری شار تا ناوچە سنوریەکان) پێشبینی بەردەوامی دروست بوونی تەم دەکرێت بەرێژەی جیاجیا تا کاتەکانی درەنگانی شەو.
ئاماژەی بەوەشکرد، لەئەنجامی هاتنی شەپۆڵێکی تری بەفر و باران لە دەریای سپی ناوەڕاست، لەکاتەکانی ئیوارە کاریگەری دەگاتە هەرێم، سەرەتا لەناوچەکانی پارێزگای دهۆک بەشێوەی نمەباران و بەفر لەناوچە شاخاوییە سنوریەکانی باکور دەست پێدەکات، پاشان کاریگەری درێژ دەبێتەوە بۆ ناوچەکانی ناوەڕاستی هەرێم هەروەها دابارین بەشێوەی نمە باران و بەفر لەناوچە شاخاوییە بەرزەکان دەست پێدەکات.
کەشناسی هەرێم ئەوەشی خستەڕوو، سبەینێ ئاسمان هەوری باراناوی دەبێت و لە سەرتاسەری هەرێم بەشێوەی نمەباران وبەفربارین لەناوچە بەرزەکان بەردەوام دەبێت، هەروەها کاریگەری نا سەقاگیری ئاسمانی هەرێم تا رۆژی چوارشەممە درێژدەبێتەوە.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی
هەولێر :11 پلەی سیلیزی
پیرمام 8 پلەی سیلیزی
سۆران 3 پلەی سیلیزی
حاجی ئۆمەران 1- پلەی سیلیزی
سلێمانی 6 پلەی سیلیزی
چەمچەماڵ 9 پلەی سیلیزی
دهۆک 7 پلەی سیلیزی
زاخۆ 7 پلەی سیلیزی
کەرکوک 12 پلەی سیلیزی
هەڵەبجە : 8 پلەی سیلیزی
گەرمیان : 12 پلەی سیلیزی
دوای شکانی بۆری ئاوی ئیفرازی سێی هەولێر، توانرا بۆرییەکە چاکبکرێتەوە و بەڕێوەبەرایەتی ئاوی هەولێریش دەڵێت: چاوەڕوان دەکرێت پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ ئاو قۆناغ بە قۆناغ بگاتەوە هاووڵاتیان.
بەڕێوەبەرایەتی ئاوی هەولێر بڵاویکردەوە، دوای ئەوەی دوێنێ بۆڕی هێڵی گوێزەرەوەی ئاوی ئیفرازی سێ، لە جۆری GRP شکا، دەستبەجێ تیمەکانیان گەشیتە شوێنی شکانەکە.
ئاماژەی بەوەکرد، لەدرەنگانی شەو بۆڕیەکە چاککرایەوە لەئێستادا ئاو بەئاراستەی کۆگاکان رەوانە دەکرێت.
بەڕێوبەرایەتی ئاوی هەولێر ئەوەشی خستەڕوو، چاوەڕوان دەکرێت پاش نیوەڕۆی ئەمڕۆ قۆناغ بە قۆناغ ئاو بگاتەوە ئەو هاووڵاتییانەی کە بەهۆی شکانی بۆڕی گوێزەرەوەی ئاوی ئیفراز سێ بێ ئاو بوون.
هاتوچۆی هەڵەبجە بەهۆی دروستبوونی تەمێکی چڕەوە لە پارێزگاکە ئاگاداری شۆفێران دەکاتەوە، لایتی بەرز بەکارنەهێنن و خێرایی ئۆتۆمبێلەکانییان کەمبکەنەوە.
بەڕێوەبەرایەتی هاتووچۆی پارێزگای هەڵەبجە راگەیەنراوێکی بڵاوکردەوە و دەڵێت: بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی هەڵەبجە ئاگاداری شۆفێران دەکاتەوە کە بەهۆی نزمبوونەوەی پلەکانی گەرما و دروستبوونی "تەمێکی چڕ" لە سنوری پارێزگای هەڵەبجە و دەورووبەری و هۆیەوە کەمبوونەوەی ئاستی بینین لە ئێستادا، داواتان لێدەکەین پابەندی رێنماییەکانی هاتوچۆ بن، خێرایی کەمبکەنەوە، گرنگی بدەن بەلایتی ئۆتۆمبێلەکانتان، بەتایبەت لایتی "تەم" بەکاربهێنن و بەدووربن لەبەکارهێنانی لایتی بەرز (فوول لایت).
