کوردستان
سەرۆک بافڵ: كوردسات لە سەرەتای دروستبوونییەوە میدیایەكی سەنگین و بەرپرسیاربووە
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، بەبۆنەی ٢٥ هەمین ساڵیادی دامەزراندنی دەزگای میدیایی کوردسات، پیرۆزبایی لە دەزگاکە دەکات و دەڵێت، "كوردسات لە سەرەتای دروستبوونییەوە میدیایەكی سەنگین و بەرپرسیاربووە، پابەند بە بنەما باڵاكان كاریكردووە و سەكۆیەك بووە بۆ گەیاندنی راستییەكان، لە بوارە كولتووری و كۆمەڵایەتییەكاندا رۆڵێكی باڵای گێڕاوە و میوانێكی شیرینی ماڵەكان بووە".
دەقی پەیامەکەی سەرۆک بافڵ
بەڕێزان لە دەزگای میدیایی کوردسات
یادی ٢٥ ساڵەی دامەزراندنی دەزگای میدیایی كوردسات پیرۆزبێت و هیوای بەردەوامی و سەركەوتنی زیاترتان بۆ دەخوازم.
كوردسات لە سەرەتای دروستبوونییەوە میدیایەكی سەنگین و بەرپرسیاربووە، پابەند بە بنەما باڵاكان كاریكردووە و سەكۆیەك بووە بۆ گەیاندنی راستییەكان. لە بوارە كولتووری و كۆمەڵایەتییەكاندا رۆڵێكی باڵای گێڕاوە و میوانێكی شیرینی ماڵەكان بووە.
هیوادارم لە ساڵی نوێی كاركردنتاندا بە دڵسۆزی و داهێنانی زیاترەوە لە خزمەتەكانتان بەردەوامبن و ئێمەش پشتیوانتان دەبین.
شاد و سەرفرازبن
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان داوا دەكات بە زووترین كات كابینەی دەیەمی حكومەتی هەرێم پێكبهێنرێت
مەسعود بارزانی سەرۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان رایگەیاند، دەبێت وەڵامی دەنگ و داواكاریی خەڵكی كوردستان بدرێتەوە، بە زوویی كابینەی دەیەمی حكومەتی هەرێم پێكبهێنرێت.
سەرۆكی پارتی لە پەیامێكدا كە بۆ هاتنی ساڵی نوێ بڵاوی كردۆتەوە داوا دەكات، لە چوارچێوەی دەستور و ڕێككەوتنەكان و لە رێگەی دیالۆگ و هەماهەنگی نێوان حكومەتی عیراقی فیدڕاڵ و حكوومەتی هەرێم، كێشەكانی نێوان هەردوولا چارەسەر بكرێن و چیتر كۆسپ و تەگەرە بۆ مافەكانی خەڵكی كوردستان دروست نەكرێن.
د.خەسرەو گوڵ ئەندامی مەکتەبی سیاسی یەکێتی لە یادی کوردساتدا پەیامێکی بڵاوکردەوە و رایگەیاند؛ کوردسات نموونەیەکی دیارو گەشاوەی میدیای کوردییە ، کە هەمیشە لەسەر یەک هێڵی پیشەیی ، کوردستانی بەرپرسیارانە ، پەیامەکانی گەیاندووەو نەبۆتە بەشێک لەو فەوزا میدیایەی کە بەداخەوە دوور لەبنەماکانی کاری راگەیاندن و بە ئەجندایی ئاڕاستەکرا کار دەکەن بۆ شێواندنی کۆمەڵگاکەمان.
دەقی پەیامەکە:
بەڕێز بەڕێوەبەر و میدیاکارانی دەزگای میدیایی کوردسات
لەیادی ٢٥ ساڵەی دامەزراندنی کوردساتی ئازیز لەناخی دڵمەوە پیرۆزبایی گەرمتان لێدەکەم ، هیوای سەرکەوتن و پێشکەوتنی زیاترتان بۆ دەخواز .
کوردسات نموونەیەکی دیارو گەشاوەی میدیای کوردییە ، کە هەمیشە لەسەر یەک هێڵی پیشەیی ، کوردستانی بەرپرسیارانە ، پەیامەکانی گەیاندووەو نەبۆتە بەشێک لەو فەوزا میدیایەی کە بەداخەوە دوور لەبنەماکانی کاری راگەیاندن و بە ئەجندایی ئاڕاستەکرا کار دەکەن بۆ شێواندنی کۆمەڵگاکەمان .
