کوردستان
هەسەدە: تاكو هێرشی توركیا و گروپە چەكدارەكان لە دژمان بەردەوامبێت چەك دانانێین
هەسەدە رەتیدەكاتەوە تاكو هێرشەكانی توركیا و گرووپە چەكدارەكانی هاوپەیمانی لە دژیان بەردەوام بێت چەك دابنێن و دەشڵێت، تائێستا بانگهێشتنامەیان بۆ گفتوگۆی نیشتمانی پێنەگیشتووە.
ئەنجومەنی سەركردایەتی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) رایگەیاند، تاكو هێرشی سوپای توركیا و گرووپە چەكدارەكانی هاوپەیمانی ئەو وڵاتە لە سوریا بۆ سەر هێزەكانی هەسەدە بەردەوام بێت، ئامادەنین دەستبەرداری چەكەكانیان بن.
ئەوەشی خراوەتەروو، پێویستیان بە بڕیاری یەكلاكەرەوە هەیە لەبارەی قۆناغی راگوزەری سوریا و چوونە ناو ریزی هێزەكانی وەزارەتی بەرگری سوریا لە داهاتوودا.
هەسەدە راشیگەیاند، تائێستا بانگهێشتنامەیان بۆ گفتوگۆی نیشتمانی لە سوریا پێنەگیشتووە.
هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایدەگەیەنێت، بەرپەرچی سەرجەم هێرشی گرووپە چەکدارەکانیان لە باشوور و رۆژهەڵاتی مەنبج دایەوە.
ناوەندی راگەیاندنی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) رایگەیاند، بەرپەرچی سەرجەم هێرشی گرووپە چەکدارەکانیان دایەوە کە لەلایەن فڕۆکەی جەنگی و درۆنی تورکیاوە پاڵپشتی دەکران لە باشوور و رۆژهەڵاتی مەنبج، دەیان کـ*ـوژراو و برینداریش لە ریزەکانیاندا هەیە.
ئاماژەی بەوەشکرد، لە چەند سەعاتی داهاتوودا لە راگەیەندراوێکدا تەواوی وردەکارییەکان دەخرێنەڕوو.
بە نوێنەرایەتی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی وەفدێکی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان لە بەغداد بەشداری لە مەراسیمی رۆژی شەهیدی عیراق کرد.
وەفدێکی یەکێتیی نیشتمانی کوردستان بە نوێنەرایەتی سەرۆک بافڵ جەلال تاڵەبانی، کە پێکهاتبوو لە هەر یەک لە د. یوسف گۆران ئەندامی مەکتەبی سیاسی و ستران عەبدوڵا لێپرسراوی سكرتاریەیی مەکتەبی سیاسی و ئەندامی سەرکردایەتی، لە بەغداد بەشداریانکرد لە مەراسیمی رۆژی شەهیدی عیراق، رۆژی "شەهادەتی شەهیدی میحراب سەماحەتی محەمەد باقر ئەلحەکیم".
زۆبەی جەنگەكانی جیهان لەئێستادا پێویستی بە پێشكەوتنی تەكنەلۆژیا و تاكتیكی نوێی سەربازیی هەیە.
ئەگەرچی بوێری و ئازایەتی كورد لە گۆڕەپانی جەنگدا حاشا هەڵنەگرە، بەڵام خاڵی بەهێزی دوژمنەكانی تەكنەلۆژیایە، كە كورد لێی بێبەشكراوە بە تایبەت لە روی جەنگی ئاسمانییەوە.
شەڕڤانانی هێزەكانی سوریای دیموكراتی هەسەدە چەند ساڵێكە سەرقاڵی دروستكردنی درۆنی سەربازی تایبەت بە خۆیانن، ئەگەرچی لە روی نێودەوڵەتیی و سەربازییشەوە دەستیان بە زۆر ئامیری تایبەت ناگات.
ئێستا شەڕڤانان بە كەمترین پێدواویستی توانیوایانە بە دروستكردنی دوو جۆری درۆن گۆڕەپانی جەنگ لە بەرژەوەندیی خۆیان بقۆزنەوە.
باز و بروسك ئەو دوو درۆنەی دروستكراوی دەستی شەرڤانانن كە بونەتە مۆتەكەی نەیارانی و دوژمنانی هێزەكانیان لە رۆژئاوای كوردستان و باكور و رۆژهەڵاتی سوریا.
ئەو دوو دورۆنە كە پێشتر ئەركیان چاودێریی بوە ئێستا ئەركیان بۆ هێرشكردنە سەر پێگەكانی دوژمن گۆڕاوە و بە هەڵدانی بۆمب و هەندێك جاریش بە خۆتەقاندنەوە گورزی گەورە لە دوژمنان دەوەشێنن.