دەشڵێت، "شۆفێرانی بەڕێز بۆ کاری پێویست نەبێت سەردانی رێگەوبانەکانی دەرەوەی شار مەکەن، چونکە ئاستی بینین کەمبووەتەوە".
بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە ماڵی مام لە بەغداد پێشوازی لە وەفدێکی باڵای حیزبی تەقەدوم بە سەرۆکایەتیی محەمەد تەمیم، جێگری سەرۆکی حیزبەکە کرد.
لە کۆبوونەوەکەدا رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی، دەرباز کۆسرەت رەسوڵ، رزگار حاجی حەمە، ئەندامانی مەکتەبی سیاسی و خالید شوانی، وەزیری دادی عیراق ئامادەیبوون، رەوشی سیاسیی عیراق و ناوچەکە خرایەبەر باس.
لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە پێکهێنانی حکومەتی نوێی عیراق لە کاتی خۆیدا کرایەوە.
مامۆستایەکی ئایینی رایدەگەیەنێت: ئەوەی لە رۆژئاوای کوردستان بەسەر خوشک و براکانمان دێت تەنها تاوانیان کورد بوونیانە.
مەسعود جاف مامۆستای ئایینی لە میانی بەشداریکردنی لە بەرنامەی پانۆرامای کوردسات نیوز رایگەیاند، هیوادارین ئەوەی لە حەلەب رویدا دوا ناخۆشی بێت بۆ گەلی کورد.
وتیشی، ئەوەی دەسەڵاتی ئێستای سوریا دەیکات هیچ جیاوازییەکی لەگەڵ رژێمی ئەسەدا نییە، هەروەها کورد گەلێکی ستەملێکراوە و هیچ کاتێک پشتیوانی لە زوڵمکردن ناکات.
مەسعود جاف ئاماژەی بەوەشکرد، پێی وایە شەهید زیاد حەلەب ئەگەر لە ئەحمەد شەرع موسڵمان تر نەبێت کەمتر نییە، چونکە گەنجێکی ئازا و بوێر بوو تەنها بەرگری لە گەلەکەی دەکرد.
ئەو مامۆستای ئایینیە راشیگەیاند، هەندێک میدیای عەرەبی رۆڵیکی خراپ دەبینن لە دژایەتیکردنی کورد، وەک لە چەند رۆژی رابردوودا لە هێرشکردنە سەر گەڕەکە کوردییەکانی حەلەب بینیمان.
بەپێی ئامارێکی تەندروستی سلێمانی، ساڵی رابردوو زیاتر لە 19 هەزار نەخۆش شووشتنەوەی گورچیلەیان لە سەنتەری گورچیلەی دەستكرد بۆ كراوە.
بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی بڵاویکردەوە، لە ساڵی 2025دا، 19 هەزار و 121 نەخۆش شووشتنەوەی گورچیلەیان لە سەنتەری گورچیلەی دەستكرد لەشاری سلێمانی بۆ ئەنجام دراوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، هاوكات ساڵی رابردوو لە سەنتەری گورچیلەی دەستكرد 277 نەشتەرگەری تایبەت بە گورچیلە ئەنجام دراوە و هەزار و 239 سۆنەر كراوە بۆ ئەو نەخۆشانەی سەردانی سەنتەرەكەیان كردووە.
لە خورماڵ روداوێکی هاتوچۆ بەهۆی تەمومژەوە رویدا و بەهۆیەوە کەسێک گیانی لەدەستدا.
بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی پارێزگای هەڵەبجە بڵاویکردەوە، سەعات 7:10ـی ئەمشەو بەهۆی تەمومژەوە روداوێکی هاتوچۆ لە جۆری وەرگەڕان لە گوندی دێکۆنی سەر بە قەزای خورماڵ رویدا.
ئاماژەی بەوەشکرد، بەهۆی روداوەکەوە گەنجێکی تەمەن 19 ساڵ گیانی لەدەستدا و سێ کەسی تریش برینداربوون.
پەیامنێری کوردسات نیوز لە هەڵەبجە رایگەیاند، ئەو گەنجەی گیانی لەدەستداوە ماوەی دوو مانگە هاوسەرگیری ئەنجامداوە.
بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی تەندروستی سلێمانی، لە ساڵی 2025دا، زیاتر لە 26 هەزار ژەمە تیشك بۆ تووشبووانی شێرپەنجە لە سەنتەری ژیانەوە ئەنجامدراوە.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی تەندروستی سلێمانی لە راگەیەندراوێکدا دەڵێت، "بەپێی ئاماری بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی لە ماوەی ساڵی رابردوو دوو هەزار و 505 نەخۆش سەردانی سەنتەری ژیانەوە بۆ چارەسەری شێرپەنجە بە تیشكیان كردووە و چارەسەری پێویست بۆ هەزار و 210 نەخۆش کراوە".
لە راگەیەندراوەکەشدا هاتووە، "سەردانیکەران هەزار و 40 کەسیان لە رەگەزی نێر بوون و هەزار و 465 کەسی دیکەیان لە رەگەزی مێ بوون".
بەپێی راگەیەندراوەکە، "هەزار و 862 نەخۆش خەڵكی سلێمانی و هەڵەبجە بوون و 643 نەخۆش خەڵكی شارەكانی تری هەرێمی كوردستان و عیراق بوون، هاوكات ساڵی رابردوو لە سەنتەری ژیانەوە بۆ چارەسەری شێرپەنجە بە تیشك 26 هەزار و 238 ژەمە تیشك بۆ تووشبووانی شێرپەنجە كراوە، پشكنینی سیتی سكان بۆدوو هەزار و 780 نەخۆش كراوە و 62 نەخۆش چارەسەری ناوەكیان وەرگرتووە".
وەزارەتی ناوخۆی هەرێم رایگەیاند، ئەو هاووڵاتیانەی نەیان توانیوە لە ماوەی 60 رۆژدا ئۆتۆمبێلەکانیان تۆماربکەن تا 1-2-2026 لە سزای دواکەوتن دەبەخشرێن
لە نوسراوەکەی وەزارەتی ناوخۆدا ئاماژە بەوەکراوە، بڕیارەکە بە مەبەستی هاوکاریکردنی ئەو هاووڵاتییانەیە، کە بە هەر هۆکارێک نەیانتوانیوە لە کاتی خۆی و لە ماوەی 60 رۆژدا ئۆتۆمبێلەکانیان تۆماربکەن یان گواستنەوەی خاوەندارێتی بۆ ئەنجام بدەن.
وەزارەتی ناوخۆ دەڵێت رەزامەندی دراوە تا 1ـی2ـی 2026 لە سزای دواکەوتن ببەخشرێن، ئەمە لە کاتێکدایە سزای دواکەوتنی تۆمارکردنی ئۆتۆمبێل یاخود گواستنەوەی خاوەندارێتی بۆ هەر رۆژێک 10 هەزار دیناری عیراقییە.
یەکێتی پیاوانی کوردستان، ئاماری توندوتیژییەکانی بەرانبەر بە پیاوان بۆ ساڵی 2025 بڵاوکردوەتەوە و بە گوێرەی ئامارەکە 611 حاڵەتی توندوتیژی جۆراو جۆر تۆمارکراوە و لەو ساڵەشدا 73 حاڵەتی کوشتن تۆمارکراوە.
بورهان عەلى، سەرۆکى یەکێتى پیاوانى کوردستان، لە میانی بەشداریکردنی لە بەرنامەی بەیانی کوردسات نیوزدا ئاماری توندوتیژییەکان بەرانبەر بە پیاوان خستەڕوو.
ئاماژەی بەوەکرد، بە پێی لیژنەی بەدواداچون و تۆمارکردنی کەیسەکانیان لە رێکخراوی یەکێتی پیاوانی کودستان، کە لە(1ـی1ـی 2025) بۆ (31ـی12ـی2025) تۆماریان کردوە ژمارەی ئەو کەیس و سکاڵایانە پیاوان تۆماریان کردوە بەرانبەر بە رەگەز مێ 611 حاڵەتە و جۆری حاڵەتەکانیش جیاوازە .
لەو ئامارەدا، 73 کەیسیان بریتییە لە حاڵەتی کوشتن، کە 19 یان لەلایەن ژنەوە بووە، بە هاوکاری کەسی تر و 53 حاڵەتی دەرکردنی پیاویش هەبووە لە ماڵ و 35 حاڵەتی خیانەتی هاوسەریش تۆمارکراوە.