شانازی بە مێژووی کارکردنتانەوە دەکەین ، بەرێزیشەوە رۆڵ و ماندووبوون و خەمخۆری خوشکی ئازیزمان و دامەزرێنەی دەزگای میدیایی کوردسات خاتوو ( هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد ) بەرزرادەگرین . کەپەرۆشانە لەخەمی پاراستنی بەهابەرزەکانی کۆمەڵگاکەمان و بنیادنانی میدیایەکی سەنگین و پیشەیدا بوو . کە خزمەتەکانی بۆ هەمیشە بە زیندوویی دەمێننەوە و هیوای سەلامەتی هەمیشەیی بۆ دەخوازین .
ئێوەش هەر شادبن ، چاوەڕێی گۆڕانکاری و هەنگاوی گەورەترتان لێدەکەین .
د. خەسرەو گوڵ
کەناڵی گەلی کوردستان لە یادی دامەزراندنی دەزگای میدیایی کوردسات پەیامێکی پیرۆزبایی بڵاوکردەوە و رایگەیاند؛ کوردسات وەک هەمیشە دەنگی کوردان بووە و لەسەر هەمان رێگاو رێچکە بەردەوامە کوردسات هەمیشە کەناڵە دڵخوازەکەی خێزانی کوردی بووە
دەقی پەیامی پیرۆزباییەکە:
٢٥ ساڵ داهێنان و کۆکردنەوەی خێزان پیرۆزبێت ...
بەڕێز بەڕێوەبەرو کارمەندانی کەناڵی ئازیزی کوردسات بەناوی کەناڵی گەلی کوردستانەوە پیرۆزبایی گەرم ئاراستەی دامەزرێنەران و سەرپەرشتیارو بەڕێوەبەرو یەک بەیەکی کارمەندانی کەناڵە ئازیزەکەمان دەکەین کوردسات وەک هەمیشە ماڵی هەموان ببووە کوردسات وەک هەمیشە دەنگی کوردان بووە و لەسەر هەمان رێگاو رێچکە بەردەوامە کوردسات هەمیشە کەناڵە دڵخوازەکەی خێزانی کوردی بووە لە هەرکوێ یەکی دنیا ببون بۆیە لە ٢٥ ساڵەی دامەزراندیدا هیوادارین کوردسات هەمیشە گەشاوە و بەرەوپێش هەنگاوی زیاتر و زیاتر بنێت ...
دوبارە پیرۆزە و هەر سەرکەوتووبن ...
کەناڵی گەلی کوردستان ..
جەلال شێخ ناجی سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری، پیرۆزبایی ٢٥ هەمین ساڵیادی دامەزراندن لە کوردسات دەکات و لە پایەمێکیدا دەڵێت، "کوردسات وەک میدیایەکی بەرپرسیارو نیشتمانیی بەرنامەکانی جێگای رەزامەندی هەموومان بووە ، خزمەتەکانی ، سیاسەتی میدیایی ئاڕاستەکراوی کە دەرهاویشتەی پێکهاتەی فرەڕەنگی کوردەوارییە ، وایکردووە ببێتە جێگای متمانەی هەموومان و وەک کەناڵێکی نیشتمانیی جێی خۆی بکاتەوە. کەئەمەش کوردسات لە میدیاکانی تر جیادەکاتەوە".
دەقی پەیامەکە
بەڕێزانمان لە دەزگای میدیایی کوردسات
یادی ٢٥ هەمین ساڵەی دامەزراندنی دەزگای میدیایی کوردسات لەهەموولایەکتان پیرۆزبێت ، دەستی ماندووبوون ، داهێنان ، کۆشش و بەردەوامیتان لەخزمەتکردنی راگەیاندنی سەنگین و پیشەیی دەگوشین ، و هیوای گەشەکردن و سەرکەوتنی زیاترتان بۆ دەخوازین .
کوردسات وەک میدیایەکی بەرپرسیارو نیشتمانیی بەرنامەکانی جێگای رەزامەندی هەموومان بووە ، خزمەتەکانی ، سیاسەتی میدیایی ئاڕاستەکراوی کە دەرهاویشتەی پێکهاتەی فرەڕەنگی کوردەوارییە ، وایکردووە ببێتە جێگای متمانەی هەموومان و وەک کەناڵێکی نیشتمانیی جێی خۆی بکاتەوە. کەئەمەش کوردسات لە میدیاکانی تر جیادەکاتەوە .
بەو هیوایەی لەساڵی نوێی کارکردنتاندا پێشکەوتنی زیاتر ببینن و خزمەتی زیاتری گەل و وڵاتەکەتان بکەن .
جەلال شێخ ناجی
سەرۆکی ئاژانسی پاراستن و زانیاری / زانیاری
پۆلیسی کەرکوک رایگەیاند، دوو کەسی بە تۆمەتی ئەشکەنجەدانی منداڵە ١٠ساڵانەکە دەستگیرکردووە.