فەرماندەكانی هەسەدە جەختیان لەوە كردوەتەوە كە فڕۆكە بێ فرۆكەوانەكانیان تا ئێستا بە هەڵە خەڵكی مەدەنیان نەكردوەتە ئامانج و تەنها چەكدارانی سوری هاوپەیمانی توركیایان كردوەتە ئامانج.
فەرماندەیەكی هەسەدە دەڵیت پێشتر بەهۆی درۆنەكانی توركیاوە روبەڕوی كێشە بونەتەوە، بەڵام شەڕڤانان توانیویانە لە ماوەیەكی زۆر كەمدا سێ درۆنی بەیرەقدار بخەنە خوارەوە و تۆمارە ڤیدیۆییەكانیشی بڵاو كراونەتەوە.
خستنە خوارەوەی بەیرەقدا وەك شكاندنی شكۆی توانای سەربازی ئاسمانیی توركیا لێك دەدرێتەوە.
هەسەدە بە كارهێنانی باز و بروسك توانیوانی دەیان ئۆتۆمبێل و زرێپۆشی چەكدارانی سوریی تێكشكێنێت و رێگەی نەدا ئەو چەكدارانەی هاپەیمانی توركیا لە هەوڵەكانیان بۆ داگیركرندی ناوچەكانی رۆژئاوا سەركەوتو بن.
ئەمە لەكاتێكدایە كە درۆنەكانی توركیا توانایەكی سەربازی باشیان هەیە و لە دووری سەدان كیلۆمەترەوە دەتوانن ئامانج بپێكن، بەجۆرێك كە لە 18ی مانگی ئەیلولی ساڵی 2023 بۆردومانی فڕۆكەخانەی كشتوكاڵیی عەربەتی كرد لە سنوری پارێزگای سلێمانی.
بیانوی توركیا بۆ بۆردومانكە ئەوە بوو كە ئەندامانی هەسەدە لەو فڕۆكەخانەیە سەرقاڵی مەشق و راهێنان بون بۆ دروستكردن و بەكارهێنانی درۆنی سەربازیی.
دەزگای هەواڵگریی توركیاش كە بە میت ناسراوە بڵاویكردەوە كە گومانیان هەبوە لەوەی كە شەڕڤانان لە فڕۆكەخانەكەی عەربەت سەرقاسڵی دروستكردنی درۆن بووبن.
سەرەڕای ئەو بۆردومانە و زیانە گیانی و مادییەكانی ، بەڵام شەڕڤانان لە خاكی رۆژئاوا و بە دروستكردنی درۆنی باز و بروسك توانیویانە سوپای توركیا و چەكدارانی سوپای نیشتیمانی سوریا روبەڕوی ئاستەنگی گەورە بكەنەوە، تەكنەلۆژیا خۆماڵییەكەی شەڕڤانان بووەتە مۆتەكە لە بەردەم پێشڕەویی هەر دوژمنێك كە بیەوێت بەرەو خاكی رۆژئاوا پێشڕەویی بكات.
بڕیارە ئەم هەفتەیە وەفدێكی یەكێتی و پارتی كۆببنەوە بە مەبەستی كاراكردنی چۆنێتی پێكەوە كاركردن لەسەر ئاستە جیاجیاكان.
سەعدی ئەحمەد پیرە وتەبێژی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان بە كوردسات نیوزی راگەیاند، وەك لە كۆبوونەوەی رابردووی نێوان یەكێتی و پارتی كە لە 17ی مانگی رابردوو لە پیرمام بەڕێوەچوو بڕیاردرا دوای سەری ساڵ كۆبوونەوەیەكی تر بكرێت، بڕیارە لەم هەفتەیەدا وەفدی یەكێتی كە لە د.رێواز فایەق ئەندامی مەكتەبی سیاسی و ئامانج رەحیم پێكهاتوون لەگەڵ وەفدێكی پارتی كۆببنەوە.
وتیشی، لە كۆبوونەوەكەدا گفتوگۆ لەسەر كاراكردنی چۆنێتی پێكەوە كاركردن لەسەر ئاستە جیاجیاكان دەكرێت و باسی خاڵە هاوبەش و ناكۆكەكانی نێوان هەردوولاش دەكرێت.
ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆکی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی دیموکراتیکی باکوور و رۆژهەڵاتی سوریا و گیدئۆن ساعر وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل پەیوەندییەکی تەلەفۆنییان ئەنجامدا.