بەگوێرەی داتاکانی یەکێتی پیاوانی کوردستان، جۆری سکاڵاو توندوتیژییەکان جیاوازن و دەرکردنی پیاوی بەتەمەن 53 حاڵەت و خیانەتی هاوسەریش 35 حاڵەتە، تەداخولی کەسوکار 241 حاڵەت و فشاری دەرونی توندوتیژی سێکسیش نۆ حاڵەت تۆمارکراوە.
هەروەها ناوزڕاندن 13 حاڵەت و دەستبەسەرداگرتنی موچەش 13 حاڵەتە و یەکێتی پیاوان 214 حاڵەتی دەستبەسەرداگرتنی منداڵ یان بێبەشکردنی باوک لە بینینی منداڵیان تۆمار کردوە.
سەرۆکی ژوری بازرگانی سلێمانی رایگەیاند، بەهۆی زیادکردنی باج و رسوماتی گومرگییەوە نرخی کاڵاکان زۆر بەزر دەبنەوە و ئەمەش بازرگانانی لە تەواوی عیراق بە هەرێمی کوردستانیشەوە نیگەران کردوە، ئاماژەی بەوەکرد لەم سیستمە نوێیەدا نرخی هەر کیلۆیەک جلوبەر، لە دۆلار و نیوێکەوە بەرزبوەتەوە بۆ هەشت دۆلار.
ئەمڕۆ چوارشەممە، لە کۆنفرانشکی رۆژنامەوانیدا نەوزاد غەفور، سەرۆکی ژوری بازرگانی سلێمانی رایگەیاند حکومەتی عیراقی بانگەشەی ئەوەدەکات ئەم زیادکردنە بۆ پاراستنی بەرهەمی ناوخۆیە، بەڵام دەبێت پێداچونەوەی پێدابکرێت و ئەمە دەبێتە هۆی بەرزبونەوەی نرخ.
ناوبراو رایگەیاند، سیستمی ئەسیکۆ لە ساڵی 2010وە دەرچوە و لە سەرەتای ئەمساڵەوە چوەتە بواری جێبەجێکردنەوە، گەرچی تا ئێشتا نەبوەت ژهۆی گرانبونی شمەک و کاڵا لە بازاڕدا، بەڵام لە داهاتوودا کاریگەرییەکان دەردەکەوێت و نرخەکان زۆر بەزردەبنەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، بە گوێرەی سیستەمەکە، نرخی خەمڵاندیش زیادی کردوە و هاوردەکردنی جلوبەرگ پێشتر کیلۆی دۆلار و نیوێک بوە ئێستا بە هەشت دۆلارە دەخەمڵێت و وەرگرتنی باجیش لە ٪3 وە بەرز بوەتەوە بۆ ٪10 .
نەوزاد غەفور ئەوەشی خستەڕوو، جێبەجێکردنی ئەو سیستەمە نوێیە تەواوی بازرگانانی عیراق و هەرێمی کوردستانی نیگەرانکردوە و کاریگەریەکەی لە داهاتوودا دەردەکەوێت و دەبێت هۆی بارگرانی بۆسەر هاووڵاتییانیش.
لە سنوری پشدەر، هەوڵی دزینی محاویلەکەی کارەبا دراوە و کارەبای هەرێمیش رایگەیاندوە دوای ئەوەی نەیوانتوانیوە بیدزن، هێزەکانی ئاسایش و پۆلیس سەرقاڵی لێکۆڵینەوەو بەدوا داچوونن بۆ دۆزینەوەی تاوانباران و رادەستکردنیان بە یاسا.
ئەمڕۆ یەکشەممە بەڕێوەبەرایەتی کارەبای هەرێم لەگەڵ بڵاوکردنەوەی چەند وێنەیەک، شەوی رابردو لە قەزای پشدەر، چەند کەسێک هەوڵیان داوە محاویلەیەکی کارەبا بدزن و سەرکەوتوو نەبون.
ئاماژەیان بەوەشکردوە، محاویلەکە لە گردی حوسنی بۆ بیری غاباتی قەڵادزێ دانراو و دزەکان محاویلەکەیان بەرداوەتەوە بۆ سەر زەوی بەڵام نەیان توانیوە بیبەن.
ئەوەشیان خستوەتەڕوو، تیمەکانی کارەبا محاویلەکە بۆ هۆبەی کارەبای قەڵادزێ دەگوازنەوە و هێزەکانی ئاسایش و پۆلیس سەرقاڵی لێکۆڵینەوەو بەدوا داچوونن بۆ دۆزینەوەی تاوانباران و رادەستکردنیان بە یاسا.