ئەو منداڵە ئەمڕۆ لە نەخۆشخانەی کۆماریی کەرکووک گیانی لەدەستدا.
بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان، منداڵەکە "لە لایەن مام و ئامۆژنییەوە بە دار، ئاسن و ئاگر ئەشکەنجە درابوو".
وەزیری تەندروستی رەتی دەكاتەوە كە بۆ پشكنینی نەخۆش تاقیگەی نەخۆشخانەكانی كەرتی گشتی درابێت بەكەرتی تایبەت
لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەوانیدا د.سامان بەرزنجی، وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێم رایگەیاند: بۆ پشكنینی نەخۆش هیچ یەكێك لە تاقیگە و نەخۆشخانەكانی كەرتی گشتی نەدراوە بە كەرتی تایبەت و هاوڵاتیانی هەرێم دڵنیا دەكاتەوە كە ئەو هەواڵە دورە لە راستییەوە و ئەركی وەزارەتەكەیەتی كە سەرپەرشتی كردن، جێبەجێ كردن و ئەنجامدان و گەڕاندنەوەی پشكنینەكە بۆ چارەخوازەكان بكات.
وتیشی: پشكنینی چارەخوازەكان لە (١٠٠%) لای وەزارەتی تەندروستی حكومەتی هەرێمی كوردستانە،. وەك دەرمان نییە كە نێوی لای حكومەت و بەشەكەی دیكەی لای كەرتی تایبەت بێت.
وەزیری تەندروستی حكومەتی هەرێم ئاماژەی بۆ ئەوەكرد، نرخی بلیت و پشكنییەكان وەك پێشتر دەمێننەوە و ئاڵوگۆڕ لە نرخەكانیاندا ناكرێت، كەلەنێوان (٥٠٠ بۆ ١٠٠٠) دینار دەبێت، بەڵام هەندێك پشكنینی دیكە هەیە كە كەمێك نرخەكەیان بەرزە و بەگشتی نرخەكانیش زۆر كەمە..
ئەمڕۆ ٢٨ ساڵ تێدەپەڕێت بەسەر گەورەترین لەشكركێشی سوپای توركیا بۆسەر هەرێمی كوردستان و بە ئۆپراسیۆنی "چنگ" یاخود "چەكوشی دووەم" ناسراوە.
لەو كاتەدا هەرێمی كوردستان بە رەوشێكی هەستیاردا تێدەپەڕی بەو پێیەی تەنها چەند مانگێك بەسەر روداوەكانی ٣١ـی ئابدا تێپەڕیبوو، ئامانجی ئۆپەراسیۆنەكەش وەك ئەوەی لە راگەیاندراوەكانی ئەوكاتی سوپای توركیادا هاتووە، هەڵوەشاندنەوەی ژێرخانی پەكەكە و نەهێشتنی توانای چالاكییان بووە لە ناوچەكەدا.
ئۆپراسیۆنی "چەكوشی دووەم" كە هەندێك جار بە ئۆپەراسیۆنی "چنگ" ناودەبرێت، لە ٣٠ـی كانوونی یەکەمی ١٩٩٦ دەستیپێكرد، كاتێك هێزە سەربازییەكانی توركیا كە هێزە تایبەتەكان و سەربازی زەمینی و پشتیوانی ئاسمانییان تێدابوو، سنوورەكانی نێوان توركیا و عێراقیان بەزاند و هاتنە ناو خاكی هەرێمی كوردستان.
ئامانجی ئۆپراسیۆنەكە بە پلەی یەكەم كەمپ و بارەگاكانی پەكەكە بووە لە ناوچەكانی خواكورك و چیای قەندیل و گارە لە نزیك سنووری توركیا، بەڵام ئەو هێرشانە و رەوشی دوای روداوەكانی ٣١ـی ئاب، بوونە سەرەتای جێگیربوونی سوپای توركیا لە هەرێمی كوردستان بەشێوەیەك كە لە ئێستادا زیاتر لە ٣٠ سەربازگە و خاڵی سەربازییان لە هەرێمی كوردستاندا هەیە.
ئۆپراسیۆنە سەربازییەكەی توركیا لە ساڵی ١٩٩٦ بە سەركردایەتی تانسۆ چیلەر سەرۆك وەزیران ئەوكات و حكومەتە هاوپەیمانەكەی ئەنجامدرا.
لەو كاتەدا توركیا تا رادەیەك هەماهەنگی لەگەڵ پارتی دیموكراتی كوردستان هەبوو، بەوپێیەی سنوورەكانی هاوسنووری ئەو ناوچانە بوون كە دوای ٣١ـی ئاب لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە بەڕێوەدەبران.