رۆژنامەی "ئیسرائیل هوم"ی ئیسرائیلی رایگەیاند، "پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لە نێوان گیدئۆن ساعر، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل و ئیلهام ئەحمەد، هاوسەرۆکی بەشی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی دیموکراتیکی رۆژئاوا و باکووری رۆژهەڵاتی سوریا ئەنجامدراوە".
"لە پەیوەندییەکەدا ئیلهام ئەحمەد سەبارەت بە پێشێلکردنی مافەکان و کوشتنی هەڕەمەکی و دەستبەسەرکردنی کوردان لەلایەن گروپە چەکدارەکانی سوریاوە زانیاری وردی راگەیاندووە، هەروەها باس له پێشهاتەکانی ناوچەکه کراوە"، رۆژنامە ئیسرائیلییەکە وادەڵێت.
گیدئۆن ساعر وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل لە پەیوەندییەکەدا ئاماژەی بەوەداوە، "لە هەموو دیدارە دیپلۆماسییەکانی لەگەڵ هاوتاکانی لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا نیگەرانیەکانی خۆی سەبارەت بە دۆخی گەلی کورد لە رۆژئاوا خستووەتەڕوو".
وەزارەتى سامانەسروشتییەکانى حکومەتى هەرێمى کوردستان رایگەیاند، بڕیارە عێراق ٥٠ ملیۆن لیتر نەوتى سپى بنێرێت، گلەیى ئەوەش دەکات کە ئەوە لە پشکى هەرێمى کوردستان کەمترە.
وەزارەتەکە لە راگەیەندراوێکدا ئاماژە بەوە دەکات "ئەو 50 ملیۆن لیترە زۆر لە پشكی هەرێمی كوردستان كەمترە و تەنیا بەشی ١٩%ـى پێویستی خێزانەکان دەکات".
بەگوێرەى راگەیەندراوەکە، "بۆ زستانی ئەمساڵ ٢٤٣ ملیۆن لیتر نەوتی سپی بەسەر زیاتر لە ملیۆنێک و ٢١٥ هەزار خێزان لە هەرێمى کوردستان دابەشكراوە و دابەشكردنی نەوت سەرجەم پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆكانی گرتووەتەوە و تەنیا ١٢٧ هەزار و ٨٠٨ خێزان نەوتییان وەرنەگرتووە".
لە هەرێمى کوردستان یەک ملیۆن و ٢٥٦هەزار خێزان هەن و بە گوێرەی پلانی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان دەبێت هەر خێزانێک یەک بەرمیل نەوتى ٢٠٠ لیترى بە ١٠٤ هەزار دینار وەربگرێت.
پاسپۆڕتی راپەڕین رایگەیاندووە، بۆ لەمەودوا نۆرەگرتنی ئەلیکترۆنی بەردەستە و تێچووی دەرهێنانی پاسپۆڕت لەو رێگایەوە کەمترە.
نوسینگەی پاسپۆڕتی راپەڕین رایگەیاندووە، ئێستا نۆرەگرتنی ئەلیکترۆنی بۆ مامەڵەی پاسپۆڕت بەردەستە و بۆ سەرەگرتن و پێدانی پاسپۆرتی ئەلەکترۆنی دەتوانن هاوڵاتیان سكانی ئەم QRـە بکەن، کە کارا دەبێت و تاوەکو ئەو کاتە بەردەستە کە نۆرەی تێدا بێت، کە نۆرەی ئەو رۆژە نەما، ئۆتۆماتیکی کارابوونەکەی نامینێت تاوەکو رۆژی داهاتوو.
ئاماژەی بەوەشکردووە، تێچووی دەرهێنانی پاسپۆڕت ٩١ هەزار دینارە ئەگەر پێشتر بەشێوەی ئەلیکترۆنی نۆرە گیرابێت، بەڵام ئەگەر نۆرەگرتنی ئەلیکترۆنی نەبێت، دەبێت ١٠٠ هەزاری دیکە بۆ مامەڵەکە زیادبکرێت بەوشێوەیەش دەکاتە ١٩١ هەزار دینار.
ئەوەش هاتووە، ئەو هاوڵاتیانەی کاتی نۆرەگرتنەکەیان دەکەوێتە دوای کاتژمێر ١٢ی نیوەڕۆ، پێویستە پێش ئەوکاتە ئامادە بن بەپێچەوانەوە مامەڵەکانیان بۆ جێبەجێ ناکرێت.
پاسپۆڕتی راپەڕین ئەوەشی خستووەتە روو، تەنھا کار بە کارتی نیشتیمانی و کارتی زانیاری دەکرێت، کە دەبێت کۆپی نەبن و ڕەسەن بن، لە مامەڵەکاندا کار بە وێنەی تۆماری ئەلیکترۆنی 'صورة قيد'، پێناسی باری شارستانی و رەگەزنامە ناکرێت.
لە هەولێر ئاگر لە چەند دوکانێکی شەقامی ١٠٠ مەتری کەوتەوە و تیمەکانی بەرگری شارستانی سەرقاڵی کۆنتڕۆڵکردنی ئاگرەکەن.
پەیامنێری کوردسات نیوز باسی لەوەکرد، بەپێی وتەی خاوەنی دوکانەکە، ئاگرەکە بەهۆی زۆپای نەوتەوە کەوتووەتەوە.
وتەبێژی بەرگری شارستانی هەولێریش رایگەیاند، دوکانەکەش چونکە کەلوپەلی جوانکاری ئۆتۆمبێلی تێدا بووە، بەئاسانی گڕی گرتووە و دوکانەکە بەتەواوی سوتاوە.
باسی لەوەشکرد، دوکانەکانی دیکە دوکەڵی ئاگرەکە چووەتە ناو دوکانەکەیان و زیانی پێگەیاندوون، بەڵام نەسوتاون.
وتیشی، ئەوان تیمی لێکۆڵینەوە پێکدەهێنن و بەتەواوی هۆکارەکەی دەستنیشان دەکەن و راپۆرتی خۆیان دەبیت لەو بارەیەوە، زیانەکانیش لەو راپۆرتەدا دەخەنە روو.
وتەبێژی بەرگری شارستانی هەولێر ئەوەشی خستە روو، لە رووداوەکەدا تەنها زیانی ماددی هەبووە و زیانی گیانی لێنەکەوتووەتەوە.
حکومەتی هەرێم رایگەیاند، لەگەڵ گەیشتنی ئەو بڕە پارەیەی لەم هەفتەیە بڕیاری لەسەردراوە، سەرەتای هەفتەی داهاتوو راستەوخۆ دەست بە دابەشکردنی موچەی مانگی یانزە دەکرێت. دەشڵێت، حکومەتی فیدراڵ پێشێلی مافە دەستوریەکانی خەڵکی هەرێم دەکات و ئامادە نییە شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان وەک خۆی بنێرێت.
وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێم راگەیەنراوێکی لەبارەی موچە بڵاوکردوەتەوە و ئاماژەی بەوەکردووە، لەگەڵ گەیشتنی ئەو بڕە پارەیەی لەم هەفتەیە بڕیاری لەسەردراوە، سەرەتای هەفتەی داهاتوو راستەوخۆ دەست بە دابەشکردنی موچەی مانگی یانزە دەکرێت.
لەبارەی چارەنووسی موچەی مانگی ١٢شەوە ئەوەی خستووەتە روو، "وەک وەزارەتی دارایی و حکومەتی هەرێم سورین لەسەر بەدەستهێنانی موچەی مانگی دوانزە، کە لە ئەستۆی حکومەتی عێراقە دابینی بکات".
وەزارەتی دارایی رایگەیاندووە، سەرەڕای مافی دەستووریی و بوونی یاسای بودجە و بڕیاری دادگای فیدراڵی بۆ خەرجکردنی موچەی فەرمانبەرانی هەرێم، هاوکات بوونی تەرخانکراوی پێویست لە خشتەکانی یاسای بودجە بەراورد بەو تەمویلەی وەزارەتی دارایی عێراق ناردوویەتی و رێکكەوتنی نێوان هەردوولا بۆ خەرجکردنی تەواوی موچەی فەرمانبەران تا کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤، بەڵام حکومەتی فیدراڵ پێشێلی مافە دەستوریەکانی خەڵکی هەرێم دەکات و ئامادە نییە شایستە داراییەکانی هەرێم وەک خۆی بنێرێت.
ئەوەشی خستووەتە روو، لەماوەی چەند مانگی رابردوودا سەرجەم تێبینی و کێشە هونەریەکانی لیستی موچە چارەسەر کراون بۆئەوەی بیانوو بەدەست حکومەتی عیراقەوە نەمێنیت بۆ نەناردن و دواخستنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم، بەپێی راپۆرتی هەردوولاش، دەرکەوتووە سەرجەم راپۆرتەکان هاوتای ئەو راپۆرتانەن کە پێشتر مانگانە هەرێمی کوردستان ناردوونی.