لەو كاتەدا كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی لەوانە وڵاتانی وەك ئەمریكا و یەكێتی ئەوروپا نیگەرانی خۆیان لەبارەی سەروەری عیراق و ئەنجامە مرۆییەكانی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەكانی توركیا دەربڕی، بەڵام تاڕادەیەكی زۆر خۆیان لە گرتنەبەری هەنگاوی راستەوخۆ بۆ رێگریكردن لە دەستدرێژییەكانی توركیا بۆسەر هەرێمی كوردستان بەدوور گرت.
سەرچاوەیەک لە نەخۆشخانەی کۆماری بە کوردسات نیوزی راگەیاند، ئەو منداڵەی کەرکوک، کە شەوی رابردوو بەهۆی ئەشکەنجە و لێدانەوە لەهۆش خۆی چووبوو و گەیەنرابووە نەخۆشخانە، ئێستا لەناو نەخۆشخانە گیانیلەدەستداوە.
شەوی رابردوو، سەرچاوەیەک لە نەخۆشخانەی کۆماری کەرکوک بەکوردسات نیوزی راگەیاند، درەنگانی شەو منداڵێکی تەمەن ١٠ ساڵ کە لەهۆشخۆی چووبوو گەیەنرایە بەشی فریاکەوتنی نەخۆشخانەکە، دوای بینینی منداڵەکە لەلایەن کارمەندە تەندروستیەکانەوە بۆیان دەرکەوت لەژێر لێدان و ئەشکەنجە و ئازار منداڵەکە لەهۆشخۆی چووە و بوراوەتەوە.
منداڵەکە هەر لە شەوی رابردووەوە تاوەکو پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆش کە گیانیلەدەستداوە، لە ژووری چاودێری چڕدا ماوەتەوە.
ئاماژەی بەوەشکرد، دەست بەجێ پۆلیسی نەخۆشخانەی کۆماری لە کەرکوک پەڕاوی لێکۆڵینەوەیان بۆ رووداوەکە کردووەتەوە.
لە لێکۆڵینەوەکاندا ئەوە دەرکەوتووە منداڵەکە باوکی لە رابردوودا دەستگیرکراوە و دایکیشی جیابووەتەوە، لە گەڕەکی کۆبانی کەرکوک لەلای مام و ئامۆژنێکی ژیاوە.
شەوی رابردوو دوای وەرگرتنی وتەی منداڵەکە، پۆلیسی نەخۆشخانەی کۆماری فەرمانی دەستگیرکردنی بۆ مامی منداڵەکە دەرکردووە و دەست بەجێ مامەکە دەستگیر کراوە.
مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان سەرەخۆشی لە خانەوادەی نووسەر و رەخنەگری ئەدەبی کەمال غەمبار دەکات.
مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانی کوردستان لە راگەیەنراوێکدا بڵاویکردووەتەوە، "بۆ کۆچی دوایی مامۆستا و نووسەر و رەخنەگری ئەدەبی دکتۆر کەمال غەمبار، پرسە و هاوخەمی خۆمان بە ئێوە و خانەوادەکەتان و نێوەندی روناکبیری کوردستانی رادەگەیەنێین".
ئاماژەی بەوەشکردووە، "مامۆستا کەمال غەمبار، روناکبیريکی نیشتمانپەروەر و نووسەر و وەرگێڕ و ڕەخنەگرێکی ئەدەبیی دیار بوو، خاوەنی دەیان نووسین و بەرهەمی بەپێزە بۆ کتێبخانەی کوردی، مامۆستا و پەرورەدکارێکی گەورەش بوو، لەیەزدانی مەزن داواکارین سەبوری و ئارامی بە هەموولایەک بدات و کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرین شاد بکات".
ئەمڕۆ دووشەممە، کەمال غەمبار نووسەر و وەرگێڕ و رەخنەگری ئەدەبی لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا کۆچیدوایی کرد.
ئەمڕۆ ١٨ ساڵ بەسەر لەسێدارەدانی سەدام حسێندا تێپەڕی، ئەو سەرۆکە دیکتاتۆرەی ماوەی ٢٤ ساڵ حوکمی عیراقی کرد.