ئەوەش هاتووە، سەرەڕای ئەوەی بڕیاردراوە ناردنی مووچەی مانگی ١٢ و کورتهێنانی مانگی ١١ چارەسەر بکرێت، لەگەڵ ئەوەی چەند تەرخانکراوێک لە پشکی هەرێم لە یاسای بودجە هەیە و بەپێی یاسا دەتوانرێت گواستنەوە ( المناقلة )ی پێ بکرێت بۆ پڕکردنەوەی کورتهێنانەکە، بەڵام دوای چەندین بڕیار بۆ گواستنەوەی ٤٣٠ ملیار بۆ پڕکردنەوەی کورتهێنانی موچەی مانگەکانی ١٠ و ١١ و ١٢، بەڵام کێشەی نوێ بۆ جێبەجێکردنی دروست کرا.
حکومەتی هەرێم گرفتی مووچە و داهاتی ناوخۆی بەوجۆرە خستووەتە روو:
١- کۆی تەرخانکراوی هەرێمی کوردستان لەهەردوو بڕگەی ( تعویضات الموضفین ) و ( الرواتب التقاعدیة و الرعایة الاجتماعیة ) بۆ ساڵی ٢٠٢٤ بریتیی بووە لە ١١ ترلیۆن و ٥٧٦ ملیار و ٥٢١ ملیۆن و ٣٣٥ هەزار دینار، هەرچەندە پێویستی هەرێمی کوردستان بۆ مووچەی ساڵی ڕابردوو نزیکەی ١٢ ترلیۆن دینار بووە و هەوڵمانداوە لە ڕێی ( المناقلة ) وە ئەو کورتهێنانە پڕ بکەینەوە، بەڵام لەلایەن وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵەوە بۆ تێکڕای ساڵەکە تەنها ١٠ ترلیۆن و ٧٥٢ ملیار و ٥٨٢ ملیۆن و ٥٥٨ هەزار و ٤٨٠ دینار خەرج کراوە ، بڕی ٨٢٣ ملیار و ٩٣٨ ملیۆن و ٧٧٦ هەزار و ٧٢٠ دینار لە تەرخانکراوی هەرێم بۆ موچە ماوەتەوە و خەرج نەکراوە، حکومەتی فیدراڵی دەیەوێت فەرمانبەران و موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بکاتە قوربانی کێشەکانی خۆی و بەبیانووی نەمانی تەرخانکراو و کەمی سیولەی نەقدی ئەمساڵیش موچەیەکی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان نەدات.
٢- سەبارەت بە داهاتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان بۆ ساڵی ٢٠٢٤، هەندێک کەس و لایەن بە ناشارەزایی قسەی لەسەر دەکەن و کردوویانە بەکەرەستەی مزایەدە، لە مانگی ئایارەوە کە سەرۆک وەزیرانی عێراق و سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان لە سەرشێوازی ناردنی بەشی گەنجینەی فیدراڵی لە داهاتی ناوخۆی هەرێمی کوردستان ڕێککەوتن بۆ ماوەی پێنج مانگ دوابەدوای یەک پشکی گەنجینەی فیدراڵی نێردراوە کەبڕەکەی ٣٩٩ ملیار و ١٦٨ ملیۆن و ٩٦١ هەزار دینار بووە، تاوەکو ئەو کاتەی کورتهێنانی گەورە بۆ دابەشکردنی مووچە لەلایەن وەزارەتی عێراقەوە دروست کراو بەناچاری بە داهاتی ناوخۆ پڕ کرایەوە.
لەسەرەتای ساڵی ٢٠٢٤ تا مانگی تشرینی یەکەم حکومەتی هەرێمی کوردستان بەناچاری نزیکەی ٩٦٠ ملیار دینار داهاتی ناوخۆی بۆ پڕکردنەوەی کورتهێنانی موچەی ئەو مانگانە تەرخان کردووە کە وەزارەتی دارایی عێراق هەرجارەی بەبیانوویەک بڕیویەتی. ئەوەی لە داهاتی ناوخۆ ماوەتەوە، بەشی زۆری بۆ خەرجی بەکاربردن بەکارهاتووە کە مانگانە زیاترە لە ١٦٠ ملیار دینار کە بۆ ساڵەکە دەکاتە نزیکەی دوو ترلیۆن دینار، (بۆ پێشکەش کردنی خزمەتگوزاری بەهاوڵاتیان وەک خزمەتگوزاری تەندروستی و پەروەردە و خوێندنی باڵا و کارەبا و پاکردنەوە و ئاو و هەموو ئەو سێکتەرانەی خزمەتگوزاری پێشکەش دەکەن).
ئەوە جگە لە خەرجی ئەو پرۆژانەی حکومەتی هەرێم لە ناوچە جیاوازەکان ئەنجامی دەدات، کە سەرجەمیان لەسەر داهاتی ناوخۆیە بەهۆی ئەوەی چەند ساڵێکە حکومەتی فیدراڵی یەک دیناری بۆ پرۆژەکان نەناردووە.
لە مانگی تەموزەوە بڕیاری هاوتاکردنی موچەی خانەنشینان بەپێی یاسای خانەنشینی یەکگرتووی عێراق لە هەرێم جێبەجێ کراوە و دادگای فیدراڵی عێراق حکومەتی فیدراڵی پابەند کردووە بەدابینکردنی ئەو شایستەیەی لە هاوتاکردنی موچەکانیان دروست بووە کە مانگانە نزیکەی ٦٠ ملیار دینار تەموویلەکەی زیادی کردووە، بەڵام وەزارەتی دارایی عێراق یەک دیناری بۆ خەرج نەکردون و بڕیاری دادگای فیدراڵیان جێبەجێ نەکردووە، ئەو تەموویلە زیادەیە لە داهاتی ناوخۆ دابین کراوە، ئەوە سەرەڕای تەموویلی موچەی مامۆستایانی گرێبەست لە وەزارەتی پەروەردە و خوێندنی باڵا دوای ئەوەی لە وانەبێژیەوە کران بە گرێبەست کە سەرجەمی موچەکەیان لە داهاتی ناوخۆیە و مانگانە نزیکەی ٢٠ ملیار دینارە.
٣-بۆ موچەی مانگی تشرینی یەکەم وەک وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان داوای تەموویلکردنی بڕی ٩٩٩ ملیار و ١٢٤ ملیۆن و ٣٢٩ هەزار دینارمان کردووە، بەڵام وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ تەنها ملیار و ٢٦٢ ملیۆن دیناری ناردووە، بەو شێوەیەش نزیکەی ٢٣٩ ملیار دینار کورتهێنانی هەبووە و لەداهاتی ناوخۆ پڕ کراوەتەوە، بۆ موچەی مانگی یانزە بەپێی ڕاپۆرتەکانی تەرازووی پێداچوونەوەی مانگانە پێویستمان بەنزیکەی یەک ترلیۆن دینار بووە، بەڵام وەزارەتی دارایی عێراق تەنها ٦٣١ ملیار و ٣٣٥ ملیاری ناردووە، بۆ مووچەی مانگی دوانزە پێویستمان بە نزیکەی یەک ترلیۆن دینار بووە بەڵام وەزارەتی دارایی عێراق تەنها بڕیاری لەسەر خەرجکردنی تەنها ٤٤١ ملیار و ٤٩٣ ملیۆن دینار داوە، واتە بۆ مووچەی سێ مانگی کۆتایی ساڵی ڕابردوو وەزارەتی دارایی عێراق لە کۆی سێ ترلیۆن دینار تەنها یەک ترلیۆن و ٨٣٣ ملیار و ٩٠ ملیۆن دیناری ناردووە بەوەش نزیکەی یەك ترلیۆن و ١٦٧ ملیار دیناری لە تەمویلی مووچەی هەر سێ مانگەکە بڕیوە.
کەشی ساڵی نوێ بە سەرمایەکی وشک دەستیپێکرد؛ کەشوهەوای رۆژانی داهاتوو چۆن دەبێت؟
کەشی ساڵی نوێ لە هەرێمی کوردستان کەشێکی سارد و وشک دەستیپێکرد و هەندێک جار بایەکی ساردی لەگەڵدا بوو، کەشناسیش پێشبینی دەکات، تاوەکو ٦ی ئەم مانگە هیچ پێشبینییەکی بارانبارین ناکرێت.
کەشناسیی هەرێم رایگەیاندووە، ئەمڕۆ ئاسمان ساماڵ دەبێت لەگەڵ هەندێک پەڵەهەورى جیا جیا و سبەینێ هەینی، ئاسمان لەنێوان ساماڵ و پەڵەهەوردا دەبێت .
بەپێی پێشبینییەکانی کەشناسی، ئەمڕۆ و سبەی خێرایی با زیاد دەکات و دەگاتە ٢٠ کیلۆمەتر لە سەعاتێکدا.
کەشناسیی عێراقیش رایگەیاندووە، بە نزیکەیی تاوەکو ٦ی ئم مانگە کەش جێگیرە و ئاسمان ساماڵ و هەندێک جار پەڵەهەور دەبێت، هەروەها کەش سارد دەبێت، رۆژی ٦ی ئەم مانگە پێشبینی بارینی باران دەکرێت لە چەند ناوچەیەکدا.
بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی :
هەولێر :16 پلەى سیلیزى
سلێمانی : 14 پلەى سیلیزى
دهۆک : 16 پلەى سیلیزى
کەرکوک : 18 پلەى سیلیزى
هەڵەبجە : 15 پلەى سیلیزى
زاخۆ : 16 پلەى سیلیزى
حاجی ئۆمەران : 2 پلەى سیلیزى
سۆران : 14 پلەى سیلیزى
گەرمیان : 20 پلەى سیلیزى
بەبۆنەی ٢٥ـەم ساڵیادی دامەزراندنییەوە، سەرۆك كۆماری عیراق سەردانی دەزگای میدیایی كوردساتی كرد و پیرۆزبایی لە بەڕێوەبەر و رۆژنامەنووس و كارمەندەکانی كرد.
لە سەردانەكەیدا بۆ دەزگای میدیایی كوردسات، د. لەتیف رەشید سەرۆك كۆماری عیراق سەرەڕای پیرۆزبایی لە بەڕێوەبەر و كارمەندانی كەناڵەكە، هیوای بەردەوامی و سەركەوتنی بۆ خواستن لە كاركردن بۆ خزمەتكردن و گرنگیدان بە دەنگ و بابەتەكانی پەیوەست بە ژیانی خەڵكی كوردستان و عیراق، بەتایبەت لەرووی گرنگیدان بە بەها كۆمەڵایەتییەكان و بابەتە رۆشنبیری و سیاسییەكان.
سەرۆك كۆمار ئاماژەی بەوەشكرد، كوردسات لە قۆناغێكی سەختی كاركردندا دامەزرێنرا و لەماوەی كاركردنیدا گرنگی بە خواستی بینەرەكانی داوە لە رێگەی بە ئاگاهێنانەوەی هاوڵاتییان لەبارەی بابەتە چارەنوسسازەكان لە هەرێمی كوردستان و عیراق.
سەرۆك كۆمار داواشی كرد، كوردسات وەك هەمیشە گرنگی بدات بە پرسی ئازادی لەناو كۆمەڵگە و دیموراسی، لەگەڵ پەرەدان بە گیانی برایەتی و پێكەوەژیانی نێوان پێكهاتەكان.
ئەمڕۆ ١ی ١ی ٢٠٢٥، تەمەنی دەزگای میدیایی کوردسات بووە ٢٥ ساڵ و ماوەی ٢٥ ساڵە ئەو دەزگایە وەک ماڵێک بۆ هەمووان، خزمەت بە کۆمەڵگەی کوردی دەکات و لە خەمی زمان و کلتور و بەها کۆمەڵایەتییەکاندایە.
سوپای عێراق هەڵمەتێكی لە كەركوك دەستپێكرد و چوار جوتیاری كوردی لە گوندەكانی سنوری حەفتەغار دەستگیركرد.
پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند: ئەمڕۆ چوارشەممە سوپای عێراق هەڵمەتێكی لە گوندی مەنسور لە سنوری حەفتەغار دەستپێكرد و چوار جوتیار ی دەستگیر كرد كە سەرقاڵی ئاودێری زەویەكانیان بوون.
بە وتەی دانیشتوانی گوندەكە دەستگیركردنی ئەو جوتیارانە بەبێ هیچ بیانو و پاساوێك بوە و تەنها لە نێو زەوییەكانی خۆیاندا سەرقاڵی كاركردن بون بە بێ ئەوەی هیچ كارێكی نایاساییان كردبێت.
پێشتریش سوپای عێراق و هێزە ئەمنییەكان ژمارەیەك جوتیاری كوردیان لە حەفتە غار دەستگیر كرد و دواتر ئازاد كران.
فریاکەوتنی سلێمانی: بەهۆی کەوتنەوەی ئاگر لە ماڵێکدا دوو منداڵ گیانیان لەدەستدا
بەڕێوەبەری فریاکەوتنی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بەهۆی کەوتنەوەی ئاگر لە ماڵێکدا دوو منداڵ گیانیان لەدەستدا و منداڵێکی دیکەش بریندارە.
سامان نادر بەڕێوەبەری فریاکەوتنی سلێمانی بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بەهۆی کەوتنەوەی ئاگر لە ماڵێکی گەڕەکی چوارچرای شاری سلێمانی، دوو خوشک گیانیان لەدەستدا و خوشکێکی دیکەیان بریندارە.
ئاماژەی بەوەشکرد، رووداوەکە لەدوای کاتژمێر ٣ی شەوەوە روویداوە و بەپێی زانیارییە سەرەتاییەکان منداڵەکان لە نهۆمی خوارەوەی ماڵەکەدا بوون و دایکیان لە نهۆمی سەرەوە بووە. وتیشی، ئاگرەکە بەهۆی داگیرساندنی مۆمەوە کەوتووەتەوە.