سەدام حسێن مەجید، چوارەم سەرۆککۆماری عێراق و ئەو دیکتاتۆرەی لەپاڵ چەندین سەرۆکی دیکتاتۆری دیکەدا چەندین تاوانی دژ بە کورد ئەنجامدا، کە ئێستاش دوای زیاتر لە ٣٣ ساڵ لە رووخانی رژێمە دیکتاتۆرەکەی لە کوردستان و ٢١ ساڵ لە عیراق، هێشتا کاریگەریی تاوان و کارەکانی لەسەر خاکی هەرێمی کوردستان و دەروونی ماڵ بە ماڵ و تاک بە تاکی ئەو کەسانەدا ماوە کە ئەگەر بۆ ساتێکیش بێت ماوەی حوکمی ئەویان بینیوە.
سەدام حسێن لە ٢٨ی نیسانی ساڵی ١٩٣٧ لە گوندی عۆجە'ی سەر بە تكریت لەدایك بووە، خانەوادەكەی سەرقاڵی كشتوكاڵ و ئاژەڵداری بوون و سێ زڕبرای هەبووە بەناوەكانی بەرزان و وەتبان و سەبعاوی، هەرسێ براکەی لەسەردەمی دەسەڵاتی سەدامدا پۆستی باڵایان هەبووە.
سەدام ساڵی ١٩٥٧ پەیوەندی بە ریزەكانی حزبی بەعسەوە كردووە و لە ٧ی تشرینی یەكەمی ساڵی ١٩٥٩دا بەشداری لە پیلانی تیرۆركردنی عەبدولكەریم قاسمدا کردووە، بەڵام پیلانەكە شكستی هێنا و سەدامیش بە سوكی بریندار بوو و دواتر بەرەو سوریا هەڵهات.
لە ساڵی ١٩٦٣ لەگەڵ ساجیدەی كچی خاڵی هاوسەرگیری دەكات، هەر لەو ساڵەشدا بەعسییەكان كودەتا بەسەر عەبدولكەریم قاسمدا دەكەن و دەسەڵات دەگرنە دەست، ئەحمەد حەسەن بەكریش، دەبێتە سەرۆك وەزیران و عەبدولسەلام عارفیش دەبێتە یەكەم سەرۆك كۆماری عیراق، عەبدولسەلام عارف سەرەڕای ئەوەی یەکەم سەرۆک کۆمارە، بەڵام دووەم سەرۆکی عیراقە لەدوای سیستمی پاشایەتییەوە، چونکە بەر لەو عەبدولەکریم عارف کە پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراقی هەبوو، لەدوای سیستمی پاشایەتییەوە یەکەم سەرۆکی عیراق بوو.
دوای ئەوەی لە ١٣ی نیسانی ساڵی ١٩٦٦ بەهۆی كەوتنەخوارەوەی فڕۆكەكەی، عەبدولسەلام عارف گیانی لەدەست دا، عەبدولڕەحمان عارفی برای بووە سەرۆككۆمار، بەڵام دوو ساڵ دواتر و لە ١٧ی تەمموزی ساڵی ١٩٦٨ جارێكی تر بەعسییەكان بە كودەتا عەبدولڕەحمان عارفیان لەسەر كار لابرد و سەدامیش یەكێك بوو لە بەشداربووانی ئەو كودەتایە، کە دوای کودەتاکە ئەحمەد حەسەن بەكر بووە سەرۆکكۆمار و سەدامیش بووە لێپرسراوی ئاسایشی نەتەوەیی، دواتریش لە ساڵی ١٩٦٩دا بووە جێگری سەرۆکكۆمار.
لە ساڵی ١٩٧٩دا بووە چوارەم سەرۆککۆماری عیراق
لە ساڵی ١٩٧٥ بە مەبەستی لاوازكردنی شۆڕشی كورد، سەدام پەیماننامەی جەزائیری لەگەڵ شای ئێران ئیمزا كرد و لە ساڵی ١٩٧٩شدا ئەحمەد حەسەن بەكری ناچار كرد دەست لەكار بكێشێتەوە، بەوەش خۆی بووە چوارەم سەرۆككۆماری عیراق.
لە هەمان ساڵ بە دواوە كە شۆڕشی ئیسلامی لە ئێران سەركەوتوو بوو و لە ترسی پەڕینەوەی ئەو شۆڕشە بۆ عیراق، رێككەوتنی ١٩٧٥ی نێوان هەردوو وڵاتی وەلا نا و لە مانگی ئەیلولی ساڵی ١٩٨٠دا جەنگی لە دژی ئێران بەرپا كرد، كە هەشت ساڵی خایاند.
بە هەزاران شێوە هەوڵی لەناوبردنی کوردی دا
کورد لەژێر دەسەڵاتی حزبی بەعسدا چەندین نەهامەتی بینی، بە هەزاران شێوەی حزبی بەعس هەوڵی لەناوبردنی کوردی دەدا و خاک و ئاوی تێکدەدان، گوندەکانی خاپوور دەکرد و ناوچە کوردییەکانی تەعریب دەکرد، لە سەردەمی سەدام حسێنی دیکتاتۆریشدا بە پلان لەناوبردنی کوردیان دەستپێکرد، کە هەڵمەتەکانی ئەنفال و کیمیاییبارانکردنی هەڵەبجە یەکێک بوون لەوان.
لە ئازاری ساڵی ١٩٨٨دا، حزبی بەعس بە سەرۆکایەتی سەدام حسێن پلانی کیماییبارانکردنی هەڵەبجەی دەستپێکرد، کە بەهۆیەوە زیاتر لە پێنج هەزار شەهید لە منداڵ و ژن و پیاو، لە هەموو تەمەنەکاندا شەهید بوون، جگە لەوەی سەدان منداڵ ونبوون.
لە هەمان ساڵدا سەدام حسێن شاڵاوەکانی ئەنفالی بە شەش قۆناغ دژ بە کورد جێبەجێ کرد، کە تیایدا ١٨٢ هەزار کوردی بێتاوانی دانیشتووی ناوچە جیاوازەکان زیندەبەچاڵ کران و بە هەزاران کەس و کۆمەڵکوژ و بێسەروشوێنن کران.
ئەوە جگە لە وێرانکردنی گوندەکان و تێکدانی خاک و ئاو و سروشتی کوردستان و بە عەرەبکردنی ناوچە کوردییەکان، کە کوردەکانیان کۆمەڵکوژ دەکرد و عەرەبیان تێدا نیشتەجێ دەکرد.
لە ٢ی ٨ی ١٩٩٠دا سەدام حسێن بۆ سەپاندنی هەژموونی خۆی لە ناوچەكە هێرشی كردە سەر كوەیت و داگیری كرد، بەڵام هەرزوو هاوپەیمانییەكی سەربازیی نێودەوڵەتیی بە سەرۆكایەتی ئەمریكا پێكهێنرا و لە بەرەبەیانی ١٧ی ١ی ١٩٩١دا لە جەنگی دووەمی كەنداو كە بە گەردەلولی بیابان ناسرا، سەدام و سوپاكەی ناچاركران لە كوەیت بكشێنەوە و ئەو جەنگەش زیانی زۆری بە عیراق گەیاند.
دواتریش لە ئازاری هەمان ساڵدا کە راپەڕینە مەزنەکە لە رانیەوە دەستی پێکرد، حزبی بەعس بە توندترین شێوە رووبەڕووی بووەوە، کە بووە هۆی ئاوارەبوونی ملیۆنان کورد و کۆڕەوە مەزنەکەی لێکەوتەوە، بەوهۆیەشەوە بڕیاری ژمارە ٦٨٨ی ئەنجومەنی ئاساییشی نێودەوڵەتی درا کە تیایدا ناوچەی دژە فڕین سەپێنرا، بەڵام هێزەكانی رژێمی بەعس بۆ ماوەیەكی كەم لە كوردستان مانەوە تاوەکو ئەوكاتەی لە راپەڕینێكی تردا لە ١٨ی تەمموزی ١٩٩١ پارێزگاكانی هەرێمی كوردستان لە بەعس پاككرانەوە و لە ساڵی ١٩٩٢دا حكومەتی هەرێمی كوردستان دامەزرا.
ساڵی ٢٠٠٣ دواین ساڵی دەسەڵاتی سەدام بوو كە ئەمریكا بە سەرۆكایەتی هاوپەیمانییەكی نێودەوڵەتی هێرشیكردە سەر عیراق و كۆتایی بە رژێمی بەعس هێنا و هێزەكانی ئەمریكا گەڕانی بەدوای سەدام و دارودەستەكەیدا دەستپێكرد.
لە رۆژی ١٣ی كانونی یەكەمی ٢٠٠٣ لە ئۆپراسیۆنێكدا هێزێكی تایبەتی مارێنزی ئەمریكا سەدام حسێنیان لە شارۆچكەی دۆری سەر بە تكریت لەناو چاڵێكدا دۆزییەوە و دەستگیریان کرد.
بەپێی راپۆرتی ژەنەڕاڵ (جەیمس هیكلی) لەو ئۆپراسیۆنەدا ژمارەیەك پێشمەرگەی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستانیش بەشداربوون، دوای دادگاییكردنیشی لەسەر هەموو ئەو هەموو تاوان و كارە نامرۆڤانەی دژ بەگەلانی عیراق و گەلی كورد ئەنجامی دابوو، بەتایبەتیش لەسەر دۆسیەی كۆمەڵكوژی دوجەیل دادگای باڵای تاوانەكانی عیراق بڕیاری لەسێدارەدانی بۆ دەركرد.