ئەوەشی خستە روو، ئەو دوو منداڵەی گیانیان لەدەستداوە دوو کچی تەمەن ١٠ ساڵ و شەش ساڵان بوون و خوشکەکەی دیکەشیان کە بریندار بووە، تەمەنی سێ ساڵان بووە.
بافڵ جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بەبۆنەی سەری ساڵی نوێی زاینییەوە پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و پیرۆزبایی لە سەرجەم هاووڵاتیانی کوردستان، عیراق و جیهان دەکات و دەڵێت، "هیوادارم هەموومان لە ساڵی نوێدا بە رۆحێكی نیشتمانی و بەرپرسیارانەوە كار بۆ بەهێزتركردنی كوردستان، ئاوەدانی و پێشكەوتنی زیاتر بكەین".
دەقی پەیامەکەی سەرۆک بافڵ
سەری ساڵی نوێی زاینی لە سەرجەم هاوڵاتییانی كوردستان، عیراق و جیهان پیرۆزبێت و هیوادارم ساڵێكی پر لە ئاشتی، ئارامی و سەقامگیری بێت بۆ هەموولایەك.
هیوادارم هەموومان لە ساڵی نوێدا بە رۆحێكی نیشتمانی و بەرپرسیارانەوە كار بۆ بەهێزتركردنی كوردستان، ئاوەدانی و پێشكەوتنی زیاتر بكەین. حكومەتێكی خزمەتگوزاری دادپەروەر پێكبهێنین كە پارێزگاری لە ژیانی خەڵك بكات و مافەكانیان دەستەبەر بكات، هەوڵەكانی بۆ بەدیهێنانی ژیانێكی شەرەفمەندانە و سەرەبەرزانەتر بێت بۆ خەڵكی خۆشەویستی كوردستان.
یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان پێشوازی لە هەموو ئەو هەوڵ و پێشنیارانە دەكات كە ئامانجەكەی چارەسەری ئاشتییانەی كێشەكان و كۆتاییهێنان بێت بە ناكۆكییەكان، بەتایبەت كێشەكانی نێوان هەولێر و بەغدا و گەیشتن بە چارەسەرێكی ئەرێنیی یەكجارەكی. هەروەها پرسی كورد لە رۆژئاوای كوردستان و سووریا كە لە قۆناغێكی مێژووییدایە، پێویستی بە هەوڵ و پشتیوانیی هەموولایەكمانە و دەبێت بەرپرسانە و هۆشیارانە مامەڵەی لەگەڵ بكەین.
با هەموومان پێكەوە ساڵی نوێ بكەینە ساڵی ئاشتی و پێكەوەژیان، چەسپاندنی دادپەروەری و سەروەریی یاسا. بە یەكدەنگی و یەكڕیزیمان كوردستانمان بەهێزتر دەكەین و داهاتوویەكی گەشتر مسۆگەر دەكەین، ئەمە بەرپرسیارێتییەكی مێژووییە و لە ئەستۆی هەموولایەكمانە.
ساڵی نوێ پیرۆزبێت و هیوای دڵخۆشی و كامەرانی بۆ هەموولایەك.
بافڵ جەلال تاڵەبانی
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم، بەبۆنەی هاتنی ساڵی نوێ لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی فەیسبووک پەیامێکی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت، لەبەردەم ساڵێکی نوێی هەستیار و یەکلاکەرەوەداین، بۆیە بەهیوام هەموومان لە ئاستی بەرپرسیارێتیدا بین و پێکەوە کەموکوڕییەکان چاک بکەین.
دەقی پەیامەکەی قوباد تاڵەبانی....
ساڵی نوێ لە هەموو خەڵکی کوردستان پیرۆز بێت، بەهیوای ئەوەی لەساڵی 2025 دا دەرفەتی بەدیهاتنی زۆر لە ئامانجە دواکەوتووەکانی گەلەکەمان بڕەخسێت.
لەبەردەم ساڵێکی نوێی هەستیار و یەکلاکەرەوەداین، بۆیە بەهیوام هەموومان لە ئاستی بەرپرسیارێتیدا بین و پێکەوە کەموکوڕییەکان چاک بکەین، لە پێش هەموویانەوە گوزەرانی کۆمەڵانی خەڵک کە سەرچاوەی سەرەکی هەموو هێز و دەسەڵاتێکن کە هەیە.
دووبارە پیرۆز بێت.