ماڵ بە ماڵ بینەری ساتی لەسێدارەدانەکەی بوون
بڕیاری لەسێدارەدانەکەی لە رۆژی ٣٠ی ١٢ی ٢٠٠٦ لە بەرەبەیانی یەكەم رۆژی جەژنی قوربان جێبەجێکرا، ئەوکات لەدوای چەندین ساڵ بینینی نەهامەتی بەدەست رژێمەکەی سەدام حسێنەوە، سەرجەم ماڵەکان بەدیار پەخشی لەسێدارەدانەکەیەوە دانیشتبوون، کە سات بە سات بینەری بوون هەر لە بردنییەوە بۆ ژووری سزا تاوەکو لەملکردنی پەتی لەسێدارەدان، کە ئەو کات بەشێکی کەناڵەکان پەخشیان کرد.
بەر لە ساڵانی ٢٠١٠، تۆماری رۆژانی دادگاییکردنی سەدام حسێن و دامودەستەکەی خرابووە سەر سیدی و لە بازاڕدا دەفرۆشرا، بەوهۆی ئەو سوێیەی لە دڵی کورددا بوو، کەم ماڵ هەبوو ئەو سی دی'یانەی نەبێت و زوو زوو بە جۆشەوە تەماشای نەکەنەوە.
هاتوچۆی گەرمیان رایگەیاند، لە رووداوێکی هاتوچۆدا لە گەرمیان، ئۆتۆمبێلێک کۆنتڕۆڵی لەدەستدا و وەرگەڕا، بەهۆیەوە شۆفێرەکەی گیانی لەدەستدا.
بەڕێوەبەرایەتی هاتوچۆی گەرمیان رایگەیاندووە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ دووشەممە، لە نزیک رێگای بان راسای لە گەرمیان، ئۆتۆمبێلێکی جۆری نیسان- پاتڕۆڵ وەرگەڕا.
بەپێی راگەیەنراوەکەی هاتوچۆی گەرمیان، ئەو کەسەی گیانی لەدەستداوە سەرەتا بریندار بووە، بەڵام دوای گەیاندنی بە نەخۆشخانە بەهۆی سەختی برینەکەیەوە گیانی لەدەستداوە.
ئەوەش هاتووە، لەئێستادا لێکۆڵینەوە لە رووداوەکە دەستیپێکردووە.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی هیوا دەڵێت، سەرەڕای كێشەوگرفتە داراییەكان و پشووی رەسمی، بەڵام سبەینێ لە نەخۆشخانەكەیان دەوام ئاسایی دەبێت.
د.یاد نەقشبەندی، بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی هیوا لە راگەیەندراوێكدا ئاماری ئەمڕۆی نەخۆشخانەكەی بڵاوكردەوە و دەڵێت، تەنیا لەمڕۆدا ٢١ حاڵەتی نوێی شێرپەنجە تۆماركراوە، هەروەها چارەسەری كیمیایی بۆ ١٥٠ نەخۆش كراوە و ٥٢ نەخۆشی دیكەش چارەسەری رۆژانەیان بۆ كراوە.
دەشڵێت، ئەمڕۆ ٧٥ نەخۆش لە بەشی فریاكەوتنی خێرای نەخۆشخانەكە داخڵكراون و ٨٣ نەخۆشی دیكەش پشكنینەكانی تیشك و سۆنەر و ئیكۆیان بۆكراوە، هەروەها پشكنینی مۆخی ئێسك بۆ ١٠ نەخۆشی دیكەش كراوە.
بەڕێوەبەری نەخۆشخانەی هیوا دەشڵێت، سەرەڕای كێشەوگرفتە داراییەكان و پشووی رەسمی لە فەرمانگەكانی حكومەت، بەڵام سبەینێ لە نەخۆشخانەی هیوا دەوامی ئاسایی دەبێت، بە ئامانجی پێشكەشكردنی زۆرترین خزمەت بە نەخۆشانی شێرپەنجە.
وتەبێژی بازاڕی دۆلارەکەی سلێمانی رایدەگەیەنێت، بەبۆنەی هاتنی ساڵی نوێ لە بازاڕی دۆلارەکەی سلێمانی لە ١/١ تاکو ٣/١/٢٠٢٥، کرایە پشوو.
جەبار گۆران وتەبێژی بازاڕی دۆلارەکەی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بەبۆنەی هاتنی ساڵی نوێ، لەسەر داوای زۆرینەی بازرگانانی بازاڕەکانی ئاڵوگۆڕی دراو، رۆژانی چوارشەممە و پێنج شەممە و هەینی واتا لە ١/١ تاکو ٣/١/٢٠٢٥، کرایە پشوو.
ئاماژەی بەوەشکرد، رۆژی شەممە واتە ٤/١/٢٠٢٥ بازاڕی ئاڵوگۆڕی دراو کراوە دەبێت.
پێشتریش فەرمانگەی میدیا و زانیاریی حکومەتی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە پشووەکانی سەری ساڵ رایگەیاندبوو، لە رۆژی چوارشەممە، ٢٥ی ١٢ی ٢٠٢٤، تاوەکو رۆژی پێنجشەممە، ٢ـی ١ـی ٢٠٢٥، لە سەرجەم دامودەزگاكانی هەرێمی كوردستان پشووی رەسمی دەبێت.
ئەحمەد شەرع رایگەیاند، ئیدارەی ئێستای سوریا لەگەڵ هەسەدە لە دانوستاندایە بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی باكوری ڕۆژهەڵاتی سوریا، چونكە كورد بەشێكی دانەبڕاوە لە پێكهاتەكانی سوریا.
ئەحمەد شەرع فەرماندەی ئۆپراسیۆنە سوربازییەكانی سوریا لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفزیۆنیدا رایگەیاند، ئەو گەلی سوریای رزگار نەكردووە، بەڵكو گەلی سوریا خۆی بڕیاریداوە خۆی رزگار بكات، وتیشی، سوریا پێویستی بە ساڵێك دەبێت بۆ ئەوەی هاووڵاتی هەست بە گۆڕانكاری ڕیشەیی لە سیستمی حوكمڕانی و خزمەتگوزارییەكاندا بكات.
راشیگەیاند، ئیدارەی ئێستا لەگەڵ هێزەكانی سوریای دیموكرات دانوستان دەكات بۆ چارەسەركردنی كێشەكانی باكوری رۆژهەڵاتی سوریا.
جەختیشیكردەوە، كورد بەشێكی دانەبڕاو لە پێكهاتەكانی سوریا، هیچ دابەشبوونێكی وڵاتیش لە ئارادا نییە. هیواشی خواست؛ ئیدارەی نوێی ئەمریكا بە سەرۆكایەتی دۆناڵد ترەمپ سزاكانی سەر سوریا هەڵبگرێت.
دەم پارتی راگەیەنراوێكی لەبارەی ناوەڕۆكی گفتوگۆكانی دیداری عەبدوڵا ئۆجەلان بڵاوكردەو و رایگەیاندووە، تەندروستی رێبەری زیندانیكراوی پارتی كرێكارانی كوردستان زۆر باشە.
ئاماژەی بەوەشکردووە، ئۆجەلان ئامادەیی خۆی پیشانداوە بۆ پشتیوانیكردن لە دەستپێشخەرییەكەی ئەردۆغان و باخچەلی و داوای لە وەفدەكە كردووە بۆچوونەكانی بگەیەنێتە ناوەندە سیاسییەكانی توركیا.
ئەوەش هاتووە، ئۆجەلان ئامادەیی دەربڕیوە بۆ ئەوەی بۆچوونەكانی لە رێگەی بانگەوازێكەوە بڵاوبكاتەوە و وتوویەتی، "بەهێزكردنی برایەتی نێوان كورد و تورك بەرپرسیارێتییەكی مێژووییە".
دەم پارتی ئەوەشی خستووەتە روو، "ئۆجەلان رایگەیاندووە، بۆ سەرخستنی پڕۆسەی ئاشتی پێویستە سەرجەم لایەنەكان دەستپێشخەری و هەڵوێستی ئەرێنی بخەنەڕوو، رووداوەكانی غەززە و سوریا دەریانخست كە ناكرێت چیتر پڕۆسەی چارەسەریی دوابخرێت، لەرێگەی دەستێوەردانی دەرەكی هەوڵی ئاڵۆزكردنی پڕۆسەی چارەسەر دەدرێت".
ئۆجەلان وتووشییەتی، "سەردەم سەردەمی ئاشتی و دیموكراسی و برایەتییە بۆ توركیا و ناوچەكە".
ئەمەش لە کاتێکدایە، دوای ١٠ ساڵ لە رێگریی دەسەڵاتدارانی توركیا، دوێنێ ٢٨ی ١٢، رێگە درا وەفدێكی پەرلەمانتارانی پارتی یەكسانی و دیموكراسی دەم پارتی بۆ دیدار لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان بچنە دوورگەی ئیمڕاڵی و لەگەڵیدا کۆببنەوە، کە کۆبوونەوەکەش سێ سەعاتی خایاند.